Srikarongron 1
PPS/Jw/32180 Milik Departemen P dan K
SRIKARONGRON 1
AlihAksara MOELYONOSASTRONARYATMO
Ringkasan SUDIBJO Z. HADISUTJIPTO
........... , ., J').v--- --- -- __ , / C' .] . • -......... ··,, ;-, - : . ,?' '! /- -- - /· . / . , , I . ';i I : . : I .... '.
Departemen Pendidikan dan Kebudayaan PROYEK PENERBIT AN BUKU SASTRA INDONESIA DAN DAERAH Jakarta 1981
Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah
Hak.pengarang dilindungi undang-undang
KATA PENGANTAR
Bahagialah kita, bangsa Indonesia, bahwa hampir di setiap daerah di seluruh tanah air hingga kini masih tersimpan karya-karya sastra lama, yang pada hakikatnya adalah eagar budaya nasional kita. Kesemuanya itu merupakan tuangan pengalaman jiwa bangsa yang dapat dijadikan sumber penelitian bagi pembinaan dan pengembangan kebudayaan dan ilniu di segala bidang.
Karya sastra lama -akan dapat memberikan khazanah ilmu pengetahuan yang beraneka macam ragamnya. Penggalian karya sastra lama yang tersebar di daerah-daerah ini, akan menghasilkan ciri-ciri khas kebudayaan daerah, yang meliputi pula pandangan hidup serta landasan falsafah yang mulia dan tinggi nilainya. Modal semacam itu, yang tersimpan dalam karya-karya sastra daerah, akhirnya akan dapat juga menunjang kekayaan sastra Indonesia pada umumnya.
Pemeliharaan, pembinaan, dan penggalian sastra daerah jelas akan besar sekali bantuannya dalam usaha kita untuk membina kebudayaan nasional pada umumnya, dan pengarahan pendidikan pada khususnya.
Saling pengertian antardaerah, yang sangat besar artinya bagi pemeliharaan kerukunan hidup antarsuku dan agama, akan dapat tercipta pula, bila daerah yang termuat dalam karya-karya sastra lama itu, diterjemahkan atau ·diungkapkan dalam bahasa Indonesia. Dalam taraf pembangunan bangsa dewasa ini manusia-manusia Indonesia sungguh memerlu.kan sekali warisan rohaniah yang terkandung dalam sastra-sastra itu. Kita yakin bahwa segala sesuatunya yang dapat tergali dari dalamnya tidak hanya akan berguna bagi daerah yang bersangkutan saja, melainkan juga akan dapat bermanfaat bagi seluruh bangsa Indonesia, bahkan lebih dari itu, ia akan dapat menjelma menjadi sumbangan yang khas sifatnya · bagi pengembangan sastra dunia.
Sejalan dan seirama dengan pertimbangan tersebut di atas, karni sajikan pada kesempatan ini suatu karya sastra daerah Jawa, dengan · harapan semoga dapat menjadi pengisi dan pelengkap dalam usaha menciptakan minat baca dan apresiasi masyarakat kita terhadap karya sastra, ·yang masih dirasa sangat terbatas. ·
Jakarta, 1981
Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerjih
RINGKASAN SJUKARONGRON JILID I
1. Bagian pertama ini mencerital$an perjalanan Sri Susuhunan Pakubuana X. Setelah mengunjungi Surabaya, Pasuruan, Madiun, Semarang, Salatiga, Temanggung, f\m barawa, Magelang, Maos, Cilacap, Banyumas, Candi Borobudur , Purwokerto, Purbalingga serta Kutoarjo, bagian terpenting dari kunjungannya ialah ke Yogyakarta, yang dilakukan pada hari Senin Wage, tanggal 1 Besar, tahun Jimakir 1842 atau 11 November 1912. Tujuannya ialah hendak bertamu kepada Sri Sultan Hamangkubuana. Acara kunjungan itu cukup lama dipersiapkan oleh kedua belah pihak. Hingga sehari sebelumnya, yakni pada hari Minggu Pon, dengan kereta api penghabisan Surakarta - Yogyakarta berangkatlaa Kanjeng Pangeran Kusumayuda beserta istri, Kangjeng Gusti Yudanagara beserta istri, Kanjeng Gusti Jayanagara beserta istri berangkat ke Yogyakarta untuk melakukan persiapan terakhir. Rom bongan itu dijell\- put di Stasiun Tugu oleh Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadilaga, dan langsung menuju Pura Pakualaman. Sri Susuhunan Paku buana sendiri beserta rom bongannya berangkat pada hari Senin pagi, pukul setengah delapan.
2. Digambarkan suasana di lstana Kasunanan Surakarta ketika Sri Susuhunan hendak berangkat ke Stasiun Balapan dengan segala upacara kebesaran seorang raja. Dilukiskan pula percakapari rakyat Surakarta menanggapi kunjungan rajanya ke Yogyakarta. Ada yang menduga bahwa Sri Susuhunan hanya akan berkunjung ke Pakualaman, akan tetapi ada yang menjelaskan bahwa yang akan dikunjungi ialah Sri Sultan, darr akan diterima di lstana Kasultanan. terperinci disebutkan pula anggota rom bongan ke Yogyakarta itu beserta jenisjenis Dalam pada itu kereta yang dikendarai oleh Sri Susuhunan telah sampai ke Stasiun Kereta Api Balapan.
3. Yang menyongsong kedatangan Sri Susuhunan di
Stasiun Balapan antara lain ialah: Asisten Residen Surakarta A.H.T.H . Atepel , Mayor Cina Babah Be Kwat Koen, Letnan Cina Babah Be Saw Cong, Than Rademacher, Kepala Perkebunan di Surakarta, Tuan Elebrin, Kepala Jawatan Pemotongan Hewan , para utusan dari Mangkunagaran ' antara lain Wedana Kesatrian Raden Mas Arya Suryadarsana , dan Raden Tumenggung · Mangkureja . Beberapa saat lamanya Sri Susuhunan duduk di kamar tunggu , dihadap oleh para punggawa seperti di istana saja layaknya. Kemudian datanglah Kepala Stasiun melapor bahwa kereta api sudah hampir berangkat. Setelah riaik ke tangga kereta , Sri Susuhunan melambaikan tangannya seraya mengucapkan selamat tinggal kepada para pengantar .
4. Para pengiring masuk ke gerbong pertama dan kedua dari depan, sedangkan Sri Susuhunan menggunakan gerbong direksi. Bahwa gerbong direksi itu digunakan oleh Sri Susuhunan tampak dari tandanya , ialah Bendera Gulakelapa (Merah Putih) yang ditancapkan di sebuah tempat berciri P.B.X. Kemudian disebut satu demi satu anggota rombongan Sri Susuhunan , lengkap dengan pangkat , kedudukan serta pakaiannya , bahkan semua tanda-tanda kebesaran yang dimiliki dan dikenakan . Ketika kereta api berhenti di Stasiun klaten, ternyata banyak penduduk yang datang ke st<r.>iun hanya untuk melihat kereta api yang ditumpangi Sri Susuhunan.
5. Penonton itu berdesak-desakan berebut tempat di depan . Memang di Klaten kereta api berhenti selama lima belas menit. Karena itu para pem besar wilayah Klaten berkumpul pula di stasiun in em berikan penghormatan kepada Sri Su- .suhunan . Para pembesar Klaten pun disebut satu demi satu lengkap dengan segala pangkat dan pakaiannya. Setelah kereta api dari arah barat memasuki Stasiun Klaten , berangkatlah kereta api yang menuju ke Yogyakarta.
6. Dilukiskan pemandangan sepanjang jalan kereta api dari Klaten ke Yogyakarta . Halte-halte yani ,, dilalui, para petani yang sedang bekerja di sa wah ladangnya , · untai padi yang te8 lah menguning runduk bergoyang-goyang tertiup angin juga dilukiskan seperti dikimya para ulama mendoakan perjalanan sri baginda. Dalam pacta itu di Stasiun Tugu Y ogyakarta telah siap pula para penjemput. Di luar dan di stasiun penuh orang, baik para petugas maupun rakyat yang ingin turut mengelu-elukan kedatangan Sri Susuhunan. Tampak para penjemput agung yang berada di dalam stasiun antara lain Putra Mahkota Kesultanan Yogyakarta Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom Amangkunagara, calon Sri Pakualam yang dikenal sebagai Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Prabu Suryadilaga, yang kebetulan juga menantu Sri Susuhunan Pakubuana X, karenanya Gusti Raden Ayunya turut pula menjemput, kemudian adinda Sri Sultan Yogyakarta Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Mangkubumi, Pangeran Arya Buminata , Gusti Pangeran Arya MangkukuSl!ma, para pangeran dari Surakarta yang sudah terlebih dulu datang di Yogyakarta, Perdana Menteri Yogyakarta Kanjeng Pangeran arya Adipati Danureja beserta para bupatinya, antara lain Raden Tumenggung Brangtakusuma, Raden Tumenggung Kertanagara, Raden Tumenggung Suryadi, Raden Tumenggung M,angkuyuda, Raden Tumenggung Purbanagara, Raden Tumenggung Jayanagara.
7. Kereta· api yang membawa rombongan Sri Stisuhunan sudah sampai di Halte Pram banan. Tak lama antaranya sampai di Halte Lempuyangan, lalu mengurangi kecepatannya , asapnya condong ke selatan. Rakyat yang berkumpul di luar Stasiun Tugu mulai bergerak saling desak berebut tempat di depan, sam bil memanjang-manjangkan lehemya supaya dapat melihat lebih jelas ke depan. Polisi berusaha keras m em ben dung desakan penonton. Masuklah kereta api ke Stasiun Tugu, lalu berhenti. Ketika Sri Susuhunan turun dari tangga kereta langsung dipayungi. Yang berada tepat di bawah tangga ialah Putra Makota Yogyakarta. Kedua berpelukan, seraya Sri Susuhunan menanyakna keselamatan keluarga Kesultanan Yogyakarta .. Kemudian keduanya berjalan berbim bingan tangan menuju ke
kamar tunggu. Sejak dari tangga kereta sampai ke kamar tung9 gu para penjemput yang terdiri dari para pejabat tinggi dan bangsawan Yogyakarta berdiri berjajar. Sri Susuhunan terus-.menerus isyarat · sebagai ucapan terima kasih kepada seluluruh penyambut. Yang mendapat isyarat menjawab pula dengan · isyarat. Yang tua-tua menganggukkan kepala, sedangkan yang muda-muda menekuk lututnya dengan tangan menyembah. Setelah beberapa saat lamanya beristirahat di kamar tunggu, rom bongan lalu meninggalkan stasiun berkendaraan kereta dan mobil.
8. Rombongan terlebih dulu singgah di karesidenan, dan langsung diterima oleh Residen Yogyakarta Tuan J.H. Lipring, dan para pejabat gubermen di wilayah Yogyakarta. ·oi karesidenan Sri Susuhunan menerima penghormatan. Selain berbagai jenis hidangan, juga meninjau bagian dalam Gedung Karesidenan. Sesudah itu Sri Susuhunan minta diri hendak meneruskan kunjungannya ke Kasultanan.
9. Di sepanjang jalan dari Gedung Karesidenan ke Ka- &Ultanan Sri Su&Uhunan mendapat sambutan dari rakyat Yogyakarta, baik rakyat biasa, para bangsawan maupun para tuan dan nyonya-nyonya. Tiba di Kasultanan disail)but dengan bunyi Gam elan · Kyai Harjanagara dan Kyai Harjamulya, kemudian keluarlah Sri Sultan menyalami Sri Susuhunan seraya menyapa, ' 1Kedatangan Anak Prabu di Kraton Yogyakarta setamat, bukan?" Selanjutnya kedua raja Surakarta dan Yogyakarta duduk di Bangsal Kencana dlhadap oleh seluruh pembesar kerajaan kedua belah pihak . , Agate lama kedua raja itu bercakap-cakap sambil menikmati hidangan. Di bagian ini disebut pula seluruh penghadap.
I 0. Bagian terpenting dari pupuh ini ialah kesan-kesan . Sri Sultan sejak masa mudanya hingga saat itu ten tang kunjungannya ke Surakarta. Sedangk.an Sri Susuhunan usia para Sultan Yogyakarta ·I, II, dart· kemudian Sri Susuhunan diajak melihat-lihat keindahan Prabayeksa (Di Surakarta Prabayasa) dan
Gedong Kuning.. Di depan Gedoilg Kuning diadakan foto beriO sama. Bangsal Kencana pun rnenjadi pernbicaraan pula diban- . dingkan dengan Sasanasewaka di Surakarta.
11. Masih rnern bandingkan berbagai bagian Kraton Yogyakarta dan Surakarta . Pada puku1 setengah satu siang Sri Susuhunan rnohon diri karena kereta api ke Surakarta akan berangkat pukul satu tepat. Sebe1urn berangkat Sri Susuhunan rnenyarnpaikan undangan kepada Sri Sultan untuk berkunjung ke Surakarta. Undangan diterirna dengan baik. ·
12. Melukiskan keberangkatan Sri Susuhunan dari Bangsal Kencana hingga naik ke kereta api yang akan rnernbawanya kernbali ke Surakarta.
13. Dalarn pada itu para pembesar Surakarta yang tadi pagi rnengantar keberangkatan Sri Susuhunan, saat itu sudah kern bali lagi ke Stasiun Balapan. Upacara pen yam bu tannya tidak berbeda dengan keberangkatannya, dan sernuanya telah siap di stasiun pada pukul setengah satu, tepat ketika Sri Susuhunan berangkat dari Bale Kancana.
14. Masih rnenceritakan suasana penyarnbutan di Stasiun Balapan. Setibanya Sri Susuhunan di Stasiun Balapan, beberapa saat larnanya juga beristirahat dulu di karnar tunggu. Dari Stasiun Balapan iring-iringan kereta dan mobil mem belok ke se1atan. Setibanya di Pasar Legi mernbelok ke tirnur perlahan-1ahan. Setelah rnelewati Pasar Widuran, di sebuah pertigaan mernbelok lagi ke selatan melewati depan karesidenan, sarnpai di Gladag Alun-alun Utara la1u rnelewati sela-se1a beringin kurung, Tratagrarnbat, Sapiturang, Pintu Brajanala, Karnandungan. Ketika harnpir sarnpai ke Maderata para pengiring turun dari kendaraan rnasing-rnasing. Tinggal Sri Susuhunan saja yang rnasih berada di atas kereta sarnpai ke Maderata. Di situlah keluarga dan petugas istana rr.enyongsong kedatangan Sri Susuhunan. Ketika Sri Susuhurian mernasuki Srirnanganti berbunyi1ah rnusik dan garne1an mendayu-dayu. Selanjutnya Sri Susuhunan rnasuk ke Prabayasa, dan paia pengiring pun pulang ke rumah masing-mCJ,Sing. Akhir bagian ini menyebut tanggal nulisannya, yakni hari Selasa Legi, 28 Muharam, Windu Kun· tara, tahun Alip 1843, atau 7 Januari 1913.
15. Diceritakan kern bali pada hari Senin, 8 Besar 1843 seluruh punggawa Kerajaan Surakarta, besar-kecil, segenap pasukan yang ada, Residen Surakarta beserta stafnya semuanya berkumpul seperti biasanya pada hari penghadapan Senin dan Kamis. Pada kesempatan itu Kanjeng Pangeran Adipati Arya Mangkunagara pun hadir.
16. Di dalam istana Sri Susuhunan sedang berbusana . Selesai berbusana lalu duduk di Prabayasa di depan pintu besar. Segenap pusaka dan benda upacara telah siap pula mengiring sri baginda ke balaijrung. Ketika Sri Susuhunan keluar ber· gemalah Lagu Wilhelmus berbaur dengan Gending Srikaton. Kemudian duduklah Sri Susuhurian di sebuah dampar yang terletak di tengah-tengah balaiirung atau yang disebut Sanasewaka. Pada hari itu dilakUkan pengangkatan beberapa orang punggawa bam.
17. Pada hari Selasa bagi Sri Susuhunan duduk di Sanaparasdya membaca surat-surat serta laporan yang masuk. Sesudah selesai Sri Susuhunan lalu bersantap. Banyak dan serba lezat yang dihidangkan. Walaupun demikian sudah menjadi adat Sri Susuhunan santapnya hanya sedikit saja. Seolah-olah hanya sekedar penghilang lapar belaka. Selesai bersantap sri ba· ginda kern bali ke Madusuka.
18. Seperti biasa, pada Malam Rabu di istana diadakan klenengan. Disebutkan siapa saja yang hadir dalam klenengan itu. Semalam suntuk para niaga dan hadirin tidak tidur. Pada pukul empat pagi Kodokngorek ditabuh keras-keras, seolaholah mengingatkan mereka yang masih tidur bahwa dalam Upacara Garebeg Besar ini Sri Susuhunan akan dihadap di Sasanasewaka. Pada pukul ,lima pagi gamelan Kodokngorek diangkat ke alun-alun utara. Seluruh tempat di lingkungan istana ditata, dipersiapkan dalam rangka upacara tersebut di atas. Para juruangkat itu khusus orang-orang dari Baki. Tak lama kemudian telah berdatanganlah pasukarr.pasukan Kasunanan memenuhi pelataran semuanya mengenakan seragam upacara. Residen beserta stafnya juga hadir ke istana.
19. Di Bangsal . Angunangun telah ditata gamelan Kyai Udanarum. Semua petugas sudah siap di tempatnya masingmasing. Dalam pada itu Perdana Menteri Kanjeng Adipati Sasradiningrat berangkat dari Kepatihan mengendarai kereta kebesaran diiring segala macam upacaranya menuju ke istana, singgah ke karesidenan. Di sana sudah berkumpul para pem besar · masyarakat Cina dan Arab. Juga Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Mangkunagara. Di Mesjid Agung Raden Penghulu Tapsiranom dan seluruh petugas agama juga sudah berkumpul.
20 . Melukiskan para abdi panakawan yang telah siap di pelataran istana. Nama-nama kelompok panakawan itu ialah: Marduyadnya , Kridardana, · Keniten , Kridawaya, Drawisana, Mardiwastra, Mardiwama, Lem bisana, Pudyasana , Sewaka, Reksasugata, Betamal, Mangunwiranmadyan, dan Panyutra. Masih ada lagi yakili Banja-randap, Kalawija, Metengan di samping panakawan putra, dan panakawan sentana. Kemudian disebutkan pula para pangeran arya dengan busana yang dipakainya .
21. Melukiskan para abdi wanita dari tingkat · tumenggung sampai bedaya srimpi serta tugasnya masing-masing. Antara lain merekalah yang bertugas membawa benda-benda upacara dan pusaka Kasunanan . Kemudian diungkapkan beberapa singgasana Sri Susuhunan . Yang ditempatkan di Sasanasewaka namanya Kanjeng Kyai Maesadanu, yang ditempatkan di Sitinggil terbuat dari gading, namanya Kyai Maesanempuh. Nyai Lurah Pesinden dan kawan-kawannya mengeluarkan gong Kyai Sekardlinia , Kyai Gerahkapat beserta tabuhnya, Kyai Antisraya dan Kyai Antisraba . Gong itu tertutup kain merah . Sedangkan kendangnya diberi nama Kyai Keyekmimis. Setibanya di
Srirnanganti gong dan kendang diserahkan kepada para pernbawa atau pengusung khusus, kemudian ditata menjadi satu dengan gamelan Kodokngorek.
22. Sri Susuhunan telah berbusana lengkap, lalu keluar dati kamar besar, kemudian beberapa saat lamanya duduk di depan pintu menghadap ke timur. Ketika keluar dati Prabayasa musik menggemakan Lagu Wilhelmus, Gamelan Kyai Kadukmanis mengalunkan Gending Srikaton, sedangkan Kyai Manisrengga mengumandangkan gending Gonjangganjing. Seluruh hadirin memberi hormat . Ketika musik dan gamelan telah berhenti barulah Sri Susuhunan duduk, demikian pula para hadirin.
23. Tersebutlah dua orang . wedana, Raden Mas Arya Jayaningrat dan Raden Tumenggung Jayanagara yang mendapat tugas menjemput residen telah tiba di Karesidenan. Dengan bahasa Indonesia Lama disampaikannya titah Sri Susuhunan. Sepeninggal duta istana, sekitar pukul sembilan Tuan Residen berangkat ke istana mengendarai kereta yang ditarik oleh empat ekor kuda Australia. Setibanya di beringin kurung disambut bunyi tambur dan terompet dengan musik yang mengumandangkan Lagu Winerslandsblood, serta bunyi gamelan, lalu menuju ke Sasanasewaka.
24. Sementara itu ada barisan yang bertukar tempat. Prajurit Wirautama yang semula berada di sebelah barat beralih ke timur. Semua telah dipenuhi oleh barisan-barisan, sehingga baik di Srirnanganti maupun Kemandungan, di kiri dan kanannya terisi prajurit-prajurit Panurung, Pinilih, Singanagara, Martalulut yang seluruhnya membawa tombak, bendera, pusaka bermacam-macam. Residen telah duduk di sebelah kanan sri baginda, dan kemudian hidangan dan minuman diedarkan. Selanjutnya Sri Susuhunan menuju ke paningrat berbimbingan tangan dengan residen, dan diiringkan oleh seluruh af>. di yang membawa upacara serta bedaya serirnpi. ·
25. Akhirnya Sri Susuhunan berhenti di Bangsal Manguntur, lalu memberi isyarat agar para penabuh gamelan yang herada di Bangsal Angunangun menabuh monggang Kyai Udanarum, yang gongnya diberi nama Kyai Kumitir. Sesudah itu disusul perintah , untuk mengeluarkan tumpeng besar atau yang biasa disebut gunungan, untuk selanjutnya seperti adat yang telah berlaku gunungan itu dibawa ke Mesjid Agung. Sekarang . gunungap berjalan di sebelah barat gangsal Witana. Jalannya me>- ngikuti irama monggang. Setiap jatuh gong, jatuhlah kaki kanan. Ketika jalannya sampai ke sebelah utara Bangsal Sewayana, yang berarti sampai di hadapan Sri baginda, iring-iringan gunungan itu merubah sikap. Lututnya ditekuk, tubuh condong ke depan, kepalanya menunduk, siku kiri dan kanan terkembang dengan telapak tangan menempel di atas lutut. Benar-be>- nar seperti sedang menari. Hal itu dilakukan sebagai penghormatan kepada Sri Susuhunan. Akan tetapi jalannya gunungan itu sendiri pun merupakan keindahan tersendiri pula. Ketika duabelas pasang gunungan itu telah turun semuanya, sri baginda kembali memberi isyarat. Monggang berhenti dan bergemalah Kodokngorek, sampai akhirnya sampailah barisan gunungan itu di Mesjid Agung, lalu diatur menjadi dua baris, masingmasing duabelas berselang-seling gunungan laki-laki dan perempuan. Para pem bawanya tetap tinggal di mesjid, kecuali para penewu, kliwon dan mantri kembali ke istana di sebelah timur Bangsal Witana.
26. Di Sasanasewaka berlangsung pesta. Pada kesempatan itu Residen Surakarta mengucapkan pidato ucapan Setamat Garebeg Besar serta keselamatan bagi Sri Susuhunan. Selesai pidato terdengar tembakan salvo penghormatan dari segala penjuru masing-masing tiga kali. Kemudian disambut tembakan meriam sembilan kali. Sesudah itu Kanjeng Pangeran Adipati Sasradiningrat, yakni Patih Kasunanan diutus pergi ke Mesjid Agung untuk menyampaikan perintah Sri Susuhunan kepada Raden Penghulu Tapsiranom. Perintahnya ialah, diminta mendoakan hajat baginda demi keselamatan baginda. Dan sesudah didoakan, tumpengnya supaya dibagi-bagikan. Pada kesempatan itu Sri Susuhunan pun menyatakan harapannya semoga Tuan Residen G.F. van Wijk memperoleh keselamatan. Selesai pidato Sri Susuhunan terdengar musik rnelagukan Winerslandsblood, dan tembakan meriam sebelas kali.
27. Sesudah pidato-pidato sambutan selesai berbarislah melalui Bangsal Mangunturtangkil. Ketika mereka melewati bangsal, mereka rnemberi hormat. Pasukan yang paling depan ialah Wita Tamtama, disusul Prajurit Mijipinilih, Prawiranom, demikian seterusnya sampai seluruh barisan selesai memberi hormat. Sesudah itu Sri Susuhunan meninggalkan Bangsal Mangunturtangkil menuju Bangsal Witana, lalu berjalan lagi berbim bingan tangan dengan residen dan dipayungi oleh para abdi, di,iringkan oleh para pembawa pusaka dan upacara. Di belakang benda pusaka dan upacara ialah Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya Mangkunagara. Melalui pintu Srimanganti Sri Susuhunan masuk ke Bangsal Sanasewaka , lalu duduk di singgasana. Residen dan para tuan-tuan serta bangsawan tinggi pun duduk pula di kursi-kursi yang telah disediakan. Kemudian minurnan dihidangkan lagi seperti tadi. Dalam pada itu Gamelan Kadukmanis rnembawakan Gending Gambirsawit diiringi suara pesinden, dan baru berhenti sesudah enam kali jatuh gong. Sesudah gamelan berhenti, Tuan Residen lalu rnohon diri. Tak lama kemudian Sri Susuhunan pun kernbali ke Prabayasa, dan segenap hadirin lalu bu bar kern bali ke rurnahnya masing-rnasing .
28. Kern bali -menceritakan apa yang terjadi di Mesjid Agung, ketika rombongan Perda:na Menteri telah sampai di mesjid. Raden ·Penghulu Tapsiranom dan seluruh petugas agama lalu bersalaman dengan Perdana Menteri dan rombongannya. Setiap kali tangan mereka menyatu, para petugas agama selalu mengucapkan, "Robbarta atina fiddunya hasanatan wa fil akhirati hasanatan, wakina azabanar." Selesai bersalam-salaman Perdana Menteri menyampaikan titah Sri Susuhunan kepada Penghulu Tapsiranom supaya membacakan doa bagi ke16 selamatan sri baginda , serta berdoa untuk hajat Sri Susuhunan dalam upacara Garebeg Besar· itu. Selesai pembacaan doa kenduri pun segera dirnulai. Gunungan dibagi-bagikan, dan sesudah selesai menikmati hidangan kenduri yang serba lezat, maka seluruh hadirin lalu pu"lang ke rumahnya masing-masing.
SERA T SRIKARONGRON - I
Yasandalem Ingkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwono Ingkang Kaping X ingkang angadhaton in& Nagari Surakarta Adiningrat.
Nalika martuwi ingkang rama Sultan Amengkubuwono lngkang kaping 7, ing Nagari Ngayogyakarta Adiningrat.
lngkang kadhawuhan ngiket Raden Ngabehi Purbadipura, Abdidalem Kaliwon Gedhong-tengen.
Alih aksara Moelyono Sastronaryatmo
Ringkasan Sudibjo Z. Hadisutjipto.
I. Dhandhanggendhis
1. Memanise kang pinurweng kawi naranata am beg martotama asih marang ing dasihe dananira lumintu mring santana punggawa mantri gen-alit tana beda sinung busana baksana samya kinawula-wisudha sabilik-bilik kaduman kawiryawan.
2. Marma sanggyaning kang para dasih tansah musthi pangesthining driya memuji ing Pangerane pajampu Hywang Kang Agung ritewahana rahmating Gusti Srinata Surakarta Adiningrat tulus raharja salamiriira dadya pangayomaning dasih sanagri tetep mukti wibawa.
3. Winantuwa kamulyan linuwih sumrambah mring para kawulendra ayem arsaya driyane miyat Kangjeng Sang Prabu kinarilan dening Hywang Widdhi samangke ingkang eyang Jeng Tuwan Gupernur General ing Batawiyah amangayubagya ing karsa narpati pepara mring lyan praja.
4. Tanah mancanagara pasisir rawuh Surabaya Pasuruhan
Madiun Semarang ing ler Salatiga Temanggung Ambahrawa Magelang tuwin Maos Tlacap Banyumas Candhi Barabudhur Purwakarta Purbalingga Kuthareja iku wus den uningani dening Jeng Nareswara.
5. Winursita Kangjeng Sribupati tedhak marang Nagari Ngayogya nalika ri Senen Wage tanggal sapisan nuju wulan Besar warsa Jimakir angka ingkang lumampah sewu wolungatus kawandasa kalih lawan sinung candra sangkala ingkang lumaris Myat Warna Slira Tunggal.
6. Kaping sawelas Nopember warsi sewu sangangatus kalih welas Mesehi titimangsane malih sangkalanipun Kalih Semi Trusthaning Galih wauta kang winarna Ngahade winu wus sore jam setengah lima Kangjeng Pangran Kusumayuda sarimbit kalawan ingkang garwa.
7. Gusti Kangjeng Ratu Angger tuwin Gusti Dyan Ayu Yudanagara myang Gusti Radyan Ayune Jayanagara sampun samapta sami sarim bit Ian kang garwa parabdi tut pungkur nitih sepur kang pungkasan dhawuhdalem iku kinon ngrumiyini marang Nagri Ngayogya.
8. Tigang rimbit anjujuga sami sipeng ana ing Pakualaman sadaya angestokake enggaling crita rawuh setatsiun ing Tugu null sadaya sami mandhap Kangjeng Gusti methuk Pangeran Dipati Arya Prabu Suryadilaga tansah anganti neng kering ingkang garwa.
9. lngkang paman ugi atut wuri Kangjeng Pangeran Natadiraja mring Thgu amethukake tamu kang lagya rawuh sawusira warti-winarti karaharjaning lampah • ingancaran sampun sami anitih kareta • otomobillaju denira lumaris datan kawarneng marga.
10. Sadayane sampun sami prapti ing Pakualaman wus sudhiya kamar badhe pondhokane pepak pirantinipun tan kuciwa dipun tingali para tamu punika sami sukeng kalbu sawusira tata lenggah sawatara sang prapta binojakrami kakung-putri sarengan.
11. Sabibaring dhahar tan pinardi sakarsane gya 8ami pamitan ngaso mring pa1erebane gantya ingkang winuwus Surakarta winama malih malem ri Soma Kresna wanci lingsir datu katon lintang panjer rina kelap-kelap sorote sumunar kuning akedhep gebyar-gebyar.
12. Lir netra balut tan antuk guling ngarsa-arsa tumuliya rina rijal kumarecek rame kapyarsa swaranya sru pratistha neng ganea kadi memuji ngayam-ayam kasidane rawuh pratela prenahing paran kaluruking sata-sata memelingi lir mungu para nendra.
13. Blaster angganter geter bok kasuwen denira busana kang samya badhe andherek miwah kang sowan tugur puter putih swara rum ririh kadya matur ngrerepa tumuliya rampung wus meh raina semu bang Hywang Aruna sumirat sorote keksi warateng antariksa.
14. Jaladara kaujwaleng rawi ngramyang semu kuning maya-maya kadya kancana pinepeh parwa ta doh kadulu pucak lincip jaloreh putih abang nom biru kresna lelengkehing gunung lyah-lyah lelengkonging jurang ampak-ampak akupeng ngubengi kendhit lir singeping anendra .
15. Kasiliring samirana ngidit ngirid ganda sarining kusuma sumrik angambar arume keneng maruta kerut limu t-limu t marl ngalingi petha-pethane cetha janggerenging gunung wus mahya Hyang Prabangkara para bane padhang sumilak nelahi wrata sapramudita.
16. Tyas kasusu kang sami sumiwi tumuliya prapta jroning pura samana wus pepak kabeh munggeng pasebanipun pakapalan myang Srimanganti miwah ing dhatulaya andher makidhupuh manggoil ing sapangkat-pangkat kadya sami anganti panganten panggih girange pra sumewa.
I 7. Reseping tyas ngisep ganda wangi ukup sekar myailg ratus ingobar ngam bar rum ing dalem gedhe Prabayasa supenuh Kangjeng Ratu myang gusti-gusti priyantundalem pepak santana nem-sepuh jaka Ian palara-lara manggung katanggung miwah badhaya srimpi dherek para parekan.
