Srikarongron
PPS! Jw/ 32180 Milik Departemen P dan K
SRIKARONGRONG 2
AlihAksara MOELYONOSASTRONARYATMO
Ringkasan SUDIBJO Z. HADISUTJIPTO
\ 2 s A:.:s ;co:. j_
Departemen Pendidikan dan Kebudayaan PROYEK PENERBIT AN BUKU SASTRA INDONESIA DAN DAERAH Jakarta 1981
Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah
Hak pengarang dilindungi undang-undang
KA TA PENGANTAR
Bahagialah kita, bangsa Indonesia, bahwa hampir di setiap daerah di seluruh tanah air hingga kini masih tersimpan k4rya-karya sastra lama, yang pada hakikatnya adalah eagar budaya nasional kita. Kesemuanya itu merupakan tuangan pengalaman jiwa bangsa yang dapat dijadikan sumber penelitian bagi pembinaan dan pengembangan kebudayaan dan ilmu di segala bidang.
Karya sastra lama akan dapat memberikan khazanah ilmu pengetahuan yang beraneka macam ragamnya. Penggalian karya sastra yang tersebar di daerah-daerah ini, akan menghasilkan ciri-ciri kha& kebudayaan daerah, yang meliputi pula pandangan hidup serta landasan falsafah yang mulia dan tinggi nilainya. Modal semacam itu, yang tersimpan dalam karya-karya sastra daerah, akhirnya akan ·dapat juga menunjang kekayaan sastra Indonesia pada umumnya.
Pemeliharaan, pembinaan, dan penggalian sastra daerah jelas akan besar sekali bantuabnya dalam usaha kita untuk membina kebudayaan nasional pada umumnya, dan pengarahan pendidikan pada khususnya.
Saling pengertian antardaerah, yang sangat besar artinya bagi pemeliharaan kerukunan hidup antarsuku dan agama, akan dapat tercipta pula, bila sastra-sastra · daerah yang termuat dalam karya-karya sastra lama itu, diterjemahkan atau diungkapkan dalam bahasa Indonesia. Dalam taraf pembangunan bangsa dewasa ini manusia-manusia Indonesia sungguh memerlukan sckali warisan rohaniah yang terkandung dalam sastra-sastra daerah itu. Kita yakin bahwa segala .sesuatunya yang dapat tergali dari dalamnya tidak hanya akan berguna bagi daerah yang bersangkutan saja, melainkan juga akan dapat bermanfaat bagi seluruh }?angsa Indonesia, bahkan lebih dari itu, ia akan dapat menjelma rilenjadi sumbangan yang khas sifatnya bagi pengembangn sastra -
Sejalan dan seirama dengan pertimbangan tersebut di atu, kami sajikan pada kesempatan ini suatu karya sastra daerah 'Jawa, dengan harapan semoga dapat menjadi pengisi dan pelengkap dalani uiaha menciptakan minat baca dan apresiasi masyarakat kita terhadap karya sastra, yang masih dirasa sangat terbatas.
Jakarta, 1981
Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah
SERA T SRIKARONGRON Jilid II
Y asandalem Sampeyandalem lngkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwono Ingkang Kaping X, ingkang angadhaton ing Nagari Surakarta Adiningrat.
Nyariyosaken kawontenanipun nagari saha kadhaton ing Surakarta Adiningrat, tingalandalem pawukon . Wiyosdalem dhumateng pasanggrahan ing Ngeksipuma ngantos kondur, tetesipun putridalem, tedhakdalem Sampeyandalem lngkang Sinuhun Kangjeng Sultan malesi martuwi dhumaten Kadhaton Surakarta Adiningrat.
lngkang kadhawuhan ngiket Raden Ngabehi Purbadipura, abdidalem Kaliwon-gandhek tengen .
RINGKASAN SRIKARONGRON U
1 . Beberapa bagian dalam istana Kasunanan perlu diperbaiki. Selain perbaikan ada juga bangunan-bangunan baru yang akan didirikian . Untuk keperluim perbaikan dan pembuatan bangunan baru itu didatangkan 20 orang tukang dari Surabaya . Yang tergolong bangunan baru yang akan didirikan antara lain ialah Tratakrambat, Mesjid Pudyasana, bangurum untuk menempatkan meriam, dan Argapura. Argapura adalah sebuah bukit buatan yang terletak dalam kukuban istana Kasunanan. Di situ dibuat bangunan-bangunan, taman dan sebagainya. .
2. Masih meneruskan berbagai perbaikan dalam lingkungan istana, penempatan gambar-gambar dan luk.isan, perbaikan hiasan dalam kamar-kamar, pemasangan berbagai jenis lampu listrik, pengaturan atau penempatan area-area. Di sebelah barat dibuat sebuah sumur kerek. Di sebelah barat sumur dibuat gapura besar persegi dua pasang, dihias ukiran lung dan bunga . Di bagian atasnya melengkung berhias empat ekor naga yang ekomya menjadi satu menjepit kepala raksasa . Lengkung gapuranya bergambar berbagai jenis senjata Kerajaan Jawa seperti keris, wedung, beliung, sabet, perisai, tombak, cis, trisula, gada, panah beserta busumya, ditambah seruling, terompet, genderang . Di bawahnya dekat dengan lidah laga ditempatkan dua buah meriam yang berangka tahun 1732. Di kiri-kanan pipi pintu selatan dipasang dua buah area besar. Di sebelah utara pintu dipasang sebuah area nyonya menghadap ke selatan. Di depan gapura dibuat dua jalur jalan ke timur dan barat , kemudian naik melengkung di lereng gunung. Di pinggir jalan dibangun sebuah gedung besar dan bagus. Karena letaknya di sebelah barat, maka gedung itu dinamakan Loji Pracimarga. Di salah satu bagian Bukit Argapura terdapat sebuah tempat yang disebut Indrakila, yang damai, tenang dan sepi. Di sana terdapat sebuah batu datar. Batu datar itu ialah sajadah Sri Baginda di saat-saat tidak sibuk, dan di sana pulalah Sri Baginda bertahajud .
3. Di bawah batu sajadah itu terdapat jalan kecil menanjak ke selatan sampai ke sebuah perempatan. Jalan yang ke barat berujung pada sebuah bangsal kecil mungil menghadap ke timur yang terbuka. Yang ke arah barat daya sampai ke halaman Loji Pracimarga. Yang ke selatan sampai ke gapura, sedangkan yang ke timur naik ke puncak gunung, di mana terdapat sebuah kopel kecil bersegi delapan, diberi empat buah kursi. Di sebelah utara bukit dibuat sebuah taman bunga yang diberi nama Maligeratna. Di tengah-tengah taman bunga didirikan sebuah bangunan bersegi delapan. Dan taman bunga ini tampak dari Argapura sangat indahnya. Hampir setiap malam Sri Baginda duduk di Argapura dihadap oleh beberapa putra, sentana, abdi. Pada malam Selasa di sana diadakan klenengan, dimulai sekitar pukul delapan malam. Yang dipakai ialah Gamelan Slendro Kyai Jimat, dan Pelog Kyai Dewakatong. Dalam pada itu perbaikan-perbaikan di dalam istana betjalan terus. Ada sebuah tempat yang diberi nama Sasana Anjrahasri, ada yang bemama Parankarsa, serambi Sasanaadi, yang semuanya serba menawan hati.
4. Siang-malam acara di dalam istana Kasunanan seolaholah tak pemah berhenti. Pada malam Kamis Sri Baginda memanggil para ulama berkumpul di Bangsal Pracimarga. Acaranya ialah membaca Kitab Kuran, Fikih, Usul, Tasauf, Tabirukrukyan, Kitab Suleman dan sebagainya. Pembacaan itu · diselingi dengan ceramah agama atau mengupas makna bacaan. Pada hari Kamis siang adalah acara penghadapan di balairung sebagaimana halnya pada hari Senin siang. Pada malam Jumat acaranya ialah bermain musik di Panggung Sanggabuana, yang berlangsung sampai pukul dua belas malam. Pagi harinya diadakan kenduri di serambi Andrawina, yang secara berganti-ganti ditujukan untuk menghormati arwah para Nabi, Wali serta leluhur. Kemudian pada malam-malam Jumat berikutnya Sri Baginda sebelum acara musik lebih dahulu mengunjungi kamar pusaka unt1,1k memberi bunga pada pusaka-pusaka utama seperti Kanjeng Kyai Gondil, Kanjeng Kyai Sangupati, lalu keris-keris, kemudian cemeti Kanjeng Kyai Sapujagad, topi Kanjeng Kyai Basunanda. Hari Jumat siang Sri Baginda mengutarakan gagasan-gagasannya atau rencana-rencananya, yang ditulis oleh seorang penulis. Malam Saptu acaranya sama dengan malam Selasa, yakni menabuh gamelan diiringi suara swarawati serta diseling dengan 10 lawak. Saptu siang membaca surat-surat yang datang maupun laporan-laporan yang masuk. Malam Minggu pesiar keliling kota dengan mobil. Minggu siang menandatangani surat-surat. Hari Senin dihadap di balairung. Selasa siang kembali membaca suratsurat yang masuk seperti pada hari siang. Malam Rabu diadakan pertunjukan wayang, dan hari Rabu siang acaranya sama dengan hari Minggu siang. Dalam pada itu para petugas jaga di istana yang kebetulan tidak melakukan tugas keliling mengisi waktunya dengan membaca kitab-kitab seperti Babad Mataram, Babad Giyanti, Babad Prayut, Serat Rama, Wiwaha, Menak, Asmarasupi, Nata Cangkrama, Srimataya, atau Srikarongron jilid I sampai III. Jilid IV masih dalam penulisan di kala itu.
5. Tanggal 18 Besar adalah hari kelahira Sri Baginda. Setiap tanggal 18 Besar di Sasanasewaka diadakan upacara dan kenduri memperingati hari kelahiran Sri Baginda. Gamelan Kadukmanis, Manisrengga, Sukasih dan Pamedarsih ditata di serambi. Orkes nrusik pun disiapkan pula di sebelah selatan panggung. Para prajurit dan kompeni pun turut pula mengambil bagian dalam upacara itu, lengkap dengan terompet serta generangnya. Mereka berbaris di Alun-alun Utara. Bahkan meriam pun akan dibunyikan.
6. Ketika jam besar di panggung berdentang menunjukkan waktu pukul setengah sebelas keluarlah Sri Baginda dari istana induk dengan busana kebesaran beserta permaisuri diiringkan para abdi perempuan, dayang-dayang. Di depan pintu besar Sri Baginda duduk sejenak, kemudian berdiri lagi dan berjalan menuju pendapa istana disambut dengan gending Srikaton, musik mengudarakan Lagu Wilhelmus. Sesudah Sri Baginda duduk di balairung, keluarlah selamatan Sri Baginda diantar oleh Nyai Tumenggung dibawa ke srimanganti. Hajat tersebut yang disebut Jatingarang, setibanya di srimanganti diterima oleh para abdi, lalu diserahkan kepada Raden Adipati Sasradiningrat, yang kemudian menyerahkannya kepada pendoa. Sesudah pembacaan doa selesai, selamatan lalu dibagikan merata. Nyai Tumenggung lalu melapor kepada Sri Baginda. Sesudah laporan selesai terdengarlah tembakan salvo tiga kali. Pada saat hidangan mulai dibawa ke Sasanasewaka terdengarlah gending dengan Lagu
Sriwidada, yang berarti: Selamatlah Sri Baginda. Di luar ketika selamatan mulai dibagikan berkumandanglah gending Kodokngorek ditingkah gending Kern bangtiba, masing-masing berarti katak bernyanyi dan jatuh bunga. Suaranya benar-benar seperti katak berdendang di hari hujan, dan seperti bunga-bunga yang dijatuhkan para dewa-dewi dari angkasa. Kemudian ditingkah tembakan salvo tiga kali dan meriam dua puluh tiga kali. Juga dipertontonkan beberapa tari-tarian.
7. Ketika tembakan meriam datanglah Raden Pengulu Tapsir Anom serta para petugas agama yang akan menerima hidangan khusus dari istana. Kemudian penghulu membaca doa lagi disambut ucapan amin oleh seluruh hadirin. Selesai doa para prajurit memb.eri hormat. Selesai seluruh penghormatan Sri Baginda kern bali ke istana diiringi gending Calapita.
8. Sudah diperintahkan bahwa pada hari Kamis sesudah dihadap di balairung, Sri Baginda hendak pergi Ke Pasanggrahan Ngeksipurna beserta permaisuri baginda. Niat utamanya ialah karena ingin salat Jumat di Mesjid Ciptamulya di Ngeksipurna. Yang turut dalam rombongan tidak akan terlalu banyak. Kendaraan yang akan dipergunakan Sri Baginda ialah mobil yang diberi nama Kyai Wimanasara. Mobil beijalan dari istana - Alunalun Utara - ke barat sampai Gledegan - Slompretan - Kemlayan -:- Pasar Pon - ke kiri sampai Timuran - Sriwedari - Purwasclri - Boga - Kleca - Banaran - Gembongan - Kartasura - Wirasanan - Mandanaija - Ngasem - Bangak - Banyudana - Kebontutup - ke selatan sampai desa Taman - Bantulan lalu masuk ke halaman pasanggrahan Ngeksipurna.
9. Penghulu Tapsir Anom, khatib Raden Sumemi juga pergi ke Ngeksipurna, akan tetapi langsung ke Mesjid Ciptamulya. Seperti biasa Mesjid Ngeksipurna di waktu salat Jumat jamaah penuh sesak sampai ke halaman mesjid. Lebih-lebih karena penduduk di situ tahu bahwa Sri Baginda akan salat Jumat di situ. Di antara para jamaah bercakap-cakap dengan temannya, membandingkan Sri Baginda Paku Buwono X dengan mendiang Sultan Agung Anyakrakusuma.
l 0. Setelah khatib dan imam datang, tak an tara lama datang)ah Sri Baginda, lalu muazin pun segera azan. Muazinnya lima orang banyaknya, azan serempak. Kemudian khatib berkhotbah. Khotbah pertama dibawakan dalam bahasa Jawa, dan yang kedua dalam bahasa Arab. Ketika khotib berkhotbah, suasana dalam mesjid tenang. Semuanya secara khusyuk mendengarkannya. Suasana hening dan hidmat.
11 . lsi khotbahnya yang terpenting ialah anjuran kepada umat Islam agar supaya selalu melihat. ke bawah, kepada orang lain yang lebih susah sehingga akan semakin besarlah rasa syukur kepada Allah. Dan jangan terlalu melihat ke atas, karena akibatnya akan memperbesar nafsu angkara. Khotbah yang diucapkan dalam bahasa Arab tidak diberi tafsir. Selesai khotbah, muazin membaca qamat, juga diucapkan serempak oleh lima orang muazin.
12. Pada rakaat pertama imam membaca Surat As-Sabikhis, dan pada rakaat kedua Surat Al-Hataka . Diceritakan pula bahwa Sri Baginda Kanjeng Sunan salatnya sangat khusyuk. Dan setelah selesai salat lalu membaca istigfar seratus kali. Selesai salat Jumat, Sri Baginda duduk di serambi mesjid dihadap oleh imam dan khatib serta beberapa sentana yang mengiringinya. Sunan menyatakan bahwa dalam salatnya merasa sangat nikmat.
. 13. Percakapan orang-<>rang yang se1esai salat Jumat di mesjid Ciptamu1ya, dikatakan bahwa jamaahnya semakin hari semakin bertambah banyak. Lebih-lebih jika kebetu1an Sri Baginda berkunjung ke Ngaksipurna dan salat jamaah di Mesjid Ciptamulya. Dipersoalkan pula mengapa orang merasa senang datang dan bersembahyang di mesjid. Hal itu dijelaskan, alasannya ialah karena suasana dalam mesjid lebih akrab daripada di dalam acara-acara yang lain. Di dalam mesjid sela1u tercipta suasana demokratis . Tidak ada perbeqaan antara si kaya dengan si miskin, si pejabat dan rakyat biasa. Tak ada kesombongan, keangkuhan dan sebagainya. Berbeda dengan suasana rapat di 1uar mesjid yang selalu ramai, orang tertawa-tawa, kadang-kadang berselisih pendapat secara tajam sehingga sering menimbulkan pertengkaran.
14. Malam Saptunya Sri Baginda sudah memberi perintah bahwa esok hari akan pindah ke pasanggrahan Pracirnarja. Maka pada pagi harinya hari S<;1ptu sekitar pukul sembilan semuanya telah siap. Mobil Sri Baginda sudah siap pula di halaman pasanggrahan. Kepindahan yang mendadak itu disebabkan karena adanya laporan dari Dokter Ngabehi Mangunhusada bahwa di sekitar pasanggrahan Ngeksipuma sedang berjangkit penyakit cacar.
15. Pasanggrahan Pracirnarja itu terletak di lereng Gunung Merapi. Hawanya sehat dan segar. Tingginya dari permukaan laut ialah tiga ribu tiga ratus kaki. Suhu udara berkisar antara 74 - 76° Fahrenheit. Rombongan Sri Baginda beristirahat di pasanggrahan Pracimarja selama tiga malam. Pada hari Selasa tanggal 23 Besar kembali ke kota, dan tiba dengan selamat.
Diceritakan bahwa keadaan Negeri Surakarta Adiningrat semakin makmur, aman, dan damai. Pedagang Jawa, Belanda, Cina, Encik , Koja, Arab semakin banyak. Apa yang hendak dibeli selalu ada, baik makanan maupun pakaian. Jumlah penduduk pun berkembang dengan pesat.
16. Dalam pada itu terbetiklah berita bahwa nanti pada hari Senin Wage pagi, tanggal 6 Sura, tahun Alip 1843 Sri Baginda Kanjeng Sultan Amangkubuana dari Yogyakarta akan datang ke Surakarta untuk melakukan kunjungan balasan kepada Sri Bagitlda Kanjeng Susuhunan Pakubuana. Berita tersebut sangat dinanti-nantikan oleh penduduk Surakarta. Saat yang dinanti-nantikan itu tinggal tiga belas hari lagi akan tiba. Dalam persiapan hendak menerirna tamu itu, di istana Surakarta, tepatnya ;pada hari Selasa Pon tanggal 30 Besar, tahun Jirnakir 1843 Sri Baginda akan mengadakan upacar .. tetesan kedua putrinya, ialah Bandara Raden Ajeng Kusmangani, dan Bandara Raden Ajeng Kusngairnah. Pada tanggal 27 krobongan, yakni tempat dilakukannya tetesan sudah didirikan. Baik di Prabayasa maupun di Sasanasewaka sudah mulai diatur. Gamelan Sukasih dan Pamedarsih dikeluarkan -dari tern pat penyirnpanannya.
I 7. Pada hari Minggu Legi, tanggal 28 jam sembilan pagi, para putri keluarga dan abdi wanita dalam istana dibagi menjadi dua kelompok . Demikian pula putri-putri mendiang Sri Baginda IX. Sekelompok disertai para abdi bedaya dan lutah bagian barat berkumpul di kediaman Raden Ayu Tejarukmi, kelompok yang lain, yang juga disertai para abdi bedaya -dan lurah keputren bagian timur berkumpul di kediaman Raden Ayu Candrarukmi. Kedua kelompok itu menjemput kedua putri baginda yang akan ditetes, yang sudah berbusana serba indah. Kedua rombongan pada waktu yang sama berangkat dari kediaman masing-masing, dan akhirnya bertemu di tengah jalan, bergabung menjadi satu dan berkumpul di kediaman Kanjeng Ratu Maduretna. Dari Maduretnan diantar masuk Permaisuri Kanjeng Ratu Pakubuana. Kedua putri yang akan ditetes ditempatkan di kamar pingitan yang terletak di sebelah barat krobongan. Sri Baginda pun sudah duduk di singgasana dalam. Pada saat itulah Gamelan Sukasih dan Pamedarsih ditabuh, bergantian Slendro dan Pelog diiringi swarawati. Kemudian keluar pula tarian wireng, perang tanding antara Prabu Sancaya dengan Prabu Kusumawicitra dengan iringan Gending Moncer. Tarian tersebut tergolong tarian halus. Sesudah selesai keluarlah wireng dengan tarian kasar, yang biasanya lebih disenangi oleh penonton. Sesudah jam dua Sri Baginda meninggalkan tempatnya, disusul acara makan bersama bagi para hadirin. Dalam pada itu pada hari yang sama di Y ogyakarta, khususnya di Pakualaman, Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadilaga beserta permaisuri dan anggota rombongan berangkat ke Stasiun Tugu, naik kereta ke Surakarta. Ringkasnya rombongan itu telah tiba di istana Kasunanan, dan ditempatkan di Langenkatong.
18. Hari Selasa pagi tanggal 30, semua tempat di Kasunanan sudah bersih dan teratur segala keperluannya. Para penabuh gamelan, swarawati, wiraswara, badut sudah berada di tempat tugasnya masing-masing. Para pangeran dan semua punggawa sudah datang. Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadilaga pun sudah duduk pula di serambi utara. Di dalam istana Kanjeng Ratu Pakubuana pun telah dihadap oleh Kanjeng Ratu Maduretna, Kanjeng Ratu Alit, dan Kanjeng Ratu Angger serta para putri istana se.luruhnya, termasuk istri-istri para pangeran, para wedana, kliwon, dan pembesar-pembesar. Kedua putri yang akan ditetes turut pula menghadap permaisuri. Kemudian kedua putri dibawa ke tempat tetesan. Selesai ditetes kembali lagi ke tempat semula. Sesaat kemudian Sri Baginda keluar, disambut oleh Gending Srikaton.
19. Menyambut upacara tetesan itu diadakan pesta, di- - meriahkan dengan berbagai tari-tarian. Pada pukul dua siang Sri Baginda meninggalkan singgasanannya, dan kemudian kedua putri yang baru saja ditetes diperkenankan kembali ke kediamannya masing-masing. Di luar diadakan acara makan siang. Dan sesudah semua acara selesai, para petugas istana melakukan pekerjaannya masing-masing merapikan Sasanasewaka dan sekitarnya.
20. Pada hari Rabu Wage tanggal 1 Sura 1843 Windu Kuntara Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadilaga mohon diri kepada Sri Baginda hendak kern bali ke Y ogyakarta, dan tiba di Pakualaman dengan selamat. Kunjungan tersebut masih ramai dibicarakan orang di Surakarta. Pembicaraan melantur pada pertemuan yang pernah terjadi antara Suilan dengan Sultan, sejak diadakannya Perjanjian Giyanti pada tahun 1774 di Pasanggrahan Lebakjatisari, yang dalam tahun Jawa diperingati dalam bentuk candrasangkala: Tebih kang Sa/ira Rasanira Kumpul (1680 Jawa), yang berarti: Jauh di mata dekat di hati. Berkali-kali pertemuan Sunan dengan Sultan yang menunjukkan betapa akrabnya hubungan Surakarta - Yogyakarta. Dan saat itu rakyat Surakarta sedang menanti-nantikan kedatangan Kanjeng Sultan Amangkubuana.
21. Dalam denyut nafas itu Surakarta dilukiskan sebagai berikut: Halanian istana yang berlekuk diuruk, tanamtanaman hias yang tengah berdaun muda ditata kembali. Potpot bunga di pelimbahan depan margayasa ke utara sampai Sanawilapa dimasukkan ke dalam pot-pot kaca. Demikian pula di Gedung Reksasugata. Di tangga serambi diberi area sebesar orang berdiri dan berpakaian serba putih. Pemasangannya berdekatan dengan tiang sehingga seolah-olah menempel ke tiang, berselangseling dengan pot-pot besar dari porselin berisi pohon beringin kecil yang selalu digunting. Di tempat lain pot berisi palma acara
cemara ikal. Pemeliharaan taman itu dipimpin oleh seorang Be16 landa bernama Smit. Tepi-tepi pendapat dipelisir kain triwarna yang di tempat-tempat tertentu ditarik ke atas sehingga terjadi lengkungan-lengkungan. Di tiap lengkungan berjuntai pintalan benang triwarna pula . Tiang-tiang di Sasanaparasdya dan Andrawina kombinasi catnya ialah ungu, coklat tua dan perada serta merah. Sedangkan di serambinya bercat putih bergaris biru muda . Di sana bergantungan lampu-lampu pompa, lampu gantung , lampu tempe} berbentuk krun yang semuanya terbuat dari kristal, berdentingan jika bergerak tertiup angin, dan juga gemerlapan. Di sekeliling Sasanasewaka , di sudut-sudut bagian bawah, di tengah-tengah serta di tiap tiang utama dipasang area nonah dengan tangan terangkat menyangga lampu , wajahnya menoleh ke kiri seraya tersenyum . Di tembok sebelah selatan terpampang gambar Kanjeng Susuhunan Pakubuana VII dan VIII mengapit sebuah kaca besar.
I. Kinanti.
1. Sapengkerira puniku kangjeng raden adipati dyan pangulu sapangandhap kabeh nuli padha mulih kari kang caos kewala ibut tumandang reresik.
2. Anggulung-gulungi babut gelaran kalasa lampit jawi-lebet sinaponan myang alun-alun sitinggil suma wana jroning pura palenggahan den kukuti .
3. Winangsulken mring gyanipun para ingkang darbe kardi anetepi kawajiban tan susah den parintahi wus ngandhang ing karyanira babasan tanpa ginitik .
4. Mangkono salaminipun jro pura yen ana kardi tan ana ingkang sem brana angati-ati setiti tetap mituhu parentah abdidalem ageng-alit .
5. Kabeh mring pakaryan maju kalawan dhanganing ati seneng mring pakaryanira ora nana kang malilit saking tyas dahat rumangsa kinembong dana martasih .
6. Tampa kekucahing prabu ngeberi mring anak-rabi kang sinandhang kang pinangan saking denira angabdi marma sadaya tan ana andaleya marang kardi.
7. Kabeh padha sengkut-sengkut dhasar ing samengko iki tanpa leren dandan-dandan rampung kene kana wiwit keh yayasane narendra kang wus saru den salini.
8. Minulyakaken winangun supaya katon prayogi kadi ta ing pagelaran mangkya lagya den dandani tratag deling sinantunan payon seng winiru gilig.
9. Blandar kuda-kuda kukuh kabeh balunganya wesi pilare bulet rinusak saotun wangunan pasagi sadaya pilar lis-lisan ing nginggil den pyan waradin.
10. lng ngandhap binombong tepung tancebe mitutur lami batu sameter satengah madhet den urugi wedhi ing bangsal-pangrawit uga bebature den indhaki .
11. Taratag tosan puniku wewelingandalem saking indhestri ing Surabaya pambekta wragading margi marang sarampunge pisan gunggunging arta winilis.
12. Tigangdasa gangsa1 ewu rupiah wus den tampani dening Tuwan Beker nama iku ingkang den we1ingi anggarap sarampungira kang rupa seng wesi-wesi.
13. Ginarap bau rongpuluh wong ing Surabaya sami pepak prantining pamasang dene liyane seng wesi kayata wedhi Ian bata gamping seteger piranti .
14. Myang glidhig bas tukang batu iku ingkang angadani wadananing kartipraja Tuwan Radhemaker bangkit pinasrahan panguwasa kabeh yayasan nagari .
15. Duk Grebeg Besar puniku apan sampun den wiwiti pamanguning tratak-rambat ananging lagi sathithik wektu iku tan ginarap bubar Grebeg wiwit malih .
16. lng karya sengkut kalamun nuju dina Senen-Kemis ing sajrone durung dadya kangjeng sang anindyamantri yen sowan neng pakapalan dene sagung pra bupati.
17. Sapangandhap sowanipun prikanca go Iongan jawi samya ngalempak neng bangsal bangsal kilen pancaniti iku pacaosanira reh jaba panewu matri .
18 . Saler taratak kadulu kagungandalem mriyem tri nama Kyai Pancawora myang Sagarawana namr Kiyai Suhbrastha wetan malih kang aneng sitinggil.
19 . Ugi kyai namanipun Kumbarawa Kumbarawi Kiya i Aswanikumba K'umbakinumba Kiyai Kadha l Binuntung kalawan anama Kiyai Gringsing.
20. Kang wonten salebetipun bangsal witana pinetri mariyem amung satunggal nama Jeng Nyai Setomi pusakadalem sang nata saking leluhur ing nguni.
21 . Pamanggenira dumunung sangandhaping dhadha paksi tengah leres ginebyog ram lir panti limasan alit ing wuwung sapanuwunya gangsallelingir tinitih.
22. Kaestha nagaraja gung cacah nem warni sinami mangah-mangah amrengangah angamping tutuk medeni bok nalorong naut sirah telep pasthi yen babarji.
23 . Samadyaning alun-alun pethetan wringin sarakit nama Dewandaru wetan kilen Jayandaru sami kinurung binatur bata pancaksuji ruji wesi.
24. Mangsuli cariyosipun nenggih ing mangsa puniki kathah wewangunan enggal we*-rah-wewah warni-warni kang wus samya rosok risak rinusak dipun dandosi .
25. Kang rupa saru dinulu winangun pinrih prayogi den mulyakaken sadaya ing masjid ageng surambi pinayu ing sirap enggal cete sinantunan putih .
26. Jarambah jobin duk wau samangke dipun tumpangi tegel klawu ngendhog remak ing pinggir sinelang-seling mawi wengku sesengkeran tengahing gajah kaeksi.
27 . Kadya ginelaran babut pasalatandalem aji yen nuju miyos Jumungah karapyak wreksa cet kuning mangke wus den santuni ram cangkoke miturut lami.
28. Myang kori-kori winangun pinaryoga wuwuh becik masjid ageng sapunika saya ngresepake ati toya pancurat tinata ngapit marga kanan-kering.
29. Gam pang kang met toya wulu wetuning warih pinardi saking sumur bur lumayan mahya maya-maya bening buwangan milu gumladhag anjog balumbanging masjid.
30. Tan amung ing Masjid Agung ingkang kinarya prayogi malih masjid jroning pura sakilen panepen nguni samangke sampun kapindhah neng tenunan papan !ami.
31 . Winangun rinengga bagus sarta pinaringan nami karan Masjid Pudyasana cumawis toyane wening tuwin masjid pasanggrahan ing Langenharja wus beci.
32. Duk wau wonten ing kidul kiwa tan kambah ing janmi den lih lering pasanggrahan anjenggarang mangku margi adhakan katon angegla sinung nami Ciptasiddhi .
33. Malih kang sampun binangun Masjid Ngeksipurna Pengging manggen saler pasanggrahan tuhu ngresepake ati nama Masjid Ciptamulya datan kekurangan warih.
34. Malih masjid kang winangun pasanggrahandalem loji ing Ampel ran Madusita wengkon bawah Bayalali den dandani pinaringan nama Masjid Ciptahening.
35. Mangsuli jroning kadhatun kalangenandalem aji kang ingaran Argapura ceples lir gunung sayekti tan mantra lamun iyasan cecorah jurang lan curi.
36. Lelengkeh longkang malengkung kalangkung ngalengkong saking sakehing sesengkan ngambat anggubet malebet miring marang wiwaraning guwa guwaya wingit asingit.
37. Lenger andhangar kang lungur ing pucuk sinungan panti saking mandrawa katingal lir mundri musthika warih ereng-erengireng arga marga anjepit kapipit.
38. Bengkuk nekuk likak-likuk alekok kadhang waradin wradinan tumurun minggah menggeh-menggeh kang lumaris aris umandhap mring sendhang ngedhung we tetes naritis.
39. Pancere kemocor mancur
pencar bancur kocar-kacir cicir kumucur barabas anjebos rembes ngebesi datan kendel-kendel medal mudal mangidullestari .
40. Jurangjerojejer mujur sinarjweng karetek alit gelitan ngalang kalingan ing balabag gedhe-cilik celak kanan-kering palang linangkungan tan matiri.
41 . Marga pinggire rerungku t rumaket suket rinakit rengket Ian petir puteran anggrembel tumimbul wilis lulus tan katon ngaleyang ngayangan ron tumpang-tindhih.
42. Wiwitan jati trenggulung piasa pung kusambi cangkring asem lo kalapa genjah pala pelem myang kuweni wuni kenini Ian nanas anos menos-menos kuning.
43. Kanang kemuning dumunung neng tepi tepung Ian kopi kapit jam be jambu abang putih lumut dresana jring jeruk keprok pecel adas Pacitan Bali balimbing.
44. Gedhang gedhondhong taledhung lung gadhung sandhing srigadhing godhonging dhadhap mangandhap kudhupe madhep manginggil kasenggol tan enggal gigal gegeling salaga wills.
45. Soka sakeh bakah kukuh nyrekakah rekah tan ringkih salak cilik celak kalak kemlaka rambutan acih cemara Ian gandariya tayuman gayam ngeyomi.
46. Salam pace dhuwet dhuku manisjangan nagasari adhemati gendhayakan apel kepel anderlei nora gering girang sabrang rami landep pandhan wangi.
47. Waringin sesulur mulur iler gumelar lir nglilir sesekaran warna-warna abang biru kuning putih dadu wungu kapuranta ngrembaka patra pinetri .
48. Tatrap panataning elung ngelong salong selang-seling liniling maweh harsaya ing kendhit sinungan loji manggen sakiduling pucak kapareng wetan sakedhik.
49. Tan patya geng·nanging bagus majeng mangaler sarwasri sininget sinungan kamar pasareandalem kalih ing tengah godhag jarambah sinungan mebellan kursi.
50. Dhipan kenap bangku kongsul gam baring para narpa ti hertog myang Gubernur Jendral Propesar Gesan utawi gambardalem Sri Bagendha Kangjeng Maharajaputri.
51. Nagri Nederlan linuhung kamantyan pinundhi-pundhi anenggih gambar punika paringnya Srinata Dewi marang Kangjeng Srinarendra ing Surakarta Nagari.
52. Duk sampeyandalem ngutus rakendra swargi 1 eng Gusti Pangeran Arya Ma taram marang Nagari Walandi minangka wakil narendra m.udyastuti angestreni.
53. Jumenengdalem sang prabu musthikeng Dhendhah prajadi Kangjeng Sri Bagendha Maharaja Putri amaringi gambar minangka pratandha waluya sihing narpati.
54. Jeng gusti kang bekta kondur rawuh Surakarta nuli konjuk ing ari sang nata katampen Ian reneng galih dahat gung kalinggamurda pigorah parada rukmi.
55. Ngagem kaprabon sang prabu jumeneng nolih mangering ing kanan sinungan kenap lurub bludru den tumpangi ing krun myang setap karajan katon lir wujud sayekti.
56. Ngandhaping gambar puniku seseratan sastra Latin cetha mungel Wilhelminah Kunengin Nederlan Nagri September angkaning warsa sewu wolungatus tuwin.
57. Sangangdasa langkung wolu kacriyos sastra puniki tandhasta dalem priyangga Kangjeng Maharaja Putri gambar punil d pinasang neng galdri smginggil kursi.
58. Plenggahandaiem -;ang prabu kanan-keringira kc-,·; kang lumebet maringjrambah ing kamar kang kilen mawi kori butulan mangandhap undhak-undhakan den usik.
59. Palester gilap tan lunyu prapteng jam ban kulah kalih ngandhap ngaluweng lir guwa kang nginggil patandhon warih sinung kran cucuk panthuran nyanthuk jejeg ageng-alit .
60 . Pinuter santer umetu banyune gumrojog bening jamban sinungan wiwara butulan mangilen prapti pipi gapura kang wetan kinarya margi reresik.
61. Mangsuli ing galdri dhuwur siningget dipun geberi ginulung kadhang ginelar salering taritis mawi botrawi alit tengahnya sinung bil nonah mrakasti.
62. Bau kalih pisan ngacung anyekel badher liningling macoco cangkeming ulam lir nyebul umijil warih dadya umbul ngudal-udal gilig agengnya sanyari.
63. Tan kendhat wetuning banyu mancur mancurat manginggil winatara kalih asta wewangsul marang botrawi ing jro sinungan wader bang mawijah pating saliri.
64. Beburon sajroning ranu rena neng ganggeng andhelik amalik melok kumambang abanging sisik katawis winawas naleram jenar sumunar lir mas sinangling .
65. Botrawi alit puniku pinggire pinacaksuji ing ngajeng myang kering-kanan winedhi resik karisik salore sinuji rancang kori malengkung manginggil.
66. Ing kanan kapareng ngayun majeng mangilen wisma lit jrambah balabag lus-lusan tri wadana den pepeti amung kang kilen angeblak malih sakilening loji.
67 . Anjuleg mawi tumurun sinengget dipun emperi · jro gedhong isi inuman keras aris warni-warni pirantining pangunjukan beri Ian gelas geng-alit.
68. Ses sigaret srutu manjung ampang ampek papak lincip winadhahan ing salaka sareke sampun cumawis samangsa ana pundhutan gambuh lumadine gelis.
II. Gambuh
1 . Nenggih sakilenipun pan siningget pager tembok tepung jrone isi guskara toyane wening minggah myang andhaping gayung rna wi kerekan comanthol.
2. Wat-wate cagak kukuh sakilening parigi winuwus gapura geng ing pipi pilar pasagi rong rakit rinengga ing lung tumelung golong sekar ron.
3. lng nginggil amalengkung katumpangan sakawan naganggung kang minangka pusaka mulet ing pethit pentholat-penthalit nyathut mathet tan pethat binethot .
4. Pethit gathuk mathuthuk methok anjepit sirahing diyu tan bisobah maringis lir sambat sakit akendeng panggu betipun badan nalosor mangisor .
5. Manglung kadyarsa naut palengkunge gapura pan sinung gambar estha wapening Karajan Jawi mawi dhuwung wedhung wadung sabet tameng towok waos.
6. Sanjata bestrong pistul pecut arit bendho bendhe bedhug cis trisula gada gandhewa jemparing suling myang salompret tambur mariyem loro neng ngisor.
7. Celak lawan latiyu mawi angka sangkalaning taun sewu pitungatus tigangdasa-kalih gapura 1ami puniku dudu iyasan samengko.
8. Pipi kori kang kidu1 kiwa-tengen sinung gupala gung lungguh jegang baune tum urn pang wen tis ke1atbau gelang kalung karoncong jejamang tropong.
9. Rambut akas ginelung kelang nyrodog ketepe maruwun ting salebreh agodheg wok kumbala bris cantut taliwanda kukuh pinekak sondher myang badhong .
l 0 . Maringis ngisis siyung semu sereng murereng marengut rengat nyuntheng mathentheng mantheleng kadi nu1ak kang sedya malebu yen salah cewel cinakot .
11 . Salering inep pintu
sinung reca nyonyah marep ngidu1 ngadeg jejeg tumungkul lir mindi budi minta mring Jeng Yesus Krestus kentasa tyas kang prihatos .
12. Caket sawurinipun
ke1ir bata bengkok kadya ngurung kanan-kering sinung wiwara rinuji Ian dhempel gapura gathuk da1an loro ngetan-ngulon.
13. lnggahe rna wi nikung manut undhak-undhakan malengkung sakilene sinungan sasana malih pasagi jenggarang dhegus katon arepe manga1or.
14. Lan ingkang wus winuwus lir nisihi nanging wewah 1uhur sinung nama Loji Pracimarga peni prenah 1elunguring gunung manggon iring kidu1 kulon .
15. Mubeng empernya metu tigang kaki binalabag mujur jejer-jejer ngandhap dipun dalurungi dumadi empere manglung manglong-manglong ngisor katon.
16. Mawi hek tepi tepung kang lumaris tan maras ing kayun kaya nora angambah babagan nginggi1 tan enggal sedyane mudhun malah ngepon aneng kono.
1 7. J roning loji puniku siningget majupat mrih tan kidhung patang petak kang ler wetan isi kursi myang resban sami kinasur baludru alus ijo nom .
18. Komplit Ian kenap bangku sinung kori mangilen lumebu marang kamar isi bale-bale siji kasur cuken sutra wungu mepet neng pojok lor kulon .
19. Pepasrenira runtut candhela Ian kori plitur wungu menges-menges kadya woh sawo mateng wit ngrawit hek alit kadulu pojok kidul mepet tembok.
20. Kori butulan iku manut undahak-undahakan tumurun sisih tengen mawi tetawing rinuji ilang sumelanging kalbu gondhelan waton mangisor.
21 . Margane nora jujur pijer menggok kadya bek kung Jur kung prapteng ngandhap anjog ingjamban gumrining kimplah-kimplah toyanipun neng kulah katon anyorong.
22. Kamar kang wus winuwus mawi kori binutul mangidul kamar iku sinung kanthil wesi siji mubeng ginubah sap telu ingkang jero waring ijo .
23. Nuli wastra kulambu putih menthur cinitra ron mawut wite ngawet sekar mekar medem kincip malih tinumpangan iku ing wastra ngangrangan jambon.
24 . Ramyang-ramyang kadulu katri pisan pinggiring kulambu sinung benang renda ing warna sinami semu semuwa ing dhuwur muwer wewiron kadya ron .
25. Kayu apu malengkung longkang ngongkang sacengkang anikung ingkang tengah binelah gubah winingkis amringkus tinali-wangsul angsal ing pojok ngalojok .
26 . Pinajang manjung-manjung kajangsirah tapsirih tinumpuk papak empuk kasur katumpangan guling gumeleng singep winiru nora doh gembuk neng ngisor.
27. Ukupe puspita rum wetan kamar pasarean sinung palenggahan kursi ingukir angrawit catur angubengi bangku angarompol rada megos.
28. Pracimarga puniku jroning kamar pager banonipun ingkang ngandhap rinengga dening lanbrisir pinggiring jarambah tepung mubeng inggile saelo.
29 . lng tengah wrata alus katon pasagen citraning kayu lir tugelan wreksa tinata tapsirih rineh pamasange runtut megas-megos adu pojok .
30 . Saking doh yen kadulu selap-selip lir legok mandhukul yen ginrayang lumer kaya be ling pruslin wirnbuh gilap pinalitur kasentor sorod mancorong .
31 . Kang ler empere metu tanpa kajor lawan kamar catur ing jarambah waradin dipun pasangi kursi resban bangku kongsul rak gambar ngapit pangilon .
32 . Pandam teplok gantung krun pamasange parenca tan dhumpyuk pinar}'_oga sadaya dilah elektris yen dalu ariyu-riyu sorod abyor semu ijo.
33. Malih wisma dumunung neng lor wetane pucak kadulu dhapur kampung mujur mangaler respati tan patya geng nanging cukup pinaro dad ya rong gedhong .
34 . Saguthek ingkang kidul rinarengga pasren adi luhung pasarean kinarawistha sutradi kang ler lir pandhapinipun pirantos manawi ngaso .
35. Mentas ngideri gunung Pantipantes namane sinebut ing endraya kang ler sinungan galdri lit kilennya margi tumurun anjuleg legok jurang jro .
36. Gya minggah mring lulungur sawatara rata nanging singup lamun siyang datan kasoroting rawi ing kanan-kering kinurung wiwitan ayom ngrempoyok .
37. Marmane adhem-edhum mundhak lindhuk yen dalu kadulu sinelehan sela kumalasa langking kandele sakaki langkung pasagi lonjong ambanon .
38. Nenggih sela puniku pasalatandalem;eng sang prabu lamun nuju sela pakaryane nagri malem Jumungah jam telu sampeyandalem sang katong.
39 . Sawusnya wulu laju salat kajat trakadhang tahajud munggweng sela ing Endrakila puniki sepi samun lamun dalu tan kambah ing wong tuwa-nom,
III. Sinom.
1. Sangandhaping pasalatan wonten waradinan alit mangidul aneter minggah anjog parapatan supit mepet mangilen prapti bangsallit ginebyog alus cekli majeng mangetan kang wetan tanpa ling-aling angalowong ing ngandhap ginedhong tundha .
2. Jarambah kabeh balabag balebeg batur ngubengi ingkang ler sinung wiwara nyalingup papaning panti awit kapengkok bambing wus wates sukuning gunung wau margi prapatan kang mangidul ngulon prapti palataran loji ageng Pracimarga.
3. Kang ngidul anjog gapura kang mangetan minggah malih marang pucaking aldaka sinung panti den wastani kopel amaglik-maglik ngegla katon nestha wolu sakawan kursi tosan myang bangku bunder nengahi soring bungkah sinungan panjuta buhlam .
4. Inggiling arga punika selikur kaki kalih dim saking siti jroning pura mangalerira winilis satus pitulas kaki dene ingkang iring kidul mangetannya pinetang sangangdasa-tiga kaki kang iring ler mung pitungdasa-satunggal.
5. Acaket salering arga sinung patamanan nami Maligeretna samadyaning udyana mawi panti binatur catur margi ugi dhapur nestha wolu sekaran warna-warna ing pinggir pagere wesi pancaksuji waja wijang sinaroja .
6. Koyub wewengkoning arga jroning taman temen asri Maligeretna punika saking Argapura keksi ngelangut anglam-lami mungguh panggupitanipun yen linajengna baya kurang candra luwih wani sangkayane karya arcayaning driya .
7. Marma kangjeng srinarendra saben dalu lenggah munggwing jroning loji Argapura siniwi ing para dasih ingkang kinarsan manjing ajune kalawan dhawuh putra santana wadya tan tamtu kang den timbali pilih-pilih kang sowan mring Argapura.