18. Wanci jam pitu selikur menit prabu miyos saking prabayasa kinurmatan ing unine Gendhing Srikaton arum nganyu t-anyu t enak pinyarsi irama cijeg rampak kendho-kenceng runtu t abareng gu1et wiletan sayuk sampyeng ngepeng panabuhe ririh swara kabeh karasa.
19. Arum rarase angraras ati Kyai Kadukmanis Manisrengga dene Gangsa Caraba1en Kiyai Sepetmadu Madupinasthika kang nami setrik orkes musikan Wihelmis munya sru pra sumewa ngapurancang srinarendra wus 1enggah kursi ingukir 1ung-1ungan pinarada.
20.. Majeng mangetari 1enggahing aji neng madyaning Sasanaparasdya respati pangagemane cara Wa1andi prabu jendra1 mayor amung klen teni jas myang ca1ana seta rosil1enen bagus kancing mas dhapur widaran dhesthar wu1ung winjrru rentet tap sirih ngagem jenthitan soi'ya.
21. Sumping bar1eyan garendhe1 alit jas ing jaja pinasangan bin tang bintang Orde Komandure Nederlans Leo mungguh nuli bintang karajan Jawi Kyai Suryawasesa Grut Opsiripun Oranye Nasau saha bintang Pakubuwanan Sapisan mawi V.O.C.anengtengah.
22. Komandhur in de Orde pan Hendrik De Leo Bronswik Ridder Twede Klas der Orde pan Sin Minkael saking Beiyeran iku saselane bintang Dhintreis angka tridasa warsa bintang barleyan byur Kasenapaten Mataram gya Gru t Opsir Orde Leopol ing Belgi Grutkris Grun Orde Siam.
23 . Bin tang Mares kalih Dandles nguni lan Ridder Twede Klas der Orde pan Den Rode Adlarmet dhe Ster ing Pruisen praja gung Grut Kris Orde Kamboja tuwin Ridder pan dhen twendhen grad dher twedhe klasijmn Orde pan den Du belen Drak sapitane wungu kaagem sang aji saking Nagari Cina.
24. Lan Kumandhur met dhe seter peni ordhe Pran.Yosef Ustenrik Praja Hendrik dhe Leo Kreise miwah Leopol iku rinante mas aksara Latin sambung-sinambung samya kinarawang mulu gilig sapucuking sada kaestha lung lir nglilir nalolor muntir mubet membat rumambat.
25. Supe kalih nama Kangjeng Kyai Sekar Kadhaton lan Manjangan Bang erloji mas sarantene karset sinotya murub ngagem sabet warangka mawi ing nginggil myang ing ngandhap kaangkup mas sepuh tinatah ginatra patra garan s.abet palmur wungu kanan-kering pinipit ing kancana .
26. Pungkasing nginggil tinitih dening mas siningi estha krun karajan dhegon tum ali u bede renda giligan kukuh srinarendra angagem topi petcis pethak rinenda lir tinepi tepung kelep gilap carma kresna paningset kaprajuritan Sangupati Cakraraup ajinya.
27. Anyangkelit wangkingan sang aji Jeng Kyai Ageng Maesanular neng jroning jas pangageme sang prabu gandanya rum ngagem ·lisah pusaka saking Sang Arya Danangjaya dewa gung lisah Jayengkatong nama ngambar gandanira sumrik maratani resep sang ngingsep ganda. ·
28. Kawacadalem Kangjeng Sang· Aji samya pinatik ing nawa retna pating taleram nyaleret sorote angenguwung sinawang lir trangganeng langit kesisan samirana samendhang tan lamuk prabaning busana mubyar abyor anyar nyarong kumenyaring rawi cahya andipaningrat.
29. Kaprabawan wibawaning aji para sumewa ing Purantara wau kang obah silane ngapurancang wus lungguh yata dhawuh srinarapati nim bali pra pangeran majeng kang mangagem cara Landa sampun lenggah ing kursi kapara kering ip.g ngarsadalem nata .
30. Pra pangeran kang mangagem Jawi lawan para riya wus sumewa munggeng paningrat ingkang ler tumungkul marikelu samya kadya konjem ing siti gangsa musik kang urmat wu's meneng sadarum arum tim balaning nata Kangmas Prabuningrat apa uwis wanci saiki padha mangkat.
31. Aturira kang antuk sabda ris nuwun punika sawek jam sapta langkung salangkung menite kakangmas jammu iku apa padha karo ing loji matur Kangjeng Pangeran kula nuwun jumbuh erloji kula punika sam pun kula sami kaliyan jam loji samenit boten beda.
3 2. Srinarendra angandika malih prayogane mengko lamun wayah jam satengah wolu bae mangkat marang ing sepur kang sinabdan matur nun inggih yata sagung ampilan kang badhe tut puJ).gkur marang Nagari Ngayogya wus tinampen para kaliwon kang ngampil srinata nulya tedhak.
D. SINOM
1. Urmat prajurit kang jaga munya pradangga myang musik para pangeran lan riya santana wadyabalabdi neng ngarsa anjajari ampilan uga neng ngayun sawingkingdalem nata para gusti-gusti putri sadherek lan pu tradal em kang wus krama.
2. Wadanestri Nyai l..urah pra em ban parekan cethi anggarebeg aneng wuntat sakeh sami kalung samir lumampah lirih aris tindaking pada sang prabu neng tritising paningrat anulya dipun songsongi Kyai Tunggulmanik tepi sekar sedhah.
3. Palataran trus nguntara miyos kori Srimanganti kang neng bangsal nulya mandhap Kangjeng Raden Adipati Sasradiningrat tu win bupati sakliwonipun panewu mantri lurah bekel jajar sami nunggil sakancane golongan jro kabeh seba.
4. Aneng Srimanganti pepak kang kilen mudhun tut wuri dene Srimanganti wetan sagung kang para prajurit kulnel kumendhan tuwin, sa-litnan kolonelipun mayor lawan kapitan upsir jaba-jro sumiwi kang samya neng Srimanganti ngapurancang .
5. Amung prajurit kangjaga angadeg urmat"presentir tinatap tam bur sulingnya kori kamandhungan prapti sang ·prabu laju nitih kareta tendha sinebu t Kyai Manikkumala cinet kuning nemugiring maya-maya payah wahyu kang umahya.
6. Beklite jro dhamas reta cinorak sekar sapethil rerenggan kinarawisthlli kinayu apu ngu bengi tali mekak kawingk.is kasur cuken mendut-mendut sakeca linenggahan srigak kusire Walandi kenek kalih tri kusir ngrasuk jas a bang.
7. Calana putih mawi las topine modhel ing Berlin nyekel kebut bobat seta panarik kuda sarakit sami weton Ustrali geng ah.ihur ules dhawuk · komplit pakeyan carma prakentin timang ngukuhi barlin kuning ginebeg kadya kancana.
8. Sang prabu sampun alenggah jroning kareta bak wingk.ing ingkang dhinawutmnl minggah nunggil titihan nrul>ati alenggan neng bak ngarsi Jeng Pangeran Arya Prabu ningrat Mayor Ajudan lan pepatihdalem nunggil Kangjeng Raden Dipati Sasradiningrat.
9. Titihandalem kareta mangaler lumampah rindhik miwah pra andherek sigra sampun neng kareta sami lumaku maju genti titihandalem sang prabu ing wingking m yang ing ngarsa jinaga dragunder Whindi myang ginerbeg ingkang ngampil upacara.
10. Pra sami wahana ku'da jejer nyakawan tan tebih · panewu mantri ordhenas miwah lurah ngampil-ampil tameng ceplok plak Belgi sabet mas.balongsongipun Jeng Kyai Rukmakala limpung Kyai Liyep nami waos pegon nama Jeng Kyai Bedhudhak.
11. Lan malih waos talempak Kangjeng Kyai Bagaspati tu win waos towok nama J eng Kyai Mesapanepi ordhenas ingkan g ngampil dene kang nindhihi iku kaliwoning ordhenas anata kancane sami ran Raden Mas Ngabehi Atmadipura.
12. lngkang anyarnbeti 1arnpah numpak turangga prajurit tamtarna tindhih kapitan satengah sekadrun nuli kang sami ngarnpil-arnpil para kaliwon sapu1uh nglima dadi rong kreta para pangeran nam bungi ana ingkang nitih oto nitih kreta.
13. Sakilening Sitibentar wau denira 1umaris miyos Kori Sapiturang ing alun-alun tumuli . radi ngancas sakedhik ing paretan ngi1en terns 1ampahnya durung rikat prapteng butu1aning masjid jawi kori jibeg pra ketib u1ama.
14. Marbot modin myang kebayan panewu jaksa Ian carik golongan abdi methakan basahan serbanan sarni iku kang mangagengi nenggih Rahaden Pangu1u Tapsir Anom nalika kalangkungan jeng sang aji sarnya urmat andhodhok angapurancang.
15. lng semu kat on manawa muji mring Hywang Mahasuci tedhakdalem srinarendra mugi manggiha basuki sang prabu ngandika ris assalamu alaikum Raden Pangulu sigra sakancane saur peksi dheku nembah munjuk akaikum sa1am.
16. Lumaksana rada rikat titihandalem sang aji prapteng prapatan Coyudan menggok manga1er 1umaris tansah samargi-m argi wong nonton pating garubyug kebak tepining marga · wiwit sakilen Sitinggil jeje1-uye1 tu wa-n om ja1u-wanita.
17. Nungga1 karep sedya miyat marang kangjeng narapati derarsa tedhak Ngayogya saking katemben umeksi rasanan warni-warni amandeng sarwi c.alathu dhuh 1ae gustiningwang pepundhening Kraton Jawi tedhak marang Nagara Ngayogyakarta.
18. Baya mring Pakua1aman tuwi ingkang putra Gusti Raden Ayu Adipatya Suryadilaga kang pasthi iba sukaning ga1ih sakaliyan garwanipun den tedhaki kang rama rewange a1on nam bungi e1o ora tedhak mring Pakua1aman.
19. lku kangjeng srinarendra · tedhak Ngayogya martuwi ingkang rama Kangjeng Sultan den panggihi jroning purl nyentak sarwi mangs\Jli ah gek maido kandhamu iku rak lu wih langka Srinata Surakartadl aku ora nga'ldel mring caritanira.
20. Lepiyan kuna tal! ana kaya caritamu iki aku maido tenanan hara den titeni padha ngupaya warti mengko manawa wis· kondur pas antuk katerangan kowe-aku bener endi rowangira mangsuli alon wacana.
21. Iku bener gonmu kandha mengko tamtu ana warti kandhaku temen Ian dora nengna kang sami ngrasani lampahdalem sang aji pratelon Keprabon laju menggok mangilen sigra sawatara nora tebih prapteng wuri Kestalan Mangkunagaran.
22. Anglur kareta ing wuntat titihane para gusti miwah pra andherek samya pangeran tuwin bupati kaliwon atu t wuri amung dumugi ing sepur yeku Kangjeng Pangeran Purbadiningrat Ian malih ingkang rayi Je1;1g Pangran Mangkudiningrat.
23 . Lan Dara Pangeran Arya
Cakranagara umiring para pangeran punika pangagemanira sami cara Wlandi klein teni pethak lan satopinipun mawi sabet larakan dene kang para bupati myang kaliwon ingkang alampah gadhingan.
24. Bupati kaparak kiwa wadana bekel jro nami Dyan Mas Arya Jayanlngrat ingkang nisihi bupati panumping angenemi anama Raden Tumenggung Sasranagara lawan bupati kraton piniji iku ·Raden Mas Arya Suryadiningiat .
25 . Kaliwoning gedhong kiwa anama Raden Ngabehi Martadipura kalawan kaliwon sewu nisihi sira Raden Ngabehi Wangsadipura winuwus malih kaliwonira pangrembe ugi umiring ran Raden Mas Ngabehi Yasadipura.
26. Lawan kaliwon wadana ning mantrianom jro nami Dyan Ngabehi Nitipura miwah bupati pulisi sajeroning nagari nama Rahaden Tumenggung Kartanagara samya pangagemanira nunggil anyampingan rasukan pethak.
27. Akuluk bareji g1lap nyangkelit myang samir dhu w\.lnge warangka ladrang malih ingkang atut wuri Radel) Mas Arya nami Priyawinata puniku litnan kolonellenggah twedhe komendhan prajurit jawi-lebet sadaya momonganira.
28. Kanthi Raden Mas Ariya Danuwinata majibi golongan jro mayorira prajurit .Mijipinilih mayor Prajurit Jawi Suraketana sinebut nama Raden Mas Arya Gandawinata tu t wuri lawan malih kwartir mister irste litnan .
29. Iku Dyan Mas Panji Tandha kusuma cara Walandi klin teni jas clana kresna puniku ingkang winuni andherek mung dumugi ing Balapan setatsiun mangke lamun srinata kondur methuk wangsul sami mring balapan tunggu rawuhe sang nata.
30. Yata lampahing kareta prapteng Puri Ujungpuri kareteg menggok nguntara terus mangaler gya prapti Balapan lumastari sampun rawuh setatsiun titihandalem kreta kendel sakiduling kori sakeh katon mijilken pakurmatannya .
III. MUlL
1. Kangjeng Prabuningrat den dhawuhi ing kangjeng sang katong umandhapa rumiyin den age miwah Kangjeng Raden Adipati wus sami mastu ti ing dhawuh sang prabu.
2. Nulya tttmedhak Kangjeng Sang Aji saking kreta alon Jeng Tuwan A.H.T.H. Atepel asisten residen jroning nagri iku anampeni mandhapdalem prabu .
3. Munggeng kanan kinanthi Sang Aji gya tindak mangalor ginarebyeg kang sami andherek myang kang methuk kaurmatan bekti Mayor Cina nami Babah Be Kuwat Kun.
4. Lawan malih Litnan Cina nami Be Sao Cong tuwin tuwan anama J.B.G. Radhemaker wadananing karti praja amarsudi yayasan wewangun.
5. Lan malih nama Th wan Elebrin sinung panguwaos abatoir iku panggedhene santana Mangku'negaran ugi kinon angurmati nguntapken myang methuk .
6. Wadananing Kasatriyan ngiring neng wuri tan adoh iku Raden Mas Arya namane Suryadarsana cara Walandi Rahaden Ngabehi Mangkureja tumu t.
7. lku rasukan sikepan alit am badhedheh ngisor rangkepan putih kinancing M.N. ageng-alit kang sami tutu wuri wus sami anunggil supenuh neng pungkur.
8. Tindakdalem ing wahkamer prapti gya lenggah sang katong neng kursi baludru majeng ngaler Kangjeng Tuwan Assisten tan tebih lenggah kursi tuwin pra pangeran sagung.
9. Dene Kangjeng Raden Adipati caket ngarseng katong ·· rada wuri Pangeran Kolonel Arya Purbanagara sumiwi sanggya pra bupati sakaliwonipun.
I 0. Miwah ingkang ampil-ampil neng jawi iring lor sami linggih ing babu t wungu nem tata anu t sapangkating dasih tundha-tundha linggih sami majeng ngidul.
11. Abdidalem pra panewu mantri neng wetan Ian kulon Distrik Onder sajagawesthine myang Tuwan Komisaris Pulisi upas-upas mantri rumeksa pakewuh.
12. Tanpa wilangan ingkang ningali sanggon-gon wong jeje1-riye1 ye1-uye1an rentep tepung bau apipit-pinipit pepet jalu-estri awor tanpa rikuh.
13. Cuntyang-cuntheng namatken pangeksi gu1u nganti modot 1ambung mu1ur andhoyong adege banda tangan ta1apakan jinjit tanlyan kang kinapti ' . cethaning pandu1u ..
14. Saupama ora den jagani sakehing wong nonton baya banjur bareng maju kabeh ambyuk nye1aki Kangjeng Narpati samana wus wanci kende1 puku1 pitu.
15. Lu wih patangpu1uh sanga menit kapyarsa ing kulon guma1edheg ting gludhug swarane kareta sepur muni sumenthit maksih doh kaeksi renggunuk-r:enggunuk.
16. Sareng cerak denira lumaris rindhik saya alon sam pun 'kende1 prenah ril ingkang ler kreta saking Ngayogya kang prapti binn kak kang kori wonge padha mudhun .
17. Esuk-esukan atebut dhisik seiak arep nonton marang para priyayi kang and]ler tata Ienggah aneng ngemper jawi sami warti wong kang durung weruh.
rs. Winartanan muiane keh pyayi andherek sang katong tedhak Nagari Ngayogya mangke semu ngungun ingkang den kandhani anauri inggih thekiak-thekiuk manthuk.
I9. Tan wus winuwusa kang ningali yata Jeng Sang Katong tampi plapuranira tuwan sep angunjuki uninga manawi punika wus wanci jam woiu nem menut .
20. Titihandalem kreta direksi cumawise manggon ceiak munggang taritising emper sinung undhak-undhakan jinagi didalem undhagi mantri Ian panewu.
21. Nuiya minggah mring kareta ririh wau Sang Akatong Kangjeng l'uwan Asisten sung tabe Ian muji rahayuning Iumaris aris amangsuli kangjeng sang aprabu.
22. Trimakasih kantuna basuki winor ing pasemon semu sumeh asta kumaiawe manggu t nganan-ngering nyasmitani wrata mangestoni kang kantun rahayu.
23. Ingkang samyantuk sasmiteng aji lir katon gumolong jrih asihe noraga ngrepepeh adu semu sru nu wun kapundhi mendhak mangastu ti ing tata wus gam buh.
IV. GAMBUH
I. Yata kang dherek sarnpun sarni minggah mring kareta sepur gerbong nomer loro gerbong nomer siji kajawi titihan prabu pandherek kretane loro.
2. Sawusira tinutup lawang-lawanging kareta iku kondhekture mudhun lir asung udani salempritane sinebul tandha wus rarnpung mirantos.
3. Tanggap masinisipun ngunekaken tengaranira sru sumentltite maring kuping sumalering kareta wiwit lumaku arnangulon alon-alon .
4. Kang den titihi iku kreta ekstra tren direksi bagus rinarengga palisir wastra triwarni abang putih ngisor biru ing ngepok papak tumemplok .
5. Taritis naratas trus pantes wuri...ngayun lumayane kikise mringkus winingkis ing pungkas tinali wangsul nesel mangisor bedhodhok.
6. Saestha kayu apu malengkunge winengkang maweh kung kang kinarya pikukuh rinangkep kalih sekar buntal mubeng kemput mepet pinipit tan copot.
7. Candhe1a 1awan pintu jaban inep sinungan wewangun tambana lit-alit winu1a ngrong rakit kesting seta reta gathuk garan tetemon nungga1 gon.
8. Tetengerira prabu Bandera Gu1aka1apa iku tum.ancepe mawi papan kang tinulis ing sastra P.B. X krun asri tinonton ing uwong.
9. Trenyuh kang sami kantun ngrompo1 neng empering setatsiun ngadeg urmat majen mangilen ningali rasaning driya tanpa wus mawas sang 1um.aris ngu1on.
10. Sakeh 1ir kapilayu tedhakda1em ing Ngayogya iku kethap-kethap kareta maksih kaeksi katempuh ing angin nempyok tan anggop.
11. Kumitir kadya tutur atur puji kantuna rahayu dera pinatah tugur tengga nagari .1okomotipe kume1un lir mekas pikir kang go1ong.
12. Wus adoh 1ampahipun wuwuh rikat aflgilat sumemprung mawa swara guma1edheg gegeteri tan karya marasing ka1bu kang nitih aY"e,m kemawon.
13. Saya ingkang kinayun nunggil sakreta 1an sang aprabu
Walandi nama Thwan Van Marie saking Samarang Ajung Sepektur Komite kang pinitados .
14. Sepur N.I.S. iku · dhireksi malih ingkang winuwus Kangjeng Pangeran Arya Prabuningrat keksi ngagem bin tang upsiripun Orde Oranye Nassao.
15. Upsir Orde Pan de Kroon saking Nagri Siam duk ing wau miwah Distrik tetenger dwidasa warsi dadya tiga bintangipun jendral setap pangkat mayor.
16. Ajidandalem prabu bekeling para pangeran iku ingkang samya pinatah sowan ri Kemis dt!ne Senen bekelipun Jeng Pangran Behi kinaot.
17. Rid.der dher Orde iku Pan den Witten Olipan kinancuh Ridder dher Orde Pan de Krun Siyem Nagri anyangkelit tan kadulu Jeng Kyai Pantheleng golok.
18. Apangkat mayor iku jendral setap Ian ajudanipun Kangjeng Tuwan ingkang wicaksaneng galih Guprenur Jendrallinuhung kang angadhaton ing Bogor.
19. Kangjeng Pangran jeju.luk Arya Kusumadiningrat luruh kaptin saking jenderal setap mawi Dhinkris tenger gangsalwelas taun malih ingkang cinariyos.
20. Asmane kang sinebut Kangjeng Pangran Cakraningrat kumpul lenggah kaptin saking jendral setap ugi · anyangkelit golok bagus warangka mas ngunir bosok.
21. Jejeran mawi selut nama Kangjeng Kyai Gumbeng iku Kangjeng Pangran Arya Natapura Kaptin saking jenderal setap mungguh ageme golok tan katon.
22. Namanira sinebut Kangjeng Kyai Bathari puniku sami ngagem cara Walandi klen teni pethak myang satopinipun sabet parapiye manggon.
23. Malih ingkang winuwus jro dhireksi anunggil sang prabu Mantrimuka Kangjeng Raden Adipati Sasradiningra t puniku neng ngarsa jeng sang aka tong .
24. Bintang Upisiripun Orde Oranye Nasau mungguh Srinugraha pangkat satunggallan malih Upsir der Orde pan de Krun pan Siam Praja ing Bangkok.
25. Ridder Irste klasipun dher Orde Hendrik de Leo bagus iku bintang saking Nagari Bronsuwik tata papak jejer telu neng jaja kering sri tin on,
26. Rasukan seta menthur · aJus sinetrik nora jengk.erut bebedhahan atela kinancing rukmi sawit dhesthar nyampingipun semen latarputih mompyor.
27. Paningset cindhe wungu pungkas kanan binara burliyun epek miwah anggaran beludru wilis anggaran estha lung pinatik sotya sumorot.
28. Pantes angagem tudhung dhasar seta mawi bulu-bulu lar paksi tris kang putih supaya komplit bulu-bulune malengkung mawur maruwun jemperok.
29. Wangkingan namanipun Kangjeng Kyai Saburat puniku nganggar Kangjeng Kiyai Maesalungit topengan gayamanipun kalih pisan sami slorok .
30. Kolnel Kumendhanipun pra prajurit jaba-jro kawengku Jeng Pangran Azya Purbanagara nunggil munggeng direksi puniku katon ngrasuk bintang loro.
31. Ridder der Orde iku pan den Witte Olipan aruntut lawan Ridder der Orde pan dhe Krun sami saking ing Siain kadulu ing ngarsa wiron .
32. Nyamping babaran wungu paningset cindhe rasukanipun ugi pethak atela kinenjing resik kering nganggar sabet suduk gandar sinalorok abyor.
33. Wangkingan namanipun Kyai J akapangarsa sinelu t sepur prabaning sesotya maksih katon sunare sumunu wening lir konang reraton.
34. Saking getering lungguh neng kareta karsa mandul-mandul trekadhangan rada miring nganan-ngering wus ngliwati halte catur ing Purwasari myang GawQk.
3 5. Delanggu Ceper terns tan nganggo mandheg kewala banjur lokomotif sajrone lumaku muni tengara sumenthit landhung karaos lampahnya alon.
36. Wus rawuh setatsiun ing Klathen titihandalem iku null k'endel watara limalas menit kang nonton suk-sukan maju gegirisi kehe u wong.
v. GURISA
1. Jalu tanapi wanita gedhtH;ilik anom-tuwa rebut ngarep myat sang nata denira kendel punika ing riku sampun samapta sakeh para narapraja ing kutha Klathen sadaya pulisi majegan desa.
2. Panggedhe kaliwon nama Dyan Behi Mangunwadana bupatine pamit lara marmane nora sumewa sanggya kang para pratiwa sudhiya cumadhong karsa silastuti nyelak kreta titihandalem srinata.
3. Wauta sapraptanira kareta saking pracim a wus mandheg sadayanira lawange durung binuka nulya titihan narendra istra tren tengara munya laju mangkat lumaksana ing Klathen tan winursita .
4. Kreta maksih cinarita titihandalem punika mamprung lir wijayacapa mesat saka ing gandhewa sakedhap tan kasat mata kang neng sajroning kareta tumuliya bisa prapta kang sinedya.
5. Mangkana osiking driya ingkang andherek sang nata wadarta kaliwon sarnya sapanewu inantrinira pangajeng Raden Mas Arya Suranagara ponika wadana bekel reh ja ba sewu kabupatenira.
6. Angagem wangkingan nama Jeng Kyai Jaka Panjaya sinalorok gandarira malih wadana Raden Mas Ariya Purwadiningrat Bupati Kaparak kanan Jeng Kyai Naga Basuki salorok retna .
7. Kartdelan karnalon abang panganggen saking jro pura paringdalem srinarendra kliwon ngarnpil upacara Rahaden Buja dipura arnpilanira tameng mas cineplok sotya biru wungu pita reta.
8. Malih anarna Raden Mas Ngabehi Purwadlpura ngarnpil dhus kancana wreda kalilip. anakanira pinatik ing nawa retria Rahaden NgabehiPurba dipura ngampil kecohan kancana taretes sotya .
9. Dyan Behi Tandhadipura arnpilanira ta1empak Jeng Kyai Geng Karawe1ang Dyan Behi Mangkudipura prige1 ngampil songsong Dyan Behi Sastradipura ngampil sabet balongsong mas Kangjeng Kyai Remeng nama.
10: Raden Mas Ngabehi Jaya darsana a:mpilanira beri topi sasap sutra Dyan Behi Wignyadipura kang den ampil waos nama Jeng Kyai Ageng Bandhotan Raden Mas Ngabehi Padma dipura angampil rotan_.
11. Jeng Kyai Parnuk rinengga Dyan Behi Wiryadipura ngampil towok nora dawa Kangjeng Kyai Sararnaya wadana kliwon punika kinon amangangge kern bar samya bebed madubrata iket modang umpak pethak.
12. Sabuk cindhe ijo bara kularnbi ate1a seta mangking keris rangka 1adrang gayaman anggaranira tansah kalung samir renda wadana kaliwon nunggal neng kreta nomer satunggal yata malih cinarita.
13. Panewu mantri kang samya ndherek dumugi Ngayogya ran Ngabehi Kartapraja Ngabehi Wiryahusada panewu dokter punika Ian Ngabehi Atmapraja Ngabehi Prajamartana Ngabehi Atmakesawa.
14. Ngabehi Sastrahukara Ngabehi Mangunsukatga sami bebed pandelegan iket modang tumpal kresna rasukan atela pethak sabuk cindhe cakar reta binara ing sekar sedhah dhu wunge warangka 1adrang.
15. Alugas nora selutan nyangkelit wedhilng neng kiwa ing tengen samir rerenda pan amung Ngabehi Atma kesawa nganggar pedhang mas panewu mantri neng kreta nomer kalih meh tan beda kalawan nomer sajuga.
16. Kang samya dherek punika tan ana ingkang kuciwa busananira sadaya saking barkahing narendra manna sarni kawistara sumeh ing pasemonira girange dadi pratandha sukeng driya kanthi rena.
VI. KINANTHI
1. Lakune kareta sepur titihandalem sang aji sampun laju lumaksana halte Srowod den langkungi amung katon sacleretan saking rikating lumaris.
2. Kareta nyu war a seru · gumaledheg mawa angin sumaribit tanpa mendha kang rasa sumuk kasilir seger Sl.imyah mring salira muwuhi harsayeng kapti.
3. Miyat kanan-keringipun kareta kang den tumpaki desa tegal pasawahan jalwestri ibu neng sabin nambutkarya ngolah kisma anggaru mluku maculi.
4. Namping galengan winangun pangleran kinem bong warih wangan toya gumaladhag ngurit anyebari wiji andhaut tandur warata nglilir gumadhung mlencuti.
5. Mrekatak jebol pan tun kang wus tu wa keksi wulen tumungkul mangandhap obah nganan o bah ngering lir dhikiring pra ulama memuji raharjeng aji.
6. Kekayon tepining dhusun sumiyut katempuh angin tumiyung pange ka1angsrah runtuh ronira kang k1,ming neng kisma kadya mastawa ring risang 1agya 1umaris.
7. Raryangon maesa lembu myang kang nambutkaryeng sabin meneng tan ana tumandang mredeng migati ningali 1umayu agegancangan kaya-kay a anu tu ti. •
8. Baya kacaryan andu1u karta ingkang 1umaris mawa palisir bandera pamandenge tanpa u wis lir cop1ok nemp1ok kareta paninga1e atu t wuri.
9. Titihandalem sang prabu 1estari dennya 1umaris karasa sangsaya rikat • meh sami 1awan senel tren nengena ingkang 1umampah mangke gantya kang winami.
10. Nenggih Setatsiun Tugu wus kathah para prayayi bupati pulisi kutha ingkang sinam bating wangi Dyan Tumenggung Wiryadirja sakarerehane prapti.
11. Dida1em kapala kampung tuwin siman sami jagi neng setatsiun marenca, tuwin ing samargi-margi ingkang badhe kalintangan ing tamu agung lumaris:
12. Anjagi murih rahayu mawi dipun I' bupati wadanarura Distrik Mantawisan kanthi kancane mung sawatara panganggone kang bupati.
13. Panewu samantrinipun beskapan sangkelat langking pulisi lit tinanggenah mrenahake kang ningali tan kena neng tengah marga lawan aja angribeti.
14. Nisiha tepining 1urung miturut kang deh dhawuhi mapan panggonan kang kiwa ewon jalwestri kang prapti ing ler sakidu1ira setatsiun kebak janmi.
15. Obahe wong amrih dunung solahe rebut neng ngarsi suk-sukan Ian rowangira arsa maju den jagani dadya amung ngering -nganan mrih 1onggar kang den enggoni.
16. Uyeg ngoyog iyag-iyug lir om baking jalanidhi alune anempuh parang panggebyuge wira-wiri wuri anyambungi ngarsa jumegur swaraniratri.
17. Kang miyat upama a1un parange para pulisi tan obah katrajang toya ajegjejeg 1umastari panjagane kang den angkah sakehing tingkah basuki.
18. Wau jroning setatsiun sampun rawuh para gusti putri amung sawatara ingkang kinon methuk sami wong Agung Ngajogyakarta Kangjeng Pu tradal em J\ii.
19. Sampeyandalem linuhung Jeng Gusti Pangran Dipati Anom Amengkunagara Sudibya Mahrajasiwi Narendra Gung ing Mataram bintang der Orde Opisir.
20. Oranye Nasau mungguh kalawan malih Opisir der Orde Witten Olipan saking ing Siyam Nagari saha Ridder der Irste klas Pan de Hertog Klekebronswik .
21. Orde Pan Hendrik puniku de Leo neng jaja kering jumeneng Kolonel saha General setap respati katon angagem busana· cara Walandi mentering.
22. Jas calana pethak menthur saking roses linnen peni malih ingkang winursita
Kangjeng..Gusti Pangran paJi Arya Prabu Surya dilaga bintang satunggil.
23. Ridder ing Irste klasipun Orde Hertog Klekenbronswik Hendrik de Leo winama lenggahdalem Kangjeng Gusti · Litnan Kolnel Jendral setap kang jumeneng sapuniki.
24. Pakualam kaping pitu punika methuk sarimbit Ian garwa srinarpatmaja Gusti Dyan Ayu kinanthi malih ingkang sampun prapta neng setatsiun puniki.
25. Rayidalem jeng sang prabu Musthikeng Ngayogya Nagri yeku Jeng Gusti Pangeran Adipati Mangkubumi Upisir pan de Orde Pan Oranye Nassau tuwin.
26. Upsir der Orde Pan de Krun, Saking ing Siyem Nagari Litnan Kolnel Je}\dral setap Ajidan sang hinastu ti Jeng Tuwan kang wicaksana Gupemur Jendral Batawi.
27. Malih kang winameng wu wus rayidalem nama Gusti Pangran Arya Buniinata Mayor Jendral setap tuwin kang. rayi Gusti Pangeran Arya Puger atutwuri.