8. Yen nuju malem Salasa mawi kalenengan ngrangin pradangga niyaga pepak wiraswara lawan ringgit jam wolu ngrumtymi malebu ngarombollungguh aneng Sanapracima Sanapracima puniki kampung Bali tumempel ing prabayasa .
9. Kono panatane gangsa yen salendro wiwit muni sore tamtu nem pathetnya lamun wus jam rolas salin pathete sanga prapti lingsir wengi nuli santun munggah pathet manyura kalamun pelog kang muni sore lima nuli nem gya munggah barang.
10. Slendro pelog gantya-gantya saben arsa muni gendhing samenenge pepathetan embating raras wus kesthi nuli dipun bawani sekar ageng gurulagu sawusnya prapteng pada tibeng gendhing kang kinapti salah siji Sriwidada Sriwibawa.
11 . Sriminulya Srikertarta Srikaloka lawan malih Srikarongron Srikuncara puniku sadaya sami yasandalem sang aji trakadhang gangsa tinabuh gendhing kuna karawitan Titipati Laranangis Ian Prihatin Tunjungkaroban Udanmas.
12. Mawur Renyep Rondhon Candra Menyankobar Gambirsawit
Montro Waniwani Capang Udanasih Lambangsari Bontit Merak-kasimpir pe1og Kombangmara Tlutur Muntap 1an Tejanata Taliwangsa Doradasih Budheng-budheng Kadukmanis Sura1aya.
13. Bujangganom Kapang-kapang Pangasih Bondhan-kinanthi Rimong Boyong Sobrang barang Gandrungmanis Sangupati Ludira Bandhikori Sinom Pangkur Kuwung-kuwung sakehing nak pinyarsa rarase angraras ati dhasar mawi ginerong ing wiraswara.
14. Sampyeng tan ana sa1enca sine1an sindhening ringgit 1ir anggigit gegeting tyas sanityasa tan arsa wis wose risang miyarsi arsaya ring suwara rum rumarah ngarah-arah ririh panabuhe titi ngati-ati para niyaga prayoga.
15. Kecer pratelaning gangsa ingkang tinata puniki anama Kiyai Jimat salendro larase alit dene kang pelog nami Kyai Dewakatong iku kempule Kyai Gagak saking J enggala ing nguni kendhang ageng nama Kiyai Iskandar .
16. Sagung katon kapiyarsa sakeh anglam1ami ati ayem tentrem pra sumewa umarek ngarseng narpati yen wus jam ro1as muni nuli jengkar jeng sang prabu ampilan atut wuntat mring jrambah penepen mranti 1enggah dhahar kadya kang wus kacarita.
17. Ing sawusira mangkana laju malbeng tilamsari sare kamrar Madusuka tinengga dasih kang tampi ler kamar para estri Nyi Lurah Arjawinangun Nyi Lurah Mangunarja ing jawi ja1u kang jagi kanca Puspan anetepi kawajiban.
18. Saregem migati karya angrerukti nyudhiyani ngadhang cumadhong karsendra nengna kang winarna malih yasanda1em sang aji maksih sajroning kadhatun kang pinaringan nama ing sasana Anjrahsari rerenggane sarwa endah 1angkung pe1ag.
19. Neng kilening Parankarsa ing Parankarsa puniki ingkang minangka pandhapa pandhapa Sasanaadi Sasanaadi nenggih kaprenah 1er-kilenipun da1em geng prabayasa mangkana ing Anjrahsari ingkang dipun edegi dalem punika.
20. Tilas papan palemahan masjid panepen ing nguni kang wus kasebut ing ngarsa kamot ing sekar kinanthi Sasana Anjrahsari anjiglag majeng mangidul sedheng dhapur limasan mujur mangilen kang panti wonten petang pitulas meter panjangnya .
21 . Mangidulira pinetang gangsal meter winatawis sininget dadya tetiga wiyare kinarya sami katingal amesagi kanan-kering kamaripun tengah dadya jarambah ingkang ler sinungan kori medal maring wisma kampung nora pisah.
22. Mujur ngaler tanpa saka saking balandare manjing manjangkah godhaging natar kabenteran lamun lingsir ing ngisor wedhi resik karisik warata alus tilase sinaponan papane tinutup tartip kiwa-tengen myang wingking pinager bata.
23. Wau ingjarambah tengah wetan-kilen mawi kori anjog kamar pasarean canthelanira tan inggil ananging amadhangi malih pintu kang mangidul kekalih nunggal warna umedal maring pandhapi kanan-kering siningget ing ngarsa ngeblak.
24. Sesaka bulet kinembar rang rakit ganja ingukir nyangga balandar pandhapa empere manglung nem kaki sinrawing caket cukit tetarip tarap lir tarup ngarep pinrih tan bunar pener sakilen pandhapi soring emper agodhag kinarya marga.
25 . Terus lumebu mringjamban mangaler sinungan kori anjog kamar pasarean taretip datan kaeksi sawetaning pandhapi tan pae paekanipun Ian kulon padha uga cangkoking papan sinami amung kaot wetan tan kinarya jam ban.
26. Kanggo enggon paukupan angratus mrih ganda wangi sarupaning wastra-wastra pan uga sinungan kori tebeng-tebeng ingukir dhempel inep cinet biru baregas lis parada kyeh ning inep rangkep tohdhir Ian brisiren mubeng tepungjro sasana.
27. Kabeh jarambah kang kambah tinegel sekar respati patut inginggil mawi pyan seng hal ginatra cet sami biru laut lir langit nedheng ing mangsa katelu panduming pandam-pandam mrenca pencare pinurih bisa sambung-sinambung ngembeng paraba.
28. Tan renggang regeng rinengga gambar-gambar ageng-alit kursi resban bangku kenap kongsul lemari ingukir jam kaapit-apit bil ceper sepore parunggu renggane palataran tengah binalumbang alit mawi umbul tumimbul ambal-ambalan.
29. Tumurun toya maluya lumayan marang botrawi anggenggeng ganggeng luminggang munggweng gangga anggung semi semu ngesah tan asih sumisih kamotan lumut mumut lir rayung mudha mindha sumadhang ngadhangi pamilare wader bang saking balumbang.
30. Akoyok oyak-oyakan miyak-miyak pating sliri geng-alit mawijah-wijah anjajah jroning jahnawi mana wi suka sa king wetuning umbullumintu pucuke pencar muncar muncrat crat-crut angecruti kanan-kering kadya nyirami sekaran.
31. Argulo sruni dhaliyah mandhakaki kacepiring wora-wari ragaina sumarsana lan taluki menur gambir malathi kang patra pradapa karuk kincip medem myang megar seger inguger pot beling selang-seling panatane tan kuciwa.
32. Maripit tepining marga magak menggak-menggok menggik mogok ing lampah nupiksa pepasrening sari-sari sareh sarehne pipit kajepit pepet rinumput kemput papak-pinapak pok kawedhar rone keksi ijo royo-royo ayem tan kayoman .
33. Sembada bata duksina sinung kurunganing paksi paksi dara pira-pira gondhok gundhul kucir preksi kaeksi kadya loji siji-sijine sinarju wijang ruji saroja ·naman kawat kuwat ngrawit datan ewed mawi wiwara nyajuga.
34. Pangomben lan pamakanan patarangane cumawis tan uwis yen winuwusa kahanane Anjrahsari saking kelangkung peni cangkoking capuri kukuh mubeng kang pager bata inggilnya sawelas kaki kang nupiksa tamtu kasmaran ing driya .
IV. Asmaradana.
I. Nengena ing Anjrahsari menggah salebeting pura ing sarina-sawengine kawontenannya winarna lawan atur ringkesan saben malem Kemis tamtu pra ngulami maos kitab.
2. Pekih akyan ulu modin usul tasawup myang Kuran Kitab Tabiruk-rukyane lan Kitab Suleman yama neng Bangsal Pracimarga kang maos milih praputus lapal makna lawan murat.
3. Raden Pangulu sumiwi sesorah rasane kitab nuduhken iya-dudune lelakon ing donya prapta akerat mrih raharja Jeng Rasul mring umatipun sakalangkung asih marma .
4. Kemis siang jeng sang aji miyos lenggah siniwaka madyaning pandhapa gendhe nenggih Sasanasewaka dene malem Jumungah kanca musikan malebu neng panggung Sanggabuwana .
5. Munya lagon solan-salin Katrilye Sekoltis Polkah Mares Pasre Dublelanse G lopan Pantasi Krispolkah pan dhe Katennasokah Opitir Pradhemares sru wales kapyarseng mandrawa.
6. Lamun wusjam rolas muni musikan kendel bibaran kantun ingkang para caos wadana myang kaliwonya panewu mantri jajar mayor kaptin opsiripun maskapene sami mapan .
7. Jam sanga ngepung kendhuri ajaddalem srinarendra wolung panjang giri gedhe aneng paningrat drawina sawusira ngalempak wadana kang asung dhawuh marang juru-suranata.
8. Ajad kinon andongani rampung binage warata tan tamtu kang den memule wedaling ajad punika mubeng agantya-gantya para nabi wali ratu myang leluhuring narendra.
9. Makaten salami-lami saben ri malem Jumungah srinata sawusnya dandos tedhak mring kamar pusaka misungsung asung sekar pepundhendalem sang prabu Jeng Kyai Ageng pusaka.
10. lngkang sinekar rumiyin pusakadalem sang nata
J eng Kyai Gondhil namane gya Jeng Kyai Prajuritan Sangupati ingaran sasampunira puniku ingkang den caosi sekar.
11 . Agemdalem jeng sang aji Jeng Kyai Ageng Wangkingan tansah kumelun kutuge nuli J eng Kyai nama Camethi Sapujagad gya pusaka caping luhung Kangjeng Kyai Basunanda.
12. lngkang caket ang1adosi Raden Ayu Adipatya Sedhahmirah Ian malihe priyantundalem kang tampa kekalih kering-kanan kang wus nama raden ayu malih kang ngladosi celak.
13. Priyantunda1em suwargi srinarendra kaping sanga kaprenah bibi nak-dherek ran Dyan Ayu Wirasmara kalawan Raden Riya Mandayaprana puniku sadaya sami samiran.
14. Sasampunira waradin denira misungsung sekar srinarendra laju miyos sa king jro kamar pusaka ing wand pukul sanga ameng-ameng sang aprabu nitih kareta kang nama .
15. Kiyai Retna Pameling aramping sarwa santosa kabyolet rodha kinaret lakune tanpa suwara sarakit panariknya turangga geng ules dhawuk kenek kalih kusir Landa.
16. Panitihdalem sang aji tansah jeng narpadayita kang neng bak ngajeng andherek lenggah anunggil sakreta putridalem satunggal kang dereng krama puniku lawan malih kang alenggah.
17. Priyantundalem kekalih kareta pandherek tiga para wanita isine ingkang grubyug numpak kapal dragunder myang ordhenas pra prajurit tindhihipun mayor upisir kang tampa.
18. Wiyosdalem jeng sang aji angubengi jroning praja anyebar dana arta sen udhik-udhik urut marga suka kang samya ngrebat kawuladalem wong kampung kang wisma pinggir radinan.
19. Sa ben wus sami miyarsi gumaledheging kareta den nyana tamtu sang katong sendhiyeng gya sami medal andhodhok pinggir marga kang ga wa colok angacung ngenteni arta sinebar.
20 . Kang nitih kreta ngebyuki den peneraken mring janma sapuluh sen rongpuluh sen tibane dadi rayahan kang begja antuk kathah kumaroyok suk-ingesuk rebutan angguyu latah.
21. Mangkana samargi-margi yen ameng-ameng sang nata Jumungah siang kadhaton libur tan ana kang seba kajawi ingkang jaga sampeyandalem sang prabu sasampunira busana.
22 . Laju lenggah jroning loji Endraya ing Argapura sasat piyambak sang katong kang ngadhep amung satunggal didalem kang kinarsan nyerati karsaning prabu lamun iyasa pranatan.
23 . Sadaya para pawestri tebih dennya sami marak aneng jawi pamanggone malem Saptu jroning pura angungelaken gangsa rong pangkon palangkanipun sadaya sami paradan.
24. Nama Kyai Kancilbelik Kyai Gunturmadu lawan srakit gong ageng namane Kyai Mandul Swaralega salendro pelog gantya munya gendhing gedhe mungguh pathete miturut wayah .
25. Taledheke anyindheni swara nut cengkoking gangsa gangsa iku panatane caket lawan Argapura jroning Sanapracima kadya kang sampun winuwus ing ari malem Salasa.
26. Saptu siang jeng sang aji lenggah madyaning parasdya kadya adat sadinane nguningani serat -serat sadaya palapuran nenggih kawontenanipun jro praja myangjawi praja .
27. Kajawi punika mawi kalangenandalem nata badhayan miwah sarimpen munggweng Sasanasewaka pradangga kyai nama Udanasih Udanarum gong anama Kyai Kombang .
28 . Maleme Ngahad sang aji kadya yen malem Jumungah ameng-ameng nitih oto nama Kyai Maraseba myang oto namanira Kyai Seneng pareng iku kaagem salah satunggal.
29 . Pandherek oto kekalih wiyosdalem lelancaran tan mawi dhinerekake abdidalem kang kapalan aparing parimarma kang awit oto puniku lampahe kalangkung rikat.
30. Ngahade siang ngasmani serat-serat dhedhawuhan kang badhe kawiyosake mring resdhenan kapatihan wadana kasentanan ingkang njenengi puniku Kangjeng Pangeran Ariya.
31 . Kusumayuda utawi Pangeran Arya Ma taram katigane onder 111ayor Raden Mas Tumenggung Wiryadiningrat dene ingkang angetrapaken puniku asmadalem srinarendra.
32. Abdidalem kliwon carik Dyan Behi Sastradipura wuwusen maleme Senen sarimpen miwah badhayan geng-alit ingkang beksa dene ta pamanggenipun neng pandhapa Parankarsa.
33. Senen siang miyos malih lir ri Kemis siniwaka pepak kang sumewa andher yen Senen miyosing nata urmating kang pradangga gendhing Srikaton wus tamtu salendro pathet manyura.
34 . Undurira kang sumiwi nyai lurah ingkang nglarag ganti munya gangsa pelog kondur dalem gangsa munya Undur-undur kajongan calapitane tinabuh kumarecek kadya rijal.
35 . Kalamun nuju ri Kemis wiyosdalem gangsa munya agendhing Srikaton pelog undurira nyai lurah salendro kang tinatap kondurdalem nora santun urmat munya calapita.
36 . Mangkana kangjeng sang aji lamun miyos siniwaka ing ari Kemis myang Senen Senen bihar pasewakan srinata ngenyapura rawuh prabayasa laju malebet kamar pusaka.
37 . Sampeyandalem nglayoni sekar ukuping pusaka J eng Kyai Ageng pepundhen dene maleme Salasa apan sampun winarna kalenengan dunungipun wonten ing Sanapracima .
38. Siange malih mriksani sera t -sera t pala puran lamun dina malem Rebo lelangendalem ringgitan purwa terkadhang madya myang gedhog panatanipun neng pandhapa Parankarsa.
39 . Din ten Rebo siang malih angasmani serat-serat lawan badhayan sarimpen tuwin abdidalem ingkang samya nggebeg warangka wangkingandalem sang prabu kang nggebeg kehnya dwidasa .
40 . Pamapane dennya linggih aneng jroning prabayasa wetane kamar panganten wangkingandalem punika petang pangkat sakawan pangkat satunggal kasebut Jeng Kyai Agung sadaya .
41 . Pusaka sakeh pinundhi ingkang para songosng gilap dene pangkat tang kapindho agemdalem padintenan saha pusakanira lir pangkat satunggal wau sanggya ingkang songsong gilap .
42. Tuwin malih pangkat kalih iyasane para nata ing nguni prapta samangke tambu iyasa wangkingan minangka patilasan dera jumeneng sang prabu gya pangkat kang kaping tiga.
43. Pusakaning narpasiwi para bandara pangeran myang kang kagem sadinane samya neng kamar pusaka dene pangkat sakawan wangkingan sumimpenipun wonten kantor Kridhardana.
44. Pirantos lamun sang aji ing sawanci-wanci karsa amaringi anggon-anggon marang abdi myang santana ingkang sami katingal tumemen mring karyanipun tuwin minangka s.udhiyan
45. Peparing mring liyan nagri panggebege gegiliran Rebo Setu genti-genten dene yen dalu jro pura ing wanci pukul astha kang caos sami lumebu nyi tumenggung kang mariksa .
46. Aneng kori Srimanganti wusnya telas kang lumampah gya mantri keparak caos an eng jaban kori sigra andhodhok ngapurancang matur mring nyai tumenggung nyaosken lapuranira.
47. Abdidalem ingkang sami caos petangnya sadaya gunggung patangatus kehe langkung pitungdasa-gangsal inggih wangsulanira tumuli kori tinutup kang ngunci mantri keparak.
48. Gya munya tambur Ian suling para caos sami mapan mring enggone dhewe-dhewe jam sepuluh mangkat nganglang kaliwon nyangking pedhang pangiring ting waos telu obor ceret isi toya.
49. Lan prajurit tindhih upsir maskapene tigawelas ambekta canggah Ian ganthol medal ing wiwara kenya ngubengi jroning pura kang nganglang mangaler iku medal ing wiwara priya .
50. Tindhihe kaptin sawiji maskapen ugi triwelas bektane sami kemawon panewu gedhong kanthinya, amandhi waos ligan obor ceret nora kantun andhahane kang ambekta.
51. Jam rolas anganglang malih lamun jam kalih sekawan kang nganglang genti tindhihe wadana ingkang lumampah dene kang mring utara mayor caos kanthi panewu keparak .
52. Saben dalu pra prajurit kang caos kendel jam sanga umajeng satunggal maos Serat Babad ing Mataram Babad ing Kartasura Giyanti Babad Perayut
Serat Rama myang Wiwaha.
53. Menak Ian Asmarasupi Ian Serat Nata Cangkrama Srimataya Srikarongron Srikarongron jilid juga Ian jilid kalih samya wus rampung pangiketipun jilid tiga dereng dadya .
54. Lagya ginarap puniki siji-sijining kang serat prajurit kang caos maos Mijipinilih Tamtama ngalih jam gegiliran ing ngarsa satroli dhudhuk , bangku alit andhap mayat .
55. Den ira maos puniki aneng madyaning paningrat paningrat gegodhagane parasdya lawan sewaka sekar lagu pringgitan ulone alon alandhung angedhung sumeleh Ielah.
56. Sakeca ingkang miyarsi sa ben sampun jam sakawan saweg kendel pamaose ngaso maring pacaosan yen wus wanci jam gangsal prajurit ngungelaken tambur sulinge sinebul bantas.
57. Neng jro kori Srimanganti sum a wung swara sora lir warah mring para caos lah mara padha tangiya tatanen busananta pirabara banjur subuh ra-orane den trangginas.
58. Aja enak-enak guling engeta yen arsa nilar rereksan jroning kadhaton kagungandalem gumelar manawa ana barang katong kalane ing dalu sanadyan amung kaluwak.
v. Pucung.
1. Maksih jroning wulan Besar nunggil tahun tanggal ping wolulas, nuju dina Kemis Legi wuku Wugu tingalandalem sang nata .
2. Enjing wanci pukul sanga kang winuwus jroning dhatulaya sadaya katingal resik ing Sasanasewaka soring pananggap .
3. lngkang kilen palenggahandalem prabu dhampar mas rinengga sasap baludru ketangi nama Kyai Mahesadanu pusaka .
4. Karawistha kasuran cinuki empuk sangarsaning dhampar Sawata wis radi tebih den tatani kursi kalih kering-kanan .
5. Pananggap kang wetan katingalan sampun kecohan tinata mujur mangidul sap kalih ngarsa-wuri godhange sapalenggahan.
6. Ing paningrat saler myang sakidulipun Sasanasewaka kadya ngapit den tatani pelog lawan salendro pradangga nama .
7. Kadukmanis Manisrengga sisihipun, paningrat duksina , Sukasih myang Pamedharsih setrik orkes neng paningrating draina.
8. Setap musik munggweng sakiduling panggung palataran wetan barise para prajurit prawiranom panganggone kadya bakdano
9 0 Tindhih mayor kaptin upisir biyantu pandhelnya satunggal Kyai Mahesabasuki maskapene sikep pedhang Ian sanjatao
100 Pungkasing kang baris ler myang ingkang kidul rapet sinambungan dadya kadya ngapit-apit barising kang prajurit Tarunakembango
11 0 Pra prajurit jawi bekta gweir sangkuh , kapmes aneng kiwa iku kehnya nem kumpeni tan sah tambur salompret lawan musikano
120 Pandhel nama Kiyai Mahesa1uhur lan Mahesadlajad tetindhih mayor kekalih kanthi upsir kapitan anunggal karyao
130 Wira Jagasura kang lumampah ngayun sikep pedhang ce1ak tindhih mayor kaptin upsir slompret tambur kinatap samarga -margao
140 Sampun prapta ing alun -alun lor sagung nulya sami mapan nem kumpeni tata baris aneng tengah pinaro arep-arepan o
15 0 Jagasura miranti panyuletipun I mriyem :t;1eng lor tratag radi manf etan sakedhik , samana wus ing wanci puku1 sedasa.
16. Ing taratag rambat pan sampun supenuh kang sami sumewa dida1em golongan jawi para mantri panewu kliwon wadana.
1 7. Sitiageng panumping bumi 1an sewu kawan kabupatyan pepak sa:mi tata linggih sareng wanci puku1 satengah sawelas
18. Kangjeng raden adipati ingkang rawuh sowan magelaran upacara atut wuri prasumewa basahan rasukan lugas.
19. lng sitinggil BangsaltSewayana kumpu1 gandhek kering-kanan dene Bangsal Srimanganti ingkang kilen golongan lebet wus pepak.
20. Pra bupati ka1iwon mantri panewu bekellawan jajar saha non-anone n unggil Srimanganti wetan manggaleng prawira .
21. Kangjeng Pangran Arya Purbanagara wus sumewa kalawan mayor kapitan upisir jawi-lebet wus sami sadaya.
22. Jroning pura pra pangeran narpasunu, pangeran santana riya ngandhap riya nginggil myang Raden Mas Tumenggung Wiryadiningrat.
23. Sapangandhap pra lurah mantri panewu ordhenas pethilan pambelah jru-silem carik punakawan santana Landi ordhenas.
24. Kang sumewa datan pinanjang ing catur cekab wus pepak lir saben ri Senen Kemis sami manggen neng pasebane priyangga .
25 , Pangkat-pangkat sagolonganira akumpul ngarompol tan pisah datansah para sumiwi silastawa ngetrapaken tatakrama.
26. Nora nana kang degsura swara seru sakeh ngarah-arah ririh rarasanira ris wahyaning kang sabda mardawa noraga.
27. Semu suka sumungkem jrih asih tuhu ing lair trusing tyas mring sang musthikaning bumi naranata karibn murba-misesa.
28. Sesiningrat wawengkondalem sang prabu anjenang ngebora myang mrih paryogi pra dasih baya boya abebaya ing ubaya.
29 . Abiyantu nora keguh lebur-luluh saking wus kawratan ing sih palimarmeng aji dadya suka tyasing kang para sumewa .
30. Kapiyarsa pradangga wiwit tinabuh munya gegentenan ler kidul kadya sesanti nganti-anti memanising pasewakan .
VI. Dhandhanggendhis
l . Gathitageng ing panggung wus muni jam satengah sawelas sang nata miyos saking kamar gedhe katon kangjeng sang prabu sampun ngrasuk busana peni anyamping parangrusak klithik soga wungu paningset cindhe puspita pamatrape tinata atap tapsirih sareh mandhap tumundha.
2. Epek renda pinalisir wills katimang gendhong sotya barlean seling mirah salerepe rasukan kasmir biru biru pondhoh masemu putih janggan rinenda jenar ujunging bau sinetrip mawi tres renda pinandara pinggir den ulat-ulati sasada laken J;eta.
3. Bedhahane pas tanpa ngalengkin rata alus adhapur atelah kenceng tan menceng kancinge cacah pclnca macucu sacareme genge retnadi dadi edi ing jaja awijang sinarju bintang-bintang rerentengan myang Kumandhur Hendrik dhe Leo Bronsuwik Kreis numpang tanggota.
4. Ngagem Grutkeris pita mardapa jring saking Cina Ordhe Dunbelen Drak nyarempang ngering pasange, agemdalem panunggul kanigara rukrni cinawi ukel keling kalingan pok paniti kupu kekejer suwiwi molah molah-malih ujwala obah saking pir ganter geter tar-kentar.
5. Sinangga ing susuk kanan-kering sinung sekaring saruni jenar ngapit sumalempit mepet kapipit serat penyu jram saajar ruji lit-alit kelet tumancep kekah anyangga malengkung palin tiraning kesa wa sawangane saler tan ana kang nisih alus tata warata.
6. Supe mirah dalima rong rakit awangkingan winarangka ladrang Jeng Kyai Brekat namane salorok kaestha lung lumayaning patra Ian sari rinengga sinasotya kandelan mas luru sinangling katon naleram gilar-gilar lir kena kirnaya carmin karset myang erloji mas.
7. Agemdalem canela kaburdir sampun rawuh ngajenging wiwara wiwara ing dalem gedhe laju lenggah sang prabu alelemek kasur sinari sajroning prabayasa caket lenggahipun Jeng Ratu Pakubuwana lan priyantundalem saha para putri , santana myang parekan.
8. Manggung ketanggung badhaya srimpi neng parasdya ngambil upacara sam pun lumengser linggihe marang paningrat kidul yata wau kangjeng sang aji tan dangu dennya lenggah, aneng dalem agung alon miyos mring pandhapa lampahdalem kinurmatan munya gendhing Srikaton kapiyarsa.
9. Gangsa nganyut-anyut den sindheni musik muni Wilhelmis lagunya bebarungan setrik orkes pra sowan awotsantun obah urmat dcnira linggih andhodhok ngapurancang kangjeng sang aprabu sawusnya lenggah ing dhampar para urmat sampun wangsul sami linggih suwuk gangsa musikan.
l 0. Pra pangeran minggah mring pandhapi ingkang rakadalem sami lenggah kursi kanan-kering jejer ing ngabyantara prabu rayidalem myang narpasiwi pangran santana riya Raden Mas Tumenggung Wiryadiningrat wus minggah sami sowan neng jarambahing pandhapi soring pananggap wetan.
I I. Wingkingdalem ingkang ngampil-ampil kadya adat ri Resrati Soma nyai tumenggung ajune tata mastuti matur nglapuraken sanggya pra dasih geng-alit sowan pepak laju unjukipun nyaosken laporanira wadana kang saos wonten srimanganti angunjuki uninga.
12 . Abdidalem Raden Adipati Sasradiningrat tuwin wadana kliwon sapangandhap andher wau wadananipun ingkang caos ing srimanganti nyuwun timbalan sata nenggih wiyosipun ajaddalem Jatingarang wilujengan tingalandalem puniki pawukon pinihargya.
13. Sampun paring sasmita sang aji ajaddalem kinon angetokna munjuk sandika ature nulya nyai tumenggung medal marang ing srimanganti ngirid sakehing ajad andalidir metu kang ngampil pra nyai lurah bekel miji ajidan sinoman estri gumredeg aneng wuntat.
14. Wus prapta nyai tumenggung nami Secadipura Secanagara nabda kanca kliwon gandhek ingkang tinujweng wuwus kliwon gandhek ing kanan-kering sumaur nuwun kula nulya sami maju linggih kapara mantengan nyi tumenggung linggihe jejer bupati andhawuhken timbalan .
15. Sakarone andhawuhna sami marang Raden Adipati Sasradiningrat nenggih wiyose matedhakna sireku ajad Jatmgarang puniki Ian dongakna raharjadalem sailg aprabu lamun uwis dinonganan den bagea saabdidalem kang wradin matur nuwun sandika .
16. Nulya para estri ingkang ngampil hajad sampun sinelehken samya neng tengah tinata jejer mujur mangulon kemput gajah bangsal ing srimanganti dene kang jejodhangan ing pandokokipun neng nataring srimangantya kang baoni kanca galadhag sumawis sami neng palataran .
I 7. Nyi tumenggung wus wangsul umanjing sakancane marang jroning pura nyai tumenggung praptane laju marek sang prabu munjuk dennya mentas tinuding purwa madya wusana sadaya wus konjuk saundurira tinungka unining dre1 prajurit kang tata baris sami nigang rambahan.
18. Sarampungnya dreling pra prajurit nuli pangunjukanda1em wedang ltJmadi mawi te bangket mring ngarsadalem prabu sampun ngunjuk kangjeng sang aji miwah para pangeran samya dherek ngunjuk kang neng Sasanasewaka sawusira pring dhawuh amiwiti . pradangga kinen munya.
19. Gendhing Sriwidada sampun wiwit pathet barang sakeca pinyarsa wuwusen kaliwon gandhek duk wau tampi dhawuh wusnya sigra cucu1 kulambi akalung samir renda alan mangkat metu marang ing paseban jaba kang anyupit panewu gandhek kekalih lir adat cundakendra.
20. Ajad Jatingarang atut wuri miwah ajad kang winot ing jodhang umiring lampahing gandhe'k lakune tata urut telas ajad ingkang nyambeti para bupati 1awan kaliwon-panewu mnatri 1urah bekel jajar gumarudug sami marang pancaniti duta kang aneng ngarsa.
21 . Awiraga lumaksana aris kinurmatan unining pradangga kodhokngorek panatane neng bangsal angun-angun ingkang nabuh niyaga kering agendhing Kembangtiba swaranira umyung saking ricikaning gangsa raras pelog amung gendere tan nunggil salendra rarasira.
22. Piniyarsa Iir sulayeng uni lamun tibeng gong tumbuk rarasnya aruntut tarkadhang geseh kadya canthoka lugu munya ngorek katiban riris ribut Tibet rebutan sora ngambang kinembong we suka cundakendra wus prapta ing pancaniti ngarseng sang mantrimuka.
23. Alon dhawuhken timbalan aji kadya kang wus kasebut ing ngarsa. kang antuk dhawuh sabdane sandika aturipun cundakendra tumuli bali marang ing srimangantya melingaken sampun nyi tumenggung Iinapuran wigatining dhawuhdalem jeng sang aji sadaya wus katampan.
24. Amangsuli pancaniti malih saungkure gandhek kang dinuta ajaddalem sadayane tinata ngarsanipun kangjeng risang anindyamantri sarampunging panata alon paring dha wuh marang abdi Kapatihan den utus mring Masjid Ageng animbali Raden Pangulu lawan.
25. Sakancane sumiwia roaring pancaniti wusnya tampa dhawah inggih sandika a ture mangkat Raden Pangulu nengna ingkang lagya lumaris mangsuli pagelaran nenggih pra tumenggung golongan jro sapangandhap tata sowan neng ngajeng Bangsal Pangrawit therek mujur mangetan.
26. Majeng mangaler denira linggih sawetane kapara ing wuntat nyambungi kaliwon gawe saanon-anonipun wingking kanca panewu mantri kilen wetiming Bangsal Pangrawit supenuh pancaniti pra sumewa kadya sekar setaman amancawarni mijilken ganda ngambar.
VII. Mijil.
1. Gya prajurit ingkang tata baris wetan miwah kulon den abani tumuli muni drel tigang ram bahan ing kanan-kering mariyem ngegongi kaping tigalikur .
2. Munya dhang-dheng kukuse umijil sumenthot gumolong peluk muleg kasusul wurine saya peteng ing ngarsa tan keksi anggembuleng putih tan pedhot lir pedhut .
3. Swara seru sumenteng mring ati notog lir dhinodhog dhag-dheg tan mandheg pindha baledheg judheg dhredheg kang tipisan ati saben dheng anjondhil netepake kuluk.
4. Kaya owah rasane katawis kendho arsa copot saking srune mariyem unine gawe kaget angobahken dhiri dhirine pribadi ingkang jumbul-jumbul.
5. Jroning munya mariyem tumuli katon saking kulon Dyan Pangulu Tapsir Anom sareh lumaksana ing solah katawif takwa maring Widdhi miwah kang tut pungkur .
6. Kliwon juru suranata tuwin katib sapangisor· lawan pangulu ing Kadipaten lurah kaji pramethakan sami prapteng pancaniti pan lagyarsa lungguh.
7. Gya katungka ing pangandika ris rada mengo ngulon kangjeng raden dipati sabdane uluk salam mring kang lagya prapti sarengan mangsuli alekum salamu.
8. Nuli tata denira sumiwi sami manggen kulon majeng ngetan wingkin& klerehane mujur ngidul therek linggih lampit basahan kulambi sikepan geng jam us.
9. Dyan Pangulu sarbanira putih adu ·mancung wiron anjebebeh ing wuri ngalewer saliyane sami dulban putih kethu binaludir girn mas kaesthi lung .
10. Punakawan recaci ng1adeni 1aku dhodhok a1on maringaken kintunan wedang teh munggweng bari sa1aka kang cangkir paringdalem Gusti Jeng Ratu Pambayun.
11. Sam pun katur mring jeng nindyamantri myang wadana kliwon Dyan Pangu1u wrata sakancane kawuwusa mariyem kang muni ing petang wus prapti jangkep tigalikur.
I 2. Tam bur Jagasura kapiyarsi munya lir cariyos sampun telas samangke ungele pan mangkana jeng radyan dipati panggalih nampeni mring tengara wau .
13. Nuli ngasta sap-asta kang wangi kumalawe alon iku paring sasmita tegese gangsa kodhokngorek ingkang muni ana ing sitinggil dhinawuhan suwuk.
14. Matur nuwun sandika wotsari denira andhodhok kilen Bangsal Pangrawit enggone iku kabayan niyaga kalih sigra mangka t maring Bangsal Angun -angun .
15. Sapraptane andhawuhken angling santak tan tumpang so dhawuhda1em gangsa kodhokngorek dikakake suwuk aywa muni 1urah niyaga ris sandika turipun.
16. laju seseg gangsa tan sarenti tigang gong gya kendho saya tambah tamban iramane kendhang gendhung kaping pat tumuli dhung dhah dhung dhah dhung wis pungkasan gong suwuk .
1 7. Saungkurnya wau kang tinuding pra prajurit bodhol saking papan ing pabarisane sigrak cakrak lakune pinardi tumindaking sikil manut musik tambur.
18. sam pun prapta jroning pancaniti wetan lor myang kulon kaebegan prajurit barise mubeng turut pinggir rangkep kalih den abani rois (rust) leren sadaya wus.
19. Slompret munya kadya marentahi awora lan mayor para kapten upisir polenter wusnya nglempak tumuli mangarsi aneng kilen sarni kapara mangidul.
20 . Kananira jeng sang nindyamantri ngarompol neng kono pusisi sung urmat sluwir kabeh amangsuli jeng radyan dipati astane saluwir lan sumeh ing semu.
21. Semu nuwun polenter upisir kaptin lawan mayor den ladosi wedang pakintune Gusti Kangjeng Ratu Pambayun sih mring para mastuti ing kangjeng sang prabu .
22. Mus tanpa swara ing pancaniti meneng sabaweng wong sidhem premanem anteng linggihe yata wau jeng radyan dipati mingset angewahi ing pilenggahipun.
23. Ngodod udaya nujweng pangeksi angandika alon mring Dyan Pangulu andhawuhake ajaddalem kinon andongani aturira aris risang tampi dhawuh .
24. Nuwun inggih sandika tumuli angadeg tan obah saking prenahing palinggihane majeng mangetan sampun miwiti nebut asmeng Widdhi kang murih sih tuhu.
25. Salajenge andonga memuji mring Hywang Mahamanon Ian Jeng Nabi Mustapa wiyose langkung panjang donga warni-warni tan seru tan ririh wahyaning winuwus.
26 . Rahap ingkang sami angamini golong tumalawong gumarenggeng sareng swarane ambal-ambalan lir den abani astanira kalih mandhung gathuk ngathung .
27 . Sirah tumungkul mandeng dariji katonton ing batos yen mangayubagya ing dongane mugi Gusti Allah Mahasukci nglilanana maring (fanuwun rahayu.
28 . Wilujengdalem lumeber maring garwa-putra katong wadyabala praja saisine yata wau ingka.1g den amini samana dumugi ing pandonganipun.
29. Wus subekanna robbika robbil ngijati swara Ion yasipuna wasalamu manen iku ngalal mursalina tuwin walkamd ulilalli robbil ngalaminu .
30. Wus dumugi denira dongani nuli wangsul alon Dyan mring palinggihane sareng sampun kendel sawatawis jeng radyan dipati anujweng pandulu.
31 . Mengo manganan asta saluwir mayor sapangisor amaluya urmat sadayane ta11gan ingkang tengen anjepiping anumpang ing kuping jejeg adegipun .
32. Nulya sami mundur wangsul maring enggoning wewengkon pabarisanira dhewe-dhewe wus mangkana jeng sang nindyamantri uluk salam malih mring Raden Pangulu.
33. Ngalaikum salam denira ngling risang Tapsir Anom sakancane sarengan swarane anoraga andheku ngurrnati sawusnya kadyeki null sami mundur.
34. Sasarengan Ian para bupati kang golongan jero sapangisor bali pasebane marang jroning Bangsal Srimanganti wuri pra prajurit lumaku mangidul
35. Medal sitinggil dennya lumaris jejer loro-loro den abani ngiwa-manengene tata urut ing samargi-margi musik tansah muni myang salompret tambur.
36. Laju tata baris jroning puri neng lor mujur ngulon wetan nekuk mangidul barise wusnya nglempak prajurit jro-jawi palataian puri yata nyi tumenggung.
37, Ngabyantara ing jeng narapati alon awotsinom . ngunjukaken plapuraning gandhek dera wus andhawuhaken maring risang nindyamantri wauta sang prabu.
38. Gya jumeneng saking dhampar rukmi jengkar jeng sang katong kondur maring jroning dalem gedhe pra sumewa kang aneng pandhapi sigra mandha p maring nataring kadhatun.
39 . Para rakadalem angurmati jumeneng kemawon saliyane ngapurancang kabeh gangsa munya Calapita ngrangin setrik orkes musik Wilhelmis ambarung.
40 . Srinarendra wus datan kaeksi _wingking maksih katon ingkang ngampil-ampil sadayane upacaradalem atut wuri andherek umanjing maring dalem agung .
41. Sapengkerdalem kangjeng sang aji para sowan bodhol ageng-alit sami mundur kabeh wus bibaran kang sumiweng puri myang ing pancaniti ugi sami mundur .
42. Sowang-sowangan prasami mulih katon jro kadhaton sampun rinesikan sadayane dening para amajibi kardi kang tuwa satiti anom bangunturut .
VIII. Sinom.
I . Mangsuli caritanira sadurunge ri puniki sampeyandalem sang nata wus paring dhawuh manawi sabibaring tinangkil tingalan pawukon wau tedhak mring Ngeksipurna lawan kangjeng prameswari wiyosdalem amung kaliyan lancaran .
2. Putra santana myang wadya kang andherek mung sakedhik wauta ingkang winarna maksih dinten kemis Legi crita kinarya ganti ing wanci enjing jam wolu pra abdilalem ingkang badhe andherek sang aji kering-kanan pnaewu mantri keparak .
3. lku kehnya salawe prah tetindhih panewu siji klanthungan kulambi abang wus sami malebeng purl sudhiya jroning kori ing talangpaten puniku sami nyandhong ampilan tan watawis dangu mijil gantya-gantya nampeni ampilanira .
4. Setiti dennya pasrahan waos pegon kang den ampil Kangjeng Kyai Kartaharja tlempak Panji Singasari towok Kyai Pangrawit
Kyai Macan limpungipun sabet Kyai Pracandha tameng alit wengku rukmi lawan Kyai Wijayadanu sanjata.
5. Sanjata bumon satunggal saprantinya tana kari sawuse tampan-tinampan sigra mangkat ngrumiyini nuli para prajurit Jayengastra patangpuluh tindhih ritmister nama Dyan Mas Panji Harsengsari kanthi Dyan Mas Panji Jayengresmi lawan.
6. Dyan Mas Panji Jayengtilam ajidan ondher upisir sapangandhap kawandasa langkung wolu sami nunggil ingkang minangka tindhih mayor raden mas sinebut Arya Gandawinata myang lintan kolonel ngirid nama Rayan Mas Arya Priyanawita .
7. Ing lampah kinon rumeksa wanita badhaya srimpi miwah prakenya puspita kamisepuh lurah estri sakawan sami jagi kliwon pangrembe tut pungkur Dyan Mas Ngabehi Yasa dipura kaliwon malih Kadipaten Dyan Behi Wignyadipura.
8. Myang Ngabehi Kartapraja kalawan Panewu carik Ngabehi Sastrahukara katiga Dhokter Ngabehi Wangsahusada tuwin sakawanira sinebut nama Ngabehi Suta kusuma 1awan Ngabehi Sandilata Ngabehi Suryamargala .
9. Ngabehi Jagasumarta panganggone kadya kang wis adat sami kalandhungan ku1ambi ate1ah wilis datan pae Ngabehi Mangunsukatga kabantu pra punaka wan Pus pan sudhiya karsane gusti punakawan santana cacahe sanga
10. Dene dida1em ordhenas amung ingkang nyangga kardi Ngabehi Atmakesawa ordhenas wireng Ngabehi Atmasiswara tuwin ordhenas myang 1urahipun go1ongan Marduyadnya lan Kridhawaya nyawiji Mantri Reksasugata ambekta kanca .
11. Babaune kadi adat aneng pasanggrahan ngrukti dhaharda1em srinarendra miwah marang kang umiring cadhong-cadhongan bukti Reksasugata kang asung malih mantri pambe1ah ingkang andherek Ngabehi Prawira iyata kancane tut wuntat.
12. Abdida1em Ka1awija
punjangkung mgkang tut wuri metengan alit sadaya kang tuwa bekele nami Atma tan priksa tuwin tan miyat lawan tan dulu tan soca datan wruha tan liring bawur myang amin Bekel Karyawidarta momong metengan.
13. Gawa gitar lawan trebang sadaya ingkang winarni wus prapta ngajeng kantor Bang gya numpak kreta tram wanci jam sanga ngrumiyini marang Ngeksipurna iku kareta sampun mangkat datan winursiteng margi enggaling kang carita sami prapta.
14. Gantya ingkang kacarita nenggih sajeroning -puri sabibaring pasewakan watawis satengah siji ingkang badhe umiring wus sami sowan 1umebu Kangjeng Pangeran Arya KusumayuJa utawi Kangjeng Pangeran Arya Adiwijaya .
15. Pangeran Arya Mataram Kliwon Raden Mas Ngabehi Purwadipura anungga1 Kaliwon Raden Ngabehi Mangkudipura cawis anongsong kangjeng sang prabu Dyan Mas Ngabehi Padmadipura sami sumiwi aneng kori talangpaten wus sudhiya.
16. Titihandalem sang nata kreta motor otomobil Kiyai Wimanasara Tuwan Hisman ingkang nyopir pangiringira sami cumawis sasopiripun Walanda miwah Jawa sakeneke wus miranti anyelaki kreta kawajibanira.
I 7. Yata kangjeng srinarendra lawan kangjeng prameswari sawusnya santun busana anyamping dhesthar sinawit apantes ngagem topi naman Pamana seta Ius rasukan jas ate1ah maher kulawu mantesi pinasangan plak bintang Pran Yosep sotya.
18. Lan bintang Bronsuwik ngandhap rineka Rider pita brit sangsangan kancana ce1ak pungkase kaestha paksi megar buntut suwiwi sirah mangkung cucuk nucuk barlean manikarja sawohing pete pinalih kanthil-kanthil tiba madyaning pranaja.
19. Wangkingan nora katingal neng jroning rasukan wingking Kangjeng Kyai Ageng Janglat warangka gayaman peni dene kang aneng jawi wangkingandalem kadudu ugi rangka gayaman sumangsang sarempang ngering Kangjeng Kyai Sihtankater kang iyasa.
20. Jeng Sultan Agung Anyakrakusuma Nateng Matawis kacarita duk iyasa nenggih wangkingan puniki srinata mundhut saking tosan umpak sak.anipun dhomas balekancana kadhaton sajroning tasik Kangjeng Ratu Kidul ya Retna Suwedha.
21. Ngagem panpus carma kresna ing jro kaos sutra abrit mangkana kangjeng sang nata miyos saking sasanadi laju tedhak anitih kareta motor puniku kang dherek sami mapan mring kreta motor pangiring ingkang nunggil sakreta Ian jeng srinata .
22. Kangjeng Sang Narpadayita Gusti Kusinah bak ngarsi Dyan Ayu Retna Pumama Ian Raden Sumamarukmi ngampil sabet Kiyai Panji balongsong mas sepuh kang ngampil songsong gilap kaliwon ordhemas nami Dyan Ngabehi Mangkudipura kusiran.
23. Titihandalem sang nata wingking ginarbyeg tan tebih dening ordhenas sakawan sami anumpak turanggi bilih mangke dumugi wates kitha kinon wangsul tan laju Jumaksana benjang ywan kondur sang aji amethuka kadya nalikane tedhak.
24 . Motor titihan narendra lumaksana aneng ngarsi tumuli karetanira kang andherek para putri Jumampah urut margi wiyosdalem jeng sang prabu para prajurit jaga ngurmati presentir gewir tambur slompret munya lir muji raharja .