28. Mayor Jendral setap luhung malih ingkang asma Gusti Pangran Arya Suryapu tra Mayor Jenderal setap ugi Gusti Pangeran Ariya Mangkukusuma kapitin.
29. Saking Jenderal setap iku wingi kang ngrumiyini Kangjeng Pangeran Ariya Kusumayuda Ridher ing der Orde pan de Krun Siyam saking Jenderal setap Kaptin.
30. Ngagem golok tan kadulu nama Jeng Kyai Pandelik sampun rawuh sekaliyan Ia wan ingkang garwa Gusti Kangjeng Ratu Angger tansah paricara ngampil-ampil .
31. Kang sami kasebut wau busana cara Walandi klin teni mentering pethak ing paribawa kaeksi dyatmika mardi mardawa ing semu sumeh marta sih.
32. Yata malih ingkang methuk Jeng Pangran Arya Dipati Danureja Mantrimuka akanthi para Bupati, Rahaden Tumenggung Brangta kusuma ingkang wewangi .
33. Puniku bupatinipun kaparak tengen Ian malih Dyan Menggung Kertanagara maos enggal jawi kering bekellawan ingkang garwa pu tridalem jeng sang aji.
34. Nama Gusti Kangjeng Ratu Maduretna saking padmi malih Bupati Nayaka Raden Tumenggung Suryadi panumping bekel ing kanan iku golongan reh jawi.
35. Tumuli Raden Tumenggung Mangkuyuda reh jro purl · bupati kaparakkiwa sekaliyan ingkang padmi Bandara Dyan Ayu nama Mangkuyuda narpasiwi.
' 36. Lan Mayor Kumendhanipun sanggyaning para prajurit Rahaden tumenggung Purba nagara sinam bating sih pangagemanira samya prajuritan tan winingkis.
37. Paningset bara burliyun ngathepyah tata tap sirih rasukan sikepan lugas sangkelat dhadhasar langking katon rangkepane seta kamejan mentas sinetrik .
38. Dene ta Raden Tumenggung Jayanagara Bupati wadana ing gedhong kiwa tansah garwane ·kinanthi myang Raden Mas Arya Yuda nagara bumi.
39. Saba Gusti Raden Ayu sakaliyan sam pun prapti bupati kalih punika panganggenira pan sami kalawan para wadana kang dherek sareng sang aji
40. Punika Raden Tumenggung Jayanagara nyangkelit wangkingan saking jro pura anama Kangjeng Kiyai Peksa tan kondur gandarnya sinalorok sosotya di.
41. Jeng Kyai Panglipur gandare salorok ugi ron sekar tinrapan retna kang den dhawuhi nyangkelit puniku Raden Mas Arya Yudanagara Bupati. ·
42. Bupati Anom panganggone sami ugi lan pra nayaka Ngayogya jawi-lebet ngrumiyini kanthi wadana myang lurah bekel minuman ing purl.
43. Dene ta panganggenipun cara manawi sumiwi mring kadhaton Gerebegan sudhiya badhe ngladosi sugatadalem sang nata lamun wus rawuh lumadi.
44. Sagunging kang para agung gusti-gusti kakung-pu tri durung ana ingkang lenggah maksih jumeneng ngentosi sumawana wrahatbala pamucunge tyas manganti.
VII. PUCUNG
1. Kang winuwus malih lampahdalem prabu laju tan sangsaya samana sampun nglangkungi Halte Parambanan Kalasan Meguwa.
2. Praptanipun Halte Lempuyangan terns laju lumaksana karasa kalamun ririh nora pati rikat lakuning kareta.
3. Kelun-kelun kukuse dhoyong mangidul kentar ing maruta lokomotipe sumenthit lir wewarah Wus meh rawuh srinarendra.
4. Setatsiun Tugu swareng wong gumuruh obahe mrih papan padha sedya anyedhaki mring enggone mandheg titihan kareta.
5. Nanging wurung nora sida bisa maju malah mundur samya saking sanget den adhangi dening para up as pulisi kang jaga.
6. Mloya-mlayu ngetan-ngulon ngalor-ngidul tangan suraweyan kiwa-tengen tudang-tuding ulat nyureng nyentak sru akon mundura.
7. Kang andulu mupus wedi bok ginebug bebeging tyas nrima neng pinggir kapara tebih kabeh murih ywa nganti kaling-kalingan.
8. Sami manglung milang-miling kumacelu . milu ngela-ela milaia kang den unnati nem be rawuh ing Nagri Ngayogyakarta. \
9. Yata wau titihandalem sang prabu wus kendei saksana sep setatsiun nyeiaki kondhekture gita ambuka wiwara.
IO. Gya tumurun ngrumiyini Tuwan Ajung Kwartir Kumitenya Iawan kang l:?adhe nongsongi wus cumepak ceiak Ian undhak-undhakan.
II. Nora kidhung ngegaraken songsongipun byak megar naieram wauta kangjeng sang aji wus jumeneng saking paienggahan nata ..
I2. Alon Iaju Iumampah kangjeng sang prabu jog dumugi ngandhap tinampen dening kang rayi Rajaputra Jeng Gusti Pangran Dipatya.
13. Majeng gapyuk rinangkui winoran semu sumeh angandika adhimas padha basuki kang liningan noraga amangastawa.
I4. Munjuk nuwun pangestudaiem sang prabu sadaya raharja Iaju denira Iumaris kanthen asta Ian Kangjeng sang narpatmaja.
IS. Sang apra bu katon sajrone puniku datansah sasmita paring tandha trimakasih marang para agung kang methuk sadaya.
I6. Prenah sepuh atur wangsuian andheku ingkang anem mendhak unnat sami manga.stuti srinarendra malebeng wahkamer lenggah.
17. Resban b1udru jrambah gine1aran babut amajeng mracima sakeringdalem jeng gusti sinam betan wau pra gusti pangeran .
18. Kanan prabu iku Gusti Raden Ayu Arya Prabu Suryadilaga nyambeti Gusti Kangjeng Ratu Angger malih ingkang lenggah.
19. Kangjeng Ratu Maduretna wingkingipun kursinya kalih sap bakayu dalem sang aji nama Gusti Dyan Ayu Yudamigara.
20. Kilenipun caket kang kasebat wau jejer dennya lenggah putridalem jeng sang aji Gusti Rahaden Ayu "Jayanagara .
21. Malihipun putri k!mg lenggah puniku nyam beti kilennya Gusti Raden Ayu nami Mangkuyuda putradalem ing Ngayogya.
22. Dereng dangu nenggih sawatawisipun sugata mangarsa pangunjukandalem aji gelas kristal tutup mas beri kancana .
23. Botolipun minuman keras Ian alus pepak wama-wama prongkolan ·aes tan karl kang ngladosi ing ngarsadalem sang nata.
24. Dyan Tumenggung Jaganagara puniku Bupati Geladhag geladhagNgayogya Nagri pra bupatyanqn'l myang wadana kanthinya.
25. Dhawuh mundhu t toya Walandi sang prabu Ian es parongkolan sadaya sampun waradin linadosan samimundhut kang kinarsan.
26. Tan adangu tinungka sigaret srutu lumadi warata tana kaliwatan siji sawusira sami ngresepi sugata.
27. Sang aprabu jengkar saking setatsiun laju nitih kreta pethukan saking jro puri nama Kyai Harsunaba kusir Landa.
28. Kuda catur pangirid ules palumpung kernet kusir bregas jas abang calana putih srinarendra sam pun lenggah jroning kreta.
29. Kang kinayun andherek Kangjeng Srimulku nu nggil sakareta Sampeyandalem Jeng Gusti Pangran Adipatya Nom Mengkunagara.
30. Lenggahipun munggweng keringdalem prabu nuli bak ing ngarsa Jeng Gusti Pangran Dipati Mangku bum i sakalian J eng Pangeran .
31. Arya Prabuningrat samana wus laju titihan kareta lumarap lumaris aris saking setatsiun lumampah mangetan.
3 2. Tan adangu titihan menggok mengidul, maksih lampah tamban pulisi wadana dhi<:trik · kabupaten l a wah Bantul Kadireja.
33. Dyan Tumenggung Mangunyuda atut pungkur anumpak turangga anjagi jeng sribupati kareta geng tinitihan putri gangsal.
34. Narpasunu ing Surakarta ngalumpuk Ian Ngayogyakarta nuli kreta den tumpaki pra kaliwon kang sami mundhi ampilan.
35 . Tumaruntun kareta tumpakanipun kang ngampil ampilan ing kadipaten kaeksi cara manggung sadaya mangangge kern bar.
36 . Mlaku urut tumpakan tan rebut dhucung apan maksih kathah kareta myang otomobil den titihi gusti-gusti pra pangeran .
3 7. Wingkingipun katingal kareta bagus iku tinitihan Kangjeng Sang Anindyamantri sakaliyan Su rakarta Yogyakarta .
3 8. La wan iku Kolonel Kumendan kumpul Ian Mayor Kumendan kreta malih den tumpaki iku Raden Mas Arya.Surayanagara .
39 . Malihipun punika kang nunggallungguh
Raden Mas Aria Purwadiningrat Bupati kaiawan Dyan Tumenggung Brangtakusuma.
40. Dyan Tumenggung Suryadi jangkepe catur kreta tinumpakan m alih saka wan bu pa ti · Dyan Tumenggung Jayanagara kaiawan.
41. Dyan Tumenggung Mangkuyuda katrinipun Raden Mas Aria Yudanagara Ian maiih nyakawani Dyan MenggtiJlg Kertanagara.
42. Kabeh iku panarike kuda catur gya nyambungi wuntat kareta dipun tumpaki pra panewu mantri saking Surakarta.
43. Uru t Iajur kareta Iumampah ngidui maksih nora rikat turangga anjojog rindhik kang tuminggai andengongok semu bingah.
44. Bisa eruh cetha centhenging panduiu jaiu Ian wanita atap satepining margi burl ngadeg tengah jengkeng ngarep sila.
45. Tepung bau wiwit Setatsiun Tugu mangiduie pisan meh tanpa seian sanyari sa ben pap an kebak kebekan ing janma.
46. Kang anduiu nadyan keneng sorotipun Sang Hywang Dewangkara ing wanci lingsir tumiling kepanasen tanana ingkang rinasa.
47. Kongsi kumyus swanitane ting parentul dalewer mangandhap sandhing godheg ngudhupturi urut tumaruntun tetes tibeng dhadha .
48 . Tansah dipun usap,maksa bae metu rahi mangar-mangaf kaeksi semu a bang mrusuh lir jam bu dersana.
49. Tur ta iku wus kudhung salendhangipun su prandene malah saya sumuke kepati Ia bet saking mung uman papan kang panas. ·
50. Parikudu weruh Gusti Ratunipun · basa titihandalem sang aji bukak kudhung pJek andhodhok semok nyem bah.
51. Lan tumungkul gelunge katon maruwun katut ing salendhang sinom ngarompyoh mangarsi kadya milu mastawa sumangga karsa.
52. lngkang antuk panggonan papan kang seyub ngisoring wiwitan sangareping beteng keksi sami jenak ngarompollir mas kumam bang.
vm. MASKUMAMBANG
1. Yata lampahdalem jeng sang aji laju lumaksana marang palataran loji loji Dalem Residhenan.
2. lku Kangjeng Gusti Pangran adipati Arya Prabu Suryadilaga lan para pu tri tan dherek menggok mracima.
3. Laju marang Srimanganti kuneng tan winama srinarapati titihandalem kareta.
4. Sam pun kendel munggeng sangajenging panti mepet dhak-undhakan Jeng Tuwan Residen tuwin tuwan-tuwan sawatara.
5. Mapagaken ing rawuhdalem ngurmati yata narpatmaja Jeng Gusti Pangran Dipati Anom Amengkunagara.
6. Kangjeng Gusti Adipati Mangkubumi lan J eng Pangran Arya Prabuningrat ngrumiyini sami mandhap saking kreta.
7. Gya tumedhak sampeyandalem sang aji gita Kangjeng Tuwan Residen dennya nyelaki urmat manggut tetabean.
8. La wan angsung pamba$ya basuki prapti tanggap srinarendra tarirna kasih mangsuli punapa sami raharja.
9. Kangjeng Tuwan umatur tarima kasih sagung para tuwan sigra majeng genti-genti tabean Ian sripamasa.
I 0. Wus waradin bagya-binagya nambung sih yata Kangjeng Tuwan risang martamu kinanthi neng kanan nuli lumampah.
II . Malbeng dalem sanggyaning kang para gusti myang sadayanira kang sami manjing ing dalem paresidenan.
12. Pinahargya neng Ioper kang den tindaki babut lellijuran wiwit sangisoring tritis prapteng ngarsa palenggahan.
13. Sampun mapan munggweng samadyaning panti kangjeng inaheswara kepara mangilen asri caket trun majeng mangetan.
14. Resban bagus"ingkang sinukarta adi kagem sakalian sampeyandalem sang aji lenggah kaprenah ing kanan.
IS. Wonten kering Kangjeng Tuwan J.H. Lipring Residen Ngayogyakarta pramodaning nagri satengendalem kang lenggah.
16. Kursi majeng mangaler sang narpasiwi
Jeng Gusti Pangeran Adipati Anom pekik wetannya sri prabwatmaja
17. Nama Kangjeng Tuwan J.J. Kurt puniki Asisten Residen jroning apdeling Matawis sinam bet an pra pangeran.
18. Jeng Gusti Pangran Dipati Mangkubumi Gusti Buminata Gusti Pangran Puger tu win Gusti pangran Suryaputra.
19. Gusti Pangran Mangkukusuma nyambeti Tu wan Ju!ll basa H.J. Engel kang wewangi kursi therekan untara .
20. Sakeringnya Jeng Tuwan Residen Lipring Militer Kumendan Tuwan J.J. Ublum nami I litnan kolonellenggah.
21. Kangjeng Pangran Arya Prabuningrat nuli kang nyambeti lenggah Asisten Resden apdeling wewengkon sakilen Praga.
22. N'PJla Kangjeng Tuwan A.B. Pbrt tumuli keringira lenggah Jeng Pangeran Angabehi tuwan kontrolir Mataram.
23. Nama J.S. Sekeng de Yong kang nyambeti J eng Pangeran Arya Kusumadiningrat tuwin Tu wan H.H. Boske.
24. Sekretaris null jeng Pangeran Sigit Arya Cakraningrat Tuwan M. Holl pangkat Opsir Irste Litenan Ajidan.
25. Jeng Pangran arya Kusumayudanuli J eng Pangeran Arya Natapura kang mungkasi yata ingkang lenggah ngandhap.
26. Sakaliyan pepatihdalem sumiwi ing ngabyantarendra jejer majeng ngilen sami Mantrimuka Surakarta .
27 . Lenggah kapering mangaler kang nyambeti kolonel kumendan bupati-sewu tan teqih bupati keparak kanan.
28. Bupati gedhong kiwa bupati bumi risang mantrimuka Ngayogya dennya sumiwi kaparen gngidul tan tebah.
29. Sakeringe kaparak tengen bupati gya kaparak kiwa Mayor Kumendan nyam beti bupati panumping jaba.
30. Tan pantara dangu pasugatan mili pangunjukan wedang sasampunira waradin undure laju tinungka.
3 l . Laden ses sru tu sigaret rek tan kari mundhu t sasenengnya J eng Tu wan ngandika aris matur mring jeng nareswara.
3 2. Kadospundi wontenipun sapuniki Nagri Surakarta punapa sami basuki wangsulandalem sang nata.
33. lng sapengker kula kalawau enjing sami karaharjan suka seneng kang pinanggih bot en wont en sam be kala.
34. Sawusira mangkana srinarapati nuli ingaturan mu beng-ril.u beng nguningani alebeting residenan.
3 5. Kanthen asta sakaliyan gya lumaris pra gusti tut wuntat mangilen mring galdri wingking mriksani Sanabaksana.
36. Bilih nuju kagem dhahar angun:nati ing dinten wiyosan dalem sang pinundhi-pundhi raja Nederlan minulya.
37. Kangjeng Sri .Bagendha Maharaja Putri sawusnya mariksa sampeyandalem sang aji lampahdalem wangsul ngetan.
38 . . Tan kasesa nguningani kanan-kering kamar ing ngajengan tinon sakelangkung asri tan ana ingkang kuciwa .
3 9. Rerengganing Dalem Residenan peni emper galdri kamar kabeh ngresepake ati saking resik apik tata.
40. Baya tan wus yen winuwus siji-siji yata srinarendra sampun wangsullenggah malih sakaliyan Kangjeng Tuwan.
41. Thwin para tuwan-tuwan gusti-gtisti risang mantrimuka ·sapangandhap pra umiring wus sami wangsul sumewa.
42. Nuli pamit sampeyandalem sang aji marang Kangjeng Tuwan arsa laju mring jro purl matur prayogi Jeng Thwan.
43 .• Sam pun jengkar saking jroning dalem sami nyelaki titihan kareta sampun cumawis majeng sami tetabeyan.
44. Wus waradin matur rahaijeng lumaris gya ni tih kareta sampeyandalem sang aji kadya duk wmi rawuhnya.
45. Sawusira pra andherek angurmati sigra sami mapan marang sasanane nguni awor panunggilanira.
46. Atut wuntat titihandalem lumaris mangidullon-lonan kadya Hywang Endra dewadi asmara nawurken dana.
IX. ASMARADANA
1. Sakanan-keringing margi margi prapatan Geladhag tumplak blak blebeg kebak wong Arab J awa Cina Landa jalwestri anom-tuwa gedhtxilik tanpa petung suk-sukan rebut neng ngarsa.
2. Sajroning Wisma Sositit nyonyah-nyonyah tu wan-tu wan· akeh kang padha neng kono lungguh ngenggar-enggar driya ngiras pantes umiyat rawuhdalem sang aprabu sangajenging kamar bolah.
3. Kang alinggih ngadeg minggir maju jejer asung unnat ambukak topi komplemen paring wangsulan sang nata salu wir asta kanan seneng kang sami andulu pyayi Jawa uga ana.
4. Jalu atanapi estri macak angadi busana ngrompol saanak -bojone iku priyayi kang miyat norantuk dhawuh seba dene kang ana ing sepur miwah kang sewakengpura;
5. Kewala kang nyangga kardi awit rawuhe sang nata tembunge mung inkohnito manna santana myang wadya
Nagri Ngayogyakarta kathah kang sami andulu met sasana senenging tyas.
6. Mangkana srinarapati tansah ing samarga-marga karya harsayeng panonton titihandalem kareta wus langkung Pamurakan laju malbeng alun-alun ngancas ngilen sawatara .
.7. Kreta pandherek tut wuri neng Bacira katon wijang selur mangidul parane sakehing wong padha unnat anembah tumpa-tumpa den peneraken sang prabu sampun manjing sapiturang.
8. lngkang kilen anglangkungi Ratajayan Dragunderan maksih mangidulla:mpahe anuli menggok mangetan dumugi Surartatan kareta laju lumebu marang jroning Kamandhungan.
9. Sangsaya keh kang ningali . nora nganggo pinarentah pleg-pleg gya padha andhodhok titihandalem kareta wus ·kendel tan lumampah lerem munggweng ngajengipun kori ageng Srimangantya.
10. Kang methuk sami nyelaki Jeng Gusti Pangran Dipaj.ya
Suryadilaga wot sinom saha Gusti Putri ingkang angrumiyini lampah pra pangeran medal methuk kang sami sumiweng pura .
11. Wus mandhap kang atut wuri myang ampilandalem tata nyakawan jinejer therek dene risang mantrimuka datansah sakaliyan Ian para bupati mudhun aneng ngajeng Suranatan.
12. Laju sami marepeki titihandalem kareta wauta kangjeng sang katong sareng wus sami siyaga ingkang andherek nyelak tumuli mandhap sang prabu saking sajroning wimana .
13. Respati lumaris aris kasongan songsong pinaS'ang angunir jenar sunare kadya mas sinangling mu byar abyor byur gebyar-gebyar am byaring prabu ngengu wung nguweng ngawengi kawangwang .
14. Analeram balerengi ujwaleng bintang sesotya mancur mancurat nyaleret tan seret sorot sumirat kerut karatan ing rat lir sudama sasra -ruru rumabaseng ngarsa nata.
15. lng wuri kang ngampil-ampil upaca_ra tinupiksa ngim buhi Iangen asrine miwah wadu-walida wendra anggrebyeg ing solah wiragerrg tanduk tindak cikat anuraga.
16. Yekti rigresepake ati lampahdalem srinarendra kadya risang pinanganten sanityasa winiwaha pahargyan barang karywa yan ayun inguyun-uyun kayungyun ayun-ayunan.
17: Ngajeng Srimanganti sami urmat ngapurancang iku bupati kang.caos amanganggo bebasahan jawi tengen Bumija nenggih Rahaden Tumenggung Danuadiningrat nama .
18. Kalih bupati nem nami Dyan Tumenggung wangsadrrja katiga riya pangkate Dyan Riya Dipawinata katri andhodhok urmat yata wau sang aprabu maksih laju lumaksana.
19. Sarawuhdalem ing kori aran ing Danapra!apa tumindakdalem samangke lelemek Ioper kajuran prapta ing palenggahan sinebaran puspita rum bawur ganda ngambar.
i · salendro manggon ing kidul ·
20 . Musikan munya ngurmati gendhing Withem is a tam ban kasarengan panabuhe . pradangga munya araras Kyai Harjanagara Ian Kiyai Harjamulya .
21. Raras pelog angrerangin manggen ing ler panatanya nganyut-anyut suwarane sareng rawuh srinarendra tengahing palataran kapara ngaler-pinethuk Sampeyandalem Jeng Sultan.
22. Laju sesalaman..sarrii Srinarenqra Kangjeng Sultan pangandikanira alan sugeng nakprabu rawuhnya wonten kadhaton kula wewangsulanira arum Srinarendra Surakarta. ..
23. Pangandikadalem inggih ramaprabu nedha nrima laju lumaksana kanthen Srinarendra Surakarta prenah kering lumampah Srinata Ngayogya iku ingkang lumampah neng kanan .
24. Sakaliyan den songsongi dumugi taratag minggah kajogan marang sajrone pandapa BaniJSal· Kane ana tumuli ingacaran lenggahdalem sang aprabu Srinarendra Surakarta .
25. Prenah sangisoring kili utara majeng duksina tursina Kangjeng Sang Katong Ngayogya ajeng-ajengan kursi ageng kinembar kasuran baludru wungu pinalitur wungu ' gilap.
26. Ing ler keringdalem aji Jeng Pangeran Prabuningrat Jeng pangran Behi sambunge Jeng Pangran Somadiningrat J eng Pangran Cakraningrat Jeng Pangran Sumayudeku Jeng Pangeran Natapura.
27. Satengendalem winarni puriika ingkang alenggah Gusti Kangjeng Ratu Angger GusH Raden Ayu Yuda nagara Gusti Radyan Ayu Jayanagara wus ing kidul kang winursita.
28. lng tengah teres sang aji sampeyandalem minulya Ingkang Sinuwun pepundhen Jeng Sultan Mangkubuwana Senapati Ngalaga Ngalaga Abdurah,nianu Sayidin Panatagama.
29. Saha Kalipatullahi kangjumeneng kaping sapta ngagem bintang Kumandhure der Orde pan de Nederland se Leo sarta bintang Gnit Opsir der Orde mungguh Oranye Nasau lawan .
30. Bintang der Orde Grut Kreis pal\ de Krun Nagari Siam Grut Komandur Irste klas der Hertog Klekebron Swit bintang Hendrik de Leo saha bintang agemdalem prabu pinatik ing nawaretna .
31. Mangun baskara umijil tepi biru madya reta ing tengah mawi sastra we iku agemdalem bintang Marskalk Dandels nama pusaka leluhur prabu pangagemandalem nata .
32. General Mayor klen teni ngrasuk calana jas seta kancana werda kancinge dhesthar modang umpak kresna ngering sabet larakan warangka kancana sepuh tinaretes ing sesotya .
33. Sweda jenthit kanan-kering kalpika sotya barleyan sak woh widara gedhene prabane agilar-gilar lelintang parijer rina agemdalem bintang prabu amung kekalih neng jaba.
34. Mareskalek Dandels tu win Nederlandse Leo plagnya ing kanandalem c .tkete Jeng Gusti Dipatya Anom Mengkunagara Jeng Gusti Dipati Prabu Suryadilaga kang lenggah.
35. Kangjeng Gusti Mangkubumi Jeng Gusti Pangran Dipatya Ngabehi Litnan Kolonel saking Generalen setap ing jaja ngagem bin tang Ridder der Orde pan de Krun, saking ing Nagari Siam. I .
36. Null ingkang rayi Gusti Pangran Arya Purubaya Mayor General setape Gusti Pangran buminata malih nyam beti lenggah Gusti Pangran Puger iku Gusti Pangran Suryaputra.
37. Nuli kananira Gusti Pangeran Mangkukusuma, Gusti ·Pangeran sam bete Ariya Tejakusuma Kapitan Jendral setap kursi therekan ing pungkur Bandara Pangeran Ariya.
38. Adinagara Rider ing Orde pan· de Krun ing Siyam Kaptin ajidan lenggahe ajidandalem sang nata
Sinuwun Kangjeng Sultan malih kang lenggah sumambung Bandara Pangeran Arya.
39. Suryadiningrat Kapitin beiden Jenderalen setap ingkang mungkasi lenggahe therekan kursi ing wuntat Bandara Pangran Arya Suryawijaya puniku Kaptin beden Jendral setap .
40. Sakeringdalem sang aji Sampeyandalem Jeng Sultan Gusti Rahaden ayune Dipati Suryadilaga Jeng Ratu Maduretna Gusti Kangjeng Raden Ayu Sekar Kedhaton minulya.
41. Null Raden Ayu Gusti Cakrakirana peparap Gusti Mursamtinah maneh gya Gusti Mursudarinah Gusti Nursudariyah acaket sakilenipun Gusti Murdhenadheriyah.
42. lngkang anyam beti Gusti Murkadariyah anama Gusti Mursiwidah dene pungkas ing kilen kang lenggah putra ing kadipatyan asma bandara puniku Dyan Ajeng Siti Pu triyah.
43. Iku gusti gusti putri ingkang astha dereng krama m aksih rara sadayane pangagemanira kembar asinjang latar pethak garis miring kang salajur seseratan kawung seta.
44. Kang selajur tambal miring rasukan tepi burdiran dhedhasar baludru ijo belah banten ing sudipra mepet kinancing retna binggel kancana winangun giligan bujanggaraja.
45. Maripat pathak Ian pethit sinasotya mawa cahya nangsang sangsangan pasange kaestha wulan tumanggal kancana sinasotya asengkang taronyok murub sunaring retna barleyan .
46 . Supe ing panuduh jenthik dadya ngrong rakit bandhilan saklungsu-klungsu gedhene sotya barleyan pilihan em banan jene dinar pantes rieng sweda ngrerayung cunduhk serat jram saajar.
4 7. Tinaretes sesotyadi a bang nom sap asta su tra nora anna kuciwane sadaya sami jatmika anteng semu prasaja netepi susilanipun wanita putrining nata.
48. lngkang lenggah wingking Gusti
Raden Ayu Mangkuyuda winama kang lenggah ngisor ing ler wingking palenggahan kang ngampil upacara kaparlngan linggih babut kaliwon ing Surakarta.
49. Iring kidul kang alinggih ugi wingking palenggahan upacaradalem katong Srinarendra ing Ngayogya ingkang ngainpil samiran para badhaya puniku anom-anom sami macak.
X. SINOM
1. Malih kang sarni sum ewa neng soring taratag ngarsi Kangjeng Radyan Adipatya Sasradiningrat tan tebih Jeng Pangran Arya Adi . pati Danureja iku myang kolonel kumendan mayor kumendan bupati pra nayaka kadya duk neng residenan.
2. Sawingkinge kang sumewa caket nora pati tebih iring ler songsongira Sang Srinata Surakartadi Kiyai Tunggulmanik dene ingkang iring kidul songsongnya Srinarendra ing Ngayogyakarta Nagri kalih pisan neng palangkan sarni megar.
3. Sa we tan kuncung topengan ingkang ler panewu mantri abdidalem Surakarta ing kidul panewl! mantri Ngayogya kang sumiwi palataraning kadhatun pra abdi punakawan panganggone iku sami garebegan bekellurah myang wadana.
4. Jajare kalilan macak cara set>a Senen Kemis sajrone srinata lenggah tanana swara kapyarsi sidhem premanem sarni tern bunge dhalang anjantur sebet byar datan ana banening walang kalisik amung gangsa K.iyai Harjanagara.
5. Lan Kiyai Harjamulya panabuhe genti-genti rarase angraras dnya anglamlami piniyarsi lamun gangsa tan muni sinelahan mungsikipun munya lir man em brama rawuhdalem jeng sang aji pinanggihan neng jroning Bangsal Kane ana.
6. Katon a5caryaning driya Sampeyandalem Sang Aji Kang Sinuwun Kangjeng Sultan sumeh ing pasemon manis pangandikanira rls anak prabu kalawau bidhal wanci punapa saking salebeting purl matur alon Srlnarendra Surakarta. •
7. Ram a prabu angkat kula kalawau saking purl wanci jam satengah astha lampah kula winatawis dwidasa menit prapti ing Balapan statsiun kula lenggah lajeng numpak sepur wanci pukul wolu nem menit kreta lumampah .
8. Rena miyarsa yata sugata lumadi pangunjukandalem wedang teh sucong kalawan kopi paresan nora kari tadhahan cangkir myang tutup wadhah gula lan persan suru alit serpis komplit kabeh saking kancana werda tinatah.
9. Cinawi winangun patra deneta laden pangiring beri saking tutu p slaka sugata sampun lumadi kangjeng srinarapati sakaliyan sampun ngunjuk para kangjeng pangeran tuwin gusti-gusti putri kang asowan andherek ngunjuk sadaya.
10. Wus ingunduraken samya . punika ingkang ngladosi jeng srinata sekaliyan pangampile kalung samir · bupati kalih nami kang satunggal {)yan Tumenggung Purbaningrat kalihnya ugi apangkat,bupati nama Raden Tumenggung Candranagaia.
11 . Pangiringira sadaya myang lurah bekel ngladosi amanganggo Garebegan parigel-parigel sami denira angladosi wus rampung sadaya mundur Srinata Surakarta pangandikanira aris rama prabu sampun kaping pin ten tindak.
12. Dhumateng ing praja kula ingkang rama aJl!angsuli anak prabu anggen kula dhumaterig Surakartadi enget kulamanawi 1ng atur 1:59ten kalentu sampun kaping sawelas .andherek ibu suwargi ngandika rum Srinarendra Surakarta.
13. Makaten punika ram a sampun kenging den wastani kerep tindak Surakarta ananging kala rumiyin Kangjeng Sultan mangsuli kasinggihan anak prabu Srinata Surakarta nialih angandika aris rama prabu punika kang kaleresan.
14. Awit duk maksih taruna kerep tindak nguningani dhumateng ing liyan praja sarira maksih kuwawi wangsul kula puniki sareng sampun radi sepuh saweg kerep kesahan wangsulanira prakati srinarendra ing Ngayogya angandika.
15. Pan sami gumujeng latah punika ingkang prayogi awit manawi wus yuswa tumunten karsa mriksani dhumateng liyan nagri sampun tamtu anak prabu sadaya saged terang ingkang dipun uningani beneh lamun maksih nem mung amrih suka.
16. Yata musikan amunya swaranira angrerangin para ngladosi mangarsa ngaturken sugata malih ses srutu papak lincip sigaret merek Kohinur miwah rek winadhahan salaka ingkang cinawi prapteng ngarsa cinaosaken warata .
17. Srinarendra Surakarta alon angandika malih rarna kula nyuwun priksa Bailgsal Kancana pu niki sinten ingkang ngyasani amangsuli anak prabu menggah bangsal punika eyang jengandika swargi Eyang Sultan kaping kalih kang iyasa.
18. Malih angandika Rama, Adipati Mangku bumi manawi rama kengetan dumuginipun sapriki dados wus pinten warsi Jeng Gusti matur Sinuwun manawi boten lepat enget kula winatawis sampun wonten satus kalihdasa warsa.
19. Sang prabu arum ngandika adhimas Pangran Dipati Anom Amengkunagara manawa dhima5-ngelingi piM yuswane swargi- ·· nguni panjenenganipun Eyang Sultan kapisan jeng gusti umatlli' aris yuswanipun eyangdalem sangangdasa.
20. Langkungipun kawan warsa u tawi gangsallumaris srinata malih ngandika kalamun mangkono yayi Eyang Sultan suwargi • dawa banget yuswanipun meh nyandhak satus warsa jeng Gusti matur nun inggih Eyang Sultan kapindho yuswane pira.
21. Jeng Gusti Pangran Dipatya . andheku katon respati lagya ngenget-enget metang turhunten srinarapati Ngayogya an yam beti angandika anak prabu eyang ijengandika Eyang Sultan kaping kalih swargi yuswanipuri wolungdasa warsa.
22. Srinata wangsulanira inggih nama panjang ugi swargi eyang jengandika Eyang Sultan kaping kalih Jeng Sultan ngandika ris inggih makaten nak prabu wau ta gya tinungka pasugatan majeng malih pangunjukandalem Kangjeng Srinarendra.
23.- Minuman mawama-wama gelas jinggring ageng-alit tinateng beri kancana ingkang sami angladosi munggeng ngarsa narpati kendel angentosi dhawuh Srinata Kangjeng Sultan matur alon anaweni anak prabu kersa angunjuk punapa.
24: Matur rama prabu kula angunjuk Apolinaris kaliyan aes kewala sasmita kinon ngladosi tumuli den iseni pangunjukaridalem prabu punika sakaliyan angunjuk toya Walandt sagung ingkang lenggah sami linadosan.
25. Mundhut sakaparengira ing karsa den sudhiyani minuman kang endah-endah anpsta gelas tumuli ngandika ris su wa wi · anak prabu sami ngunjuk mugi sami sugenga Srinata Surakartadi ngandika aris rama prabu sumangga.
26. Sami sugeng inggih rama kang mugi taksih alami dera jum en eng narendra mengkoni Ngayogya Nagri punapadene malih panjenengan ·rama prabu aweta mgmong kula . Kangjeng Sultan ngandika ris inggih mugi kinabulna ing Hywang Suksma.
27. Sadaya kang sami lenggah katon rena ing panggalih saking katemben umiyat Sampeyandalem Sang Aii ing Surakarta Nagri kalampahan amertamu kapanggih ingkang rama Jeng Sinuhun Sultan munggwing jro kadhaton pandhapa Bangsal Kancana.
28. Apantes tan ana wingwang sekaliyan jeng sang aji sami unnat-ingunnatan lega-legawaning galih lir wus kulina lami . tan mantra-mantra kalamun anembe pepanggihan raket-rumaket amongsih yata wau Srinarendra ing Ngayogya.
29. Alon pangandikanira manawi pareng suwawi malebet ing Prabayeksa kula aturi mriksani srinata ngandika ris rama prabu sakalangkung bingahing manah kula rama prabu anglilani kula kinon mlebeng Dalem Prabayeksa.
30. Gya jumeneng sakaliyan kang lenggah sami ngurmati srinarendra kanthen asta mangilen lumaris aris munya gangsa myang musik awor suwarane umyung kaug atut wuri nata
. Jeng Gusti Pangran Dipati Anom Mengkunagara Sudibyaputra.
31. Gusti Dyan Ayu Dipatya Suryadilaga Ian malih Kangjeng Ratu Maduretna Kangjeng Ratu Angger tu win Rahaden Ayu Gusti Dyan Ayu Gusti Jayanagara. kang kantun aneng pandhapi nama Bandara Dyan Ayu Mangkuyuda.
3 2. · Deneta para pangeran sapengkerdalem srimulki sami mandhap mring taratag sakidul wetan pandhapi jumeneng angentosi wiyosdalem sang aprabu wau pu trining nata datan andherek sang aji maksih kantun neng jroning Banggal Kancana.
33. Sami mandhap lenggah sila munggweng sangajenging kursi wau ta jeng· nares war a mubeng-mubeng mariksani sajroning dalem puri kajogan jarambah dhuwur ing tengah karobongan. pasareyan den priksani sanggyaning Kangjeng Kyai Ageng pusaka.
34. Titi tamat ing pamriksa tumuli miyos sang aji saking jroning Prabayeksa maksih kekanthen lumaris tedhak mring Gedhong Kuning nora tebih prenahipun salering Prabayeksa ing jro wus den uningani sakaliyan jumeneng neng em per wetan.
35. Lestari kang atut wuntat Jeng Gusti Pangran Dipati ngawe abdi tukang gam bar Wlandi :rulwanSepas nami prapta ing by!lntara ji sawusnya tusetelipun pinasang gya ingemat den inceng sampun pakolih masang kaca drogen plat prantining gam bar.
36. Jeng Pamasa Surakarta pangandikanira aris Adhimas Pangran Dipatya kacane lense kaeksi kabunaren sathithik padhang sorote lumebu prayoga pinayungan dimene bisa ngundhuhi kangjeng risang narpaputra mangarsana.
37. Asta kumlawe sasmita dhawuh mundhu t songsong kuning dangu ing wataranira pundhutan durung lumadi jeng sri ngandika malih kang ngainpil tam eng puniku sira bae majuwa tameng anggonen nutupi sajak gugup matur sandika mangarsa.
38. Dyan Behi Bujadipura jeranthal sigra nyeraki tusetel wus tinutupan tameng mangkurep ngeyomi ngathung tangane kalih mathentheng baune maju badedeng adegira suku kiwa aneng ngarsi suku tengen kawuri rada begagah.
39. Rekasa sinamudana wiraga tan wigah-wigih agagah saguh wegahan solahe tan makolehi mengleng murda mangering melar mingkus napas ngangsur semu rada kabotan pangampile tameng rukmi ewadene wiragane nora ilang.
40. Saking sru giranging driya mesem kangjeng narapati nulya dhawuh kinen bukak panggam bare wus ngenani tumuli piriingkalih ingkang kagam bar puniku srinata sekaliyan pu tradal em Kangjeng Gusti Pangran Adipatya Nom Mengkunagara.
41. Gusti Dyan Ayu Dipatya Suryadilaga Ian malih Kangjeng Ratu Maduretna Kangjeng Ratu Angger tuwin Rahaden Ayu Gusti Yudanagara Dyan Ayu Gusti Jayanagara kendel sinorne pangrawit santun sekar megatruh kang winursita.
XI. MEGATRUH
1. Sekaliyan wus wangsul kangjeng sang prabu lenggah malih ing pandhapi Bangsal Kancana linuhung miwah wau Kangjeng Gusti Pangeran Dipati An om.
2. Myang sadaya kakung-putri sampun wangsul minggah lenggah kursi malih pamapane lir duk wau tan ewah wus sawatawis denira lenggah angaso.
3. Srinarpati Surakarta ngandika rum ram a Pangran Mangku bumi pangraos kula puniku sakidulipun pandhapi ing Bangsal Kancana katon.
4. Kados wiyar ngriki palataranipun katimbang kalayan puri ing Surakarta kadulu radi ciyut sawatawis jeng gusti umatur alon.
5. Kasinggihan dhawuhdalem sang aprabu wiyar ing riki kang awit kagungandalem puniku adegipun Bangsal Manis radi mangetan anglojok.
6. Sareng Kadhaton Surakarta puniku kagungandalem Pandhapf Andrawina gajahipun leres gajahing pandhapi Sasanasewaka condhong.
7. Mila ciyut kajawi makaten prabu
Sana Andrawina panti ageng anjenggarang bagus Bangsal Manis radi aHt malih ngandika sang katong.
8. lng pandhapi Bangsal Kancana puniku menggah kaliyan pandhapi Sanasewaka gengipun kinten-kinten kados pundi punapa ta boten kaot.
9. Kangjeng Gusti Mangkubumi alon matur tingalipun kados sami yektinipun kula nuwun Sampeyandaleni Sang Aji Kangjeng Sultan ngandika Ion.
10. Anak prabu enget kula duk rumuhun Sanasewaka tan mawi kajogan jarambahipun sareng pandhapi puniki emper ngajeng mawi kajog.
11. Srinarendra matur leres rama prabu taksih lestantun lir nguni pananggap myang emper tepung jarambahipun tan mawi kajogan wradin kern a won.
12. Amangsuli patedhandalem sang prabu pisegah mring para abdi pepak meminumanipun dhumateng sang nindyamantri sekaliyan sapangisor.
13. Kawradinan sadaya sami angunjuk datan kaliwatan siji arsayanira lumintu barkahe sang inastu ti sakaliyan sang akatong.
14. Tuhu lamun narendra ingkang iinuhung wicaksana sadu budi am beg paramarta tu1us we1as ing kaswasih asih manna m ring wewengkon.
15. Kang winengku sumungkein tyas suka sokur ne but a1katn du 1illahi dene kangjeng sang aprabu winong-winongwong ing Widdhi karilan sakarsa dados.
16. Pan iliangkana ucaping kawu1a saguhg ageng atanapi alit wauta kangjeng sang prabu pangandikanira aris dhimas Pangran Dipatya Nom.
17. Lawan kulup Pangeran Ariya Prabu Suryadilaga Dipati rama Mangkubumi iku sapiturute kang 1inggih mangetan kabeh yen condhong.
18. Payo yayi barengan ng001 be Ian aku padha nemuwa basuki nuwun risang tampi dhawuh sasarengan ngunjuk sami se1eh ge1as awot sinom.
19. Srinarendra malih angandika rum Ram a Pangran Mangku bumi manawi wus wancinipun sampeyan kula lilani angengetaken cariyos.
20. Badhe bidhal kula dhateng setatsiun jeng gusti sigra ningali erloji tumuli munjuk sapunika sampun wanci jam kalihwelas tinonton.
21 . Tuding ageng langkung gangsalwelas menut Sri Sultan ngandika aris sampun kasesa nak prabu sapunika dereng wanci bidhal saking ing kedhaton.
22. Mangkubumi jam pira angkate sepur kang dinangu matur aris manembah ing raka prabu kreta ingkang den titihi putradalem sang akatong .
23 . Jam satunggalleres mangke angkatipun srinata ngandika malih bidhalipun anak prabu saking dhatulaya ngriki prayogi mangke kemawon.
24. Wanci pukul satengah satunggal kondur cekapan dennya lumaris wontenipun setatsiun boten kadangon ngentosi rawuh sakedhap mirantos.
25. Laju nitih ing direksi anak prabu kaliyan sumeh mangsuli inggih kula amiturut nglajangaken sawatawis lenggahan woriten kadhaton.
26. Rama prabu sumangga sarengan ngunjuk Sinuwun Sultan mangsuli inggih su wawi nak prabu mugi wilujengan sami wangsulanira sang katong.
27. Nedha nrima sawusira sami nglinjuk Kangjeng Gusti Adipati Mangkubumi alon matur kula nuwun sampun wanci satengah satunggal yektos.
28. Yata Sampeyandalemtngkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan pamit marang kang rama Sang Prabu Sampeyandalem Sang Aji Kangjeng Sultan matur alon.
29. lnggih anak prabu sumangga ing J;c.ayun sadaya jumeneng sami sakaliyanira sampun akanthen asta lumaris sudhiya ingkang anongsong.
30. Kinunnatan musikan Wilhelm is barung pradangga munya ngrerangin . swara lir muji rahayu kondurdalem jeng srimulki pra sumewa ing kadhaton.
31. Sami unnat ngapurancang marikelu para abdi jalu-estri rasaning tyas durung tu tug selak kondur reb wus wanci cuwa kang karl andongong.
32. Enget nginguk ting calinguk anguk-anguk angungak risang lumaris aris rarase maweh kung kanang katilar lir kingkin katekan wirangrong.
33. Rangu-rangu rongeh pangarang tanpa wus kawawas mursita niatis tetes tyas sanityasa kung __ kakenaning kanin konus nis naya katongton.
34. matek katekan drawayaning luh milalah tan oleh mulih lilih milih kapiluyu layu-layu ngilayoni risang wisateng kadhaton.
35. Prapta madyeng palataran ler winuwus sakaliyan jeng sang aji wudharing asta kinancuh sigra ·sesalam an sami pangandikanira alon.
36. Rama prabu kantuna sugeng rahayu kula badhe wangsul maring Surakarta rama prabu kula ajeng-ajeng mugi tumuntena karsa tinjo.
37. Arnartuwi ing kula malesi rawuh Kangjeng Sultan ngandika ris nuwun inggih anak prabu kula gentos amartuwi karilana ing Hywang Manon.
38. Kula angkah-angkah ing salebetipun Mukaram ngajeng puniki tumunten sami andheku srinata laju lumaris angaler tindaknya alon.
39. Pra pangeran ing Surakarta mangayun mangarsana nyuwun pamit mring Sampeyandalem Prabu Kangjeng Sultan anglilani paringpuji karahayon.
40. Tan winuwus srinarapati kang kantun lajeng wangsul malbeng purl malih winama ing kidung sampeyandalem sang aji wus mangkeraken kadhaton.
XII. PANGKUR
1 . Y ata wau srinarendra sampun nitih kareta Jeng Kiyai Harsunaba datan santun ingkang andherek lenggah jroning kreta tansah kangjeng narpasunu miwah panunggilanira kadya duk rawuh sang aji.
2. Para putri myang pangeran sumawana abdi kang ngampil-ampil sawusira urmat laju sami numpak kareta munggeng nataring Kamandhungan puniku dene risang mantrimuka sakaliyan maksih nunggil.
3. Saking Kamandhungan dharat atut wuntat sanggyaning pra bupati gya numpak karetanipun · neng ngajeng Suranatan sampun bidhal wau kangjeng sang aprabu para pangeran Ngayogya ingkang tan laju tut wuri.
4. Wangsul sumiweng jro pura kacarita lampahdalem sang aji saking Keben ngilen terns kareta nora rikat miyos Pasar Ngasem anekuk mangidul prapteng Kampung Palawijan menggok mangetan tan tebih.
5. Anglangkungi ing Sumpilan nekuk ngidul nuli mangetan malih laju malbeng ngalun-alun alun-alun pengkeran ngajeng kandhang dirada terus mangidul sawatawis ngancas ngetan nusup palengkung ing Gadhing.
6. Laju anekuk mangetan tan kasusu lampahe maksih rindhik prapteng pojok beteng nekuk mangaler kang kareta · anglangkungi Kampung Gandamanan terus sareng dumugi prapatan sakilen kereging kali.
7. Kali Codhe gya mracima kidul Beteng Engelbereh lumaris titiyan mangilen laju prapatan ing Galadhag sangajenging Komarbolah nuli nekuk ngaler ngajeng residenan radi rikat sawatawis.
8. Titiyan sapangiringnya kreta-kreta urutira lestari kadya nalika duk rawuh miwah ingkang anumpak datan ewah kekancuhanira wau tata pranataning lampah lam-lam en ingkang umeksi.
9. Tansah ing samarga-marga wong ing kampung kang ora anyanani kalangkungan ing sang prabu pating garubyug medal maring pinggiring marga andheprok lungguh tangane dienggeng nyem bah andongong mandeng ningali.
I 0. Tanpa wis pamawasira arsayane thikil gagasing ati lir critanira Hywang Guru miyos angganglang jagad ginarebyeg dening jawata gung-agung abra busananya endah kabeh katon ngrespateni.
11 . Mangkana rarasanira lampahdalem wau kangjeng narpati sampun rawuh setatsiun sadaya sami urmat nuli mandhap saking kareta sang prabu sagunging kang atut wuntat geng-alit samya umiring.
12. Srinarendra lajeng lenggah ing wahkamer pan amung sawatawis titiyandalem wus rampung mapan panggenan celak kumarengseng lokom1<?tiPe kumukus srinarendra angandika adhimas Pangran Dipat\ .
13. Anom Amengkunagara lawan iku yayi kabeh kang ngiring padha kariya rahayu ingkang antuk pujwarja nembah munjuk kalangkung nuwun ing em bun timbalandalem sang nata dadosa jim at paripih.
14. Noleh kanan srinarendra animbali putra Dyan Ayu Gusti Suryadilaga mangayun wus celak gya ingasta kang widhangan raket ingaras kang em bun lawan ririh angandika Menuk aku bali mulih.
15. Mring pura sira kariya sa1amet gedhea begjamu 1uwih sakarongron 1an bojornu wotsekar kang sinabda jeng narpendra ma1ih angandika arum Dhyajeng Ratu Maduretna sira kariya basulti.
16. Kangjeng Ratu mangastawa laju minggah mring direksi sang aji sakeh kang kondur kasesa sami mapan tumpakane duk ing wau myang kang ngampil upacara sadaya wus sami linggih.
17. Tutup korine jam satunggal ,kondhektur nyasmitani pluit munya sru 11iju wiwit 1umampah alon angler kaya tan krasa 1umaku suwe-suwe saya rikat kontraging raga katawis.
18. Anglangkungi Lempuyangan nora mandheg 1aju dennya 1umaris krustin kukuse kume1un gem bu1eng mu1eg kresna awu mawur muwermandhuwur sumawur maworing maruta manda mindakeng angga
19. Karasa tanana s'ayah wayah ngajengaken satengah kalih siyang Hyang, Surya sumunu mancur mancorong terang jroning kreta direksi samangke wu wuh kang dherek kondur sang nata duk wingi kang ngrumiyini.
20 . Jeng Pangran Kusumayuda garwa Gusti Jeng Ratu Angger tuwin kang uwa Gusti Dyan Ayu Yudanagara saha ingkang garwa lawan Gusti Raden Ayu Jayanagara punika ugi Ian garwa sarim bit.
21.. lku putri katri pisan sami Ienggah nunggil srinarapati dene ta Raden Tumenggung Jayanagara sarta Dyan Mas Arya Yudanagara puniku risang lkoionei kumendan anunggil para bupati.
22 . Miwah kang ngampil ampilan pra kaliwon neng kreta nomer siji wauta kangjeng sang prabu Iinadosan minuman m yang dhaharan roti mart ega kineju . pate Ian asinan Iidhah roti remikan Ian tarcis.
23. Lawan Iah-olahan Jawa Iemper sega wuduk ing jero isi iwak abon abui-abui jaba linapis dadar gya binuntel ing kartas ijonom biru kuning jam bon seta reta dawane sakilan gilig.
24. Dhaharan miwah inuman kang Iumadi iku ingkang mranteni . Gusti Dyan Ayu
Adipati Ariya Prabu Suryadilaga nyaosi sangu ing ram a jeng naradipa salebetira lumaris.
25. Srinarendra sampun dhahar saha ngunjuk inuman toya para gusti narpasunu kangjeng sang mantrimuka sapangandhap para andherek sadarum wrata samya pinaringan anutug denira bukti.
26. Dhasar wus wancine dhahar · nuli antuk kekucahing narpati harsayeng driya kawuwus wus tanpa rasa-rasa ngrasa nikmat manpangat barkahing ratu ratu kekasihing Suksma sinuksma darrna ing budi.
27. Budiman mardi mardawa wicaksana sasana-sana manggih kabegyan pahargyan agung anggung sinu ba-su ba subastawa maweh batuwah tumuwuh wu wuh-wu wuh datan owah wahananing narendradi.
28. Wijiling amaratapa tapabrata trahing andana warih winarah rem besing madu madu kang pinasthika musthikaning jana jumeneng dumunung Surakarta Adiningrat telenging karaton Jawi.
29. Wau lampahing kareta saya rikat kadya tan ngambah siti terus angilat sumamprung mawa swara goraya kumarasak kaitg bayu bajra manempuh kekayon pinggiring marga salin tembange kinanthi.
XIII. KINANTHI.
1. Nengna lampahdalem prabu wau ta ingkang winarni mangsuli caritanini · duk nalika wau enjing srinata sawusnya bidhal titiyandalem sang aji.
2. Kreta sapangiringipun wus sami wangsul mring purl lawan pra pandherek ingkang pinatah amung dumugi ing Setatsiun Balapan sa4aya wus wangsul sami.
3. Nangihg laju sowan tugur tengga anjagi nagari pan.geran putra santana riya ngandhap riya nginggil panji wayah buyut pepak Ian onder-mayor sumiwi.
4. lku Raden Mas Tumenggung Wiryadiningrat ngagengi aneng Kantor Marduyadnya ordenas panewu rilantri lurah bekel punakawan sekretaris miwah terbis.
5. Jajar ajidan panewu sarta Rahaden Ngabehi Pujadipura sakanca juru suranata tuwin Dyan Ngabehi lmampura sakancane den dhawuhi .
6. Seba neng pandhapinipun ing Langenkatong Ian malih abdi dalem kadipatyan reh jero kabeh sumiwi panewu mantri pethilan didalern panewu mantri.
7. lng kadipaten puniku pinaro ingkang sapalih seba aneng jroning pura kang sapalih den dhawuhi aneng bangsal pakapalan Ian panewu mantri jawi.
8. Paseban ing alun-alun manganggo lir Senen Kemis ngumpul sagolonganira bumi-sewu myang panumping gedhe tanapi galadhag kupeng tataning palinggih.
9. . Dene ta Raden Pangulu Tapsir Anom Ian pra ketib ulama modin pradikan tugur ana ing suram bi ning Masjid Ageng sasana istikap myang mujastuti.
10. Lan nebut asma Allahhu murah ing don sih akir nalangsa minta aksama pasrah sumarah sadanni mung Allah ingkang uninga murba-misesa sakalir.
II. Dadak nyaleweng ing tern bung tern bunge kang para santri tan kena tilar bismillah sakeh paribaweng dasih mangsuli marang jro pura pasowanan Srimanganti.
12. Kang kilen para tumenggung kaliwon jaba-jro tunggil panewu mantri kaparak myang gedhong ing kanan-kering karaton Gadhing Mataram panegar game1 sumiwi.
13. Sapangandhap sami kumpul reh jero tan ana pamit dene srimanganti wetan pangagenging pra prajurit . kang nora anyangga karya mayor kapitan opisir.
14. Pepak militer sadarum kathah kang sami sumiwi mayoring Wirautama mayor Trunasura tu..win mayor kaptin Jagabaya sarta mayor setap musik.
1 S. Mayor kaptin oil.deripun itendan kalawan malih mayor opsiriren setap manganggo 1ir Senen Kemis mawi kulam bi sadaya · duk tedhakdalem sang aji.
16. Anjajari aneng ngayun iku nu tu ti benere carita ngarsa ing mangkya lagya winuni panulise kaliwatan carike kurang satiti. .
17. Prajurit Jayasureku unnat panataning baris sawetaning pagelaran kabeh mranti sikep gewir amundhi pandhd padinan tindhih mayor kaptin opsir.
18. Kamandhungan kang winuwus Jayaketana prajurit 1awan Jayatanantaka tindhih mayor lawan opsir pandhel padinan musikan mangaler ajenging baris.
19. Neng sawetan kilenipun Manderata kang winarni Talangpaten Trunasura seket kapmese tan karl tindhih kaptin twede litnan butulan ing Langensari.
20. Trunasura mung sapuluh twedhe litnan kang nindhihi nuli kori bebu tulan ing kilen ingkang anjagi Jagabraja tigangdasa tindhih twede litnan siji.
21. Butulan wetan tinunggu sikep kapmes pra prajurit tigangdasa Jagabraja twede litenan nindhihi nuli Kori Saraseja Suraketana sapalih.
22. Sikep kapmes tindhihipun twede·Iitnan lawan kaptin ingkang aneng pamagangan
Wira Jagasura tindhih kaptin myang twede litenan lawan miranti bransepit.
23 . Griya plat pajagen catur sami tinengga prajurit siji-sijining pajagan kopral sajuga nindhihi maskapene amung tiga sajrone pura winarni.
24. Malih prajurit ngalumpuk Jagapura mung sapalih ina neng wetaning Andraw mawi anjagi bransepit tindhihe mayor punika kanthi irste litnan siji.
25. Lawan twede litnanipun palataran wetan baris iku Prajurit Tamtama mayor siji opsir kalih myang wahmister sapangandhap kathahnya seket winilis.
26 . Malih kang baris lumajur Prajurit Mijipinilih Ian ritmister sapangandhap Wirautama prajurit ri tin ester sapa .ngisornya sadaya tanpa kulam bi.
27. Mawi sikep sabetipun pandhele ingkang den ampil Jeng Kyai Maesadlajad lawan musik komplit prajurit Tarunakem bang munggweng ler denira baris.
28. Piataran sakidulipun emper Untarasanadi Ian ritmester sapangandhap ing Srimanganti kang baris Jayengastra munggweng wetan sikep sabete neng kering .
29. Pandhei sinawung mayore ingkang nind_hihi .Ian musikan kadipatyan manganggo taro miranti ingkang kilen baris urmat prawiranom anindhihi.
30 . Tindhih mayor kabiyantu kapitan tanapi opsir pandheie uga padinan Suratetana prajurit Trunasura Jagabraja litnan sapangisor iki.
31. Kajaba kang wus tinuduh ing karya kasebu t ngarsi sadayanira punika mawi tambahan kompeni Jayatanantaka Iawan Jayatetana prajurit.
32. Jayasura katrinipun kang sami baris ngurmati tata aneng Kamandhungan m yang ing page ran baris Ian Jayatetana ingkang caos miranti anjagi.
33. Neng pakoioneian iku sanggyaning para prajurit denira sami siyaga.
wus wiwit duk wau enjing wanci jam nem sam pun pepak sawiyosdalem ngunnati.
34. Mangke lajeng sami tugur dene panganggone sami kadya lamun sowan ajar ajar ageng den sepeksi Prajurit Suratetana kang neng Saraseja lagi.
35. Sapengkerdalem srimulku saben jam lajeng patroli maskapen kehnya dwidasa tindhih twede litnan siji mawi salompret satunggal angu bengi balowarti.
36. Kang samya tugur puniku kabeh jenak dennya linggih ngarompol nunggal sapapan lim golongane pribadi katon padha sukarena sarwi omong warni-warni.
37. Ana kandha mau esuk denira seoa meh keri Ian tedhakdalem srinata ana kandha andhisiki satengah nem neng paseban maneh kandha mentas sakit.
38. lku ijeh rum bu-rum bu disengkakake sumiwi tu win kandha lagi lungan aneng paran den jujuli rowang tutu r ana dhawah yen paseban dina iki.
39. Kang cerawak kandha gupruk sraweyan tangane kalih mau esuk arep dandan jebul soroging lemari digoleki ora ana banjure tak bedhat wani.
40. Ajaa ngono cilokun upamane sida keri den dhawuhi tungguk dawa rineksa neng Srimanganti Allah tobat ngudubillah kang inangkono aja nganti.
41. Rowange linggih gumuyu ngandhang kandhane ngendhoni sarwi kukur-kukur kama wong ajrihan kula niki sand hinge m angsuli sabda leres makoten wong ngabdi.
42. Tan wus winuwus kang muwus wus wanci satengah siji para jeng pangeran pu tra santana riya myang panji wadana kaliwon sarta mayor kapitan opisir.
43. Antuk paringdalem prabu dhahar-dhaharan lumadi ideran beri salaka kanthi sendhok lading cukit alus sarebet daluwang piring isi sop makruni.
44. Sekul goreng lan kuneng krun keju pisang raja kuning wedang teh kopi paresan minum-minuman mawarni konyak jenewer beteran gasiyun toya Walandi.
45. Anggur putih anggur wungu kalawan anggur Portuwin sampun sami kawaratan peparingdalem binukti angladeni punakawan santana sami majibi.
46. Maju miwah unduripun pangiringira ngladeni ran punakawan sewaka piring pirang-pirang beri anglur saking gedhong Reksasugata ingkang mranteni.
47. Laden marang panji buyut ku amung warni kalih sekul goreng lawan pisang wedang teh neng cangkir pruslin dene kang para wadana sakaliwonira tunggil.
48. Jajar mantri myang panewu ingkang nam but karya sami tuguran aneng jro ·pura kin on laju nam but kardi pinethil neng kapatihan kalilan nora sumiwi.
49. Kapyarsa munya jam panggung pukul satunggal tumuli ingkang darbe kuwajiban methuk kondure sang aji sadaya wus sami mangkat gam buh anglakoni wajib.
XIV. GAMBUH
1. Tata pangrakitipun neng Mandhungan kareta pamethuk Kyai Grudhaputra pangirit sarakit bregas kenek kusiripun •pangiringira mirantos.
2. Karyebat kang andulu gumaredeg marang setatsiun sapraptane laju tinata cumawis munggweng adhakan gyanipun em per myang ing jawi kulon.
3. Rata kang sami methuk miwah abdidalem lurah kampung jagawesthi kajineman onderdistrik Ian mantri pulisi kumpul rem buge condhong gumolong.
4. Supaya ywa tumpangsuh pamatahe parenca pinandum wetan-kulon lor-kidul dipun jagani lestariya kang ll;lmaku wong nonton aja ngelojok .
5. Rineksa mrih rahayu aywa nganti katanduk kang dudu ctedalane pangudi den istiyari winruhan sadurungipun kalakon sangsaraning wong.
6 . Garaning tyas mituhu tahan 1nulak memanising tern bung tetim bangan waton setruksi pulisi Iesane bakuh akukuh angangkah wosing wiraos.
7. Nenangi neja maju nora mijang mring sanak-sadulur koluring tyas endi kang nora netepi pinaksa pinurih mundur wong non ton tan kena mogok.
8. Ingkang prapta kadulu pra Prajurit Tam tam a kang methuk myang Walandi dragunder numpak turanggi ordenas mantri panewu · methuk ngampil-ampil golong.
9. Ngentosi kabeh iku litnan kolonel sapangisor rawuh Kangjeng Pangran Purbadiningrat utawi panunggilanipun wau wadana lawan kaliwon.
10. Tetemon nunggal dunung pra pulisi unnat rawuhipun Kangjeng Tu wan Asisten Residen ningali punggawa kang cikat-cakut cakep mring pak<;m tan ngendhong .
11. Dhonge cumadhong dhawuh kangjeng tuwan karenan mung manthuk wewangsulan unnate para pulisi mandhap saking kreta laju mring emper ingkang iring lor . .
12. Gegentosan lumebu metu jroning griya setatsiun Tuwan Radhemaker Thwan Lebrin tuwin Babah Mayor Be Kuwa Tun Babah Litnan Be Sau Cong.
13. Wonten ing riku kumpul ageng-alit myang wadananipun Kasatriyan Mangkunagaran wus prapti kliwon pulisi tan kantun saandhahane rumojong .
14. Limrah manawi methuk ngayun-ayun tumuliya rawuh anggrahita mireng suwaraning p1oit melingi sumenthit 1andhung 1amat-1amat aneng ku1on.
15. Katon kukus kume1un kumarasak bas-bos gumaludhug saya cedhak saya cetha ing pangeksi direksi banderanipun katon kumitir tan anggop .
16. Rada rindhik ing 1aku ngam bah kreteg Kali Pepe 1aju wus tan rikat panariking 1okomotip wauta kang sami methuk mrih enggon kinarya dhodhok .
1 7. Puguh kang samya du1u kinen mundur maksa ngesuk maju kerah-kereh Jagawesthi elik-e1ik . binantu bebahu sepur ngetan-ngu1on nyingkirken wong.
18. Dilarak kang tan nurut aja cedhak karo da1an iku iki mengko arsa den anggo 1umaris 1awan pa1erenanipun kareta kang saka ku1on.
19. Basa wus padha krungu gone prentah seru rada nesu wong kang nonton tumuli reg-reg ngunduri kang nyangga karya umaju manggon tan momor wong nonton.
20. Puma panatanipun pakunnatanira para-methuk yata wau titiyandalem sang aji ririh kendele dumunung tepming emper ingkang lor.
21. Prikanca kalang gu puh maju pasang dhak-undhakan kukuh mepet marang titiyandalem direksi ing sakiwa-tengenipun tinengga panewu loro.
22. Songsong neng pipi pintu sampun megar tumuli sang prabu jengkar saking palenggahan prapteng kori Jeng Tuwan Asisten maju nyelaki Kangjeng Sang Katong .