25. lng alun-alun untara ngancap mangilen sakedhik ngilen anjog Galedhegan Slompretan terus Jumaris tansah samargi-margi ingkang kalangkungan iku prajanma estri-priya urmat andhodhok mastuti padha suka miyat kangjeng srinarendra.
26. Kadya sedya nututana wegah rikate kepati kareta motor lir kilat ingkang andherek puniki bakayudalem aji nenggih Gusti Raden Ayu Purwadiningrat wreda priyantundalem winarni Raden Ayu Adipati Sedhahmirah.
27. ..A .... '1gampil kothak wangkingan isi tetiga kang nami
Jeng Kiyai Setubanda iyasandalem suwargi ka ping sanga sang aji dene ta kekalihipun wangkingan ingkang nama J eng Kyai Maesalungit yasandalem kang jumeneng sapunika.
28 . Katiga golok pusaka Jeng Kyai Pantheleng nami malih kang dherek winarna Dyan Ayu Puspitarukmi Dyan Ayu Citrarukmi Dyan Asmararukmi iku lawan Raden Susila miwah Raden Renggarukmi Dyan Kiranarukmi malih winursita.
29. Pulunandalem sang nata nama Dyan Ajeng Mulyadi lawan Dyan Ajeng Kapsinah malih Dyan Ajeng Kayati munggweng kareta sami para pandherek kang kakung wa u kang wus winarna lir adat sami majibi siji-siji pinandum munggweng kusiran.
30 . Anglangkungi ing Kemlayan Peken Pon nekuk mangering mangilen kampung Timuran Sriwadari Purwasari titihan radi rindhik didalem ordhenas catur wau kang aneng wuntat wus kendel nora tut wuri anetepi ing dhawuh kono mangsula.
31. Titihandalem sang nata trus ngilen kadya jemparing duk pesat saking gandhewa tan bisa suwe kaeksi sumiyut mawa angin andaledeg kang baledug muleg angampak-ampak ngebaki ambane margi anyuwara gumrenggeng anggereng sora.
32. Weneh tengaraning kreta lir ambengok elik-elik ana kug-kug gog-gog bantas kadya salompret kapyarsi ing dhusun Boga prapti Kaleca Banaran terus Gembongan Kartasura Wirasanan kidul margi Mandanarja Ngasem Bangak Banyudana.
33. Mangilen sangsaya rikat prapteng Kebontutup nuli mangidul gya dhusun Taman loji Bantulan nglangkungi kareteg alit maksih ing lampah terus mangidul nanging wus rada tamban tengareng kareta muni gog-gog dhot-dhot tot-tit tot-tet swara sora.
34. Kapyarsa pra kawulandra wau ingkang ngrumiyini laju sebeng pasanggrahan gita-tiga angurmati rawuhdalem sang aji titihandalem anjujug munggweng tengah plataran plataran ngajeng pandhapi pandhapining pasanggrahan Ngeksipurna.
35. Wus mandhap kangjeng sang nata tan sah kangjeng prameswari ing wuri urut-urutan kareta nora lumaris sadaya ingkang nitih wus mandhap garebyeg pungkur ing kangjeng srinarendra miwah kangjeng sriyodati wus malebet jroning dalem pasanggrahan.
36. Kalamun miyos pepara sampeyandalem sang aji tan pae Ian neng jro pura pasudhiyan sarwa-sarwi datan winarneng tulis kamulyaning naraprabu wanci jam kalih siang alenggah dhahar sangaji bibar dhahar jeng Pangeran Arya Mataram.
37. Kinon wangsul marang praja anitih motor wus prapti ing nagari winuwusa sareng wanci pukul katri kang sami den dha wuhi marang Ngeksipurna nusul Kangjeng Pangeran Arya Purbanagara Ian malih Dyan Mas Arya Suryadiningrat sagarwa.
38. Lan kaliwon gandhek kiwa nama Raden Mas Ngabehi Jayadarsana den patah ngampil waos Kangjeng Kyai
Ageng Mesakumali tan sah ian panongsongipun sarencangnya wus prapta ngajeng kantor Bank gya nitih kareta tram mangkat tengarane munya .
39. Neng marga tan winursita ing lampah sampun dumugi pakendelan Banyudana jawah derese kepati sumawur mawor angin nempuh wiwitan sumiyut pang ebah mandhap minggah molak -malik nganan-ngering rondhonira kadyarsa pisah saking pang.
40. Kewran kang neng jroning kreta saking derese kang riris kapeksa nempuh mangandhap jawah tinarajang nuli santun sami anitih kareta motor puniku paringdillem pethukan saking Ngeksipuma Pengging sampun mapan kreta sigra lumaksana .
41. Enggal prapta pasanggrahan wau towok kangjeng kyai den tampeni nyai lurah alon binakta umanjing mring dalem den simpeni neng kamar tumlawong sampun yata kang lagya prapta ngaso mring pondhokan sami iku wanci satengah nem winatara.
42 . Respati sore Hywang Surya
sorod sumirate lirip Iumarap mring antariksa sesameng himesmu kuning keneng ujwaieng rawi nora cendhek candhikayu yayah memayu ing rat rat karaketan padha sih asih miyat antareng wengi Ian rina.
43. Rena rinasa ing driya angenggar-enggar Iumaris arka wus anjaiadiyan siyange meh gantya ratri santri jaiu Ian estri saiat bar Jamangah kumpui neng Masjid Ciptamuiya pradikan ingkang ngimami wektu Magrib kongsi prapta wektu Ngisa.
44 . Arame puji-pujian andonga sukuring Widdhi dene Masjid Ngeksipurna suci ngresepake ati ayem-tentrem ngabekti ngentosi criyos ingkang wus tinamtu benjang enjang sampeyandaiem sang aji miyos marang masjid sembahyang Jumungah.
45. Pasanggrahan winursita wus pepak para sumiwi manggon ing sapangkat-pangkat jam sanga srinarapati miyos Ienggah pandhapi pangagemandaiem prabu nyamping lawan rasukan jubah myang kotang sinawit dhasar wilis sembagi satengah sutra .
46. Paningset sekaran enggal siwalan copot mrakati tengah wungu seret seta amubeng tepung lir tepi sawit lawan ing nginggil dhesthar cakraman winangun rikma mardu mardawa sadawane pinalintir gya ingukel kondhe kakendhon tan wudhar .
47 . Cathokan palmur rinengga kancana tengah tinitih sotya lir baskara mimba calena carma prakentin sampun lenggah ing kursi ampilandalem tut pungkur nenggih dalu punika boten Ielangen sang aji mung siniwi putra santana myang wadya .
48. Sareng wanci jam sawelas nyi lurah nga byantaraji alon ngunjuki uninga dhahardalem wus miranti lir adat turira ris rampung lapur nuli mundur pasudhiyaning dhahar wonten ing pandhapa wingking kanca Reksasugata migati karya.
49. Sareng pukul kalihwelas jumeneng saking pandhapi srinarendra lenggah dhahar lawan kangjeng prameswari tu win pranarpasi wi bandara pangeran iku andherek dhahar sang aji lan Raden Mas Ariya Priyawinata .
50. Mantudalem Dyan Mas Arya Suryadiningrat tan kari pikantuk denira dhahar dene ingkang angladosi pra nyai lurah Kanthi Kenyapuspita wus baut ngladeni sarwa cikat cekat-ceket tur terampil wruh ing mangsakala aju myang undurnya.
51 . Ambeng miwah pangunjukan srebet sendhok lading cukit sampeyandalem sang nata saha kangjeng prameswari puniku kang ngladosi priyantundalem nem-sepuh tansah sudhiyak karsadalem kangjeng sribupati wus dumugi sadaya denira dhahar.
52. Samana sampun bibaran sanggyaning para sumiwi ngaso marang pamondhokan sowang-sowangan lumari :-, kantun kang sami jagi munggweng pasanggrahan iku sira Raden Mas Arya Priyawinata Ian malih ran Raden Mas Ngabehi Purwadipura.
53. Tuwin Dyan Ngabehi Wignyadipura nunggil sapanti samya mapan neng pandhapa kalawan panewu mantri kaparak tuwin rriantri
panewu pangrembe iku
ing Trantang Wanasida
Ketaon Ian Kembanglampir
myang prajurit kanthi pra pulisi jaga.
IX. Kinanthi.
l. Datan winarna ing dalu samana wus bangun enjing ing purwa katon semu bang prabaning Hywang Bagaspati sumurat ing antariksa arsa amadhangi bumi.
2. Kapyarsa sata kaluruk melung-meling nglilir angling kang guling padha tangiya gugup prasantri jalwestri gregall tan wegah lumampah marang umbul ngambil warih.
3. Kasusu sesuci wulu nuli salat roaring masjid imane kang aneng ngarsa sawuse rampung memuji wiwit dhikir napi isbat gela-gelo nganan-ngering .
4. Wus satus andonga rajuk sabanjure den amini dening para santri katha h gya bakda prasami muli" Hyang Surya wus ka wistara lagya katingal sapalih .
5. Kadya manguk inguk-inguk ngungak para bretyapati kang samya neng pamondhokan sadaya wus sami tangi Jenggah amben ngunjuk wedang nyamikan roti rong iris.
6. Ngadhep punakawanipun
salong sami nyambut kardi tata-tata padandosan bandaranira ningali erloji wus pukul sapta langkung tigangdasa menit.
7. Nulya wiwit dandos sagung kang neng pamondhokan sami wus rampung sadayanira tumuli mangkat sumiwi sami marang pasanggrahan abdidalem ageng-alit.
8. Sapangkat-pangkat ngalumpuk golonganira pribadi nora cawuh neng paseban yata ingkang den dhawuhi anusul dina Jumungah angkate saking nagari.
9. Anitih motor duk wau samangke wus sami prapti Kangjeng Pangeran Ariya Mlayakusuma nyarengi Jeng Pangran Arya Mataram saha putri narpasiwi.
10. Yeku Gusti Raden Ayu Purwadiningrat sarimbit Jan garwa Raden Mas Arya Purwadiningrat tan kari puniku nunggil sakreta tuwin kreta motor malih.
II. Den tumpaki Dyan Pangulu Tapsir Anom ngrumiyini mar.ang Masjid Ciptamulya nora laju mring pandhapi malih ingkang sampun prapta Irste litnan Dyan Mas Panji.
12. Jayengwidagda puniku angkate numpak trem enjing myang wahmester sapangandhap kalihwelas jalu nunggil lao prajurit Jayengastra kang sampun sami sumiwi .
13. Malih kang nusul winuwus ugi anumpak trem enjing Ketib Dyan Sumemi lawan ngulami miwah muadim sapraptane Ngeksipurna 1aju anjujug ing masjid.
14. Wus kebak kang badhe makmum jro masjid dumugi srambi lumeber mring pa1ataran dhedhesekan dennya linggih tanpa sela adu pund:1ak neng pawestren santri estri.
15. Ting kendhuruk nganggo rukuh tan rikuh sakehing santri jungkal-jungkel salat sunat slat parlu anyauri kala Subuh Luhur Asar Mahrib lsak salah siji.
16. Saya awan saya wuwun kang padha teka neng masjid sumedya anga1ap barkah barkahdalem jeng sang aji derarsa miyos 1 umungah samana pan sampun wanci.
17. Puku1 sawe1as winuwus sanggyaning kang para putri priyantundalem nem -wreda saha kangjeng prameswari sadaya sampun samapta 1enggah ing dalem sumiwi .
18. Neng jawi parekan ngumpul wauta kangjeng sang aji sasampunira busana umiyos marang pandhapi urmat prasumewa miyat amangagem cara kaji.
19. Arasukan jubah 1andhung sutra sekar dhasar kuning komplit kotang sadariyah ing teip tepung kinurcis benang wilis sinulam mas lemes ngruket rengket rakit.
2 0. Pating palunther nyakenthung ing jro rinangkepan malih baju badan gamis seta paningset wungu kemrunggi nyangkelit golok suwasa Jeng Kyai Mantheleng nami .
2 1. Dulban kasmir ijem pupus lapisan tata tapsirih rineh kang kanan sap minggah tundha mangandhap kang kering megos katon inggil kiwa ngarsa adu mancung lincip .
22. Akethu baludru wungu tarak binalodir ing gim barintik kelem myang gilap cetha cecithakan mathis urup Arab asma Alla;1 Mukamad Rasullullahi.
23. Pranajadalem kadulu dumilah kapering kering kinurung karangan bintang rerentengan alit-alit Ian Grut Kris Krus Ordhe Siyam numpang widhangan mangering.
24. Pita biru ombak-banyu pungkase sinungan kreis kadya sekar adhaliyah tinaretes sesotyadi ing madya rukmi tinatah estlla makutha narpati.
25. Kaos alus biru !aut ngagem sepatu tarincing carma cemeng gameng gilap sumelap potlet tumitih sotya embanan salaka ngasta tungkat penthol rukmi.
26 . Maksih jumeneng sang prabu munggweng madyaning i)andhapi kang lenggah ing dalem medal yata sanggyaning pradasih geng-alit tata jajaran myang kang nguru;tg ngapit-apit.
27 . Lumaku urut lumaju mujur tan benjar lir ruji pra prajurit Jayengastra upsir ritmister ngabani ingkang mematah parintah kendho-kencenging lumaris.
28. Miwah aju-unduripun ing tengah panewu mantri samya ngampil upacara kaliwon mayor bupati litnan-kolonel pangeran santana myang narpasiwi.
29. Dragundher kathahnya wolu bragedir dherek jajari nem ing ngarsa kalih wuntat sami mangangge klin teni sikep pedhange liniga biyantu rumekseng gusti.
30. Panatanira wus rampung jngkang sami ajajari alon tedhak srinarendra wus mandhap saking pandhapi tansah jeng narpadayita sakaliyan den songsongi.
31. Sawingkingdalem sang prabu gumaredeg para putri tumuli para parekan geng-alit ingkang umiring sadaya mawi mekena putih lir kontul sakethi .
32. Karya arsayeng pandulu srinata lumaris aris rawuh ing kori butulan terus mangaler kang margi edhum kayoman wit johar ngrembaka ronira wilis.
33. Bentet satepining lurung kang umiyat pit-pinipit suk-sukan rebut neng ngarsa anom-tuwa jalu-estri tan ngemungake kang cedha k sakiwa-tengening Pengging.
34. Sanadyan liyaning dhusun kang adoh-adoh ya prapti apadene wong nagara kang uwis krungu pawarti lamun srinata pepara rawuha ing ngendi-endi.
35. Banjur byukbyukan andulu jalu-estri sami ugi tan ketang utang seselang panganggo sanguning margi nadyan nikeli tinema:1 mung janji kecukup ngarsi.
36. Ana dodo) bukak warung dagangane warni-warni jejer sapinggiring marga kang kalangkungan ngunnati wise kapengker rarasan pating jarawil ngling lirih
37. Adhuh gustiku sang prabu yen ngagem cara kaji patut tan ana kuciwa sapira bawa ngepleki kaya sayid saka Ngarab sarambut nora nalisir.
38. Rowange mangsuli wuwus kulanggih seneng kepati yen priksa kangjeng sang nata amangagem cara kaji angsring lajeng kula gagas bokmanawi duk rumiyin.
39. Jeng Sinuhun Sultan Agung Srinateng Praja Matawis manawi miyos Jumungail kinten kula boten tebih Ian miyosdalem punika malah kados angungkuli.
40. Busanane Ian kang sampun rowange mangsuli lirih Jeng Sultan Agung Mataram punapa ta inggih asring karsa miyos Jumungahan nolih mangsuli sru angling.
41. Kepripun ta dika niku Jeng Sultan Agung narendra beg aoliya ulama tur ahli supi putus ngelmu kasampurnan ngudi dadining dumadi.
42 . Memanuh memeng manengkung manungku mudya semadi lelambaran tapabrata memati raga tanpa wis awas ing wuwus winawas waspada padaning kapti .
43 . Kapita kapati matuh netah satitah tan nitih teteh mamatah parentah tetep paramarta adil datansah dana pariksa asih ing dasih kaswasih .
44. Masthi angesthi rahayu ywa mala mulet malilit ngilut ing tyas wicaksana sasana senenging galih sapolah mring pangibadah ngabekti ing Mahasukci
45. sang prabu punika makaten ugi 11arpa tyas beg martotama tuman tumaneng utami tumemen mring laksitarja kadarmandalem menuhi.
46 . kawuryan sumawur mring liyan praja ngenani narendra ingkang kepranan rena sung pratandhaning sih warni bintang kaurmatan cihna sinihan ing Widdhi.
47. Wauta jajaran ngayun prapteng palataran masjid samya dhodhok ngapurancang Dyan Pangulu wus neng jawi sakancane sami urmat sribupati ngandika ris.
48. Asalamu alaikum Raden Pangulu mangsuli nembah wangalekum salam kabeh kang ana ing masjid santri jalu-estri tanggap anut byan melu mangsuli.
49. Munjuk lir Raden Pangulu ketib ngulami mukadim sora swarane kapyarsa ambanon-rebah sesanti mundhi sabdane narendra anjurudemung memuji.
X. Jurudemung.
1. Sampun malebet sang nata marang sajerone tasjug anjujug kapering ngidul sakiwaning pangimanan sampun tinata duk wau neng jroning kamar wangunan pasalatandalem prabu.
2. Raden Pangulu wus mapan neng pangimanan tumungkul sadaya kang atut pungkur ingkang durung sami kadas amingkis kulambi mudhun marang ing kali lon-alonan kopyak-kapyuk sami wulu .
3. Bening toyane lir kaca wus rampung nuli malebu mring masjid tan banjur lungguh ngadeg niyat salat sunat sokril wuluhi puniku kalih rakangat sesalam sarampunging sukril wulu .
4. Ngadeg maneh salat sunat tahkiyat masjid kapetung rong rekangat nuli lungguh marep mangulon sap-sapan papat apit adu sikut keket rengket tanpa benggang anggenggeng manggung manengkung.
5. Wus manjer Hywang Diwangkara madyeng gegana sumunu gya mukadim nabuh bedhug andherandhang angumandhang dhang-dheng lir mriyem mawantu wantu sora swaranira rame prasantri abarung .
6. Sarengan maca mukadam ana lirih ana seru ingkang wus paham mring kuruv nareces tartil pasekat kang durung pating gerathul kithah lagune tan cetha nyuntheng balekak :belekuk .
7. Bed huge wus sinalahan para santri ingkang umyung maca mukadam gumrumung cap-cep sakecap tali ngucap meneng panabuhing bedbug nuli mukadim lelima ngadeg marep ngulon urut.
8. Aneng sangareping mirnbar jejer sedhakep kang bau ayat-ayatan munya sru subekanalohi lawan walkamdulilahi banjur walah ilaha ilollah uwalollahu akbar laju .
9. La walakaola walakuwata illabil iku lahil ngalaihil ngalimu salajenge nganti prapta salawat nabiyi rosul nuli sami wiwit adan den tutupi kupingipun .
l 0. Anjeleh sakayang ram bat 106 kalima pisan nabda sru bareng kedale ing kurup sakeh sami miyarsa badane anteng tumungkul tanggap ing cipta-sasmita Allah lngkang Mahaagung.
11 . Sabanjure adan prapta nekanana salat iku lawan padhaa sireku anekani ing kabegjan maneh Allah lngkang Agung . wus rampung denira adan gya munya inna allahu .
12. Wa malaikatu sarta sunatul Jumungah iku tumuli Raden Pangulu wus angadeg salat sunat sadayanira tan kantun jaler-estri sami ebah nyat-nyat ngadeg manut ngayun .
13. Salat sunat rang rekangat ngakibal adani iku malih sa1at sunatipun kabeliyatal J umungah rang rekangat salam wus gya linggih sadaya nulya mukadim arrabda seru .
14. He kanca-kanca sadaya dhuwuhdalem sang aprabu ing nalika kuthah sampun sami wanten wicantenan sadaya sumaur manuk matur nun inggih sandika yata sawusira dhawuh .
15. Marep ngetan mimbar angadeg nyekel cisipun merem melek myat ing dhuwur sigra munya mangasiral laju prapta akiripun wus prapta ansitu tamban myang wasmangu wa atingu.
16. Lawan rakima kumullah wacananira puniku den ambali kaping te1u wus sami meneng sadaya tan ana swara karungu sasampunira mangkana kang badhe kutbah wotsantun.
17. malih wotsekar , a1on mangkat mundhuk-mundhuk ing 1ampah norageng tanduk trapsi1a takwa ing Suksma tansah ngajeni mring sagung janma ingkang ka1intangan iku denira 1umaku .
18. Sapraptane ngajeng mimbar adhodhok nembah dumunung konjuk ing kangjeng sang prabu gya ngadeg kande1 sakedhap modin ngelungkan cisipun laju minggah marang mimbar ingkang tinutup barukut.
19. Ke1ambu cinorak sekar palisir kinayu-apu kang minggah kutbah puniku ketib Dyan Sumemi nama wus aneng jro mimbar 1ungguh wastra kang minangka d wara samangke sampun tinutup.
20. Dening mukadim Ian nabda salawat Nabi ping telu gyan donga kawil Islamu den amini santri kathah rampunge pandonganipun yata kang aneng jro mimbar angadeg denira lungguh .
21. Nabda assalamu alaekum wa rahmattullahu wa barokatuh swara sru mangsuli alaikum salam sakeh kang ana ing tasjug modin loro sigra dennya madeg marep ngulon nutup.
22. Nutup kuping kering-kanan null adan nora seru gumarenggeng ririh ruruh nyes neskeng kusuking driya wuse rampung nuli lungguh kabeh tanpa paribawa tuwa -·mom sami tumungkul.
XI. Sinom.
1. Yata kang aneng jro mimbar Dyan Sumemi ngadeg malih sru nabda alkamdulillah alkamdullilla illadi mantawakal bisid kisid kenayati kapahu denira maca kutbah lapile dipun maknani tembung Jawa cetha kang mami miyarsa .
2. Mangkana maknaning kubah salam lan rahmating Widdhi kalawan barkahing Allah muga kaparingna maring sira kabeh puniki lan sakehing puji iku kunjuk ing Gusti Allah ingkang paring cukup maring wong kang pasrah ing Allah tyas sanityasa.
3. Kang nedya panggih ing Allah sarana nges token marang sarengating Allah iku bakal den cedhaki mring Allah Mahasukci ingsun muji mring Allahu kang mahasukci lawan kang mahaluhur sayekti sarta ngaturake panuwun mring Allah .
4 . Marga saka peparingnya ing Gusti Allah nyukupi ingsun nekseni temenan tan ana kang den astuti lan sabenere nenggih kajaba amung puniku Gusti Allah piyambak nora nana kang madhani Gusti Allah sesembahan kang sanyata .
5. lngsun tan darbe Pangeran liyane Allah sejati lan ingsun nekseni uga temen Gustiku Jeng Nabi Nabi Mukamad iki kawulaning Allah tuhu lan utusaning Allah ingkang mukjijade keksi antarane driji ngetuk metu toya.
6. Adhuh Allah mugi Tuwan paringa rahmat sayekti lawan salam kaparingna dhumateng ing Kangjeng Nabi ingkang mulya puniki kang jumeneng rasul Gusti Nabi Mukamad saputra santana tuwin sanggyaning kang para sakabad sadaya.
7. Sarta mugi lumebera mring tiyang kang sami asih temen tresna nabi kita paringa salam kang luwih heh kabeh para jalmi padha wediya sireku ing Allahhu tangala lan pasraha mring Hyang Widdhi samubarang kang kalakon iku terang.
8. Atas pepesthening Suksma lan padha muriha sami karilan sira ing Allah kalakon sedyamu becik iku kajaba saking parenge Gusti Allahhu Ian padha ningalana mring wong sangisormu sami dimen gedhe iya ing panuwunira .
9. Den paringi ka bungahan ana ing donya puniki yekti peparinge Suksma Ian sira aja ningali mring sadhuwurmu kaki dennya pinaringan iku kabungahan ing donya dening Allah awit saking lamun sira ningali sadhuwurira
I 0. Kang mangkono tamtu dadya tyasira na psu Ian drengki marakake cecongkrahan nya tru trakadhang nglarani marang wong Islam kaki Ian padha weruha 1amun temen wong golek donya iku den aling-alingi tan pikantuk kabungahan ing akirab.
11 . Tur gone ngupaya donya durung tamtu lamun olih ingkang bisa padha kadya pangarep-areping ati ka1awan maneh kaki wong ingkang ngupaya iku kabegjan ing akerat antuk ganjaran wit saking anglakoni kabecikan aneng donya .
12. Allah mugi andadekna ingsun lawan sira sami kalebu ewoning jalma begja kang santosa yekti ian muga antuka sih ingsun Ian sira kalebu dumadiya kawulaning Gusti Allah kang becik ingsun ngungsi ing Allah muga didohha.
13. Saka panggodhaning setan kang patut dipun balangi kabeh kang ana ing donya iku pasthi rusak sami nanging sarireng Gusti Allah Pangeran Kang Agung ian lngkang Mahamulya Mahaluhur Mahasukci iku langgeng yakti tan kena ing ruksa.
14. Sing sapa wani angucap angarani ana malih liyane Allah iku tanpa tandha yekti dene timbangan pasthi kang gedhe ian cilik iku ananing kaluputan. aneng astane Hywang Widdhi pra wong kapir tetep ora oleh begja.
15. Sira munjuka ing Allah mangkene aturmu sami dhuh dhuh Pangeran kawula mugi Tuwan amaringi ngapura sarta asih kang awit Tuwan puniku asanget asih marma mring titah Tuwan sayekti amung Tuwan kang yekti sae piyambak.
16. Wauta denira kutbah samana meh prapteng akir mukadim asru manabda sa1awat Nabi sinelir sadaya kang neng masjid donga sakuwasanipun nu1ya wau kang kutbah . andumugekaken malih ng1ing a1kamdu1illahi kamdan kasira.
17. Sabanjure tern bung Arab nora nganggo den maknani sambunge 1aju andonga allahuma pir1i1 mukmin inawa1 mukminati ka1awan as1ih puniku 1an ah1ig sa1ametan nga1aena tepak tuwin wus prapta rabbana-rabbanah pir1ana.
18. A1aju denira maca sampun dumugi ing akir modin sigra dennya kamat swara sru murih kapyarsi sagung kang aneng masjid surambi p1ataran ngayun pawestren tan abeda sampun anggrahita sami arsa sa1at per1u anggambuh ing Suksma.
XII. Gambuh
I. Yata Raden Pangulu sareng ingkang kamat sampun muwus lapal kadekama tisalah ping kalih sigra ngadeg saking lungguh anolih sabdanira Ion.
2. Istaulis salatu ngadeg mangsuli kang sami makmum ngling istaki maraki makumulahi kang wuri anut ing ngayun jaba-jero lanang-wadon .
3. Tan ana bedanipun sami takbir tangan ting karathung gya tumangkep baune sidhakep dhamis calumak-calumik muwus lelirihan kaya singsot
4. Ngadeg jejeg tumungkul Dyan Pangulu dennya salat parlu takbiratul ekram kasdu takrul takyin Allahhu akbarira sru mantheng ing batos sayektos.
5. Nyawijekaken kayun
nora pisan kaselan kang dudu amung madhep marang Hywang Kang Mahasukci badan lesan ati kumpul katelu pisan gumolong .
6. Kawengku ing Hywang Agung Gusti Allah langgeng ananipun anabda bismillah irahman irakim gya patekahe winuwus wuse ayad kang winaos.
7. Surat Sabikis iku tetehira mikraje ing kurup sipat mahmus jahar sadid gerusadid matabit mat jaisipun mat lajim parlu kalakon.
8. Myang wakap wasal banjur pamaose pepathokan nahwu Dyan Pangulu uluning para muslimin mring pekih usul tasawub babing agami kinaot.
9. Denira salat sagung sampun prapta rekangat kang kantun maksih sami ngadeg ingkag kaping kalih imam bismillahi sampun maos patekah kapindho.
10. Wuse surat winuwus alhataka sapiturutipun nulya rukuk ihtidai sujud ping kalih lungguh tayat akiripun salam nganan-ngering alon .
II . Tan pae ingkang makmum pratingkahe arampak kadulu imam ngadeg kabeh melu ngadeg sami myang rukuk ihtidal sujud lungguh mung anut kemawon.
I2. Ombyake anggarubyug
tan wruh rembug enggok-enggok lumbu bebasane rubuh gedhang den lakoni saking kumedahing kayun andherek nglakoni pakon.
I 3. Dene uiama sagung akeh kang sampurna saiatipun kajabane wong Islam pasthi nglakoni rukun kang lelima tamtu nganggo pinatah sang katong.
14. Para ulama iku kawajibane muji rahayu wruh ing kukum anetepi mring agami batal karam najis mekruh parlu sunat wenang kamot.
15. Mangsuli kang cinatur duk nalika wau Dyan Pangulu salat parlu Jumungah kang wus winarni kang aneng salebetipun kamar wangunan kacriyos.
16. Iku kangjeng sang prabu sam pun jumeneng sembahyang makmum niyat takbiratul ikram tan sarenti sima telenging tyasjumbuh kaananira Hywang Manon.
17. Keplasing takbir kumpul marang ing dat kang wajibul wujud kang awujud ing dalem dat adoh saking osik kumrenteging kalbu wus tampa raos-rumaos .
18. Tan ana kang kadulu amung Allahu akbar satuhu ingkang murba-misesa alam sakalir sahir myang kabir kawengku sadaya nora marojol.
19. Wus dumugi sang prabu denira jumeneng salat-parlu nuli lenggah angasta tasbeh memuji istipar salawatipun ngaping satus tan kaledhok .
20. Ngandel kendel tuwakup ing kuping tyas tiharda nenuwun sanggyaning kang kalepatanireng dasih antuka sih apura agung dening kodrating Hywang Manon .
21. Tan amung marang ulun sumrambaha mring umat sadarum ingkang sami sadaya ulun ratoni nagari saisinipun karahayon praptaning don.
22. Tumungkul ngliling kayun enget marang jaising Hywang Agung gya sumarah ing karsa ririh adikir napi isbat ping triatus rampung andonga ing Manon .
23. Suraos sewu sokur marang pasihanira Hywang Agung ageng sanget nikmat manpangating Widdhi lumintu mawantu-wantu ri ratri wus tanpa pedhot.
24. Nengna kangjeng sang prabu , mangsuli malih Raden Pangulu sakancane ketib ulama muadim pepujianira seru wus tutug gya donga alon .
25. Aminira gumrumung saking kathahing santri kang makmum para narpaputra santana myang abdi sadaya wus sami metu aneng surambi ngarompol.
26. Salong ana kang banjur metu marang ing jawi kasusu saking sampun miyarsa salompret muni banter swarane rinungu apel wus rambah ping pindho.
27 . Sami graiteng kalbu tata-tata jajaran lir wau pra prajurit sudhija neng pinggir margi miwah ing sadayanipun tinata kadya duk miyos.
28. Maju kang samyandulu rebut ngarep sesak ngesuk-esuk ingkang kari pating garubyug nututi lumayu tan tolih pungkur gedhe-cilik lanang-wadon.
29. Therek pinggiring lurung pepet rapet pepedan akemput sami ngadhang mrih tamat dera ningali nganti mengko lamun kondur wauta kangjeng sang katong.
30. Sampun miyos sang prabu saking kamar wewangunan wau laju lenggah lelemek kasur cinuki inggile sacengkang empuk saking baludru wungu nom.
31. Tepi palisiripun renda seta angubengi gathuk prenah munggweng caket sakiduling kori kori pangirnanan iku majeng mangetan sang katon.
32. Ngawe asta tumuduh sigra Raden Pangulu wotsantun alon lajeng lampah dhodhok ngati-ati sapraptaning ngarsa prabu Dyan Tapsir Anom wotsinom .
33 . Paring asta sang prabu anampeni Rahaden Pangulu nekem astadalem gya kinuswa ririh mustakanira tumiyung muji rahayu prapteng don.
34. Dangu antawisipun wusnya nguswa Dyan Pangulu mundur mangastawa mring sang kalipatollahi dennya sumiwi puniku tan tebih lawan san katong .
35. Srinata ngandika rum Pangulu Tapsir Anom goningsun salat pardu Jumungah ing wektu iki ingsun angrasa kalangkung nikmat-manpangat sayaktos .
36 . Nembah Raden Pangulu laju munjuk alon aturipun kula nuwun menggah kang makaten gusti punika pratandhanipun katarimah ing Hywang Manon .
3 7. Angsal barekahipun eyangdalem Gusti Kangjeng Rasul salallahu ngalaihi wassalami abdidalem ugi antuk barkahdalem Jeng Sang Katong.
38. Raosing manah ulun duk nalika ngimami puniku nun inggih kados dhawuhdalem sang aji manah kawula tuwajuh tetep madhep ing Hywang Manon .
39. Yata wus kinon mundur Dyan Pangu1u saking ngarsa prabu kapiyarsa s1ompret ape1 kang kaping tri jumeneng kangjeng sang prabu saking masjid miyos a1on.
40 . Lumampah arsa kondur masanggrahan kang andherek pitu tata miwah pranatanireng 1umaris kang aneng puri myang ngayun sadaya wus sami manggon .
41. Enggale sampun rawuh pasanggrahan pra putri tut pungkur ma1beng da1em tan kaeksi saking jawi dene sagung para kakung narpaputra sapangisor.
42 . Maksih sumewa kumpu1 neng pandhapa myang p1ataranipun pepasrahan ingkang smai ngampi1-ampil sawusnya tan ana mantuk manggon sago1ong ngarompol.
43. Yata wau sang prabu sampun santun busana kadu1u Iaju 1enggah dhahar neng pandhapi wingking kang kinarsan dherek kembul lir duk wingi kacariyos.
44. Samangke wewahipun, Dyan Pangulu kinarsan sang prabu dherek dhahar nunggil para narpasiwi datan pinanjang ing wuwus gentos sekar pucung alon .
XIII. Pucung.
1. Sawusipun dhahar kangjeng sang aprabu tedhak marang kamar dene kang adherek bukti para priya sadaya wus sami medal.
2. lngkang antuk dhawuhdalem klilan mantuk wangsul mring nagara Rayidalem Jeng Sang Aji Kangjeng Pangran Arya Malayakusuma .
3. Kanthinipun nunggil sakreta puniku Bandara Pangeran Arya Mataram lan malih Dyan Pangulu Tapsir Anom sapangandhap .
4 . Kancanipun golongan methakan sampun sadaya umangkat lir duk nusul wau enjing tan winama kang sami wangsul mring praja .
5. lngkang kantun neng Ngeksipuma wus mundur saking pasanggrahan sowang-sowangan lumaris ngaso marang pondhokanira priyangga .
6. Praptanira ing pondhok gya sami cucul asa1in busana ana ingkang banjur guling weneh ana kang omong-omong linggihan.
7. Sarwi udud neng am ben Ian kancanipun ana kandha sayah kandha nora antuk guling weneh kandha banget pangunguning driya.
8. Suka sokur masjid Ngeksipuma iku samengko katingal saya keh wuwuhing santri gedhe-cilik padha nglakoni ibadha.
9. Rowangipun alon anyambungi wuwus dhasar enggih nyata kathah ingkang anglampahi jaler-estri sami salat gangsal wekdal.
l 0. Kin ten ulun ingkang makaten puniku tamtu boten liya barkahdalem jeng sang aji saking kerep miyos mriki J umungahan .
ll. Milanipun kalawau ingkang makmum sakalangkung kathah jro masjid miwah surambi palataran ngajeng kiwa-tengen kebak .
12. lngkang kantun dhatengipun sami lungguh wonten kretek nekad malah sawetane kali taksih kathah kang sami makmum Jumungah.
13. Manthuk-manthuk ngethuki celathunipun aja maneh ingkang nuju miyos jeng sang aji lah wong jare padinan bae ya kebak .
14. Lamun wektu salat MagriQ Ngisa Subuh ingkang omah cedhak padha dilampu mring masjid teka layak iki mau yen akeha.
15. Rowangipun nabda kula sanget gumun kumpulan Jumungah pundi-pundi ya ing masjid sami mawon boten wonten ingkang beda.
16. Alon muwus apa kang dadi gumunmu rowangira nabda saben tiyang anglampahi salat dhateng masjid perlu Jumungahan .
1 7. Anggenipun bot en rna wi singgan-singgun tiyang alit mapan wonten ngajenging priyayi denya linggih bokinggih nglangkahi pisan .
18. Ageng nyiku alitipun mrengguk mrengut boten pisan-pisan katawis ing semu runtik pra priyantun geng-alit sami kewala
19. Lamun nuju neng masjid ngadeg budyalus boten manah ewan bot en jail boten drengki tansah nyipta paramarta pangaksama .
20 . Tiyangipun alit sadaya rahayu kang mangangge gombal kang mangangge sarwa edi murup mumpyar ingkang amung lelungsetan.
21. Kang nyekukruk kang baregas tandangipun anom miwah tuwa tiyang bodho tiyang bangkit bleng malebet ing masjid katon sadaya .
22 . Sami semu jatmika norageng tanduk yen nabda tan sora ing reh ngarah-arah ririh kajawi kang sami muji ngaji Kuran.
23. Kang tumungkul meneng iktikab pitekur dikir myang istipar saebah-osiking janmi kang neng masjid sadayane katingalan .
24 . Semu amung brangta mring Hywang Mahaagung kadya nora nana kang kacipta liya saking Mahasukci dating Allahhu tangala.
25. Adatipun saben kumpulan puniku liyane J umungah kadosta bilih pergadring jagong sowan miwah dhateng pasar-pasar.
26 . Andedulu komidhi sesaminipun saben pakempalan sampun tamtu taksih mawi sanggarunggi rerenggi ngandhut sumelang .
27 . Kadhang thukul manah ingkang kirang sarju gela cuwa ewa anyel semu muring-muring ribed ewet boten rena lajeng nyacad.
28. Gumarumung garunengan boten seru amung calumikan kang tan condhong den raosi amemiyak awoning liyan den andl1ar.
29. Kadhang antuk kabingahan ingkang agung guyu latah-latah cukakakan nutup lathi girang ing tyas sumaringah mangah-mangah.
30. Jroning kalbu apa ana kaya aku iki pakumpulan den samun meksa katawis bingah-susah bombong-mlepes mulya-papa.
31 . Bangsa luhur bangsa andhap boten campur mawi pilah-pilah boten saged lenggah tunggil pan makaten sadayane pakempalan .
32. Apan amung miju pakempalanipun ing din ten J umungah kang sami salat mring masjid ingkang sampun tamtu kados atur kula .
33 . Nginggil wau punika sadayanipun mangsuli rowangnya bener aku ya niteni lir kandhamu kabeh iku dhasar nyata .
34. Panemuku mungguh kang mangkono iku nora liya saka sakeh niyate mung sukci supangate Gusti Jeng Nabi Mukamad .
35 . Salallahu ngalaihi wasalamu amung iya mugamuga lestariya sami wirangrong mring agamanira priyangga.
XIV. Wirangrong.
I. Nengna kang rerasan sami aneng pondhok omong-omong kawuwusa sadaya wus antuk dhawuhdalem aji kalamun benjang-enjang tedhak marang Pracimarja .
2. lng wanci jam sanga enjing sampuna sami mirantos kang adherek myang titihan prabu kreta otomobil sadaya sudhiyaa aneng natar pasanggrahan .
3. Karsadalem jeng sang aji marmane pindhah mangulon awit tampi palapuranipun dhokter pun Ngabehi Wangsahusada mriksa lara kenging sakit cacar.
4. Aturing dhokter kajawi kaparengdalem sang katong wekdal punika prayoginipun jengkar saking ngriki kaagem aturira gya dhawuh lir kang winahya.
5. Samana wus prapteng latri maleming ari Saptu Pon iku wanci jam satengah wolu putra santanabdi sadaya wus sumewa ngalempah neng pasanggrahan .
6. Plataran ing bangsal tuwin
pandhapi myang gedhong-gedhong den suledi satroli gantung krun tif\g pal aneng jawi sanadyan tan sinuda lir duk wingi panyulednya .
7. Prandene dalu puniki sunaring panjuta katon rembet-rembet Iir ulat maleruk suntrut ngandhut sedhih saking sru gela cuwa tinilar ing benjang-enjang.
8. Sampeyandalem sang aji ing wanci jam satunggal miyos mring pandhapi wus lenggah sang prabu ing kursi den ukir wiru para wanita ingkang ngampil upacara .
9. Nenggih ing dalu puniki wiyosdalem sang akatong tanpa lelangen mung lenggah lugu kaadhep pra dasih miwah santana putra dipun paringi minuman .
l 0. Gelas ageng dhara alit neng beri kanthi sarengkot isi toya Walandi Gasius anggur brit Por tuwin Anis bir wiski konyak beter janewer A.P.H.
ll. Aes toya tawa bening neng kan katon kinclong-kinclong wus lumadi warata angunjuk sasenengging galih ingkang para sumewa sadaya tyas sukarena.
12. Nora beda ageng-alit kalamun dherek sang katong miyos marang pasanggrahan tamtu katingalan sami bebeg asemu girang katara ing paribaswa.
13. Yata jam sewe1as muni nyai lurah majeng alon prapteng ngarsa nembah null lapur umatur manawi rampung panatanira, dhaharda1em srinarendra.
14. Sareng wus satengah satungga1 jumeneng kangjeng.sang katong lenggah dhahar mring pandhapi pungkur pan kadya duk wingi ingkang adherek dhahar wus rampung nuli bibaran.
1 5. Mring pondhokanira sami kantun ingkang sami caos dalu punika wadananipun pangageng kang jagi bupati kraton Dyan Mas Ariya Suryaningrat.
16. Akanthi Raden Ngabehi Mangkudipura Kaliwon lawan malih kaliwon puniku Raden Mas Ngabehi Jayadarsana sarta panewu mantri keparak .
17 . Sapangandhap pra prajurit pulisi neng jawi rego1 sami ngreksa amurih rahayu sanggyaning pra janmi miwah ing pasanggrahan saisine samudaya.
18. Sa wengi tanana guling rondha nganglang bekta obor genti-genti angubengi tepung sajroning capuri myang jawi pasanggrahan giliran sa ben kalih jam.
1 9. lng wanci wus lingsir wengi ngawiyat tranggana abyor _ageng-alit sorode sumunu lintang panjer-enjing awijang gilar-gi1ar lir ulat manis sumringah.
XV. Dhandhanggendhis
1. Purwa katon tarontonging rawi babar paraba abang sumirat dipanirat saisine pulih kabeh kadulu ranu umbul sami umilir mring tegal pasawahan angler ngurit tandur nglilir gumadhung mrekatak amlecuti anjebol miwah kumemping ana ingkang wus tuwa.
2. Gadhu walikan tanah ing Pengging panyebaring wiji tanpa mangsa a11gulah tegal sawahe anggaru myang maluku amaculi ndhangir anamping warata murah toya metu saking umbul pata tani Ngeksipurna meh sadaya nora kekllrangan bukti janji maragang karya.
3. Hywang Raditya wus sangsaya inggil tanpa lamuk padhange sumeblak dnusun-dhusun kekayone lamat-lamat kadulu angregemeng anggameng langking kisma lempar angampat legok myang mandhukul noleh mangulon kawuryan mancut lincip pucaking Ardi Merapi kamukus ngalor-ngetan.
4. Miwah gunung Rebabu kaeksi udayanira papak atempak tan ngampak-ampak epoke resik masemu biru ireng Babu miwah Marapi lungur jurange cetha cecithakanipun parbata ro kawistara katon kadya angarsa-arsa tumuli rawuh kangjeng sang nata.
5. Aneng lambunge Ardi Merapi yeku pasanggrahan Pracimarja yata kang badhe andherek geng-alit sadaya wus angalempak sami sumiwi ana ing pasanggrahan Ngeksipurna iku nunggal sagolonganira myang titihandalem kreta otomobil lawan sapangiringnya .
6. Kenek lawan sopir anyelaki kapiyarsa munya jam sadasa pra putri wus pepak kabeh yata kangjeng sang prabu miyos nganthi jeng prameswari laju nitih kareta sapandherekipun sami malebeng jro kreta otomobil kancuhanira anitih kadya duk saking pura.
7. Sampun bidhal kangjeng narapati myang kang nora numpak motor mangkat mring Banyudana nunggang trem wagon-wagon supenuh mangke mandhap ing Bayalali nenggih sapraptanira wonten setatsiun antuk pethukan kareta salong sami adharat denya lumaris marang ing Pracimarja .
8. Kebut tut wuntat tan ana kari mung Dyan Mas Panji Jayengwidagda datan kalilan adherek mring Pracimarja iku kinon mantuk marang nagari awit amung tambahan duk wingi anusul ngirid wahmister kathahnya kalihwelas sapangandhap angurmati wiyosdalem J umungah .
9 . Titihandalem kangjeng narpati sapandherek kang nitih kareta kareta motor samangke enggaling crita rawuh Pracimarja laju umanjing ing dalem pasanggrahan Gusti Kangjeng Ratu Pakubuwana kalawan para putri priyantundalem tan kari sagung para parekan .