23. Asta tabeyan - lawan unnat angsung pambagyayu nulya laju sang lagya rawuh kinanthi malbeng wahkamer sang prabu lenggah kursi majeng ngalor.
24. Kangjeng tu wan tumu tur lenggah kursi myang pra narpasunu ngabyantara Kangjeng Raden Adipati mabukuh pangran kolonel tan adoh.
25. Dene sadayanipun
ingkang mentas andherek Ian methuk therek linggih ing emper sami sumiwi dhereg aneng ngarsa prabu tatane kadya duk miyos.
26. Kang aneng setatsiun jalu-estri maju suk-ingesuk rebut ngarep saking bangeting kepengin cedhak tamat kang dinulu amor punggawaning katong.
27. Saya ing jawi kidul
• akehing wong wis meh tanpa petung usreg oreg iku kang padha ningali priyayi kang sami methuk tinon wus sami mirantos .
28. Wiratamtama gupuh nyengklak kuda tuwin pra panewu mantri lurah ordenas kang ngampil-ampil Walandi dragunder ngayun jejer sakawan tan adoh.
29. Kreta-kreta pamethuk mapan nyelak kenek kusiripun wimanendra kareta sampun cumawis neng emper seng ingkang kidul wauta Kangjeng Sang Katong.
30. Ririh jumeneng laju miyos saking wahkamer sang prabtt Kangjeng Tuwan Asisten Residen nganthi tumindakdalem kadulu alon tan kasesa ngemong.
31. Mring wadyabala sagung kang jajari tat a an eng ngayun flliwah ingkang anggarebyeg aneng wuri wus rawuh ing emper kidul gya paring tabe sang katong ..
32. Mring kangjeng tuwan wau miwah marang pra tuwan kang methuk babah mayor babah litnan datan karl rhyusnya mangkana laju minggah mring kareta alon.
33. Kangjeng Pangeran Prabuningrat tuwin risang mantri ngayun den dhaWuhi,sakaliyanira tunggil andherek Kangjeng Sang Prabu lenggah bak ngajeng wot sinom.
34. Panongsong gonceng pungkur 1 kenek kalih rakitan tin.untun lumaksana titiyandalem sang aji ngajeng-wingking gumarubyug ingkan andherek tan adoh.
35. Sareng panumpakipun ing kareta sajake kasusu para gusti salong nitih otomobil tata urut anglur selur kadya brakithi ngalih gon.
36. Wongmiyat kerut katut kapilayu titiyan Sang Prabu menggok ngidul sapraptane Pasar Legi gya nekuk mangetan terus lampahing kareta alon.
37. Pasar Widuran laju prapteng pratelon menggok mangidul _kreta ageng ngajeng residenan maksih lestari lumampah ngidul ing Gladhag alun-alun lor.
38. Para mantri panewu golongan jawi kang samya tugur gupuh gugup mudhun andhodhok ngurmati neng ngajeng pasebanipun pakapalan wetan-kulon.
39. Titiyandalem terus
nratas tengah leres ringin kurung Dyan Pangulu sakancane ketib modin sami neng sangajengipun surambi unnat andhodhok.
40. Rawuh sangajengipun trateg ram bat prajurit kang tugur Jagasura ngunnati presentir gewir pandhel tumelung myang tam bur munya salompret tot tit tot.
41. Kareta tan lumayu sapiturang we tan m enggok ngidul Kori Brajanala Kamandhungan nuli pra prajurit tata kumpul kang baris wetan myang kulon.
42. Presentir gewiripun yata wau kangjeng Sang Aprabu sampun munggeng Maderata taksih riitih para pendherek gya mudhun sampun sumaos ngarompol.
43 . Neng wingkingdalem prabu kanan-kering ngarsa wus supenuh miwah para pangeran kang tengga puri riya panji wayah buyut opsir kapitan lan mayor.
44. Kang nora baris iku sadaya neng Maderata methuk wadanestri sakarerehan anunggil tansah kalung samiripun Nyai Lurah ingkang nongsong.
45. Sadaya para methuk unnat anoragane tumungkul ingkang cara Jawi ngapurancang sami lunggana numpang ing dhengkul sweda salukat tan ngonggrong.
46. Kang dherek neng bak ngayun santpun mandhap yata Jeng Sang Prabu miyos saking kareta dipun songsongi ingkang anjajari ngayun alon lumaku tan pedhot.
47. Munya Wihelmus lagu musikan ing kadipaten iku bregas srigak trangginas para prajurit unnat presentir tan kidhung Jayengastra prawira nom .
48. Pandhelira tum elung milangoni lampahdalem prabu sampun laju malbeng Kqri Srimanganti setap musik munya barung lagon Wihelmis run'lojong.
49. Para prajurit sagung ingkang baris tugur jro kadhatun nora pae sami gupuh angunnati munya munyet nganyut-anyut pradangga salendro-pelog.
50. Bebarengan tinabuh .piniyarsa swaranira umyung rame kadya nam brama at1r basuki gustiku kang nem be rawuh Kangjeng Sang Katong ngadhaton.
51. Samana sampun laju srinarendra malbet Dalem Agung Prabayasa para putri mangastuti sanityasa susetyayu kayun kayungylin ing katong .
52. Kuneng kangjeng sang prabu wus dhawuh sakeh kalilan mundur Kangjeng Pangran Arya Prabuningrat tuwin kangjeng risang anindya nung sapangisor sami bodhol.
53 . Kang dherek myang kang tugur sowang-sowangan sadaya kondur saking pura untaping wadya gung-alit ngetan-ngulon ngalor-ngidul maluyeng sasana ngaso.
54. Titi panitranipun pepengetan pinardaweng kidung tarpa kadung kadungkap mindi wigati gita sabdane jeng ulun sampeY,andalem sang katong.
55. Yekang mangripta lugu lega nata ing sastra myang tern bung tetem bangan anu t sahaknya reb dasil1 asih umangsah yayah hru lepasing laras prapteng don.
56 . Sa don sinidi sadu sida dadi ri Anggara Madu candrakanta ping dwidasastha marengi wuku Landhep nuju tulus Dewa ri Endra paningron.
57. Wasesasagara gu ng . pranatamangsa madya kapitu sitaresmi Mukaram Kunthara Alip angka sewu wolungatus patangpuluh telu manggon.
58. Byar dadyesthining ratu kaping pitu Januwari taun sewu sangangatus tigawelas tuwin sangkala kawignyanipun Sang Nata Terus Gqmolong .
XV. SINOM
1. Kamantyan memalat driya dhawuhdalem jeng sang aji angripta kinen laj11wa kang wus winursiteng ngarsi purwaka . Dhandhanggendhis Sinom Mijillawan Gambuh Gurisa kinancuhan Pocung Maskumambang warih Asmarandana andudukwewuluhan.
2. Pangkur kanthi Gambuh dadya winilis kang wus tinulis lulus kawanwelas sekar sinukarta kang winarni ing dina Senen Legi iku tanggal kaping wolu maksih ing wulan Besar anunggil warsa ing nginggil enjang wanci jam sadasa jrining pura:
· 3. Pra punakawan niyaga lawan wirasmara tunggil tetindhih taledhek nama Bok Lurah Asmaralaksmi Bekel Langenwatari neng bangsal pradangga iku kang gangsa wus tina ta salendro pelog Kiyai Kancilbelik Gunturmadu pangkon pradan.
4. Kagungandalem misikan nglempak ler wetan pandhapi pra pangran putra santana para i'iya miwah panji wayah buyut sumiwi Onder Mayor Dyan Mas Menggung
Wiryadiningrat sarta kaliwon panewu mantri lurah ordenas bekel terbis ajidan.
5. Sekretaris punakawan kliwon kemasan Ian greji karapyak pangrembe nglaban kliwon kadipaten tuwin ranan pandayan panji gindes kanoman akumpul kaliwon pamajengan ing Klathen ingkang pintehil ambiyantu karya kantor Kridhardana.
6. Panewu mantri pethilan pangrem be majengan tuwin kebondharat tan pambelah inantri tuwin kanca panewu mantri kadipaten sarehipun lurah bekellan jajar para denmasan sumiwi punakawan santana bekel lurah.
7. Kamituwane neng ngarsa pra abdidalem Walandi · setal mester Ian ordenas wagenmester kusir Wlandi panylompret datan tebih lawan pureideripun tukang tapel Walanda angadeg tansah posisi sami munggweng paningrat iring utara.
8. Abdidalem kalawija kalawan metengan tunggil neng wetan wiwara priya ngulami pamijen siji dene kaliwon carik sapanewu mantrinipun jajarira sadaya neng Sanawilapa nulis pra prajurit kang seba ing palataran .
9. Trilikur Wiratamtama, tindhihe ritmester siji prajurit wirautama telulikur tindhih upsir prawira nom prajurit ugi upsir tindhihipun kathahnya tigawelas mantri kraton caos munggwing jawi kori ingaran Wiwara Kenya .
10. Nyi Tumenggung Nyai Lurah lurah pasindhen puniki lawan Lurah Narantaka bekel sinoman kang tampi plataran ler sumiwi Nyi Lurah Nyai tumenggung kang sami marak nglarag mujur jejer-jejer linggih aneng sakidulwetaning Maderengga.
I I. Iku kang sumiweng pura angliga tanpa kulambi ing Srirr mganti duksina jawi kor! pra prajurit J ayengastra kang jagi maskapene telulikur tindhih opsir satunggal mranti slompret tambur suling ingkang wetan iku pacaosanira.
12. Prikanca mantri keparak anyatunggal kanan-kering kekalih Jajar Nirbita J ajar Anggadara kalih Jajar siji kiwa-tengen Jajat Mandhung kemit bumi satunggal Bangsal Magangan pra mantri empu lawan medel ecet sungging pulas.
13. Pra panewu mantri kalang jajar siwule tan kari kang caos Gadhing Mataram dene prajurit kang jagi sanga kalebu tindhih koprallan saresanipun maskapen Jagasura iku anjagi brailsepit dene Kori Saraseja brak .kangjaga.
14. Prajurit Jayatetana maskapen dwidasa katri tambur salompret sanjata tindhihe opsir sawiji malih prajurit jagi Suratetana puniku aneng kori butulan Brajanala kilen mranti sikep kapmes kalihwelas tindhih sersan .
15. Kori Brajanala we tan ingkang jagi pra prajurit sikep kapmes Jagabraja kalihwelas kang nindhihi pangkat saresan siji Kori Brajanala kidul kang caos kanca jajar kemit bumi kanan-kering Jajar Mangundara Ian Jajar Panyutra .
16. lngjawi Jajar Nirbita ·· Jajar Saraseja tunggil sitinggi1 kidu1 pengkeran ingkang caos myang sumiwi para panewu mantri undhagi 1an tukang batu pandhe sajajarira mantri pambubut panguidr sakarerehane jajar padha seba.
17. Wangsul mangaler carita ICori ageng Srimanganti kang caos-mantri kaparak kekalih ing kanan-kering akanthi jajar kalih Cangkraknyana namanipun ugi ing kering-kanan jroning Bangsal Srimanganti pra wadana jero sakaliwonira ,
18. Kaliwon panegar kalang panandhon gandhek sumiwi linggih therek neng jarambah turut pinggir den sambungi panewu Iawa:n mantri keparak gedhong lumajur kraton Gadhing Mataram Jajar Keparak Ian malih gedhong jajar kraton sam1 neng kajogan.
19. Luber mring Bangsal Kanoman kanca jajar dennya linggih Bangsa1 Srimanganti wetan manggalanireng prajurit kolne1 k\unendhan tuwin litenan · mayor opsir kapitan
Mijipinilih kang jagi tigalikur myang slompret tambur sulingnya.
20. Tindhihe opsir satunggal sanga Jagasura jagi jroning Kori ·Kamandhimgan Jajar Kanomim sumiwi kang caos kanan-kering jaban kori Jajar Mandhung lan Jajar Anggadara ingkang tungguk amajibi anabuh jam ageng kang neng Kamandhungan.
21. Brak kang ki\en dragunderan gangsal Walandi kang jagi Talangpaten Trunasura kalihlikur tindhih opsir · brak wetan pra prajurit Jayatanantaka tungguk sikep guwir dwidasa tambur slompret tindhih opsir kori gapit kang jro Jajar Wisamarta.
22. lngkang seba emper jaba Jajar Brajanala tunggil panewu mantri kabayan bekel jajare tan karl kang seba neng sitinggil jroning Bangsal Angunangun mantri kala wan Jajar Sarageni seba kemii ing bale bang lurah anggong sajajamya.
23. Jroning Bangsal Sewayana kanca gandhek kanan-kering bangsal ajit sakembaran . soring kori wijil kalih kanca jajar sumiwi ingkang wetan Martalulut kulon Singanagara kori wijil pisan jawi Jajar Priyanta kang ngampil upacara .
24. Waos trisula dwidasa kalawan senjata kalih Kyai Kuthung namanira songsong bawat ugi kalih panganggone . kang ngampil dodotan lurik berkutut kulambi laken abang bangsal kilen pancaniti pacaosaning panewu mantri jaba.
25 . Bangsal ingkang iring wetan pacaosaning prajurit kalihlikur Jayasura sikep gewir den tindhihi upsir amung sawiji miranti salompret tambur taratag pagelaran puniku ingkang sumiwi Kangjeng Raden Dipati Sasradiningrat .
26. Abusana bebasahan wangkingan nama Jeng Kyai Dumung sinelut barleyan kunca anggubet kawuri ngendharah nrampat siti angagem makutha biru mundri tinitik sotya · rikma Ius kaukel keling serat penyu sekar alit jram saajar.
27. Majeng ngidul dennya lenggah epok ageng munggweng kering anengenaken kecohan myang lopak-lopak sumandhing ingisen sedhah semprit pangracike kuputarung wohan sadak ·panasar resik panatane apik dhasar suruh weweton ing Kartasura.
28. Wingkingnya sang mantrimuka abdi kapatihan linggih pra panewu mantri lurah bekel jajar Ia wan mantri anon-anon nagari kabaya!l kabeh tut pungkur ·. angampil upacara padinan yen Senen Kemis kang andherek sangang puluh winatara.
29. Duk wau denira budhal saking kapatihan nitih kareta agem padinan landhower kuda rong rakit kenek kusir jas langking karetanira lumayu dumugi ing geladhag titihan lumaku rindhik ginarebeg abqi miwah upacara.
30. Kang wus ngrumiyini lampah nalika jam sadasenjing dumugi wringin sengkeran mandhap tumuli lumaris ngagem canela langking magang anjajari ngayun gumerdeg kang tut wuntat songsong prada!l kendhit wilis kalih eler dene ing jro byur parada.
31. Ganjarandalem sang nata dene wus winisudheng srinugraha pangkat sat\Jnggai lumampah dipun songsongi nuli kang ngampil-ampil Iopak-Iopak mas tinatu Ian kecohan epok ageng wus winarni munggeng kanan-keringnya jeng mantrimuka.
32. Malih ingkang upacara pasikon dipuri uiesi nama Kyai Nindyasara suh tuwin ing ganja mawi sarasah kancanadi tinretes sotya sumunu barliyan seiing mirah memel cinawi angrawit wrangka wreksa candhana ginebeg gilap.
33. Menggah pasikon punika paringdalem jeng sang aji kang jumeneng sapunika Ian saben Siyem den ampil kalih baiongsong rukmi sabet suduk namanipun Kyai Saranugraha sumbui pangesesan siji miwah sumbui wadhah pangunjukan wedang.
34. Kalih sapitan sap asta miwah tungkat garan rukmi lante aius naman Iembat beri sasab serbet putih ceret barlin Ian malih ceret paturasanipun waos panurung papat waos baiandaran siji namanira Kiyai Kedhutsantosa.
35. Malih ingkang atut wuntat talempak den ampil nami Kiyai Panatabasa kothak makutha pinundhi songsong ageng Ian alit palangkane datan karitun manawi sampun mapan denira sami tut wuri nuli sami den palangkakken sadaya.
36. Kang ngampil-ampil samiran samir pareanom kesting pra panewu mantri lurah manganggo basahan sami jajar kulukan langking bebedan ganep myang dhuwung linggih sila ngalempak wingkingnya sang nindyamantri dene sagung wadana jawi mangandhap .
37. Nunggil jeng radyan dipatya lumajur kapara wuri ingkang sumewa ing kanan nenggih wadana penumping tengene kang alinggih wadana bumi puniku malih sakananira wadana gladhag nyambungi maksih laju kanannya wadana jaksa.
38. Keringnya jeng mantrimuka wadana sewu tumuli wadana ageng sambungnya nuli wadana pulisi malih ingkang nyambeti lumajur kapara pungkur para kaliwon jaba dene pra panewu mantri linggih therek munggwing tepining taratag.
39. Sewu myang gedhe neng wetan ajenge mangilen sami panumping bumi pracima majeng mangetan sumiwi lelemek linggih lampit trapsila nurageng tanduk tinon lir nora beda kalamun nuju sumiwi ngabyantara ing kangjeng srinaradipa.
40. Pakapalan kadipatyan wadananira sumiwi Ian panewu mantri jaksa sarayuda miwah carik malih paseban 1mantri panewu Rgajeng ngalumpuk neng Gladhag pakapalan tata linggih urut pinggir marep ngidul marep ngulon miwah ngetan.
41 . Kang sami sowah sadaya jawi lebet pra bupati sapangandhap.bebasahan akuluk mathak kulambi sikepan gedhe langking lugas kinancing Pe Be krun ing jero rinangkepan kulambi putih sinetrik pra sumewa katon manising wadana.
XVI. Dhandhanggendhis
1 . Amangsuli ing kadhaton malih kangjeng srinarendra abusana munggweng jroning kamar gedhe priyantundalem sepuh miwah anem sami ngladosi kang lenggah Prabayasa prameswari prabu Jeng Ratu Pakubuwana wingkjngdalem Kangjeng Ratu para gusti kang dereng sami kran:ta.
2. Wuri wayahdalem anyambeti pra priyantundalem sapunika kang sepuh miwah kang anem sami marak neng kidul pra priyantundalem suwargi srinata kaping sanga kajogan supenuh badhaya sarimpi marak miwah jaka palara-lara anunggil manggung ketanggung pepak.
3. lngkang marak kajogan ing ngarsi wayahdalem kang wus sami krama kajogan ngajeng iring ler nenggih sawetanipun Kamar Gadhing kang marak sami angampil upacaradalem Kangjeng Ratu pepak para ruming pura kawuwusa sampeyandalem sang aji rampung dennya busana.
4. Miyos saking kamar ageng muli lenggah munggweng Dalem Prabayasa sangajenging kori gedhe mangagem sang aprabu nyamping latar pethak garingsing· resik babaran mubyar ing ngarsa winiru trisweda mepet tan wudhar apaningset darining wungu kemrunggi sinongket ing benang mas.
5. Anum pang epek baludru wilis sinulam benang sutra rineka sekar argulo sarone katimang sesotya gung dhapur gendhong sinilih-asih Ian mirah salaga mas lemes ukeling lung angagem rasukan takwa sutra ijo me pet ing janggan tinitih ing kancing tengah mirah.
6. Tangkep kering pinati paniti sotya reta runtut pinasangan Bintang Suryawisesan·e ' sangisorira sinung Rider Orde Leo Bronsuwik erloji karset panjang pandelire gathuk sangsangan rante kancana apanunggul kanigaran mas cinawi dhedhasar kastur kresna .
7. Ngagem wangkingan Kangjeng Kiyai Tajumalela selut barleyan sineling mirah malereh tetirahe jumerut akandelan balewah rukmi a Ius sinangling wra ta canela baludru wungu binalodir gim mas gilap kelem barintik miwah bareji numpang ing patra sekar.
8. Lenggahdalem kangjeng narapati munggweng Dalem Ageng Prabayasa wus sawatawis dangune ampilandaleni prabu upacara kang wus cuma wis kaampil pra badhaya my'ang sarimpi sampun umandhap saking parasdya samya marang ing paningrat tata linggih yata · kangjeng sang nata.
9. Jumeneng nuli lumaris aris atut wuri kang ngampil kecohan iku priyantundalem nem namanira sinebut sira Raden Asmararukmi andherek aneng wuntat upacara prabu sabet Jeng Kyai Jabardas tameng ceplok plag Belgi Ian simbul rukmi miwah beri kancana.
10. Agemdalem dus Ia wan cepuri rotan J eng Kyai Paksinugraha miwah talempak namane kangjeng kyai puniku tandhu kaca parabot rukmi tanggap · musikan urmat Wihelmis munya sru Srikaton pathet manyura den sindheni swara methit methet ati abantas
11. Obah kabeh kang sami sumiwi sami urmat ndhodhok ngapurancang semu sumungkem driyane tan sah pamawasipun marang kangjeng srinarapati wus lenggah munggweng dhampar samadyanipun Pandhapa Sanasewaka wingkingdalem para badhaya sarimpi sila solah dyatmika.
12. lngkang so wan wangsullinggih malih nuli pangeran putra santana riya ing nginggil wingkinge majeng lumampah urut prapteng tepi paningrat sami andhodhok mangarcana sawusira laju minggah lampah bocong tamban prapteng empering Sasanasewakaji tata lenggah sumewa.
13. Sam pun suwuk gangsa Ia wan musik sami arsaya para sumewa ayem kayoman driyane yayah payung tumiyung rahayune risang siniwi sina:wang ing grahi ta panjenengan ratu tuhu kekasihing Suksma pratandhane beda panduming dumadi wenang murbamisesa
14. Yata Nyai Tumenggung kang tampi kanthi Nyai Lurah Narantaka mangas.tawa sakarone munjuk ing sang aprabu nyaosak<:n aturing dasih mrih kanca gandhek ingkang mariksa duk wau abdida1em pra santana myang wadana kang samya repot mring loji boten wonten kang prapta.
15. Abdida1em Raden Adipati 1ajeng sowan wonten tuwin Pangeran Ko1one1 Purbanagara sampun sowan sapangandhap anunggil ing Srimanganti wetan 1aju unjukipun abdida1em pra wadana jawi-1ebet sadaya sampun sumiwi pepak neng panangkilan.
16. Wadana kang taksih nyuwun pamit Raden Mas Arya Purwanagara makaten pa1apurane ma1ah dhawuhing prabu dennya pamit wus kalih warsi amempen aneng wisma wau Nyi Tumenggung nyaosken 1aporanira abdida1em Nyai Lurah ingkang sami . ng1arag nyuwun timba1an. ·
17. Sawu.iira atur piniyarsi srinarendra aparing sasmita nora nana tim ba1ane nu1ya Nyai Tumenggung dhawuhaken kalilan mulih matur inggih sandika yata sang prabu Nyi Tumenggung katimba1an nembah maju laku dhodhok nuli linggih neng ngarsa ce1ak dhampar.
18. Wiyosing dhawuhda1em sang aji salowonge didaleJp wadana Gadhing Mataram samangke ingkang jinunjung lungguh kaliwon nami Dyan Mas Ngabehi Atmadipura sinantun nama Raden Mas Ariya Prawiradiningrat dene kang gentosi kaliwoning ordenas.
19. Kaliwon carik katuwa nami Raden Ngabehi Mangkudipura sinung lestari namane sawusnya tampi dhawuh medal marang ing Srimanganti ndhawuhaken timbalan mring kaliwonipun gandhek kering nama Dyat:t Mas Ngabehi Jayadarsana .Dyan Ngabehi Purwadarsana kanan.
20. Matur sandika gandhek kekalih Nyi Tumenggung wangsul ngabyantara munjuk wus dhinawuhake timbalandalem prabu amisudha abdi kekalih nengna sajroning pura ing jawi winuwus gandhek ingkang tampi dhawah sakarone sami ambikak kulambi kalung samir rerenda.
21 . Gya umangkat marang Pancaniti panewu gandhek kalih tut wuntat tan rikat lumaksanane alon tibane suku lamun tengen ingkang mangarsi sami tengen tumindak tan b'eda irig laku yen kang kiwa padha kiwa bau nekuk amiwir samparan kering tangan tengen lembehan .
22. Bregas ganggas trengginas respati awiraga karana nyatriya rarase macan kaluwen pantes cundakeng prabu sampun laju dennya lumaris datan kasorot surya kalingan ing mendhung ngendhanu ing antariksa . ·wor riris kapiyarsa s"'araning angin kepyur-kepyur warata.
23. Kang sumewa an eng Pancaniti sami ngira deres ingkang jawab samana Kangjeng Rahaden Adipati gya mundhut pasikone wus sinangkelit sasmita ngering-nganan minggah sowanipun dhumateng ing sitibentar pra wadana kaliwon panewu mantri andherek sami minggah.
24. Sapraptanira sami sumiwi tata aneng Bangsal Sewayana sang nindyamantri lenggahe munggweng ler majeng ngidul pra wadana jawi nyambeti kawuri kering-kanan lir nalikanipun sumewa neng pagelaran wus katingal dutendra ngadeg ngentosi aneng wetan witana .
25. Kaliwon gandhek tandya lumaris marang ngarsane sang mantrimuka rada adoh ngadeg bae tumuli uluk-uluk sabdanira Rahaden Adipati Sasradiningrat timbalan sang prabu enggeh wewangsulanira gya jumeneng majeng andhadhap respati parigel paribawa.
26. Anirrtbangi sang duta mangarsi rong kembaran wiraga andhadhap mendhak rupepeh-rupepeh nyangga wironing kampuh sareng celak tumunten sami andhodhok ngapurancang andhawuhken sampun purwa madya Ian wusana wigatining sabda cundakeng narpati . wus katampen sadaya.
27. Kosokbali wangsulan mungkasi atur sembah manira sandika cundaka mangsuli enggeh kaliwon gandhek laju lumaksana mring Srimanganti Jeng Radyan Adipatya wangsul lenggahipun jroning dhawuhken timbalan saya deres udane kongsi naritis marma sang cinundaka.
28. Samya pinayungan songsong kuning denira lumampah nora owah maksih baregas pacake tan mantra katrahan truh catur duta wus sami prapti ·Iungguh neng Srimangantya sigra canthel atur nyai regol amelingna marang Nyai Tumenggung supaya mijil enggale sampun prapta.
29. Tata linggih an eng Srimanganti alon maju sang mentas dinuta wus lapur kaliwon gandhek gandhang wahyaning wuwus tan was-uwas \tatas patitis titining palapuran sigra Nyi Tumenggung wangsul angabyantarendra nglapuraken aturing gandhek tinuding sampun konjuk sadaya.
30. Abdidalern Raden Adipati nyuwun wedalipun ingkang samya badhe kawisudha rnangke dhawuhdalem sang prabu kalilan wus dipun dhawuhi kalih pisan umedal saking jro kadhatun anjujug ing Srimangantya wadananirig bekel jero rnarentahi mring Kaliwon Raden Mas.
31. Ngabehi Sujanapura ngirid angaturna ing sang rnantrirnuka wus sami prapta ngarsane silastawa mabukuh sakarone wus den dhawuhi denira winisudha ing kangjeng sang prabu pakenira nglakonana ing sagawa-gawene wajibing dasih matur nuwun sandika:
32. Dhawuh malih Jeng Radyan Dipati mring kang ngirid bekel jro supaya amarnahake linggihe sandika sigra mundur wangsul marang ing Srimanganti lungguhe wus pinarnah ing gon kang tinam tu wuwusen malih jro pura kangjeng srinarendra pan maksih siniwi putra santana wadya.
33. Nulya pradangga tinabuh malih munya Gendhing Ladrang Srikuncara nem pelog rehab bukane panggedhe myang panerus rericikan biyantu kengis ngese mulet wiletan agulet lir gelut lulut ngilut mulut driya driyasmara tatas putus tetesing tis nitis Hywang Dewarena.
sami sumiwi 34. Suka.sakeh kang1 rasa-rasa tan arsa muliha karasan miyarsakake rarasing gangsa runtut pra sadaya bangkit rakiting tetabuhan tan lirih tan seru saupama den wawrata nadyail amung sararitbut yekti tan silir lilire rampak papak.
35. Sasuwuke pradangga kang muni nuli priyantundalem mangarsa neng kanandalem lenggahe datan pantara dangu pra badhaya miwah sarimpi kang marak wuri nata sadaya wus medhun mangilen munggweng paningrat yata wau sampeyandalem sang aji jumeneng sa king dhampar.
36. Ririh lumampah angenyapuri jengkardalem mungsik munya urmat lagu Wihelmis rarase alon alelah landhung bareng munya pradangga Gendhing Undur-undur Kajongan calapitanipun bening tinaluh pinjalan panyuwuke ana ing nem gong ngelebi mawi minggah sawilah.
37. Nansing iku maksih laju muni durung suwuk yen maksih katingal kangjeng iswara jengkare ingkang sumewa sagung ageng-alit sami ngurmati andhodhok ngapurancang para narpasunu pangeran santana riya wau ingkang sumewa aneng pandhapi wus mandhap sami urmat.
38. Munggweng natar ordenas Walandi lampahdalem srinararyadipa badhaya srimpi andherek priyantundalem prabu ganti Raden Purnamarukmi caket ngampil kecohan puniku wus rawuh Dalem Ageng Prabayasa Kangjeng Ratu Pakubuwana wotsari myang para ruming pura.
39. Stinarendra laju malbet maring ing sajrone Sasanapusaka ugi nami Kamar Gedhe nengna kangjeng sang prabu kacarita malih ing jawi ingkang sami sumewa sadaya gya mundur para nambut karyeng pura laju manjing marang gedhonge pribadi nora milu bubaran .
40. lngkang caos pan maksih sumiwi aneng plataran ordenas lurah punakawan sesamane miwah panji kang tungguk nunggil mantri pethilan linggih wetan Sanawilapa sami santun kuluk pasewakan kuluk mathak sabubare sami kuluk kesting langking penewu mantri lurah.
41 . Punakawan santana tumuli nata bangku miwah palenggahan munggweng parasdya madyane wus rampung nuli mundur pra niyaga sebane ngalih mring Sanaandrawina sadaya tan kantun taledhek Ian wiraswara santun gangsa mangke Kyai Kadukmanis kalawan Manisrengga .
42 . Punakawan sewaka ngresiki ing pandhapa ageng myang paningrat cekat-ceket nora cewet iku Nyai Tumenggung sakancane kang padha tampi Iir saben sami mapan neng paningrat kidul bekei kaiawan sinoman myang sedhahan miji iku ngampil-ampil sabet tameng Ian rotan .
43. Kawuwusa Jeng Radyan Dipati wau kang sowan neng Sewayana sareng wanci ngajengake jam kalihwelas Iaju sowan marang ing Srimanganti bupati bekel jaba ingkang atut pungkur sapraptanira aienggah Ian wadana kaliwon panewu mantri reh jero maksih pepak.
44. Srimanganti wetan ugi taksih ingkang sowan koionei kumendan ' saandhahane sila dhemes andheku yata Kangjeng Radyan Dipati alon dennya ngandika mring wadananipun bekel jawi andhawuhna mring wadana kang caos anuju sulih kaliwon nama Radyan.
45 . Ngabehi Bujadipura tuwin Dyan Mas Ngabehi Sujanapura wadana bekel dhawuhe melingna Nyi Tumenggung
.ingkang tampa salah sawiji metu mring Srimangantya ki Iurah kang dhawuh kang caos sigra parintah canthei atur Nyai Regoi wus wineling matur sandika mangkat.
46 . Kocapa jro pura srinarpati wus Ienggah munggweng sanaparasdya kadya saben padinane mangagem jeng sanguiun rasukan sup dhedhasar wills sawit jubah Ian kotang kancing akik wungu adhesthar wangun cakraman anyangkelit wangkingan nora kaeski nama Jeng KyafBrekat.
4 7. lng sajrone Ienggah mariksani serat-serat saking residenan pustaka palapurane saking wadananipun kasentanan Senen Ian Kemis myang saking Rad Nagara malih serat konjuk paiapuran kapatihan miwah serat saking wadana prajurit kalawan Marduyatna.
48 .. Palapuran panguion Ian saking Dyan Ayu Dipati Sedhahmirah myang wadana kadipaten serat lapuranipun garap Kartipura utawi pakaryan Kartipraja malih ingkang konjuk serat bab kabudidayan medal Tuan Tapsera de Matos nami pangkat sopir itendan.