10. Srinarendra lenggah ing pandhapi sami sowan pra putra santana abdida1em kang adherek wau ing 1ampahipun sadayane wus sami prapti manggon sapangkat-pangkat dahat sukeng kalbu sapisan dherek sang nata kapindhone Pracimaharja puniki hawanipun sakeca.
11. Seger sumyah ayem marang dhiri rina-wengi rasane mung nikmat mangan enak turu suwe tan ngangsa marang banyu tutuk ngetuk gulu tan salit sawiyah payah sayah lungkrah lesah lesu lamun wus lerem sahela ngeyup banjur maruta manda sumilir ngenani mring salira .
12. Sanalika tuntum bisa pulih rasa kang nora kapenak ilang bali bregas ganggas maneh manah myang angga anggung manggung manggeng senggang pinanggih mangkono Pracimarja nenggih inggilipun saking lumahing samodra wonten tigangewu tigangatus kaki kalamun anupiksa.
13. Tramometer kang ciri Perenhit wanci siang tetengering rasa kang kerep tibeng garise ing angka pitungpuluh luwih papat trakadang prapti kongsi nem iku nyengka marma jeng sang prabu let sawulan kalih wulan tamtu miyos mring pasanggrahan puniki kaliyan lelancaran.
14. Pasudhiyan nora nguciwani myang padatandalem srinarendra ing sarina lan wengine tan wonten sanesipun lawan aneng sajroning puri sampet sampe sakarsadaiem sang aprabu mawarna-warna sarwana nadyan kirang utusan marang nagari Ian motor enggai prapta .
I 5. Tan pinanjang caritaning tulis iku wiyosdaiem srinarendra aneng Pracimarja mangke sakeh sami rahayu dennya lerem sampun tritratri ari Anggara tanggai kaping teiulikur maksih jroning wuian Besar wonten dhawuh yen arsa kondur mring puri wancenjang jam sedasa.
I6 . Kang dherek Ian titihan cumawis nuli bidhai saking pasanggrahan sumawana sadayane wadyabaia tumuntur sami wangsui marang nagari sepi ingkang tiniiar wonge klamun-kiamun taneman ing patamanan taru-taru taruna wreda myang sari seru soroting sruya .
I 7. Prada pa a Ius kern bange nglentrih angken kaken kakenan sungkawa kawawas murcita tyase sanityasa nahen kung ngongkang saking wengkang ingkang sih posah-pasihan pisah kondur sang aprabu wus rawuh ing dhatuiaya sadaya kang mentas andherek sang aji wus sami prapteng wisma.
18. Bungah katemu ing anak-rabi ganti takon-tinakon pawarta asemu sumeh sabdane kapriye duk neng purug, apa padha nemu basuki alon wangsulanira iya pandongamu priye kang keri neng wisma amangsuli pangestumu padha becik tan kurang siji apa .
19 . Sakadare ingkang lagya prapti nora ketang rupa apa-apa padha aweh oleh-oleh mring anak-rayatipun mung minangka pratandhaning sib sanadyan mung sapala kang nampani gupuh anak cilik tyase bungah kandha-kandha aku dioleh-olehi hopyes sapirang-pirang.
20. Banjur pijer den aling-elingi gya pinangan lan kancane dolan palayon adoh parane nanging sudarmanipun padha ora duwe kuwatir pracayeng praja wirya kawuryan kalamun samangke ing Surakarta Adiningrat pranatanireng nagari datansah wewah-wewah.
21. Kang murih tata-tentreming dasih wong sapraja aywa kasangsaya mangkono ing pam budine kadulu saya maju pra sudagar Jawi Walandi Cina lan Encik Koja Arab para bakul mungkul wekel nambut karya budidaya memilih ingkang pakolih mrih antuk kauntungan .
22. Warata wong sajroning nagari lamun tetuku nora kangelan janji duwe dhuwit bae kalakon bisat tutug sakarepe ingkang pinilih sayekti tan kacuwan apa kang kinayun pepanganan sesandhangan pranti-pranti guru bakal guru dadi aneng toko gumelar.
23. Rina-wengi janma ting saliri ana ngaler ngidul ngulon ngetan mrana-mrene nyambut gawe netepi wajibipun wong ing donya iku wus pasthi ngupaya sandhang-pangan sapakantukipun marma Praja Surakarta ing samengko pakampungan kebak panti pipit meh tanpa sela.
24. Jejel riyel uyel adu tritis tan petungan yen ana tontonan pating garubyug solahe teka maewu-ewu wong tuwa-nom gedhe Ian cilik manawa nuju nora nana kang dinulu angingsep-ingsep pawarta yen katemu sanak prasanakan nuli anduduk wewuluhan.
XVI. Dudukweluh
1. Pangrunguku saka pamitran kang tuhu besuk sasi ngarep iki dina Senen Wag'e esuk tanggal ping nem Sura Alip angka kang bakal kalakon.
2. Sewu wolungatus patangpuluh telu Sampeyandalem Sang Aji Kangjeng Sultan arsa rawuh mring Surakarta Nagari martamu kangjeng sang katong .
3. Amalesi martuwi kangjeng sang prabu bungah ingkang den wartani alah bokya sida rawuh Gustiku Kangjeng Narpati Ngajogyakarta sayektos .
4. Iba-iba besuk yen kalakon rawuh baya kabeh wong sanagri milalu padha andulu jalu-estri gedhe-cilik aku iya pasthi nonton.
5. Rina-wengi bangeta puji rahayu sampeyandalem sang aji mugi Gusti Hywang Kang Agung paringa senggang kuwawi dimene bisa kalakon .
6. Amartuwi ing putra kangjeng sang prabu ing Surakarta Nagari Ki Wangsa mangsuli muwus aku ya melu memuji kalakon Jan karahayon .
7. Pun Satruna amandeng sarwi calathu dadi kurang pirang ari karo dina iki mau Ki Wangsa angeling-eling anuli mangsuli alan .
8. lki dina Reba Paing ping patlikur abanjur denira mitis lawan dariji tinekuk thek-thek calumak-calumik wus tutuk gya andengongok .
9. Pametungku iki yen nora kaleru wiwit saka dina iki tumekane besuk rawuh mung kurang telulas ari kang den criyosi mangkono .
I 0. Pun Satruna anjingklak sru wuwusipun elo tobat-tobat kathik wis cedhak dadine iku rawuhdalem jeng sang aji ing Ngayogya sang akatong.
11. Alah Gusti Allah ingkang Mahaagung muga paringa mring mami salamet aja kesandhung sawiji apa supadi klakon aku bisa nonton.
12. Kajabane kang padha imbalan wuwus wus warata sanagari sampeyandalem sang prabu ing Surakarta nampeni tamu kang ramarsa tinjo.
13. Nengna wahyaning warat ingkang sumawur wuwusen sajroning puri maksih Besar wu1ani pun anunggi1 warsa Jimakir nuju dina Sa1asa Pon.
14. Tangga1 kaping tigangdasa kang winuwus karsada1em jeng sang aji netesaken narpasunu putridalem mung kekalih aneng sajroning kadhaton.
15. Ingkang sepuh nama Bandara puniku Raden Ajeng Kusmangani nenggih kang bibi sinebut nama Raden Candrarukmi malih putrida1em katong.
16. lngkang anem Bandara Raden Ajeng KusKusngaimah ingkang bibi priyantunda1em kang sepuh Raden Ayu Tejarukmi yata mangsuli cariyos.
1 7. Setu kliwon tangga1 kaping pitu1ikur abdida1em pra undhangi myang kambeng katiganipun kanca ngajeng den tindhihi 1urahe wadana kliwon.
18. Mirantosi krobongan tetesan iku saha malih mirantosi unggyan pasiramanipun dumunung celak Ian panti sana prabu iring kulon.
19 . Abdida1em kridhardana wong rongpu1uh pangiridira Ngabehi Atmasudirya Panewu tindhih Raden Mas Ngabehi
Padmadipura Kaliwon.
20. Sakancane nata palenggahan babut kalasa lampit geng-alit neng prabayasa wus rampung ing jawi ingkang winarni pradangga salendro-pelog .
21. Tinata neng paningrat sakidulipun ing Sasana sewakaji namane pradangga wau Sukasih lan Pamedharsih kasmaran tyase kang anon.
XVII. Asmaradana.
l. Prapteng dina Akad Legi tanggal kaping dwi-dasastha enjang jam sanga wancine priyantundalem sang nata sepuh-anem sadaya myang priyantundalem iku Suwarga kang kaping sanga.
2. Pra putri binage kalih sapalih pantha kanthinya didalem badhaya kilen miwah para nyai lurah ugi ing kilen samya mring tenggane Raden Ayu Tejarukmi sampun prapta.
3. Dene kang sapalih malih lan abdidalem badhaya kang wetan panunggilane para nyai lurah wetan kang sadhuman ngalempak sami dhateng tengganipun Dyan Candrarukrpi wus tata.
4. Kalih golongan puniki methuk putridalem nata kang badhe tinetesake sajroning lenggah neng tenggan dhawuhdalem sang nata tan kalilan mawi suguh ngemungna wedang kewala.
5. Wauta gusti kekalih ingkang badhe tinetesan sakalian sampun dandos sarwa di dennya busana tumuli sami bidha1 kalih panggenan P!iniku sareng mangkat saking tenggan.
6. Gumarudug kang umiring pra wanita 1angkung kathah tempuk neng marga 1ampahe anungga1 dadya satungga1 engga1e sampun prapta Maduretnan da1emipun Kangjeng Ratu Maduretna.
7. Nu1i dipun acarani putrida1em sakalian neng kering caket 1enggahe wusnya ngaso sawatara Jeng Ratu Maduretna angirid sadayanipun ma1beng ckl1em prabayasa.
8. Prameswarida1em Aji Jeng Ratu Pakubuwana wus 1enggah tengah siniweng para putri anem-wreda sadherekda1em nata saha putri narpasunu wus sami marak sadaya.
9. Sumawana kang sumiwi para dasih rabinira wadana lawan kaliwon kebak jroning prabayasa ing jrambah ing kajogan andhap-1uhur datan wor-suh tata ing sapangkat-pangkat.
10. Wauta putri kekalih.
laju pinapanken marang ing panggenan panyengkere yeku munggweng sakilennya krobongan prabayasa sampet pasudhiyanipun pasarean dhedhaharan.
11. Pangunjukan tutup rukmi busana rna warna-warna mas inten Ian bangsa suwek tanwun lamun ingucapna mulyaning narpaputra tinengga dening pra sepuh Pra nyai em ban inya.
12. Lawan ingkang bibi-bibi sarta rabining wadana kliwon kang tinugurake sadina-sawengi gantya ajune gegiliran anunggif din ten puniku lebete kang sami bela .
13. Wus pinasrahaken sami manggen priyangga-priyangga anut gedhe lan cilike kang bela kalangkung kathah sumadya ngalap barkah nengna ing jawi winuwus maksih sajeroning pura.
14. Palenggahandalem aji ing parasdya wus tinata resik tan ana regede kagungandalem pradangga wingi kang wus tinata paningrat sakidulipun pandhapa Sanasewaka.
150 Sakasih Ian Pamedharsih samangke para niyaga kasepuhan tetindhihe demang lurah sapangandhap prikanca wiraswara kalawan taledhek badhut pradangga wus wiwit munyao
160 Slendro-pelog genti-genti saben gendhing sinendhonan sindhening taledhek ngangkeng dene sagung pra sumewa samya neng palataran sapantha-pantha ngalumpuk sareng wanci jam sa we las 0
17 0 Sampeyandalem sang aji miyos lenggah ing parasdya andherek ampilan tameng sabet rangka mas ian tungkat kadya adat padinan tansah mriksani sang prabu serat-serat palapuran o
180 Sajroning lenggah sang aji kalangenandalem medal wireng alusan jogede critane Prabu Sancaya perang tandhing kalawan Kusumawicitra Prabu munya gendhing Moncer barango
190 Minggah gendhing Pisang Bali wus rampung denira beksa munya slepegan gangsane wireng nembah mundur sigra gantya badhaya medal abusana adiluhung winong ing gendhing sukarja .
20. Dennya beksa wus dumugi nulya malbeng prabayasa tinungka wetuning wireng wireng kasar bandawala Mesalawung gendhingnya pra sumewa sukeng kalbu miyat kalangenan nata .
21. Lamun wireng tan umijil sinelan pradangga munya gendhing kang kena ginerong dening para wiraswara sakeca piniyarsa rarase anganyut-anyut kenyuting driya asmara .
22. Samana sam pun jam kalih sampeyandalem sang nata jumenengjangkarlenggahe lumaksana ngenyapura ampilan atut wuntat mring panepen jrambah kidul meja panataning dhahar.
2 3. Tan dangu kang rawuh Gusti Jeng Ratu Pakubawana laju dhahar jeng sang katong nengna mali:1 winursita kang maksih aneng prabayasa ing sapengkeripun Kangjeng Sang Narpadiyata.
24. Pra lenggah kang mangagengi Kangjeng Ratu Maduretna nuli ngancarani alon mring para putri sadaya lenggah kembul bujana panatanira dumunung ugi jroning prabayasa .
25. Ngandhaping pananggap panti kidul wetan ngandhar-andhar kang meja mujur mangilen wus dumugi dennya dhahar para putri bibaran kang pinatah tugur kantun nenggani sang tinetesan.
26. Wengine nora winarni praputri lenggah jagongan wuwusen ing dina Senes tanggal ping dwidasa nawa enjang pukul sawelas para sumiweng kadllatun ageng-alit sampun pepak.
27. Kadi saben Senen-Kemis musikan pradangga urmat kangjeng srinarendra miyos saking dalem prabayasa tansah kang upacara priyantundalem nem pungkur satunggal ngampil kecohan.
28 . Rahaden Srinatarukmi dene Rahaden Sudama rukmi kalamun sang katong mangke jengkar siniwaka ganti ngampil kecohan para wanita ngalumpuk sarimpi miwah badhaya.
29. J ejer a tap silastuti srinarendra lenggah dhampar Sanasewaka madyane resep ing tyas pra sumewa miyat ing kawiryawan sampeyandalem sang prabu wusnya tampi palapuran .
30. Aturing wadana estri kadya adat yen sewaka yata kangjeng sang akatong nuli kondur ngenyapura bi bar kang pasewakan rinesikan sadaya wus para wajib tata-tata.
31 . Ngusungi pradangga Kyai Manisrengga panatanya aneng paningrat ingkang ler gong nama Kyai Paradhah Kat!ukmanis tinata munggweng paningrat kang kidul gongipun Kyai Gurnita.
32 . Rong pangkon angapit-apit pandhapa Sanasewaka tan pisah carabalen Kyai Madupinathika Sepetmadu sisihnya Sanaparasdya kadulu den tatani palenggahan
33. Kursi geng pradan mung siji munggweng tengah majeng ngetan ngarsa ing kanan-keringe sinungan kursi pangarak kenap myang pakecohan ngandhap ginelaran babut kern put saambane jrambah
34. Tata palenggahan malih neng jroning San aS'ewaka ngandhap pananggap kang kilen kalih Iarik pakecohan badhe kangge sumewa pra pangeran narasunu santana kalawan riya .
35. Wadana myang mayor nunggil dene paningrat kang wetan sinung palinggihan maneh (neng jroning Sasanasewaka) pan ugi mawi kecohan kangge pisowanira kliwon kaptin upsiripun rampung tataning plenggahan.
36 . Nunggil ing dinten puniki carita kinarya gantya ing Ngayogya winiraos nenggih ing Pakualaman Kangjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadilaga sagarwa.
37 . Lawan kang putra tan kari myang abdi priya wanita sawusira sami dandos kangjeng gusti sakalian saking dalem umangkat marang Setatsiun Tugu nitih sepur klas satunggal.
38. Para abdi nomer kalih enggale wus sami prapta Balapan pinethuk motor myang kreta pangirid kuda supir kusir keneknya tunggu kuwajibanipun sarawuhnya sang nararya .
39. Laju denira anitih kareta motor pethukan pethukan saking kadhaton paringdalem srinarendra titihan wus lumampah tut wuri pandherekipun wau abdi estri-priya.
40 . Sapraptanira ing puri kangjeng gusti sakalian anjujug ing Langenkatong kamar panepen kang wetan yeku pondhokanira wus adat salaminipun yen sowan mring Surakarta.
41 . Da tan winarna ing tulis denira ngabyantarendra jeng gusti wus nora pae iku lawan ingkang garwa pengrengkuhdalem nata kadya putra kang satuhu kinanthi lir narpatmaja.
XVIII. Kinanthi
1. lng dalu datan winuwus kocapa ri Salasenjing tanggal kaping tigangdasa wanci jam sanga jro puri sampun sami rinesikan palataran panti-panti .
2. Tanana reregedipun tata rata gumarining saking para nambut karya satiti angati-ati arang kang watak sembrana kang akeh netepi wajib.
3. Dhadhag dhangan dhateng dhawuh tan sedhih ngendhihken dhiri dharakalan lumaksana seneng mring sasaneng kardi kerdyating tyas sanityasa susetya sita mastuti .
4. Satitah matuh tan butuh betah binatih tinitih wetah wantah ing pamatah teteh tetela tumali sang winenang marintahi.
5. Mangkono legedanipun sagung kawulaning aji ageng-alit tan prabeda badan budine migati gita satata sumewa marang sajerone puri.
6. Kang sami seba lumintu.
metu kori srimanganti Ior-kidui myang taiangpatyan lir suiung ngrubung setroli niyaga ing kasepuhan sapangisor kanan-kering.
7. Wiraswara ringgit badhut pangeprak wus sami linggih nyeiaki gangsa rong prangkat ingkang tinata duk wingi Kadukmanis Manisrengga wus wiwit munya ngrarangin .
8. Nuii Raden Mas Tumenggung Wiryadiningrat sum iwi Ian sakarerehanira kaiiwon panewu mantri Iurah bekei ing jro pura sapangandhap sami prapti .
9. Kaiawan kaiiwonipun ing Kadipaten jro tuwin sakarerehane uga goiongan lebet sumiwi panewu mantri pethiian Ian malih panewu mantri .
IO. Lurah bekei jajaripun reh ing Kadipaten nunggii kang wus kasebut ing ngarsa para sumewa puniki pangangge kadya yen sowan nuju dina Senen kemis .
Il. Maiih kang sowan winuwus Jeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadiiaga sampun sumiwi neng ngemper untarasana para jeng pangeran tunggil.
12. Sadherekdalem sang prabu miwah para narpasiwi sadaya wus sami lenggah ing keringira jeng gusti dene pangeranira santana ingkang sowan amung kalih.
1 3. Bandara Pangrail Tumenggung Sindusena lan kang rayi Bandara Pangeran Arya Mataram sadaya sami sakalian ingkang garwa marak kangjeng prameswari .
14. Para pangeran puniku pangagemanira sami arasukan Langendharjan ingkang adhedhasar langking rangkepan janggan mawi krah dhasi sarta ngagem rumpi.
15 . Sawit dhesthar nyampingipun jangkep busananing dhiri tanana ingkang kuciwa tata-tatrape respati ana kang mangagem mubyar mayng prasaja merak ati.
16. Ana ingkang marasemu kabeh ngresepake ati nengena para pangeran ing Iangen katong winami pandhapi kidu1 sudhiya kameja papane bukti .
17. Panatanira wus rampung tinengga ingkang majibi prikanca reksasugata kamituwa pangkat mantri Ian punakawan sewaka ingkang badhe angladosi.
18. Para wadana winuwus ipe mantudalem aji wusnya andhereken garwa marang sajeroning puri laju tata dennya sawan sami aneng srimanganti.
19. Nunggil wanci jam sangesuk ing prabayasa winarni Jeng Ratu Pakubuwana pan sampun lenggah siniwi Kangjeng Ratu Maduretna saha Kangjeng Ratu alit.
20. Kangjeng Ratu Angger kumpul Jan pragusti-gusti putri priyantundalem nem-wreda priyantundalem suwargi sampeyandalem ping sanga pepak tan ana kang pamit.
21. Sumawana garwanipun pra pangeran marpasiwi miwah pangeran santana wayah-buyuding narpati sanggya_ para ruming pura sapangandhap wus sumiwi.
22. Saha malih garwanipun pepatihdalem sang aji myang rabining pra wadana kaliwon tuwin kang swami yeku kolonel kumendhan litenan kolonel tuwin .
23. Mayor jawi-lebet sampun ngalempak lenggah sumiwi ing kangjeng narpadayita tan adangu kang mangarsi putridalem sakalian kang badhe diupn tetesi.
24 . Dennya busana wus rampung amangagem sarwa adi sakalian lenggah celak ing ngarsa jeng prameswari yata wau sami tedhak putri sadaya umiring.
25. Mring gyan patetesanipun sawusnya rampung tumuli wangsul marang prabayasa tata lalenggahan malih neng wetaning karobongan ing dalem ageng respati.
26. Anunggil wanci winuwus sampeyandalem sang aji miyos saking prabayasa tan sah ingkang ngampil-ampil upacaradalem nata tungkat sabe tameng nukmi.
27. Pagantenan namane dus tinaretes sotya wening beri lan anakanira tan pae sami pin.atik ing barlean nawaretna myang kecohan mas sinangling.
28. Kang ngampil-ampil puniku para estri kalung sami rawuh madyaning wiwara pradangga munya ngurmati gendhing Srikaton araras sindhening taledhek ngrangin .
29. Ginerong wiraswara rum ruming swara maratani tiniling lir wara-wara warah mring ara sumiwi p mawas sigra ngapurancang adhodhok sami ngurmati .
30. Wauta kangjeng sang prabu laju alenggah ing kursi madyaning sanaparasdya majeng mangetan kaeksi tuhu musthikaning jana risang tinitah narpati.
31. Busana ingkang rinasuk nyamping Jatar kresna ngrawit seratan Jayakusuma sumringah biron waradin katingal ing laring kombang babaran mubyar tan kuning.
32 . Menges-menges semu wungu wenganing wiron wus mati sawit agemdalem dhesthar semukirang tengah putih tata-tatrape tap-tapan arentet tuntut tapsirih.
33. Katonton waton anyungu nyengoh ngarungih adhamis dhemes wangune pasaja ujunging dllestllar tumali mulet matllentheng sinthingan nyakenthung )ironing sruni.
34. Ngarsa mancut tan marucut nancut jenthit tan nyakethit pinathet sotya barlean ing athi-athi kang kering maring paniti sadpada pinandara sesotya lit.
35. Singset paningset mur dadu epek baludru Ius wilis binaludir untuwalang katimang jagung salarik arasukan Langenadan akengkeng taliko langking.
36. Palenik marutu sewu walikaning janggan keksi rinangkep baludru kresna kamejan seta sinetrik krah dhudhuk mandhap sedhengan ing pucuk pacake becik .
36 . Ngaweng pita ombak banyu biru tuwa seret kuning Kumandhur Ordhe Nederlanse Leo Kreis tinulis mungel pirtis nobilitat ugi pinatik sotyadi.
38 . lng jaja wijang kadulu plak bintang Kamboja Belgi lawan Dhinkris aneng kiwa erloji karset retnadi rinonce kenceng kinenceng kancana kinawat ngrawit.
39. lng sweda jenthik panuduh angagem supe rong rakit silih-asih em banan mas wangkingan nama Jeng Kyai Sih tan kater sinasotya selut myang salorok peni.
40. Warangka gayaman bagus dhoreng candhana Magiri akinclong ginebeg gilap lir kena kinarya carmin praba prabaweng wibawa srinata asih ing dasih.
XIX. Sinom.
l. Sasampunira alenggah wau kangjeng narapati pradangga kang munya urmat wus suwuk gonge ngelebi sasmita sribupati angawe nyai tumenggung sigra majeng anyelak den dhawuhi animbali para sowan kang wus tinartamtu minggah.
2. Nyi tumenggung tur sandika nembah mundur ngleksanani sadaya wus dhinawuhan yata wau Kangjeng Gusti Pangeran Adipati Suryadilaga mangayun Ia wan para pangeran rakadalem atut wuri yeku Kangjeng Pangran Arya Prabuningrat.
3. Jeng Pangran Natakusuma ing wingking lumaris aris Kangjeng Pangeran Ariya Kusumadiningrat tuwin kang rayi anyambeti maksih rakadalem prabu Kangjeng Pangeran Arya Purbadiningrat wus prapti ngarsadalem lajeng lenggah kursi ngarsa .
4 . Kang anem para pangeran ngajeng Jeng Pangran Ngabehi gya putra santana riya myang bupati kang wus sami wau neng srimanganti sarta wadana kang tungguk mayor kang caos nunggal sowan minggah mring pandhapi ing sewaka majeng ngilen silastawa.
5. Kang minggah rna rang paningra t paningrat wetan sumiwi iku kaliwon pethilan kala wan kaliwon jagi ritmister kaptin opsir kang caos miwah kang klanthung sawusnya sami tata tundha-tundhaning palinggih amung Dyan Mas Tumenggung Wiryadiningart.
6. Sawiyosdalem sang nata laju kalilan umanjing marang kantor Mardayudna sami anambuta kardi lir adat saben ari sakancane aywa kantun geng-alit para garap ngajengan winama malih wus lumadi pangunjukandalem wedang.
7. Miwah mring para pangeran sapangandhap wus waradin angsal paringdalem wedang saundure kang lumadi tumuli majeng malih ses sigaret Jan sarutu rek palangkan salaka punika ingkang ngladosi abdidalen panewu mantri pethilan .
8. Dene kang aneng sewakcr myang paningrat kang ngladosi ordhenas lurah lanranan gindes Kadipaten sami nora anguciwani prigel aju unduripun cikat tan tilar tata yata wau kang umijil kalangenandalem badhaya ambeksa.
9. Winonging pradangga munya binarung sesindhen aris sajroning badhaya beksa tinungka paladen malih minuman warni-warni ingkang ngladosi puniku ordhenas lawan lurah ing kasepuhan wigati saya prigel ngladeni ngabyantarendra .
I 0. Sabibarira badhayan wireng alus kang umijil anama Wireng Sancaya wus rampung mundur tumuli lelangan medal malih sarimpi datan cinatur nenggih pambeksanira samana wus pukul kalih srinarendra jengkar saking palenggahan.
II . Gangsa sigra buka rehab munya urmat den sindheni sanggyaning para sumewa ingkang an eng jroning puri gita-tiga ngurmati para rakadalem prabu jumeneng neng plataran kajfl wi punika sami pra pangeran sapangandhap ngapurancang.
12. Sampeyandalem sang nata wus malebet ngenyapuri andherek kang upacara laju lenggah dhahar munggwing dalem sasanaadi sakalian kangjeng Ratu Pakubuwana celak sami alenggah ing kursi kang ngladosi priyantundalem kang wreda.
13. Nengna kangjeng srinarendra ing prabayasa pra putri sampun sami lenggah dha.1ar tata panatane sami kadya duk Akad Legi panyengkering narpasunu meja mujur mangetan para putri wus dumugi dennya di1ahar sasampunira bibaran .
14. Gusti kang wus tinetesan Raden Ajeng Kusmangani Raden Ajeng Kusngaimall sakalian den lilaili ing rama jen g narpati kondur marang tengganipun ingkang samya tut wuntat umiring wau sang kalih lir nalika sinengker mring prabayasa .
1 5. Sa pra ptanira ing tenggan kang bibi tan den lila.ii nyegah punapa-punapa kajawi wedang sacangkir angestokaken sami dhawuhdalem sang aprabu sadaya sampun lenggah dangune mung sawatawis nuli sami pamitan madal pasilan .
16. Ngaso mring sasananira dene kang dalem ing jawi angentosi ingkang garwa mangke lamun den aturi ing jawi kang winarni kang mentas SOWan sa11g prabu sagung para pangeran pra wadana mayor tuwin kliwon kaptin ritmister saupsirira .
17. Sasampunira ngalempak tandya mangilen lumaris sami kaparingan dhahar kang wus tinata miranti kameja neng pandhapi ing Iangen ka.tong kang kidul pangegengira dhahar Jeng Gusti Pangradipati Arya Prabu Suryadilaga wus lengga i1.
18. l...an sanggya kang atut wuntat adherek lenggah gya wiwit dhahar paladen mawarna ganti-gumanti mangarsi sadaya wus dumugi denira dhahar pikantuk rampung nuli bibaran salong sami angentosi ingkang garwa winelingaken wus medal.
19. Samya kondur sowang-sowang myang sadaya pra sumiwi wus bid hal saking jro pura ingkang kari angresiki pradangga den usungi mring gedhong panggonanipun sakehing palenggahan babut-babut tuwin kursi myang kecohan wus resik nuli suminggah .
20. Miwah pirantining dhahar platon angkring piring besi beri gelas pakobokan sendllok lawan lading cukit srebet taplak tan kari bangku-bangku wus kinukut pranti wedang minuman ganep kadi duk nampeni jawi-lebet tan pae paeknira.
21 . Kabeit ingkang nambut karya sawuse cacah tan cicir pasrai1an tampan-tinampan den simpeni manggon munggwing gad:wng gudhang kinunci kanca-kanca nuli mantuk entek kajaba ingkang caos sadina-sawengi nengna dalu siange angguladrawa.
XX. Dhandhanggendhis
I. Ri punika santun taun Alip windu Kunthara tanggal sapisan Sura Reba Wage Tungle Dangu wuku Kulawu pancasuda Satriya Mukti Dewa Risang Hywang Kala sewu wolungatus ska wandasa tiga warsa sinangkalan Kagunane Waudadi Bujangganing Narendra .
2. Mangsa kanem kawuwusa enjing Kangjeng Gusti Pangran Adipatya Suryadilaga sumiweng rama kangj eng sang prabu sakalian anyuwun pamit kondur marang Ngayogya sinabda rai1ayu enggale sam_i)un kalilan laju bidi1al jeng gusti sagarwa-siwi anitih motor rikat .
3. Nora winarna ananing margi sampun rawuh ing Pakualaman para abdi killlg andherek duk wau numpak sepur jalu-estri ugi wus prapti Nagari ing Ngayogya sadaya pan sampun badan lerem mari sayai1 nuli sami sanjan-sinanjan kapanggih sanak-kadang Jan mitra .
4 . Takon-tinakon nungsung pawarti kados pundi Nagri Surakarta wont enipun ing samangke iba ta remenipun dene badhe nampeni tami mangsuli rowangira wah empun ta empun orege wong sanagara aprasasat wana gung katempuh dening maruta prapta marta.
5. Ebah sadaya sami memuji kaleksanan tanpa sambekala praja desa saisine tulus sami rahayu risang tami sang pinartami Hywang Agung jurungana karsadalem prabu makaten para kawula rowangira tyas sokur alan mangsuli benjing ta lamun tedhak.
6. Langkung begja kang sami tinu<ling andherek wiyosdalem mring Sala kinten kula boten wande pikantuk sukeng kalbu sabab priksa ing ngrika-ngriki Ngayogya Surakarta tata-tatanipun sanadyan sami purendra tamtu wonten benehipun sawatawis awit pamireng kula.
7. Sampeyandalem Kangjeng Sang Aji Surakarta bilih katamuwan langkung pambojakramane wignya mrih reneng kayun pinardawa ing sabda manis sumeh ing pasamohan sumemining semu tan samar sumuking netya setya sanityasa satata tumali miluta lukitarja.
8. Amangsuli rowangira angling dhasar enggih makaten ·sang nata kula nyipati dhewe boten geseh sarambut temen nyamleng kadya dera ngling mangsuli mangka ingkang punikarsa rawuh ramadalem Kangjeng Sultan tamtunipun kados badhe den langkungi endahing pasugatan .
9. Amrih rena rumesep ing galih sang martuwi mawi winiwaha wahanane sawek nembe makaten kinten ulun winangsulan ing sabda ririh menggah kinten sampeyan wonten leresipun nanging kula mireng kabar criyosipun benjing manawi nampeni rawuhnya Kangjeng Sultan.
I 0. Rerancangan denira ngurmati namung badhe sinami kewala kados nalika wiyose martuwi Jeng Sang Prabu Surakarta rawuh ing ngriki sajroning dhatulaya kawontenanipun pakurmatan panataning palenggahan dipun pleki sugata sumawana .
11. Lampah-lampahing pethukan sami pangageman sadaya tan beda namung rehne nuju Senen Surakarta puniku uger dinten Soma Respati miyos kangjeng sang nata siniwakeng wadu madyeng sasanasewaka putra Ian santana abdidalem sami sowan ngagem basahan.
12. Karsadalem boten den ewahi dados langkung kathah kang sumewa ing Surakarta badhene makaten criyosipun manthuk-manthuk kang den kandhani dahat pracayeng driya alon wuwusipun adhi bilih kula gagas srinarendra ing Surakarta puniki winongwong ing Hyang Suksma .
13. Kanugrahanira amenuhi lire sagung barang kang kinarsan meh kenging tinamtokake kalakon Ian rahayu kados ingkang sami den angling lelampahan punika sanget elokipun sampeyandalem sang nata nyuwun Iilah kangjeng gupermen nglilani rawuh Nagri Ngayogya.
14. Amartuwi kang rama sang aji ing Sampeyandalem Sultan Yogya neng kadhaton kapanggihe punika tandha lamun sih marmaning Hyang Mahaluwih dhumateng sakalian kangjeng sang aprabu rowange mangsuii sabda punapa ta dereng wonten nguni-uni ingkang kados punika.
I 5. Srinarendra ing Surakartadi Iawan Srinateng Ngayogyakarta mangsuli aion wuwuse rumiyin inggih sampun wonten ingkang saged kapanggih sang nata sakaiian pepanggihanipun boten wonten ing puraya panjenengandaiem kangjeng narapati suwarga kaping tiga.
I6. Pepanggihan Ian Rama suwargi Jeng Sinuhun Sui tan kang kapisan duk mentas mangun prang rame yasa pakuwon agung den wastani dhusun Giyanti prenah sakidui-wetanira ing kadhatun ( Surakarta Adiningrat sakiduiing Iepen Samin Iering kaii ing Badawaiuh nama.
I 7. Pasanggrahan Lebakjatisari antarane Kraton Surakarta den arah tengah-tengahe Iawan pakuwon wau ing Giyanti ingkang jenengi anama Kangjeng Tuwan Arting pangkatipun ldeier Rat pan lndhiya yeku ingkang wus Iimrah dipun wastani paiiyaning nagara .
18. Jeng Sri Surakarta anganturi sajuga wangkingan bebrekatan nama Kangjeng Kyai Kopek nenggih wangkingan wau wus katampen Ian reneng galih Sinuhun Kangjeng Sultan Sa pisan punik u sadherekdalem sang nata kaping kalih dadya Ian srinarapati kaping tri pernah paman.
19. Duk pepanggihan wau sang aji wonten Jatisari nuju wulan Rabingulakir taun Be, angka sewu nematus wolungpuluh sangkaleng warsi Atebih kang Salira Rasanira Kumpul rowangnya mathem ing driya alon nabda lajengipun kadospundi enggih den piyarsakna .
20. Pepanggihan ingkang kaping kalih Jeng Susuhunan Pakubuwana kang kaping wolu mandhireng Praja Surakarta gung narendra beg pandhita luwih leluwang tapabrata branta mring Hywang Agung ngeningaken cipta ciptamaya mangayuh ayuning budi budayeng kasampurnan .
21. Lawan lngkang putra jeng sang aji kang kaping nem Sinuhun Jeng Sultan Arnengkubuwana dene anggenipun sang prabu pepanggihan sineweng dasih wonten ing pasanggrahan Pram ban an winangun tetarup inguparengga Kangjeng Tuwan Residen ugi tan kari Ngayogya Surakarta.
22. Menggah parlunipun apepanggih neng Prambanan kangjeng srinarendra ing Surakarta karsane nguntapken konduripun putridalem kang asma Gusti Kangjeng Ratu Kancana Prameswari Prabu Nata kaping nem Ngayogya marak tuwi ing Rama Kangjeng Sang Aji Sinuhun kaping astha.
23. JengSrimulki kakenan ing kingkin sekunging tyas sedane kang putra Gusti Kangjeng Ratu Angger punika garwanipun pangagenging para prajurit Pangeran Arya Purbanagara sinebut pangkat kolonel kumendhan mantudalem sampeyandalem suwargi wau kang wus winarna .
24 . lngkang kondur pinahargyeng margi prameswari nata ing Ngayogya lan ingkang seda sadherek anunggil rama-ibu mila-milu bela prihatin rawuh ing Surakarta mangka pamiwal kung, ing ramendra kang sungkawa mangke arsa kondur marma jeng sang aji miyos neng Parambanan .
25. Panggih mantudalem Narapati Kangjeng Sultan methuk ingkang garwa nuju sajrone taun Je , samana wulanipun inggih sami Rabingulakir angka warsa sinerat sewu pitungatus sangangda sa sinangkalan Babarakan Trustha Sabdaning Narpati sumangga kagaliha .
26. Apan amung makaten ing nguni dennya sami lenggah pepanggihan beneh Ian wekdal samangke puniku jeng sang prabu sakalian dennya martuwi sami neng dhatulaya satataning tamu tumameng mong sih-pasihan lumeber mring sadaya wong sanagari raket-rumaket trena.
27. Punika minangka tandha yakti sih nugrahaning Hyang Mahamulya mila tan wonten pedhote tan kendhat wantu-wantu lumintu mring sang hinastuti Ngayogya-Surakarta rowangira muwus mila makaten sanyata katos cri:9'os sampeyan nginggil puniki saking marmaning Suksma .
28. Kula amung tumut amemuji mugi-mugi kaqgjeng srinarendra
karsadalem ing samangke
badhe rawuh martamu
mring Nagari Surakartadi
nunten kalampahana
kalayan rahayu
sagarwa-putra kawula
myang Nagari basuki
wewah wijiling rahmat.
XXI. Mijil .
1. Nengna ingkang ararasan ririh omong-omong kosong gantya ingkang kacaritakake amangsuli Surakarta Nagri ing ari Respati tanggai kaping teiu.
2. Maksih jroning wuian Sura Alip kadhaton kacriyos miyos kangjeng sang nata siniweng pangagemandaiem jeng narpati kanigara ruk mi adhedhasar kastur.
3. Kang rinasuk sadaya mantesi tan ana winaon marasemu tata pamatrape dhasar wignya busana aji wangkingan Jeng Kyai Singanugraha gung .
4. Seiut sotya barlean kinompiit Ian ingkang saiorok byur barlean geng-alit tan pae pantes kandelan kemaion abrit mengangah waradin abang nom agincu .
5. J ejeran Ian sarunganya resik giiap kinclong-kinclong warangka ladrang candhana loreng duk umiyos saking dalem puri caket ingkang ngampil kecohan mas sepuh.
6. Anama Raden Trangganarukmi priyantundalem nom mangke lamun wus jengkar wiyose genti ngampil Dyan Sudamarukmi upacareng aji tansah atut pungkur.
7. Sabet Jeng Kyai Amparan nami Balenata waos palenggahandalem dhampar cuken kasurane mawi den sasabi sutralus tinulis sekar pradapa lung.
8. Sasab dhampar dhedhasare kuning lamun pasaran Pon sasab ireng yen pasaran Wage pasaran Kaliwon mancawarni Legi sasab putih Paing abrit sepuh .
9. Dadya saben ari Senen-Kemis ingkang kagem miyos sontan-santun kang winedalake anut wektu pasaraning ari lir kang wus winuni sapiturutipun.
10. Tan wus lamun winarna ing tulis wiyosdaiem katong saben nuju Respati myang Senen pandhapa geng sana sewakaji kang sami sumiwi para narpasunu.
I I. Myang santana abdi ageng-aiit ing jawi tuwin jro pepak kadya adat saben bae siniwaka ing ri Senen-Kemis.
engga1e sang aji samana wus kondur.
12. Saking siniwaka ngenyapuri para marsudyeng don areresik myang nyenyingkirake barang ingkang kinira tan dadi parluning pangrukti sadaya den usung.
13. Babut bangku kenap )resban kursi ginotong mring gedhong ingkang kangge tan siningkirake tinaliti sami den resiki bangsa1 panti-panti pa1ataranipun .
14. Winaradin den urugi wedhi kang 1egok mandhe1ong ngi1ak-ilak sumi1ak tan e1ek me1ok ngabe1a malah maligi 1ugu kadya gisiking sagara kidul.
1 5. Pepethetan pa1ataran puri wit sawo ngarompyoh 1agya nedheng tumaruna kabeh pang-pang numpang kang kupeng aneng wit ru wet ngawet nitih wus papah tinutuh .
16. Pinapantes panatase milih kang mang1ung mangisor tarubusan lit-alit tumemp1ek neng pang gedhe dipun parithili wujud wijang jinjing 1enjang 1ir jinunjang.
17. Nginggil ketel tumiyung ngeyomi ayem angrempoyok mayuk nora kasorot srengenge sa king ngrem bakane taruresmi semi semu wilis lulus mulus subur .
18. Tumanceping uwit aneng siti kenceng tan malencong lelajuran benjar jejer-jejer longkang .gangsal meter amesagi kanan-kering ngarsi meh sadaya seyup .
19. Pot-pot ingkang dumunung neng tritis margayasa ngalor ngajeng sanawilapa atherek alit-alit winot ing pot beling sanggan wreksa jati pinalitur alus.
20. Nekuk mangetan pot gedhe munggwing untarasana lor miwah panti pangarsa tan pae gedhong reksasugata ing tepi gedhong gudhang tuwin ing pan ti winangun .
21 . Undhak-undhakan paningrat keksi ingkang nomer loro sinungan bil sajanma agenge nyonyah ngadeg busananing dhiri sampet sarwa putih kabeh semu ruruh.
22. Pamasange dipun selang-seling lan saka tan adoh lir tumempel bil wau unggyane ing sasaka malih den pasangi pot ageng kang siti empuk mawi rabuk.
23. Taru-taru tumaruna wills samya winot ing pot beling gedhe saha jug-ajuge isi pethetan waringin alit pang-pange tan menggik menggak-menggok gathuk.
24. Gilig tinon kadya ula nglangi pepuletan gogod gonggang ngalung ngaluweng sapange bengkak-bengkuk anekuk tan singkik pucuk pacak becik cawang pitu wolu.
25. Anggarembel sungsun-sungsun kadi gagar mayang mekrok rone tata ginuting kang sengkleh pange cetha wit den usar putih kang munggweng taritis ing panti winangun.
26. Sapiturute kang ana pinggir emper gedhong-gedhong dudu ringin iku pethetane isi palem myang cemara brintik endong wungu wilis kul bandhang rondhuru.
2 7. Mila tetaneman jroning puri sadaya sri tinon saking tansah pangupakarane dening abdidalem Wlandi nami, iku Tuwan Semit, tukang kebon baut.
28. Keh warnane pepethetan asri, sajroning kadhaton, paningrat den palisir pinggire , dening wastra triwarna ing nginggil, abang nuli putih, ngisor dehe biru.
29. Wiyaring kang palisir nem kaki mubeng tanpa pedhot pamasange sumalempit mepet balandaring paningrat kang jawi caket lawan tritis turut pinggir kemput .
30. Sagod.hag-godhaging saka mawi winingkis anyerong nancut minggah mekak P)-lsarane benang tamparan uga triwarni pucuk tali kalih ginombyok ajebug.
3 1. Saselane wastra kang winingkis ngandhelong mangisor ngluweng ngaweng kawangwang wirone longkang malengkung angombak warih kasiliring angin obah mengkap-mingkur
32. Lir wardaya kang dahat kapengin arsa wruh Sang Katong Kangjeng Sultan Ngayogya rawuhe neng kadhaton ing Surakartadi sajrone pandhapi sanasewaka gung
33. lng sasanaparasdya pandhapiandrawina katon saka-saka myang bebalungane cete wungu anyawo mateng wit ingulatan abrit sinembuh prada byur.
34 . lng I?aningrat sadaya cet putih linud ing biru nom resik kabeh tan ana regede kimpling-kimpling jegining gumrini11g panjuta setroli teplok myang gantung krun .
3 5. ka beh saka be ling kristal bening prabane sumorot lir barlean geng-ageng rinenteng ran lentera renggane setroli lamun keneng angin lenterane gatlmk.
36. Samya munya ting carengkling bening swaranira alan kapyarsa lir srenggani rarase saben obah naieram blerengi ujwalane keksi abang kuning biru .
37. Saubenging sanasewakaji ing pojok kang ngisor Ian ing tengah Jeres sipatane sakaguru empering pandhapi sami den sinungi bil nonah angathung.
38 . Tangan lora anyangga setroli sadhompol ngarompol kehnya nenem tan dhumpyuk tatane kekeb bunder saking beling putih bil nolih mangering sirahe tumungkul.
39. Pangampile panjuta manginggil nadyan katon abot suprandene kawistara sumeh semu mesem kasengsem migati gatining satroli amadhangi lindhuk .
40 . K.iwa-tengen ing parasdya mawi kelir pager banon memplak putih den usar labete ingkang kidul rinarengga dening gambardalem Swargi Kangjeng Sang Aprabu.
41 . lngkang kaping pitu saha kaping wolu sang akatong ngapit-apit kaca geng madyane kelir kang ler pinasangan ugi gambar ageng kalih kadya iring kidul.
[ lrBALAI PUSTAKA- JAKARTA