49. Kahanane onderneming sami wewengkoning Praja Surakarta serat-serat sadayane puniku ingkang konjuk apan sami den uningani sadinten-dinten tansah makaten sang prabu . panuwunan palapuran jroning praja miwah sajawining nagri sadaya kauningan.
50. Yata Nyai Tumenggung umijil Nyai Lurah Nyi Regol tut wuntat Srimangantisapraptane anyelak dennya lungguh ing ngarsane sang nindyamantri tum uti angandika acaosa unjuk manira cumadhong dhawah wiyosdalem Garebeg Besar puniki sandika kang liningan.
51. Nyi Tumenggung wangsul manjing purl alon munjuk ing jeng srinarendra pepatihdalem ature dhawuhdalem sang prabu kadya adat wiyosing aji ar'lembah wangsul medal sigra paring dhawuh marang risang mantrimuka wus katampen dhawuhdalem jeng sang aji mundur kang cinundaka.
52. Nulya Kangjeng Rad(m Adipati · dhawuh mring wadaiia bekel jaba myang wadana jro bekele sakaronira laju maratakna dhawuhing aji kadya kang wus winahya ing Nyai Tumenggung andheku matur sandika bekel jero anoleh manengen angling nglestantunaken dhawah.
53. Mring wadana caos sigra nuding marang panewu kaparak ingkang caos amajibi gawe . serat angemot dhawuh kang ijoan wus den tulisi tan dangu sampun dadya kupi minggah ing buk buk pengetan Srimangantya wus mangkana Kimgjeng Raden Adipati mundur denira sowan.
54. Anglut kang sami neng Srirnanganti pra wadana kaliwon mangandhap bangsal wetan sami dene pan amung ingkang tungguk wadana lan mayor satunggil nora melu bubaran jro pura winuwus srinarendra maksih lenggah yata wau wanci jam satengah kalih Nyai Lurah Keparak.
55. Nyai Ainongbujana mangarsi nembah kula nuwun aturira jrih kula kaabdekake nyaosken aturipun rayidalem Sri Prameswari Jeng Ratu Pakubana didalem tinuduh dikakaken caos nata dhahardalem kula nuwun sapuniki sampun rampung sadaya.
56. Manggut paring sasmita wus tampi nuli mundur ingkang lapur dhahar srinata maksih siniweng Sanaparasdya luhung tan pantara dangu kapyarsi rebab ririh rinaras kawate kinuku theng-theng tinilingken kama anututi gendere gedhe den griming nuthuk nem Ia wan jangga .
57. pakolil\ _saimetan silir gya ki1nosok mundur lelirihan bareng lan gender gam bang myang suling melung munya pathet manyura ririh ingarah woring raras lumaris alurus wiwit wewilahan tengah nuli gulu munggah tengah mring nem cilik ngelik anyampar jangga.
58. Ngalokor mring barang anibani . wilah tengah wangsul maring jangga gya barang tiba nem gedhe bali barang lan gulu nyampar lima tengah mungkasi sawusira pathetan wiraswaranipun dhehem nuli bawa sekar Kuswaraga tibeng pada munya gendhing ladrangan Srikaloka .
59. Sampyeng rem peg panabuhe apik kang miy.arsa datan myat pradangga kewala mung krasa ngese kabeh kalebeng kalbu lir anggane toya den mori ing aes setrup mawar trimurti rumangsuk yakti tan susah winijang asaling kang adon-adon dadi siji mung krasa seger sumyah .
. 60. Mangkono maneh pradangga muni lamun runtut larase kepenak tinabuh bareng embyake kang gerong suwara rum meneng gerong ringgit nyindheni ngelik bablas lir pisah agadhuweng gathuk nglewer ngereni irama anglamlami lelangen winong ing gendhing anundhung duka cipta.
61 . Sasuwuking pradangga tumuli srinarendra malbeng Prabayasa ampilandalem andherek para sumewa mundur sowang-sowang bubaran mulih amung ing Gedhong Reksa sugata punika kanca gedhong kering-kanan maksih pepak panewu kalawan mantri bekel jajar kebayan.
62. Seba byukan sami nambut kardi olah-olah dhahardalem ulam sate penthul dhendheng age empuk den ejur mumut · dennya karya lagi sathithik leladen dereng kathah ulam ingkang konjuk puniku kinarya coban mung minangka icip-icip bokmanawi wonten kang kekiringan.
63 . Benjing-enjing olah-olah malih pisowane beladheg rong dina kang anjenengi lurahe wadananira nuju amajibi tampa nunggoni nama Raden Mas Arya Wuryaningrat iku bupati jro gedhong kanan kawuwusa anunggal dina puniki ing Bangsal
64. Jejel-riyel ingkang nambut kardi sami ngrukti akarya gunungan tata neng pananggap emper kathahnya kawanlikur kalihwelas gunungan estri anama Gegenderan myang Saradanipun saking Nyi Tumenggung wetan Ian gunungan jaler kalihwelas iji nama Gagakurakan.
65 . Puniku paladen ' saking Nyai Tumenggung ing kilen kawajiban . parigel kang nyambut gawe saking kulinanipun saben Bakda ping tri sawarsi ajeg sami anggarap rong dina sadalu pepak isine gunungan sega iwak sapanganan warni-warni danaraja.
XVII. Asmaradana
1. Wengine nora winarni wus prapta :ri Salasenjang nenggih sajroning kadhaton para sumewa wus pepak lir adat saben dina Nyi Tumenggung sarehipun kang tamp i pepak sadaya.
2. Samana wau wus wanci anenggih pukul sa we las wauta kangjeng sang katong sasampunira busana am ung ngagem pad inan lir duk wingi kang winuwus sabibaring pasewakan .
3. Umiyos lenggah ing kursi madyaning Sanaparasdya samiran parekan dherek ngampil dus myang kecohan mas Ian gelas pangunjukan tungkat tameng sabet suduk saini marak neng paningrat.
4. lng plataran kang sumiwi panewu mantri pethilan nunggillawan panji caos panewu mantri ordemas punakawan santana miwah prajur it kang tungguk mangkono ing saben dina .
5. Sampeyandalem sang aji ing sajrone maksih lenggah tansah nguningani bae serat-serat palapuran saking para manggala ing sasampunipun rampung jengkar saking palenggahan .
6. laju malbi:mg purl tan kantun kang upacara tedhak ing galdri panepen srinarendra lenggah dhahar meja mujur mangetan lenggah kursi majeng ngidul kering srinarpadayita .
7. Putridalem lenggah ngarsi ingkang sami dereng krama neng kursi majeng mangaler priyantundalem sadaya . sepuh anem sudhiya ngladosi kangjeng sang prabu panlunjukan myang wijikan.
8. Dhedhaharan warni-warni ajeng unduring ladosan sarenti gilir gumantos sarweca resik mirasa Ian adining panata _ nora pinanjang ing atur baya wus sami grahita.
9. Kalamun dhahar sang aji jam satengah tiga siang manawi dalu wancine kendeling jam wau sampun winarna cecawisandalem prabu mirasa resik sarweca.
10. ' Ewadene jeng narpati katon yen dhahar prasasat mung kinarya tulak 1uwe nora ngema taken dhahar tan ngugung rajah tamah mangkono maneh yen ngunjuk sanggya cinecep kewala.
11. Mung minangka tamba salit tan milala mring dhaharan nora ses nora angganten siang da1u dadya kadya amanggung tapa brata amemekak hawa nafsu sarirada1em rineksa.
12. Miwah esthining panggalih olah waspada prayitna yatna mring Hywang Maha Manon anon kang murba misesa sesining alam akbar pambabare tan ka1eru 1irih pamusthining dwistha.
13. Pasthi angesthi riratri raharjeng ,P'fajalmandha1a sumawana saisirie nanging tansah sinasaban bratane srinarendra datan kawistareng semu sinamun sinamudana.
14. Marma arang kang udani kajaba wong wicaksana iku kang wruh lelejeme ginagas rinasa-rasa katon neng tingal driya dcme carike sumunip nora saka wicaksana.
15. Salting kulina surniwi angadhep kangjeng srinata niniteni kahanane pramila ing sawatara bisa ngandhar carita caritada1em sang prabu Sang Prabu kaping sadasa.
16. Wauta sampun dumugi srinarendra dennya dhahar jumeneng tedhak mangilen kondur marang Madusuka yeku kamar minangka pang1erebanda1em prabu nengna ganti kang winarna.
17. Sajengkarda1em sang aji para ingkang kawajiban reresik jroning kadhaton Da1em Ageng Prabayasa Parasdya ing Sewaka para mantri myang panewu galadhag sabupatinya .
18. Cikat sami ambikaki kang saka-saka katon lis te1on salorok ukir-ukiran paradan paningrat andrawina ing bangsal-bangsal kadhatun lawan ing nguntarasana.
19. Palataran den resiki gumarining ngilak -ilak sapethet tan na regede jroning pandhapa sewaka tengah leres ing gajah pantes gine1aran babut prapteng emper kang untara.
20. Leres sangandhaping kelir kang kidul sinung plenggahan sajuga kapara ngilen kursi kuna kinasuran linurup kesting abang mangaler ing ngajengipun sawetane maksih godhag.
21. Badhe palenggahan aji unggyaning dhampar kancana benjang-enjang panatane a pan malih tinatanan kursi amung sakawan prenah sangisoring sunduk ing kilen majeng mangetan.
22. Malih tinatanan kursi soring sunduk ingkang wetan sadaya majeng mangilen ing ngarsa sap kalih nyanga wingkingnya sinambetan lelajuran jejer mujur kursi satus tigangdasa.
23. Paningrat ler den tatani pakecohan tengah godhag kiwa-tengen therek-therek paningrat kidul pandhapa ing Sasanasewaka wus den tatani puniku kagungandalem pradangga.
Kilen Kyai Kadukmanis tengah longkang limang tindak wetan den tatani maneh gangsa Kyai Ma.nisrengga nungal carabalenya nama Kyai Sepetmadu Kyai Madupinasthika .
25. Kawuwusa ing sitinggil ba'ngsal .miwah palataran pan wus den resiki kabeh gumrining tanpa kalesa angresepaken manah jrambahing Bangsal Manguntur saambane ginelaran.
26. lng babut cinorak sari karuk kincip medem mekar mungkur ron anggubellunge jroning Bangsal Sewayana sinungan palenggahan ing sisih wetan sap telu salajure ngalihdasa. .
27. Dadya suwidak kang kursi panatane pinaryoga tan pae kang sisih kulon sami kalawan kang wetan kinarya tetimbangan gunggunge satus rongpuluh kehing kursi kang tinata.
28! Mangsuli purl ing Gedhong Reksasugata ingkang sami nyambut gawe kanca gedhong kering-kanan lir wingi olah-<>lah dhendheng age sate penthul ing samangke wewah kathah.
29. Wus tinata gya lumadi lumantar ing Nyai Lurah keparak kang ngulijukake mring kangjeng narpadayita sigra sami bubaran pamagartgan kang winuwus _ pangruktinireng gunungan .
30. Cacah kawanlikur iji gunungan jalu-wanita myang saradan anakane dennya nata ngupakara sampun rampung sadaya ingkang nambut karya mundur angaso wanci jam gangsal.
31. Dene ingkang nora mulih maksih kantun neng paseban iku amung para -caos manggon ing sapangkat-pangkat netepi kawajiban jaga rumeksa ing dalu nganthi karerehanira.
XVIII. Kinanthi._
1 . Ing wanci surya meh surup sirep sorote wus lirip lumarap salong kalingan agraning Arga Merapi rupa biru nom akasa kasaban ima manipis.
2. Candhikayu riyu-riyu enure jenar nyunari sesining paramotama tumama masemu kuning kanang k:lkenan angken den siram dus rukmi.
3. Sikara karaneng bayu . bebayakan kokap kongkih rengkah sangsaya ngeramyang silem sang kalandaragni awinda paramosita Hywang Sitaresmi kaeksi.
4 . Datan kalingan ing lamuk neng purwaning widik-widik sanadyan durung purnama cahyane mancorong wening anelahi sabuwana weh martana maratani.
5. Risang kapraban sitangsu myang pandam-pandam elektris amadhangi urut marga rena kang sami lumaris raras sumelange ilang winilanga wus tanpa wis.
6. Kang lumaku anglur-selur dumulur sanadyan ratri samya nglembur nambut karya mamrih pikangsaling kasil saangsal-angsallumayan nenggih ing dalu puniki.
7. Sitinggil malih winuwus kang caos tan ana guling abdidalem anggong lurah · bekel jajar angusungi kagungandalem pradangga Munggang kang nami.
8. Kangjeng Kyai Udanarum saricikane tan karl gong ageng kalih pinasang anama Kyai Kumitir salore caket tinatan gangsa Kodhokngorek nunggil.
9. Munggweng Bangsal Angunangun tengah den tatani malih Kodhokngorek Kadipatyan kinarya tengara enjing rampung panata 1 rineksa tetap tan ana kang mulih.
io. Hywang Candra maksih sumunu munggweilg pracima kaeksi · riyem-riyem mriyembada sudama pating karelip lir narapraja sumewa ngabyantara narapati.
11. Basanta minangka prabu trangganane bretapati kumel kucem cahya suda kasor dening sitaresmi ujwala angsung harsaya titi sonya lingsir wengi.
12. Kapyarsa sata ka1uruk sesauran lir melingi , wus wanci jam papat enjang sitinggil tengara muni Kodhokngorek Kadipatyan saniyagane majibi.
13. Angangkang tinabuh seru kadya mungu para guling ngelingaken yen paseban Garebeg Besar puniki mangka kangjeng srinarendra siniwi munggweng sitinggil.
14. Sareng wus jam lima suwuk Kodhokngoreke tan muni tumuli gangsa den angkat mring a1un-alun ler sami neng pagongan kadipatyan pangusunge tan sarenti.
IS. Miwah ta pagonganipun bekeling pangeran Kemis bekeling pangran ri Soma pradangganya wus lumadi myang pagongan kapatihan pagongane pra bupati.
16. Bupati nayaka wolu bupati pangrembe tuwin kalang gladhag kadipatyan pamajegan myang pulisi ladosanira pradangga tinateng pagongan sami.
17. Parenca neng alun-alun sagolonganira tunggil empering wisma pagongan pasebane mantri anon-anon kabupatyan carik jaksa rangga kori.
18. Kebayan pulisi kumpul sakanan -keringing panti jejer pinanjeran dwaja anjrah lir pinancaksuji Tambana Gulakaiapa wastra abang lawan putih.
I9. Myang pareanom tetunggui wastrane ijo Ian kuning Iir patra lawan kaieyang kekandha podhang supsari sasampar reta Ian jenar daludag ijo Ian putih.
20. Pandhan binethot puniku bandera wastra tri warni biru putih ndhuwur abang sami katempuh ing angin seiap-selip kelap-kelap kasilep uga kaeksi.
21. Imbalan Ian umbui-umbui tumimbui geter kumitir kantar kumantar tar-kentar kateter oter tan sebit kiebat-kumaiebet kebat anggubet ribut sumribit.
22. Asambet nyambet lir ngawe-awe sung wangsit yen ta bisaa wacana nabda tumuliya prapti seba ing Garebeg Besar wiyosan gedhe puniki.
23. Sanadyan padinanipun tan yogya yen kerep parriit becik ingkang sregep seba sudhiya karsane gusti lamun pemetune timbang lawan dennya nambut kardi
24. Dadi kalal sah ing kukum pinangan saanak-rabi mangka pijer nora seba ngenak-enak aneng panti sayekti karam pinangan kekucah paringing gusti.
25. Tegese karam wus tamtu· nemu luput den dukani terkadhang banjur rinucat saka lelungguhe nguni linarangan ing agama kabeh kang nora prayogi.
26. Nengena ing alun-alun yaktine anunggal wanci repet-repet saput kisma carita kinarya genti jroning Bangsal Pamagangan gunungan dipun usungi.
27. Medal Srimanganti Kidul malbeng palataran purl terns mangaler lampahnya Srimanganti Lor umijil marang natar Kamandhungan kendel tinata sap kalih.
28. Puniku ingkang angusung bau galadhag winilis wolungatus prabot kembar kethu saruwal kulambi sarwi ireng seret abang mubeng trape lir palisir.
29. Rosa-rosa prigel mikul okol kang sikil bekel mandhukul sawungkal nikel mangarsi pundhake mesi kakiyal merkutuk punuk nglenggirik.
30. Ireng geseng kumut-kumut rambute pating seledrik kaku ambregadag abang nyarodog mring kanan-kering labet nora kambon jungkat lingsane pating pandhelis.
31. Barebet ambune penguk a peg ledhis nganggo tengik wangun raup bae ora ilere garing neng pipi rai reged sajak nglenga sethepe sadhele s1sih.
32. Semu wedi thingak-thinguk kothong pikire maligi anyungir ulate kadya mentas angombe kenini nanging sabarang parintah mung,nurut dipun lakoni.
33. Ngetan-ngulon ngalor-ngidul saure mung matur inggih tan pisan duwe suwala iku wong tani janjine wus wareg madhang temen wekel marang kardi.
34. Wanci jam satengah pitu magangan winuwus malih para prajurit sa.daya jawi-lebet wus sumiwi litenan kolonellawan mayor kapitan upisir.
35. Sapangandhap sampun ngump\111 sami manganggo grut teni tumuli para prawira malebeng gedhong mendheti ing wapenira priyangga sawusira laju mijil.
36. Antri neng plataranipun pamagangan tata baris prajurit jro munggweng wetan dene prajurit inpantri mapan neng sakilen bangsal kepung angubengi panti.
37. Wanci pukul pitu langkung tigangdasa gangsal menit Bandara Pangeran Arya Purbanagara sumiwi yeku kolonel kumendan urmat munya tambur mus*.
38. Lelagon Winerlansbh.id sanggyaning para prajurit ageng-alit sami urmat yata risang lagya prapti laju rna pan jroning bangsal magangan madyaning panti.
39. Majeng mangaler tan lungguh kampuh rejeng den balenggi kunca anggubet wangkingan kaurnbar narampat siti cincingan nugel turaka lancingan brit panji-panji.
40. Apantes rasukanipun atela sangkelat langking kurlan burtres renda jenar sumangsang bintang neng kering anganggar sabet larakan ukel ingulesan keling.
41. Angagem makutha biru wangkingan nama Kiyai Singamurti selut sotya litenan kolonel nami puniku Raden Mas Arya Priyawinata tan tebih.
42. Lan mayor itendanipun panggenanira anunggil nama Dyan Mas Arya Suryawinata ingkang nyambeti mayor mungsik Dyan Mas Arya Wiryawinata wewangi.
43. Acaket sakeringipun malih mayor setap nami Raden Mas Arya Prawirawinata kalawan malih Dyan Panji Puspawinata busananira nieh sami.
44. Kalawan kolonelipun risang manggaleng prajurit litenan kolonel sarta mayor itendan puniki tuwin wau mayor setap nenggih kaote winarni.
45. Pucuking kampuh kinepuh kuluk kanigara rukmi puniku wus sami nyelak majeng mangilen pusisi pra mayor upsiren setap nunggil manggaleng prajurit.
46. Prajurit jero winuwus kang den arani grut teni panganggone kabeh kembar bebed rejeng garis miring ing kanan cincingan wayang sruwal abang panji-panji.
47. Kulambi laken winangun atela langking kinancing kur tepi burlrel ing dhadha alus naman benang kuning opel lulang sabuk abang kulukan gilap bareji.
48 . Tinitih nyamat estha krun ngrangkep sikep pedhang karbin manganan sarempang krega lamun kapitan upisir tepi kurburtrese renda ing jaja wijang kinancing .
49 . Sabuk cindhe abrit sepuh pucuk binarasap kalih karega kancana wreda larakan pedhange peni tindhihe mayor songkokan rinengga balodii: .kuning.
50. Jayengastra klambi biru Praw.iranom klambi wilis sabuk kuning bebed jamblang saliyane kabeh keris warangka gayaman dene pra Prajurit •Jawi.
51. Grut tenine kang winuwus manga ·nggo cara Walandf topi dhesthar jas calana sadaya dhedhasar langking maskapen dumugi sersan sakuder kuwase sami.
52. Saking benang kuning alus sadaya asikep gewir lamun para upsir minggah sekuder kuwas myang topi tepi rinenda kancana ngathepyah serepe kuning.
53. Asta dwi mawi hansekun asikep pedhang neng kering sumawana Trunakembang pan ugi cara Walandi maskapen kopral saresan onderopsir opsir kaptin.
54. Sflmi sikep pedhangipun winursita Sarageni Sangkraknyana Ian Kanoman manganggo basahan sami dodod Bathik Padhasgempal kulambi sangkelat abrit.
55. Sikepan gedhe puniku sakuluke laken abrit mawi renggos kering-kanan tumlakup nutupi kuping kang wuri tibeng gelungan yen Jajar calana putih.
56. Tetindhihe mantri sepuh calana sangkelat abrit sakulambine siker:.n sikepan gedl.e den burdir kebak saambaning janggan pucuk lengen mung balenggi.
57. Tumuli pra mayor iku myang upsiren lebet_ tuwin mayor upisiren jaba sadaya sami mangarsi marang ngarsaning kumendan angadeg jejeg saluwir.
58. Kang sepuh ing damellapur matur prikanca prajurit sadaya wus sowan pepak kajawi kang nyuwun pamit kawula cumadhong dhawah pangeran kolonel angling.
59. Tindakna lir adatipun matur sandika saluwir gya mundur magita-gita prapta sangareping baris aba sru wektuning sabda cetha kang sami miyarsi.
60. Obah sagung prawira nung maskapen Mijipinilih sikep waos lumaksana ngrumiyini kang ninqhihi Mayor Raden Mas Ariya Danuwinata tumuli.
61. Wiratamtama sumambung sikep karbin mawi musik tindhih Mayor Dyan Mag Arya Pringgawinata nyambungi Prajurit Wirautama sikep karbin mawi musik tindhih Mayor Dyan Mas Arya Endrawinata ing wuri.
62. Jayengastra kang sumambung ' sikep karbin kang nindhihi Mayore Raden Mas Arya Adiwinata tumuli wira Sarageni samya sikep gewir tindhih mantri.
63. Prajurit Kanoman nyambung sikep tameng towok tuwin sikep tameng Sangkraknyana tetindhihe pangkat mantri Prajurit Tarunakembang sikep pedhang kang nindhihi .
64. Ritmister Raden Mas Wirun I Sa.diya sampun umanjing aneng palataran pura laju dennya tata baris jejer-jejer lelajuran jinejer papaning musik .
65. Munggweng sakiduling panggung Sanggabuwana tumuli sawetanya sinambetan Prajurit Mijipinilih majeng mangidu·l barisnya tumuli Tamtama tuwin:
66. Wirautama sumambung Prawiranom tata baris majeng mangilen sadaya nekuk mangilen nyambungi ikti Wira Jayengastra lan Prajurit Sarageni.
67 . Majeng mangaler lumajur nekuk mangaler kang baris Kanoman lan Sangkraknyana baris sawetan pandhapi ing Sasanaandrawina Tarunakembang winarni.
68. Tata baris majeng ngidul kaprenah ngajenging panti empering untarasana rampung panataping baris prajurit lebet sadaya tan ana kang nguciwani.
69. Sampun den abani maju upisir kang badhe ngampil pandhel sadaya ngalempak neng wetan malige sami sigra kumendhir lajuwa ing lampah sami den irid.
70. Marang ing ritmisteripun Prawiranom wus lumaris sami anyadhong bandera mangilen marang pandhapi langenkatong sawusira pandhel-pandhel den tampeni.
71. Sadaya tum_uli wangsul marang palataran malih praptane wiwara priya para prajurit kang baris den abani mayorira ebah badhe angunnati.
72. Musikan munya Wihelmus kang ngampil pandhellumaris laju marang ngarsanira risang kumendan prajurit ing wau kang sampun mapan neng wetan malige sami.
73. Sapraptanira ngalumpuk nuli dipun kumendiri sadaya kinen mapana mring barisannya pribadi Mijipinilihan tama sapiturute kang baris.
74. Lampahe pandhel puniku pan mawi den iring musik gendhing Pandhelmars munya sadaya para prajurit ingkang baris palataran unnat maskapen presentir.
75. Sesampunira dumunung pandhel kang sami den mapan priyangga-priyangga munggweng pangarsaning baris bandera minangka dadya pangayomaning prajurit.
76. Yata Liger Bataliyun lnpantri kang maksih keri aneng natar pamagangan sadaya wus den a bani malbeng palataran pura musik tam bur slompret muni.
77. Rame suwarane umyung ing lampah kang ngrumiyini
Wirajaya Tanantaka mayore ingkang nindhihi Raden Mas Ariya Yudawinata null prajurit.
78. Jayatetana sumambung kang nindhihi mayor nami iku Raden Mas Ariya Arjawinata tumuli Trunasura mayorira Raden Mas Arya wewangi.
79. Sinduwinata sumundhul nuli Jayasura tindhih mayornya Raden Mas Arya Mangkuwinata tan tebih wurine Suratetana mayore ingkang
80. Raden Mas Arya sinebut . Gandawinata nyambungi pra Prajurit Jagapraja kang dadya t.indhih wewangi Mayor Raden Mas Ariya Cakrawinata winarni.
81 . Kang kasebut nginggil wau sadaya asikep null Wira Jagasura sikep pedhang kang nindhihi may9re Raden Mas Arya Kusumawinata nami.
82. Sampun prapta alun-alun dennya tata baris munggwing sakidullng wringin kembar Jayatanantaka tuwin Jayatana Trunasura mangetan areping baris.
83. Dene Jayasura iku Suratetana lan malih Jagabraja barisira marep manguion nisihi kiwa-tengen sisiyungan JagaSjUra dennya baris.
84. Manggon aneng saloripun tara tag ram bat kapering · ·sathithik rada mangetan baris sudhiya miranti mariyem kinarya urmat nyambungi pangrembe Baki.
85. Sikep tumbak wolungdasa iku panganggone sami sarempang mawi cathokan anganggar lameng mangering kulambi a bang kuthungan kuluk putih seret wilis.
86. Bebed lurik tuluhwatu ekroh tan pati pinardi jigrangan wirone amba kombor calanane putih poking ram but tinangsuian ana abang putih kuning,
87. Den ore rambute mawut labete tan pinalintir sumawur lir buntut jaran semu wedi ngati-ati ambekuk lakune tamban puniku ingkang nindhihi.
88. Sawiji pangkat panewu sesebutane ngabehi
Ngabehi Bujaturangga sor-soran tri pangkat mantri Ngabehi Bujaprasita kalawan malih Ngabehi.
89 0 Bujakuda namanipun katelune kang nambungi Ngabehi Kudabaksana pangirit prajurit Baki dennya sami lumaksana . rumeksa murih prayogi.
90 0 Basahan panganggonipun kulambi calana abrit mantri kalih aneng ngarsa wurine prajurit Baki Gangsa Carabalen munya angangkang
91 0 Rinembat pambektanipun saniyagane lumaris pradangga tansah tinatap patut Gendhing Pisangbali rangkep kendhang loro gong ngelebi.
92 0 Pakathik Baki puniku ing samangke dennya baris manggen kamandhungan wetan gangsane tinata munggwing emper brak pajagenira Jayatanantana jawi.
930 Yata sarageni metu saking pura laju baris sakidul wringin sengkeran angajengaken sitl.qggil Kanoman Ian Sangkraknyana baris sakilen pangrawit.
94. Jayengastra kang sumambung ugi medal 5aking purl laju minggah sitibentar dennya tata baris munggwing kilen Bangsal Sewayana Prawiranom gya lumaris.
95. Marang Kamandhungan iku marep ngetan tata baris datansah musikanira tumuli Mijipinilih baris munggweng Kamandhungan marep mangulon nisihi.
96. Para Prawiranom wau winarna malih prajurit Tamtama Wirautama rong kompeni maksih keri munggweng palataran pura sawusnya urmat presentir.
97. Maksih den abani laju sanjata kinen ngiseni sawuse rampung sadaya denira ngetengi karbin tumuli Wirautama medal marang Srimanganti.
98. Kalawan musikanipun sapraptane tata baris sadaya majeng mangetan Wiratamtama nyambungi medal marang Srimangantya baris neng wetan nisihi.
99. Musikanira tan kantun yata manggaleng prajurit litenan ko1one1lawan mayor itendan tan kari sakapitan upsirira myang mayor setap umiring.
100. Ko1one1 kumendanipun puniku sumiwi munggwing Bangsa1 Srimanganti wetan nuli parintah supadi upisir itendan matah mring ajidan onder upsir.
1 01. Kala wan pany1ompretipun macalangi neng sitinggil Brajanala Kamandhungan asung sasmita manawi Jeng Tuwan Residen prapta dumugi ing Pancaniti.
102. Rampunging panatanipun sanggyaning para prajurit anetepi kawajiban sengkut pangangkating kardi katon tyase girang-girang ·kadya tan megatruh sami.
XIX. Megatruh.
I. Ing sitinggil jroning Bangsal Angunangun pra niyaga kanan-kering basahan kulambinipun sikepan gedhe laken brit demang lurah
2. Sampun pepak sudhiya badhe anabuh pradangga kang wus cumawis monggang Kyai Udanarum miwah Kodhokngorek nunggil Bangsal Balebang ingkang lor.
3. Den tatani .bangku pangrantunanipun isi minuman mawarni prabu mangke manawi kundh isi sapangiringe mirantos.
4. Punakawan Drawisana lurahipun ordenas ingkang majibi · tinata rampung tinunggu kang sebab ing kori-gapit neng emper wetan myang kulon.
5. Para mantri panewu kaliwonipun pangrembe Bonong anunggil ing Simawalen sadunung malih bupati pulisi majegan lawan kaliwon .
6. Badhe ngiring wetuning gunungan iku emper kang nglebet winarni sumewa mantri panewu kaliwon miwah bupati Galadhag sami neng kono .
7. Sabaune kang badhe ngusung ngalumpuk
Kori Kamandhungan jawi jajar rnantri Ian panewu panegar garnet surniwi rnaderata sisih kulon .
8. Prapajurit Wa1andi dragunder kurnpul wahmister tindhihing baris gruttenipanganggenipun sikep pedhang gendhong kerbin Kori Mandhungan kang jero .
9. Jajar bekel1urah rnantri rnyang panewu Kadipaten wus surniwi sadaya panganggenipun dodod bathikjarnblang sami kularnbi ca1ana ijo.
10. Upacara Kadipaten Anorn sarnpun den arnpil panewu rnantri gindes rnyang ranan nga1urnpuk rnadyeng Bangsa1 Srirnanganti pinggir wadana kaliwon.
11. Keparak Ian gedhong kanan-kering kurnpul karaton Gadhing Matawis Kalang jurukuncinipun Pasarean lrnagiri rniwah Kadipaten Anorn.
12. Kliwon garnet kernasan panandhonipun kaliwon anggandhek greji kliwon Kadipaten telu · jurusuranata tuwin dokter rnantri anorn jero .
13. Myang panewu rnantri beke1 jajar kurnpul reh jero kabeh surniwi aneng Srimanganti kepung urut jejer-jejer linggih kebak lumeber mangisor.
14. Kang sumewa neng Pancaniti winuwus didalem go Iongan jawi pra kaliwon gawe catur majegan ga1adhag tuwin kliwon jaba mantri a nom.
15. Pra panewu mantri kabupaten sewu panumping gedhe myang bumi reh jaba wus sami 1ungguh 1emek 1ampit turut pinggir marep ngetan marep ngu1on.
16. Yata wau wanci kende1 puku1 wolu ing kapatihan winarni pra abdi mantri panewu rangga 1urah bekel tuwin jajar kabayan non-anon.
17. Sadaya wus pepak sumewa ngalumpuk sakeh kang madana sami patih kapatihan iku sakedhik kang sami pamit pamagangan tuwa-anom.
18. Tata seba aneng palataran ngayun Bangsal Ba1earja tuwin ing pamedan sapangidu1 kebak kebegan priyayi manganggo grebegan mompyor.
19. Myang wadana patih kapatihan iku nama Raden Mas Ngabehi · Sasradipura pan sampun neng antisana ,sumiwi den adhep ingkang acaos.
20. Sawusira rampung ing panatanipun kang badhe ndherek sumiwi manggen ing wuri Ian ngayun sadaya wus den dhawuhi ing adat aywa kaledhon.
21 . Myang titihan kreta pameran wus rampung rinakit kuda Ustrali kehnya catur gedhe dhuwur cumawis ngarseng pandhapi kenek kusire mirantos.
22. Miyos saking dalem jeng sang mantri ngayun , pradangga munya ngurmati ngrarangin rarasira rum prapteng tritis den songsongi laju nitih kreta albn.
23: Obah ngarep kangjajari wus lumaku kang aneng ngarsa pribadi abdidalem pra panewu Ia wan mantri jaksa carik null gangsa kalih pangkon.
24. Kang sawiji gangsa kapatihim iku kang satunggalipun malih pradangga kang aneng ngayun a.non-anoning nagari sadaya rinembat ing wong.
25. Kalih pisan mawi niyaga anabuh munya ing samargi-margi kanan-kering umbul-umbul kang catur wastra triwarni kang sakawan pareanom.
26. Wolu pisan pambektanira pinikul tumuli ingkang nyambeti pamagangan jejer catur therek-therek nugel margi wurine uga mangk.ono.
27. Jajar mantri myang panewu saha non-anone abdi kapatihan ingkang klanthung sawurine kang nyambeti kuda pandengan marabot .
28. Abah-abah watangan ebeg tan kantun pantes turangga geng inggil ing kiwa-tengen tinarung gamel panegar tut wuri mandhapan lakune alon.
29. Null upacara kathahnya kelangkung ingkang ngampil kalung samir Ian padinan tikel gulung lamun sowan Senen Kemis adat gerbegan mangkono.
30. Prapteng Warungpelem panganjuring laku Kangjeng Sang Anindyamantri maksih neng plataranipun titihan lumampah rindhik wuri kang andherek ngrompol.
31. Pra panewu mantri kapatihan kumpul myang anon-anon nagari miwah pulisi sadunung andherek manggon neng wuri tata-tatane wus maton.
32. Kiwa-tengen ing lampah den urung-urung bandera wastra triwarni myang pareanom lumajur urut satepining margi pamanggule rada dhoyong.
33. Gumaredeg ing ngarsa miwah ing pungkur pinetunga kang umiring baya kalihewu langkung laju denira ·lumaris titihan kareta alon.
34. Kenek kalih ngampingi turangganipun denira lumaris prapti kidul pamedan gyan nekuk mangetan rawuh ing margi Warungpelem nuli menggok.
35. Ing Pacinan lampahnya terus mangidul Peken Ageng den langkungi wong kang aneng pinggir lurung andhodhok sami ngurmati amandeng malongo.
36 : lngkang durung tau weruh gumun ngungun papatihdalem sang aji samono wibawanipun lamun Garebeg sumiwi saiba Kangjeng Sang Katong.
37. Mengko lamu n umiyos ing sitiluhur mangkono osiking aU lawan nora sah andulu mring risang lagya lumaris Kangjeng Warangkendra katon.
38. Amangagem basahan rasukanipun sikepan ageng kaburdir kebak ing jaja sumunu angagem bintang Bronsuwik Krun Orde miwah Nasau.
39. Ukel keling amakutha biru laut mundri sesotya rinukmi ngrawit serataning kampuh udan riris latar putih babaran genes anyarong .
40. Dhemes luwes tapaking canthing nyakenthung cetha trusane nibani mrutu sewu cecek sawut tembokane tan maringis birone mepet tan nocok.
41. Yata waujajaran kang aneng ngayun lampah kinen ngrumiyini terus marang alun-alun dene Sang Anindyamantri prapteng kareteg mangulon .
42. Maksih nitih kareta laju lumebu marang palataran ngarsi ing paresidenan iku sanggya pra bupati jawi kang wus rumiyin nerig kono.
43. Pra nayaka pulisi majegan dhusun sareng wus sami udani gita methuk ingkang rawuh madhap saking kreta ririh ing lampah lajeng kemawon.
44. Malebet mring ing galdri sampun atundhuk Jeng Tuwan1 Residen paring tabe mring sang mantri ngayun sawusnya sigra mratani tetabeyan gentos-gentos.
45. Marang para tuwan -tuwan kang wus rawuh munggweng residenan sami yeku pra militer sagung pangkat upisiren tuwin amtenar-amtenar golong.
46. Pratuwan mardika adminisetratur punapadene Jeng Gusti · Mangkunagara wus rawuh upsiren lesiun ngiring pangageng Tionghva mayor.
4 7. Lit nan Cina myang Kaptin Arab ngalumpuk sadaya badhe umiring mring kangjeng tuwan puniku residen malebeng puri gantya kacariyos .
48 . Para abd i kapatihan kang neng ngayun wus prapta· Bacira sami sadaya tinata sampun pradangga bandera tuwin umbul-umbule wus manggon.
49 . Winursita ing Masjid Gedhe supenuh sanggyaning para ulami pangageng Raden Pangulu Tapsiranom wus sumiwi majeng mangetan neng kulon.
50. Tengah leres surambi kapering ngidul satengene para ketib ulama pradikan kumpul jaksa carik rangga kori kabayan mukadin merbot.
51. Therek-therek majeng mangetan puniku dododan mawi kulambi sikepan-gedhe s'adarum serbanan sulam myang putih adu mancung dhuwur megos.
52. Mawi kethu den baludir kaestha lung panewu jaksa lan carik rangga myang kabayanipun sadaya kulukan sami wus sami seba kono.
53. lng sajrone palataran Masjid Agung pipit pepet dening janmi tanpa sela alun-alun kajabane pra priyayi uyel-uyelan wong nonton.
54. Warna-warna karepe ingkang dinulu ana akepung nyedhaki kagungandalem puniku liman kathahnya kekalih neng wantilan wetan-kulon.
55. Sauruting marga-marga anglur selur ngalor-ngidul pating sliri sapiturang wong lumaku den jagani kin on minggir yen ora perlu den alon .
56. Kamandhungan jaban baris kang andulu tanpa petung jalu-estri myang nyonyah-nyonyah nem-sepuh Walandi arsa ningali yata mangsuli cariyos.
57. Raden Adipati mantri ngayun nenggih sampun sawatawis munggweng residenan kumpul yata majeng nyuwun pamit mring jeng tuwan matur alon.
58. Minta lilah arsa ngrumiyini laku sowan marang pancaniti nulya tetabeyan kalilan . angrumiy}ni sang mantrimuka wus bodhol
59. Pra bupati jawi sadaya tut pungkur sapraptane pancaniti wus lenggah majeng mangidul salering Bangsal Pangrawit tinon lir tranggana abyor.
60. Panganggone kang sami sowan puniku jawi-lebet pra bupati kaliwon mantri panewu kabeh bebasahan sami kuluk mathak nyamat katon.
61. Mawi wedhung bedane lan pra tumenggung calana cindhe sekar brit kaliwon nagari dhusun clana cindhe cakar abrit pra panewu sapangisor.
62. Clana ireng dene ta kulambinipun sikepan gedhe .kaburdir prikanca bawat-kuning · byur anon-anon silih-asih Dyan Pangulu Tapsiranom.
63. Sakarerehane nagari myang dhusuri sakehing para pulisi ordenas wadananipun sapangandhap para carik puniku sami kemawon.
64. Kulambine kabeh baludir putih byur amba-ciuting baludir pinta-pinta undha usuk manut pangkating priyayi gedhe-cilik luh1.1r-asor.
65. Adhedhasar sangkelat ireng sadarum mung keparak kanan -kering sadaya kulambinipun laken abang wangun sami mangsuli wadana kliwon.
66. Ing nagari lawan dhusun sami kampuh seseratan latar putih dene mantri Ian panewu sapangisor latar langking pra ordenas sami dodod.
67 . Pandelegan dening lurah bebed pandelegan sami anyangkelit pedhang suduk nengna busananing abdi Sekar Balabak den alon.
XX. Balabag.
1 . Nunggil wanci kendel jam wolu ginantya criyose jroning pura sanggyaning para sumewa wus andher abdidalem geng-alit neng palataran sebane.
2. Punakawan Marduyadnya Kridhardana Keniten punakawan Kridhawaya Drawisana lan maneh Mardiwastra Mardiwarna Lembisana sambunge.
3. Punakawan Pudyasana Ian Sewaka ban jure lawan malih kamar panepen kemasan gya maneh punakawan Reksasugata Betamal pan ijeh.
4. Kadipaten Iangen Mangunwiran-madyan afsane Punakawan-Panyutra mangangge kadya panganten boreh kuning rapek jinggaloka a bang kalembreh.
5. Sruwal panji-panji biru kotang jenar aka let kembang batu ijo binara ing benang sabuke bludru wungu kukuh pinati ing timang epeke.
6. Wastra biru tibeng cethik kering-kanan sondhere· jeplakane kekembangan banguntulak jebebeh cundhuk kembang mancawarna pinusara lir buket.
7. Asesumping kembangan malathj wredha rinonce keris rangka ladrang ginombyok ing kembang ngalewer gendhong endhong isine panah sadasa cacahe.
8. Tangan ingkang tengen anyangking gandhewa sajake ing saenggon-enggon kadya angwibaksa solahe wus sudhiya aneng saloring pandhapa linggihe.
9. J ejer-jejer saiajure tigangdasa rang enggen dadi kanan-kering cacahe suwidak atherek Iurah Raden Ngabehi Atmasiswara cahone.
10. Pra panewu punakawan Ian ajidan terbise sekretaris Iawan bekei padha seba Ian maneh pra panewu mantri kebondharat pepak sebane.
II. Jurusilem pambeiah Iawan majekan pengrcmbe kang pinethil samya nganggo bebasahan gya maneh Banjarandhap Kaiawija Ian Metengan be bed e.
12. S1obog po1eng sabuk kuning klambi abang ku1uke mori putih nyamate kresta1 sacengkang dawane mngka sungging kadya nyamping Wrekudara pu1ase.
13. Punakawan santana jajar beke1nya 1urahe · pra panewu mantri jajar carik seba kliwone nama Raden Ngabehi'Sastradipura sumiweng.
14. Pra denmasan wayahda1em buyud canggah gya maneh santana panji wayah buyud wus pepak nunggi1 gen . m1li mantri panewu ordenas 1urah kliwone.
1 5. lku Raden Ngabehi Mangkudipura 1urahe onder mayor pangagenging Maduyadnya namane Rahaden Mas Tumenggung Wiryadiningrat so wane.
16. Neng p1ataran ingkang nunggi1 riya ngadhap atherek tan patyadoh angarompo1 sapanggenan sebane para panji wayah buyud anom-tuwa tan pae.
1 7. Panganggone bebedan mawi jep1akan laken ireng sikepan gedhe sadaya beke1e nganggar pedhang suduk ing janggan myang asta burdire.
18. Kacarita pra pangran putra-santana so wane 1enggah munggweng empering untarasana asmane Kangjeng Pangeran Ariya Prabuningrat cakete.
19. Kangjeng Pangran Angabehi ingkang 1enggah 1an maneh Kangjeng Pangeran Arya Natakusuma sandhinge Jeng Pangeran Arya Kusumadiningrat sam bet e.
20. Kangjeng Pangeran Purbadiningrat gya maneh Kangjeng Pangeran Ariya Cakraningrat keringe Jeng Pangeran Arya Kusumadilaga urute.
21. Kangjeng Pangeran Arya Mangkudiningrat cakete Kangjeng Pangeran Arya M1ayakusuma 1an maneh Kangjeng Pangeran Arya Prabumijaya samangke.
22. Nyuwun pamit nora sowan 1agya gerah ban jure Kangjeng Pangeran Arya Natadiningrat sambete Kangjeng Pangeran Ar)'a Prabuwinata
Ian maneh.
23. Kangjeng Pangeran Arya Kusumayuda gyan maneh Kangjeng Pangeran Ariya Natapura lajenge Kangjeng Pangeran Arya Adiwijaya wingkinge.
24. Sinambetan para pangeran-santarla namane Dara Pangeran Arya Cakranagara ben ere. nyuwun pamit lagya gerah nora sowan ature.
25. Dara Pangeran Arya Suryaatmaja tan pae uga nyuwun pamit nora sowan Bakda sambunge Dara Pangeran Tumenggung Sindusena lan maneh.
26. Iku Dara Pangeran Arya Mataram sand hinge Dara Pangran Panji Singasari nama wingkinge gya Dara Pangeran Rangga Danupaya wus entek.
27. Sinambetan riya nginggil kang sumewa namane iku Raden Mas Ariya Sumaningrat lan maneh nama Raden Mas Arya Bratadiningrat pungkase.
28. Para pangran abusana bebasahan tern tune
_ngumbar kunca mawi anggubet wangkingan epoke kumalewer mring wuri narampat kisma pucuke .
. 29. Arasukan sikepan gedhe burdiran dhasare laken langking Kangjeng Pangran Prabuningrat kalihe Kangjeng Pangran Ngabehi burdiranira .. agedhe.
30. Silih-asih gim mas lawan gim salaka liyane para pangran byur kuning kaot wiyarnya · budrire riya kalih rasukan budir byur pethak kampuhe.
31 . Kekepuhan pucuk tinekuk mangarsa kuluke biru tuwa kabeh samya nyenyamatan manceret pra pangeran biru nom sekar wewehan arane.
32. AmangsuH panganggone riya ngandhap kaceke uga bebasahan na?ging kuluk mathak klambine laken ireng sikepan gedhe burdiran belenggen.
33. Mubeng tepung pucuk lengen myang ingjanggan kinacek rada amba gim kelem breji byur jenar bur dire maksih laju wijiling carita gantya wuwuse.
XXI. Mijil
1 . Abdidalem pra wadana estri wetan miwah kulon Nyi Tumenggung sakarerehane pangkat kaliwon panewu mantri bekel miwah miji kasinomanipun.
2. Para nyai lurah sapanginggil amanganggo dodod latar putih yen tumenggung rejeng mawi udhet saking kesting abrit sinjang limar wills anyangkelit wedhung.
3. Para estri tan mawi kulambi geng-alit tuwa-nom gelung malang ginanjel ing saye saye ireng rinangkepan sari anggitan malathi sigra Nyi Tumenggung.
4. Manjing Dalem Prabayasa sami alinggih wotsinom neng jawining kamar-gedhe alon munjuk mring Kangjeng Sang Aji kula nuwun Gusti abdidalem ulun.
5. Nyuwun lilahdalem jeng narpati · miyosaken waos salajenge aturira rentes wus kalilan kawedalna sami sanggya kang den ampil wusnya tampi dhawuh.
6. Malbeng kamar pusaka wotsari alon laku dhodhok nyelak mring patlawongane waos balandaran Kangjeng Kyai Ageng Pulanggeni myang talempakipun.
7. Jeng Kiyageng Kalanadhah nami lawan malih towok Kiyai Narasinga namane sadaya wus binakta umijil sapraptaning jawi ampilan wus metu.
8. Saking kamar tengah andalidir lumintu tan pedhot Nyai Lurah kang amiyosake sanjatagni kalih Kangjeng Kyai Lalijiwa tuwin Guwawijayeku .
9. Sapirantosira atut wuri Ian malih kang miyos sabet wolu Jeng Kyai namane Remeng Jepa Nlawang Pamegatsih Rukmakala tuwin Rukmaka tan kantun .
10. Kyai Jabardas Pracandha nami balongsong mas tameng kancana sotya madyane tepi cinitra modangan ngrawit paris wengku rukmi myang saceplokipun.
11. Panyakdhalang miwah sawunggaling manjangan Ian babaon . timan ardawalika malihe paksidewata sadaya rukmi pakirtyane awig ngepleki sawujud.
12. Saking mandrawa sadaya keksi lir huron sayektos null rotan sakawan cacahe kang minangka pangajeng tetindhih rotan iku nami Kangjeng Kyai Painuk.
13. Myang jemparing gandhewa sarakit pangunjukan gogok sumbul rukmi kekalih lan gandhek kendhi pratala bokore rukmi saking Plembang nguni wijikan tan kantun.
14. Epok ageng palenggahan lampit myang Kyai Sarotong bumbung wadhah ses kancana aden kebut taring manyura sarakit pagantenan aji cepuri mas sepuh.
15. Sanggya pinatik ing sesotyadi kacip cepuk condhong tepi tepung sami tinaretes retna kancana wreda sinangling nanging den sasabi ing baludru wungu.
16. Pinggir binalodir gim barintik kelem gilap telon kinapatan bareji manceret nyleret keneng ujwalaning rawi kecohan tan tebih kancana tinatu.
1 7. Agemdalem songsong wus cumawis neng paningrat ngiSor ing sa1ering sanawewakane Kyai Guwawijaya kang nami jawi-1ebet sami gilap paradan byur.
18. Tepi tepung sekar sedhah rukmi ing menur ginombyok dhandhan ageng kancana tunjunge Nyai Lurah Kaparak kang jagi iku kang majibi anongsong sang prabu.
19. Pa1enggahanda1em dhampar rukmi wus tinata manggon neng Sasanasewaka 1erese soring kill kang kidu1 respati dhampar nama Kyai Jeng Maesadanu.
20. Palenggahan kang aneng sitinggil dhampar gadhing miyos Kyai Maesanempuh namane manggen neng Bangsal Manguntur tangkil wau dhampar kalih rinengga ngenguwung.
· 21 . Alelemek kasuran cinuki baludru wungu nom binalodir rong tebah ambane kemput temu gelang pinalisir lung-lungan rinukmi mubeng kembang suruh.
22. Sanggya upacara kang kaampil kapraboning katong lamun linajengna cariyose baya kurang candra luwih warni rancagane nguni sakeh adi luhung.
23. Nyai Lurah pasindhen tumuli sakancane wadon aparigei sami miyosake egong Nyai Sekarqlima tuwin sisihe Kyai Gerahkapat iku.
24. Sagayore pinikui parestri ginotong rinoyong nora pae lawan panonthonge Kyai Antisraya Kyai Antisraba anisihi rong rakit pinikul.
25. Den singebi ing sangkeiat abrit Kyai Gong tan katon linuruban kurasi gayore sinampiran anggitan maiathi seling sekar gambir cepaka Ian menur.
26. Kanan-kering mawi den jageni pra wadon ngarompoi ingkang mikui katon meyek-meyek cagak gayor rong rakit tan kari neng ngarsa myang wuri kutuge kumeiun.
27. Tuwin maiih kang sareng Iumaris Ian Kyai Gong-golong munggweng wuri tan tebih lampahe kendhang nama Kyai Meyekmimis binekta umijil neng pundhak pinangguL
28. Sapraptane Kori Srimanganti ginantos pra anggong kang ambekta wus tampen-tinampen nuli laju denira lumaris lir pambekteng estri urut-urutipun.
i9. Sadaya wus prapta ing sitinggil gya tinata alon nunggillawan Gangsa Kodhokngorek kang wus tinata duk wau latri pinarnahken rriunggwing Bangsal Angunangun.
30. Nyai Lurah sakancane.estri wangsul mring kadhaton nunggallawan nyai lurah kabeh angarompol neng paningrat sami tansah kalung samir yata kang winuwus.
31. Jroning Dalem Prabayasa resik dhuwur miwah ngisor gumarining tan ana regede kabeh cetha katingal maligi rerenggan sri adi weh ascaryeng kayun.
32 . lng kajoganing jarambah nginggil marmere sumorot gilap kongsi gilar-gilar lir we saking tansah ginosok ing kamli nadyan resik maksih ginelaran babud.
33. Alus tilase tinulis sari ngarompol ron ijo wijang kembang abang myang kuning nem wungu menges-menges mardapa jring mekar medem lincip karuk lir satuhu .
34. Sinebaran ing sekar sayek.ti campur-bawur awor ukup lisah jebadan penganten wrata kukusing ratt,ts binasmi sumyah marang dluri ngingsep ganda arum .
35. Ruming pura wus sami sumiwi prameswari katong lenggah munggweng ngajeng kamar gedhe Kangjeng Ratu Maduretna tuwin para narpasiwi putri wayah buyud .
36. _Sami marak. ing jeng sriyodati malih kacariyos pra priyantundalem sepuh-anem angladosi ing kangjeng narpati badhaya sarimpi manggung myang ketanggung .
37. Jaka palara-lara utawi emban ngarep amor lawan emban kondhang panggonane para nini parekan Ian cethi sampun pepak sami abusana luhung.
38 . Gusti-gusti para luhur putri akampuhan sembong acecondhok singset udhet cindhe ngumbar kunca winiru sumampir ing widhangan keksi pucuk tibeng pungkur.
39 . Nyamping sinongket ing benang rukmi limar polos solok gunungguntur pandhansurat cindhe sarem sawuku tluki saweni . ana dhasar wills abang biru wungu.
40. Ngagem seredan tiba ing wuri ngendharah mangisor sengkang tronyok tongkengan myang bejen sekar tarijung seiing mirah peni Ian panunggul siji barlean winangun.
41. Abumbungan kancana sinangli!lg endhog mimi wengkon pan rinajawredi saselane dlulsar jadham biru wills Iangking kang kiswa pinardi ukei ageng aius.
42. Angekahi Ielungsen tumali mangisor pinaro nora botsih ·atimbang gedhene b.anguntuiak puspita meiathi kang medem den anggit ambawang sabungkul.
43. Saseiane ukel kanan-kering binuket sekar ron para gusti ngagem susuk kondhe kapcana sinotya rajapeni sesupe rong rakit bandhilan myang tajug.
44. Gunungsapikuiian silihasih rujakwuni teton olah-oian -ing pathak pethite myang maripat tinitih sotyadi Ius-Iusan Ian sisik embanan mcrs sepuh.
45. Nora winijang sawiji-wiji gareban kemawon pra gusti putri pangagemane manut kahanane ageng-alit asor-luhur pasthi nganggo undha-usuk.
46. Putra timur myang kang dereng krami binggel mas suwaos winangun ing nagaraja jejer asangsangan tumanggaling sasi tinretes retnadi prabane sumunu.
4 7. Lir sudama tanpa aling-aling katonton mancorong dene para abdidalem kabeh pra wanita kampuhane sami dhapur campur ringgit sinjange tan jumbuh.
48. Warna-warna ana ingkang bathik · mompyor ana sinjang Jatar ireng bae nengna critane putri abdyestri Nyi Tumenggung 1irih ngabyantara prabu.
49. Timbalandalem kinon dhawuhi mring wadana loro nimbali Kangjeng Tuan Residen wusnya tampi dhawuh gya umijil prapta Srimanganti timbalan sang prabu.
50. DhinaW\lhken mring wadana kalih sandika gya bodhol mangkat marang residenan age bupati keparak kang lumaris kang nisihi sinome winangun.
XXll. Sinom
1. Yata wau kawuwusa sampeyandalem sang aji wus purna dennya busana munggweng kamar ageng wingit ingkang sami ngladosi priyantundalem nem-sepuh dherek marak sadaya sudhiya karsane gusti sawusira nuli miyos srinarendra.
2. Ebah para ruming pura andheku mastutyeng aji lampahdalem alon lelah rawuh sangajenging kori gya lenggah sawatawis lemek kasur'bludru wungu tinepi ing renda mas alemes memes cinuki lenggahdalem sang prabu majeng mangetan.
3. Busana keprabon nata akampuh seratan ngrawit gandasuli latar seta balumbangan plangi wills alus palenik kuning seta reta biru wungu pidakan nrampat kisma tumangkeping pada keringkanan nancut ngencong cincingan sacengkang.
4. Samparan winingk:is minggah rineh pusara ningseti grebong kandhem tundha tiga ing ngisor dhasar linungsir amungser wates wentis pantes wuri adu mancung kenceng kunca kaumbar mekrok balenggi neng kering angendharah ingkang saasta.
5. Apaningset ukup moga_ gubeg pungkase sumuri tuntung dwi numpang pok kunca gathuk cinathokan mathis palmur winengku rukmi sinotya surya mabangun clana cindhe puspita dhedhasar wungu kemrunggi pungkase kang calana tepi sesotya.
6. Sepatu baludru kresna alancap jinjing tarincing poslet byur sela barlean lumayan embanan rukmi kadya timang ngekahi rasukan kresna baliidru si.kepan ageng.lugas kinancing barlean wening tigawelas gengnya sawohing widara.
7. Jaja wijang pinasangan bintang tinata respati kumandur Orde Nederlan Oranye Belgi Krun Orde lart Bronsuwik Proisen Mingkaelluhung Kamboja Dubelen Drak Orde Pran Y osep Din Krais bintang Suryawasesa Kasenapatyan.
8. Pakubuwanan Kapisan Mareskalek Dandels peni ing jro rasukan kemejan rinumpi ing sutra putih rangkepan tan kaeksi · nutupi pita kumandur sarempang ngaweng ngiwa sungsun tri pitane Grut Kris Dubelen Drak Krun Orde Orde Kamboja.
9. Tinumpangan sangsangan mas katri tatrape ngetrepi tapsirih pusareng bintang Grut Opsir Belgi Mingkaellan Bronsuwik rante rerentengan ttirut amirit Krun Karajan sinaroja sastra Latin lumuntane sambet-sinambet rumambat.
10. Keswa alus pinusara tetamparan sanga langking pinalintir gi1ig rata winangun ing ukel keling liniling tan ngalingi ngaluweng ngaweng ngenguwung serat jeram saajar tengah pinati paniti dhapur paksi lir ambeber lar mutyara.
11. Maripat mirah malereh sirahe manglung mangering cucuk anggondhol sesotya tan pethil akonthal-kanthil cucuk kekalih sami penyu estha ula dumung netra retna kinembar pujangga janggane kadi mulet keket mikekahi palintiran.
12. Semang semune rumeksa aywa onya angendhoni pindha angesuk tan sesak garendhe1 tetesing warih tumancep kanan-kering bar1ean ageng mucuk bung mligi tanpa embanan racak rinonce kinunci kenceng minggah saya ageng kang sesotya.
13. lng nginggil panunggulira gengnya sakhingsu pesagi mancorong neng wingking kama 1ir sudama panjer enjing na1eram ba1erengi apantes panungul biru tipis sekar wewehan wangkinganda1em sang aji nama Kangjeng Ageng Balabar.
14. Kang kaagem Srinarendra Prabu Amangkurat nguni angadoni jayeng yuda mangrurah ing satru S8kti Trunajaya linuwih kapisanan duk sinuduk kecrus plas jiwa sirna datan mawi minta warih raga 1osoh 1ir ku1uban bayem raja.
15. Ngagem supe retna gengnya sami wohing anggur putih dhapur bandhilan ko1ong mas munggweng panuduh myang jenthik kanan-kering rong rakit kalima suweda madu supe sotyaning ampa1 iku caritane nguni agemira satriya ing Madukara.
16. · Risang Arya Danatijaya paringe Hywang Otipati 1umantar Sang Hywang Naraddha tinuding tumurun maring marcapada supadi maringna singsim puniku wusana aneng marga kapanggih Sarlg Pa1gunadi pan kinira kang praptarya Dananjaya.
1 7. Sukeng tyas Sang Hywang Naraddha saking mandrawa_ sesanti kulup age marenea wus.celak gapyuk kinempit kinudang mandana sih adhuh babo wong abagus teka kapasangyogya sira·katemu Ian mami wruhanira praptengsun iku dinuta.
18. lng Sang Hywang Jagadpratingkah sira ingkang den paringi kalpika sotyaning ampal 11J.ara tampanana kaki sihing Dewa linuwih katrima pudyastutimu sang antuk sabdatama gupuh denira nampani mangenjali kamantyan nuwun turira.
19. Denaras lininggamurda kagem neng sweda panuding Hywang Kanekaputra suka latah-latah ngandika ris putuku wong asigid merakati bagus alus semu ruruh jenthara marma Hywang Guru dahat sib_ marang sira kulup Arya Dananjaya.
20. Matur ingkang sinung sabda dhuh dhuh pukulun dewadi jeng paduka kasamaran mring tingkah ulun puniki kula pun Palgunadi Sang Hywang Naraddha anjumbul miyarsa aturira dadi dudu si Premadi gedheg-gedheg ya jagad dewa bathara.
21 . lngsun kang kurang waspada heh wruhanta Palgunadi sira nora pinaringan sotyaning ampal puniki tuhune kang antuk sih Ja:naka atmajeng Pandhu marma enggal aturna samengko sunpundhut bali bakal ingsun lungake kang wajib tampa.
22. Ya iku si Dananjaya ature Sang Palgunadi pukulun ulun tan wignya ngaturaken wangsul singsim sanadyan prapteng lalis ajur-mumur dados glepung wit dede lepat kula pukulun kirang satiti kula mopo kalamun kinen ngaturna.
23. Rengu Hywang Kanekaputra pangandikanira wengis dadi nora aweh sira kalpika sunpundhut bali matur sarwi pingali . inggih makaten pukulun krodha Sang Hywang·Naraddha kumejod padoning lathi sigra nyelak sesupe arsa rinebat.
24. Prabu oncat lumajeng dipun tututi pan ginayuh-gayuh tuna cinandhak -candhak ngingga ti akesit kadya thathit lunyu lir welut neng kedhung wegah Sang Hywang Naraddha null minta sraya maring Sang Arjuna enggale sampun karebat.
25. Sesupe ·sotyaning ampal ws ka'darbe Dyan Pamadi tumurun dadya pusaka pinundhi pari narpati trah Dananjaya sami ingkang mengkoni kaprabun nganti prapta Nagara ing Surakarta lestari maksih kagem kadya ingkang winursita .
26. Carita busaneng nata kapelantrang den selani sesorah sotyaning ampal supe ageme narpati sarehne wus tinulis eman-eman yen ginempur carike mintaksama mring sang berbudi martasih amangsuli wau kangjeng srinarendra.
27. Miyos saking Prabayasa sanggyaning para sumiwi ingkang aneng dhatulaya sadaya sami ngurmati obah denira linggih mastuti miyat sang prabu . andhodhok ngapurancang para prajurit ingkang jaga myang prajurit Trunakembang.
28. Setrik orkes munya urmat lagu Wihelmis ngrerangi ... babarungan lan pradangga Kyai Kadukmanis muni Srika ton den sindheni suwara ririh raras rum Kyai Manisrengga munya gendhing Gonjangganjing swara umyung yen tinilirtgaken wijang.
29. Srinarendra sam pun lenggah pantes munggweng dhampar rukmi ajibeg upacarendra sadaya ingkang ngurmati wus wangsul sami linggih orkes myang pradangga suwuk srinata katingalan yayah Hywang Diwangkarenjing Pucung mungup arsa madhangi bawana.
xxm.
I. Nengna wau lenggahdalem sang gantya winursita lampahing cundaka kalih wadananing gedhong kalawan keparak.
2. Kang den utus marang residenan wau Raden Ariya Jayaningrat kang nisihi nama Raden Tumenggung Jayanagara .
3. Kalihipun prapta palataran mudhun saka ing kareta laju minggah mring purgaldri Kangjeng Tuwan katon jumeneng neng teogah.
4. Duta sampun celak sami urmat manthuk wadana keparak umatur lamun tinuding ngaturaken tabedalem srinarendra.
s·. Tabenipun Kangjeng Prameswari Prabu ingkang tabe para rayi-rayidalem tuw:in putra-putridalem sadaya katura :
6. Atur laju dene kaping kalihipun Paduka Jeng Tuwan ingaturan manjing purl paring urmat prayogi wangsulanira.
7. Aturipun duteku cara Malayu sawusira urmat gya wangsul mring kawuwusa saungkurireng dutendra .
8. Wa.nci pukul sanga Kangjeng Tuwan laju anitih kareta militer kumendan nunggil kreta nama Kiyai Retna Pahargya.
9. Kapallpun Ustrall ulesnya dhawuk sakawan lir kembar kusir nami Tuan Semit prabot kenek Ian kusir mantering kresna.
10. Kreta iku pethukan saka kadhatun yata Kangjeng Tuwan wus tedhak lumaris aris null Kangjeng Gusti Pangeran Dipatya.
II. Arya Mangkunagara sawingkingipun gumaredeg kathah anitih kareta sami para tuwan kang wus aneng residenan.
12. Anglur selur lampahing kreta mangidul kebekan ing marga urut denira lumaris Kangjeng Tuwan Residen kang munggweng ngarsa.
13. Rawuh ngalun-alun madya ringin kurung gangsa samya munya prajurit presentir gewir tambur miwah salompret munya sarengan.
14. Musikipun alagu Wjnirlanseblut rame suwaranya ngurmati risang lumaris sampun rawuh sajroning taratag rambat.
15. Munya seru salompret pacalangipun null tinampanan slompret pacalang kang munggwing kamandhungan suwara prapteng jro pura.
16. Kang rumuhun Kangjeng Tuwan wus tumurun salting jro wirnana para tuwan sampun nunggil ing Jeng Tuwan Residen null lumampah.
17. Munggweng pungkur ingkang anongsongi iku jajaring keparak pethukan saking jro purl ing samarga datan kasorot ing surya.
18. Dhewek laju sanggyaning kang atut pungkur dennya 1umaksana ang1angkungi ing sitinggi1 Wirajayengastra kang baris gya urmat.
19. Sawusipun kapungkur tumuli medhurt mring taratak rambat sakilen Bangsa1 Pangrawit kang 1umampah samarga-marga kahargya.
20. Sam pun rawuh ing Srimanganti pinethuk pra pangeranputra pangran tan kari Jeng Pangeran Prabuningrat tetabean.
21. Nora kantun Jeng Pangran Ngabehi tundhuk ugi tatabean sawusnya 1aju 1umaris sadayane lumebet mring Dhatulaya.
22. Prawira nung Tamtama laju lumaku medal Kamandhungan terus minggah ing sitinggi1 baris marep mangidul aneng lor-wetan.
23. Wingkingipun pakathik Baki tumuntur tata barisira margi sakidul sitinggil wetan-kulon jejer angalangi marga.
24. Yata wau Jeng Tuwan lampahnya rawuh palataran pura setrik orkes gangsa muni angurmati prajurit Tarunakembang.
25. Lampahipun Jeng Tuwan Residen laju minggah mring paningra t sampeyandalem sang aji alon linggar saking palenggahan dhampar.
26. Majeng sam pun jumeneng neng tepinipun Sasanasewaka wus celak wau sang prapti tatabean tanggap tumangkeping asta .
27. Sami semu sumeh sung pambagya rawuh risang inujaran lumayeng sabda martasih laju kanthen asta srinata neng kanan .
28. Gya mangidullampahdalem sang aprabu tan pisah J eng Tuwan . sakaliyan wus dumugi soring kili nuli sl}mi tata lenggah.
29. lngkang atut wuri para tuwan wau wusnya tetabean laju alenggah ing kursi munggweng wetan Jeng Gusti Mangkunagara.
30. Saleripun kacaket penggah puniku militer kumendan nuli ingkang anyambeti pra Assisten Residen ing Surakarta.
31. Malihipun pra Presiden Landrat kumpul anyambeti tuwan sekretaris myang kontrolir '\ Ia wan tuwan jurubasa nora tebah.
32. Wingkingpun para tuwan-tuwan sagung upsiren wus lenggah myang upsiren legyun tunggil pra administratur miwah mardika.
33 . Lenggah Arab wus lungguh Ia wan may< r Cina tata atap munggweng kursi therek-therek majeng mangilen sadaya.
34. Soringsun duk ing tembing kilen puniku kursi majeng ngetan sakawan wus den lenggahi pra pangeran sadherekdalem kang wreda.
35 . Dene iku para ;rayidalem prabu pangran narpatmaja myang santana riya-nginggil sumewa nengjrambah ing Sanasewaka.
36. Wus dumuming tata palenggahanipun yata pra sumewa kang neng palataran puri bodhol medal tata anjajari ngarsa.
37. Tanpa uwus pra punakawan kang metu myang ordenas lurah kaliwon miwah bupati panji wayah panji buyud riya-ngandhap
38. Sami metu aneng palataranipun Srimanganti tata sumela para prajurit Trunakembang den kumendhiri lumampah.
39. Slompret tam bur tansah munya iku laju marang sitibentar sapraptane tata baris mujur ngetan sakidul Bangsal Witana .
. 40 . Kang lumaku pra abdidalem lumintu lir ilining toya urn ill saking jro purl yen pinetung baya pitungewu ana.
41 . Malah langkung ageng-alit asor-luhur bra busananira tata-tata anjajari miwah ingkang anggarebyeg an eng wuntat.
42. Pra tumenggung reh jero sakliwonip\.m sadaya samekta t'l;lwin manggaleng prajurit Dara Pangeran Arya Purbanagara.
43. Datan kantun litenan kolonelipun miwah mayor setap itendan upsiren sami neng nataring Srimanganti 1fr asmara.
XXIV.· Asmaradana
l. Yata wau pra prajurit Wirautama barisnya duk wau wonten ing kilen samangkya mingser mangetan . maksih neng srimangantya pandhel salomprl(t myang tambur tan pisah musikanira.
2. Malih jajaran winarni pra Puhakawan Panyutra wus sudhiya aneng kono Srimanganti tanpa sela miwah ing Kamandhungan ing kiwa-tengen PanurungPanurung ing Kadipatyan.
3. Malih Panurung Pinilih pra jajar Singanagara Martalulut sisihane angampil waos sadaya tan ana kang kuciwa parigel amandhi lawung lawung binalongsong ing mas.
4. Lumaksana tengah margi ampilan ing kadipatyan go Iongan jaba myang jero sadaya wus sami mapan nggadeg tengah marga ngalang marga jejer catur tansah kalung samirira .
5. Pareanom ijo-kuriing samya ngampil upacara sabet mas nene.m cacahe Jeng Kiyai Panji nama
Jabardas Ian amparan Dandeies sara winahyu jangkep nem paksinugraha.
6. Rotan kehnya kawan iji garan kancana sinotya waos biandaran namane Kangjeng Kyai Sekarteja tiempak Sagarawedang towok Kyai Trantang Bagus limpung Kyai Butasiewah.
7. Liman kancana kekalih myang sata mas sakembaran Iarmunga rukmi Ian maneh tameng winengku cepiok mas kalih gandhewa panah sapitan sap asta sumbui kecohan alit kancana.
8. Kebut Iar badhak kekaiih epok ageng myang gendhaga kobokan bokor mas gedhe kaiawan kothak makutha sanjata sakembaran Kyai Kencakarupeku Iawan Kyai Rupakenca.
9. Krega pirantine bedhii Ian guiungan pasarean ngampil songsong gilap Ioro kang satunggai songsong limrah Ian songsong sungsun tiga tundha geng-alit mandhuwur katri pjsan sami megar.
10. Sagunging kang sami ngampil tarampil katoning solah noraga Ielah lakune ingkang neng wingking ampilan kaliwon kadipatyan kalawan bupatinipun anama Raden Mas Arya.
11. Puspadiningrat nindhihi dene wadana keparak kliwon panewu mantrine kliwon gandhek kering-kanan Ian sapanegarira wadana kalang tan kantun Karaton Gadhirig Mataram.
12. Kaliwon carik Ian greji garnet myang kaliwon kalang dhokter tuwin mantri anom nunggil denira sumewa Ian wadana keparak sami neng samadyanipun jroning Bangsal Sewayana.
13. Malih pra panewu mantri gedhong kering gedhong kanan kalang panewu mantrine sudhiya neng Kamandhungan dene wadananira kalawan kaliwonipun kendel aneng maderata .
14. Panewvgedong sajajar.ira ambekta _ ganten wangi sawadhahe ngetuk arane. punika sadaya lumaksana alon-alon tan kasusu myang ing ngarsa nut ling wuntat.
15. Abdida1em kang njajari wiwit Srimanganti prapta ing Kamandhungan manga1er Kori Brajana1a kebak kebegan kawu1endra go Iongan jero ngalumpuk kelangkung kathah.
16. Samya ngrasuk busanadi sakadare pinaryoga jungkat bebed sabuk epek kerise warangka ladrang weneh rangka gayaman sumalempit samiripun gombyok mote sanga renda.
17. Iku panganggone abdi abdidalem punakawan kang wus winarna namane panganjurireng jajaran wus kathah ingkang prapta aneng sitihinggillungguh mapan ing sapangkat-pangkat.
18. Nengna kang samya njajari kocapa kangjeng srinata Ian Kangjeng Tuwan Residen miwah sagung para tu wan maksih lenggah pandlUtpa nuli ladosan mangayun ganten wangi bineri mas.
19. Sawusnya Kangjeng Narpati kangjeng tuwa9 linadosan myang kang lenggah sadayane ingkang karsa sami ngalap sawusira mangkana wauta Kangjeng Sang Prabu nolih mangering sasmita.
20. Tumulijumeneng ririh laju tindak kanthen asta lawan Jeng Tuwan Residen munggyang kanan srinarendra ing kering kangjeng tuwan ingkang lenggah atut pungkur gangsa orkes samya munya.
21 . Ngurmati wiyosing aji rawuh tepining paningrat songsong sampun den garake Kiyai Guwawijaya Nyai Lurah Kaparak sakawan nunggil neng pungkur panongsongira gentosan .
22. Saking gengnya songsong aji gilap prabane gumebyar sinekar sedhah tepine ingkang nongsong kangjeng tuwan pan uga Nyai Lurah radi alit songsongipun lugas tan mawi rinen,gga.
23. Kang caket kananiraji priyantundalem Rahadyan Pradaparukmi asmane abusana sarwa endah pantes ngampil kecohan kancana wreda tinatu sineling-seling sanglingan.
24. Tinaretes sesotyadi jumerut mirah dalima cahyane mancur mancorong kuncadalem kang ngendharah kaampil wanitendah wayah pulunan sang prabu Raden Ajeng Suratinah .
25. Malih kang caket ing ngarsi Jeng Pangeran Pr'a'buningrat Jeng Pangran Behi keringe nuli pra pangeranputra kang anem aneng ngarsa mangwuri sangsaya sepuh pangarsane narpaputra.
26. Araras lumaris aris ingkang ngampil upacara upacaraning kaprabon lumajur jejer nyakawan rampak geng inggilira ingkang den ampil puniku pusaka pepundhen kina.
27. Banyakdhalang sawunggaling kidangmas hardawalika sumbulan Kyai Sarotong lirnanmas paksidewata kang wus winarneng ngarsa kang ngampil kaprabon prabu sesengkeraning puraya.
28. Priyantun badhaya srirnpi puniku sampun diwasa nyambungi ngarsa lampahe badhaya sarirnpi ingkang alit-alit nembelas maksih asesinjang pinjung wijang anjajari ngarsa.
29. Sadaya katon respati anom karengga busana dhasar sulistya warnane yayah apsari kaswargan turun mring marcapada mahargya kangjeng sang prabt miyos marang sitibentar.
30. Ngajening badhaya srimpi palenggahandalem dhampar pinanggul kiwa-tengene ingkang bekta Nyai Lurah ngarsane pra pangeransantana myang riya dhuwur ing lampah nora kasesa.
31. . Sawingkingdalem sang aji ugi taksih upacara tan tebih jeng kyai waos towok talempak blandaran rebah pangampilira kang ngampil Nyai Tumenggung dene liyane punika.
3-2. Pra nyai lurah kang ngampil bekel estri sapanganehap gendhaga sabet myang tameng kadya kang wus winurs!ta duk wau wedalira ampilandalem sang prabu saking jroning Prabayasa.
33. Wurine kang ngampil-ampil Jeng Gusti Pangrandipatya Mangkunagara c.akete tuwin militer kumendan asisten residennya Presiden Landrat tan kantun miwah sagung tuwan-tuwan .
34. Rawuh Kori Srimanganti musikan munya gendhingnya Wihelmis sareng urmate Prajurit Wirautama kinenceng adegira _gya presentir karbinipun 1 pandhel tumelung mangiwa.
35. Mayor kapitan upisir urmat pedhange mangandhap tinembang tambur sulinge sigra kolonel kumendan jajari aneng ngarsa tan tebih panggenanipun neng kanandalem sang nata.
36. Litnan kolonel nisihi neng,kering uga tan tebih mayor setap intendane rawuh Kori Kamandhungan · oreg kang samya \lrmat gedhe-cilik asor-luhur samyan dhodhok ngapurancang.
37. Musikanireng Prajurit Mijipinilih kalawan pra-Prajurit Prawiranom urmat lir Wirautama wadana gedhong kiwa myang tengen sakliwonipun sampu11 sami atut wuntat.
38. Kang kiwa ana ing kering kang tengen ana ing kanan kapering wuri lakune sajrone ing Kamandhungan wong miyat rebut ngarsa nora nganggo singgan-singgun jalu-wanita.
39. Derenging tyas anyelaki upama nora jinaga dening Jagawesthi agen bayata ambyuk sadaya jalwestri kang umiyat niyate mung kudu maju namataken srinarendra.
40 . Tuhu lamun anglamlami Garebegan gumelar katon mulyane Naranata musthikaning rat jawa kanugrahanira agung mukti wibawaning nata.
41 . Lir leluhurireng nguni Batharendra nganglang jagad para · jawata andheret kawaca bra mancawarna wastra kang endah-endah . sesotya kancana luhung mepegi kang sarayoddha.
42. Ayun mamayu ngeyomi mangayam rahayuning rat wrata bawa leksanane nenangi tyasing asudra kederan paramarta martabat tatales tulus atilas lulus sarkara .
XXV. Dhandhanggendhis
1. Abdidalem kangjajari prapti ing sitinggil sami mapan ·marang pasebane dhewe-dhewe wetan-kulon lor-kidul kaebegan para sumiwi bupatining ordenas riya ngaildhap kumpul kliwon ordenas kemasan lan panandhon juru-suranata tuwin pangrembe bonong nunggal.
2. Neng sakilening Manguntur tangkil ·wau ampilan ing kadipatyan bupati sakaliwone · seba wetan Manguntur kidul wetan panewu mantri panegar gamel celak panji wayah buyud wingking ampilan pangeran kilen Bangsal Witana panewu mantri karaton Ian kemasan.
3. Nandhon juru-suranata niti sakilene Bangsal Sewayana para panewu mantrine ordenas lurahipun wetan Sewayana pra carik panewu mantri jajar sumewa neng riku kajaba kang wus winarna maksih kathah kang sumewa neng sitinggil prasasat tanpa sela.
4. Ngarsa-wuri lungguh adu wentis ngarompollir rondhoning mandera ngrembaka ijo godhonge ngrempoyok riyu-ri}'u ayom ayem kaleyang kuning . keneng maruta tan wal pang bakah wit bakuh nyrekakah kaberan toya toya marta martana dana umili milala srinarendra.
5. A pan sam pun rawuh ing sitinggil musik munya pra prajurit urmat kang seba obah linggihe sarengan sadaya wus ngapurancang ing semu sami jrih asih tan lenggana ing karsa sang prabu riya Ian para pangeran wus anisih mangetan dennya lumaris nataring sitibentar.
6. Priyantundalem badhaya srimpi sampun minggah mring Bangsal Witana: prapteng ler nisih mangilen laju Kangjeng Sang Prabu lawan kangjeng tuwan lurttaris datansah kanthen asta wau kang tut pungkur Nyi Tumenggung Nyai Lurah sapangandhap ingkang sami ngampil-ampil sami andherek minggah.
7. An eng pengkerandalem sang aji J eng Gusti Arya Mangkunagara myang pra tuwan sadayane mangaler lampahipun sawetaning }Vitana sami mring Bangsal Sewayana malih kang neng pungkur prajurit Wirautama mring· sitinggil neng lorkulon pacak baris sami marep duksina .
8. Amangsuli para tuwan tuwin narpaputra dereng sami lenggah nanging wus mapan prenahe sang prabu sampun rawuh jroning Bangsal Mangunturtangkil jumeneng ngajeng dhampar myangjeng tuwan wau srinata noleh mangetan astadalem ngasta sap asta sutradi kumlawe sung sasmita.
9. Mring demang pangecet kalih nami Rekapamarna Warnapangreka nuwun sandika ature anembah sigra mundur andhawuhken timbalan aji marang para niyaga jro Bangsal Ngunangun kagungandalem pradangga monggang Kyai Udanarum kinen muni sigra tinabuh ngangkang.
10. Jumalegur gong Kyai Kumitir swara sora angalun samodra tan pae Ian sisihane kadya Bima gumuyu rericikan kaleban sami karasa rarasira angumandhang landhung lir muluk mring antariksa srinarendra apariilg sasmita malih mara11g wadananira .
11. Gedhong kanan miwah gedhong kering kang wus marek neng wetaning bangsal tampi sasmita kalihe wotsari sareh munjuk nuwun inggih sandika aglis 1umengser 1umaksana angener mangidul prapteng kori renteng sigra andhawuhken mring kaliwon gedhong kalih ngedalaken gunungan.
12. Angirida lir adat mring masjid null mantri kabayan anata ingkang jajari pared en mantri lawan panewu ka1ang gedhong ing kanan-kering tundha sapangkat-pangkat wauta sang prabu wus lenggah ing dhampar denta munggweng madyaning Bangsa1 Mangunturtangkil neng kering kangjeng
13. Lenggah kursi linurup sutra brit sumawana sagung para tuwan wus lenggah ing kursi therek Kangjeng Pangeran Prabuningrat ugi wus 1enggah kursi mangaler sinambetan para raka prabu sawingkingnya para tuwan ingkang kilen Jeng Gusti Pangran Dipati Arya Mangkunagara .
14. Salerira caket anyambeti tuwan militer kumendan lawan Jeng Asisten Residen ing sapiturutipun tuwan sekretaris kontrolir my<thg tuwan jurubasa ing sadayanipun wus sami 1enggah sakeca dene para pangeranputra myang rayi pangransantana riya.
15. Sami neng ngandhap dennya sumiwi ngarsada1em kapering ing kanan pangeran ko1one1 kilen litflan ko1onelipun mayor setap itendan tunggil sadaya kang sumewa geng-alit tumungku1 marike1u 1ir konjema ing prata1a sakarda tresna jrih asih ring sang Ip.Usthikaningrat.
16. Yatna sagung kang sami sumiwi 1amun ka1eberan kawibawan ambedhedheg gedhe tyase sagunung Mahameru suka sokur tinitah dadi wrahatba1anira sang kalipa tullahu siniwi ing sitibentar maksih munya pradangga munggang mewahi asrining pasewakan.
17. Yata wau gunungan 1umaris neng sakilening Bangsa1 Witana kang 1umaku ngarep dhewe iku kaliwonipun gedhong kanan myang gedhong kering Raden Ngabehi Martadipura ·nipun kang tengen nama Rahadyan Angabehi Pllrbadipura nisihi jejer 1akune tamban.
18. Wurinira pra panewu mantri241 gedhong kering-kanan lawan kalang anjajari salajure lajere jejer catur catur kaping trid··.sa kalih gunggung k.tng aneng ngarsa satus wolulikur lakune anut irama iramane pradangga munggang kang muili saben gong pada kanan.
19. Pan mangkana den ira lumaris saw urine jajaran wadon lan sasaradane nuli gunungan jalu selang-seling lakune rindhik kang mikul tan rekasa saking kehing bau saben gunungan saprangkat kanan-keringira mawi den jagani panewu mantri gladhag.
20. Kang angirid sakancane prapti ngarsadalem saler Sewayana nulya andhadhap lakune mendhak dhengkul tinekuk boyok ngayuk dhoyong mangarsi manglung lungayanira sirahe tumungkul sikut kanan-kering megar tangan kalih tumumpang wentis kang nginggil lir begsa kang noraga.
21. Tibane pada maksih lestari anyarengi iramaning kabeh mangkono solahe ingkang jajari ik u tan prabeda ngarsa myang wuri yeku minangka tandha kaunna tanipun mring Kangjeng Srinaranata lagya miyos katon malela pribadi tuhu musthikeng jana.
22. Sajroning lenggahdalem puniki panewu ro gedhong kering-kanan mring tlgarsendra ngunjukake ganten wangi angetuk kang sajuga angampil beri sajuga ngampil kenap lurub bludru wungu tepi renda sekar sedhah ajengira panewu kekalih ugi anut irameng monggang.
23. Mundhak mendhak pandhadhape mundhi mindha ing pangampilira lirih tumapak padane Teplek · amayug-mayug kiwa kenong tengen gong muni prapta undhak-undhakan_ing Bangsal Manguntur sinelehken ampilannya ngarsadalem kapering ngilen sakedhik kang ngampil iku nama.
. l .· . .;
24. Dyan Behi Sutadipraja tuwin Raden Mas Ngabehi Padmapraja wus mundur wangsul critane gunungan kang lumaku rantap-rantap asri kaeksi sajrone lumaksana Kyai Udanarum pradangga munggang angangkang kang jajari wus mudhun sa king sitinggil anjog ing tratak rambat.
25. Prapta lerese sang nindyamantri . andhadhap malih ingkang lumampah amung sawatara dohe jajaranira laju myang gunungan kabeh tut wuri salikur kang wus mandhap tri dereng tumurun maksih sami lumaksana neng sitinggil wauta Kangjeng Narpati . malih paring sasmita.
26. Mring wau demang pangecet kalih anyuwuka monggang sinalinan ngunekena kodhokngorek wus munya nganyut-anyut girange tyas ingkang miyarsi bebeg kebegan bungah lir panganten temu wau lampahing gunungan kang. pungkasan wus mudhun saking sitinggil kang ngiring aneng wuntat.
2 7. Bupati majekan lan pulisi wadana galadhag sakliwonnya puniku laju lampahe marang ing Masjid Agung malih ingkang ngiring neng wuri wadana gedhong kiwatengen nora laju prapta ngarsa Sewayana sami sowan ngabyantara nunggillinggih Ian wadana keparak.
28. Amangsuli kang sami njajari myang kang ngiring gunungan wus prapta palataran Masjid Gedhe pareden tina ,ta wus tharik-tharik ing kanan-kering sasisih kalihwelas .seling estri-jalu bau ngaso nora lunga ingkang ngiring laju malebeng surambi dene jajaranira.
29, Kaliwon panewu Ia wan mantrigedhong kalang sami lumaksana ing sapiturang kan8/ kilen wangsul mring sitiluhur kidul wetan dennya sumiwi nunggil gamel panegar aneng ngisor jambu sawetan Bangsal Witana kawuwusa kangjeng risang inastuti srinata kang sinewa.
XXVI. Sinom
1. Wenang lamun ingucapna titahing Hywang Mahaluwih kang kungkulan ing akasa kang kasangga ing pratiwi siyang kasorot rawi ratri kapraban sitangsu jroning pulo lndhiya baya tanana kekalih lir Nagara Surakarta Adiningrat.
2. Sarnangkya tata raharja gemah ripah loh jinawi telenging Karaton Jawa sarnpeyandalem sang aji sadu budya martasih sita mardaweng tyas putus pantes tan ana wingwang sinawang dera siniwi neng sitinggillir jawata ngejawantah.
3. Yata sawataranira pangunjukan kang mangarsi gelas sarakit tutup mas pandhahan beri rukmi wus sami den iseni minuman madherah wungu nalika lumaksana ajune dipun songsongi songsong kuning saking ing Bangsal Balebang.
4. Tut wuri pangiringira kongsi pirang-pirang beri uga wus isi madherah kang ngladeni urut buncis iku ingkang angampil pangunjukandalem prabu lelurahing ordenas Wlandi tuwan A.W. Portir wingking kanca sewaka cara Walanda.
5. Sapraptanireng ngarsendra nuli ingaturken aglis gelas pan sampun ingasta ingkang satunggillumadi kangjeng tuwan wus ngambil ngentosi sarampungipun warC;tdining ladosan mring kang sami lenggah kursi saha marang pra pangeran narpatmaja.
6. Sasampunira warata sami ngasta gelas isi mawas nilingken pamyarsa Jeng Tuwan Residen null mahya sabda kondisi asantak cetha rinungu slamet Garebeg Besar anolih manganan ririh sasmita mring sang prabu ngunjuk sarengan.
7. Nujweng paningal mangandhap kang lenggah kanan myang kering wus ingunjuk kang inuman sigra musikan ngurmati Winirlanseblut gendhing mayoring tamtama gupuh nabda kumendhir bantas maskapen gya pasang karbin wus sinentil munya drel ambata rebah.
8. Prajurit Wirautama tumemen laju nimbangi munya drel kadya Tamtama kulon -wetan genti-genti
Tamtama munya ping tri Wirautama ping te1u dadya nigang rambahan ing a1un-a1un winarni wira Jagasura nyumet ka1antaka.
9. Munya ram bah kaping sanga gar-ger guma1eger. kadi a1un gung anempuh parang tumundha wuri nyambungi kukus muleg nga1ingi wauta Kangjeng Sang Prabu astadalem sasmita nyuwuk kodhokngorek muni tur sandika pradangga wus nora munya .
1 0. Yata srinata ngandika arum raras ris respati wuryanta bocah wadana sira waraha den aglis Sasradiningrat Patih konen marang masjid iku dongakna slametingwang manawa wis didongani ajadingsun kon bage ingkang warata.
11. Kang tampi dhawuh wadanakeparak ing kanan-kering unjuke nuwun sandika mangastuti mundur saking ngabyantareng narpati kaliwon gandhek kang nyumbul duta catur andhadhap parigel nyolahken 'diri sareng prapta sajawining Sewayana.
12. Lakune bambang-bambangan anyiku bujasta kering suweda miwir samparan bau kang tengen kaeksi 1embehan 1ir pinardi sareng tumindaking suku ing semu kawistara ngembeng pepingitan wingit ngenget-enget dhawuh timba1ane nata .
1 3. Sinamun sumeh sumringah sapraptaning pancaniti neng ·ngarsaning mantrimuka doh-cedhake winatawis angadeg jejeg sami tandya nabda u1uk-u1uk Raden Dipati Sasradiningrat timba1an aji kang liningan enggeh wawangsu1anira.
14. Ngetrap tata parikrama duta myang sang nindyamantri jeng-ajengan ngapurancang nu1ya andhawuhken aglis Rahaden Adipati Sasradiningrat puniku pakenira atampa timba1anda1em sang aji dhawuh ingkang timba1anda1em sang nata .
15. Pakenira ing samangkya dikakake marang masjid 1an sakanca Pl\kenira wadana ka1awan mantri anon-anone sami andongakena sireku wilujengda1em mangka yen sampun dipun dongani wilujenge panjenenganda1em nata.
16. Tumunten dipun bagea saabdidalem kang wradin ature sang antuk dhawah kidang winangsulan titi lir sabdane dutaji wangsulan pungkasing tembung pan atur sembah kula nuwun sandika nglampahi amangsuli enggeh sang duta wadana.
I 7. Laju wangsul carakendra lir wau dennya lumaris . wuwusen ing sitibentar saungkure kang tinuding minuman majeng malih lumadi kadi duk wau sawusira warata Jeng Tuwan Risden kondhisi. wilujengnya Jeng Tuwan Gubernur Jendral.
18. · Wus siyaga musik munya gendhing Wihelmis ngurmati mriyem ping dwidasa sapta dhang-dheng kadya wrahaspati wau duteng narpati sampun prapta sitiluhur alon angabyantara wusnya ngaso sawatawis nulya munjuk kula nuwun sampun amaba
19. Andhawuhken sabda nata dhumateng didalem Gusti Raden Adipati Sasradiningrat dhawuhing aji salajengipun sami lawan ingkang wus kasebut purwa madya wusana katur solahe tinuding tan adangu tinungka ingkang mangarsa.
20. Dhahardalem srinarendra roti reremikan manis winadhahan pethen kristal bineri salaka resik isine warni-warni srinarendra sampun mundhut gumanti kangjeng tuwan linadosan wus angambil rampung ngarsadalem tumuli mangandhap .
21. Sadaya kang sami lenggah mundhut sasenenging galih malih inuman mangarsa Jeng Tuwan Resden kundhisi apanjang piniyarsi wilujengdalam sang prabu ing Kangjeng Susuhunan Pakubuwana pinuji Senapati ing Alaga Abdurachman .
22. Sayidin Panatagama kaping sadasa mandhiri Komandur Orde bintang Nederlanse Leo murni Grut Opsir Orde saking Oranye Nasao mungguh Grut Kreising Orde pan Kunengklek Kamboja nagri Grut Kreis Krun Orde saking Nagri Siam.
23. Grut Opisiring Orde pan Leopol Nagari Belgi kalawan Rider twede klas met de seter pan de tuwin Orde pan Sin Minkail Mudra Kabeyeren iku malih Rider twede klas met de seter orde saking pan den Rode Adelar Pruisen Praja
24 . Kumandur met de seternya Or de Pran Y osep Ostenrik I Rider ing pan den twede grad der twede klas pan de nenggih pan den Dublendrak tuwin Kumandur met de steripun saking in de Orde pan Hendrik de Leo Bronsuwik Jendral Mayoring wadyabala minutya.
25. Kangjeng Sribagendha Maha- · raja Putri ing Nagari Nederlan wusaneng sabda nuli musikan munya gendhing Wihelmis kadya memudyastawayu rahayu · ngayubagya yoga swarane ngrerangin rengen-ringan memangun manadukara.
26. Mriyem ping dwidasa tiga angger jumalegur kadi weh wara-wara warata ratu musthikaning janini kadarmannya menuhi kontap kotamaning prabu mraba prabawa mulya lyan praja karoban warti sru kacaryan sami misungsung sung bintang.
27. Kadita kang wus winahya wedharing kandha kondhisi miyarsa wara sumewa ing tyas sanityasa muji panjanga arjeng aji ngajap saseja jinurung sigra Wlandi ordenas ngladosaken ganten wangi gya liningkap sasabing beri binuka .
28. Wus mundhut Kangjeng Sang Nata mamangsakan ganten wangi nora pae Kangjeng Tuwan Residen mundhut satunggil mundur ingkang ngladosi tumuli ginawa mudhun lumadi mring kang lenggah waradin yata winarni srinarendra ngandika bocah wadana.
29. Sarupane 1bocah ingkang padha anggawa padhahi konen ngunekake samya munjuk sandika mastuti nuli alon anolih mring kaliwon gandhek iku ngling nedha kadhawuhna sandika kang tampi tuding gya lumengser panewu gandhek tutu wuntat.
30. Sapraptanireng bicara neng madya pinethuk dening kliwon patih kapatihan iku Raden Mas Ngabehi Sasradipura tampi sasmita wiyosing dhawuh nulya sakeh pradangga kang neng alun-alun sami munya umyung rebut cengkok wilet raras.
31 . Swara lir canthaka sasra arsaya kinembong warih kadresan wresti mangsastha kaliwon cundakeng aji wus wangsul mring sitinggil malih minuman mangayun sawusira warata sampeyandalem kundhisi wahyeng sabda wijang teteh titih tata.
3 2. Angandika wilujengnya Kangjeng Tuwan G.F . Panwik Kumandur in de Orde Pan Hendrik de Leo Bronsuwik Resden Surakartadi jeng tuwan manganan manthuk tanggap nata maluya gita musikan ngurmati munya gendhing Winerlanseblut araras.
33. Mriyem munya ping sawelas gumaleger gegeteri was kuwatir maras-maras miris giris kang miyarsi jalwestri ageng-alit alit tyase yen karungu unining kalan taka jumeglug anotog galih lilih emut bilih glegering suwara .
34 . Dudu gelaring ayuda kang ngrabaseng satru sekti nanging iku kaurmatan ·· Garebeg Besar sang aji siniweng santanabdi ngudanaken arum-arum rumasuk ing jiwangga ayem tentrem para dasih tansah sinung seneng dening danamarta.
35. YataWira Trunakembang ngrumiyini marang puri sumawana pra sumewa kang darbe wajib njajari wus mundur tata malih kadya duk miyos sang prabu pra Prajurit Tamtama wus sami den kumendhiri obah nuli mangkat ngrumiyini lampah.
36. Lampahe kadya ambeksa dhuwur panjunjunging sikil kicat sumeblak mangarsa ginantung ing sawatawis tumapak anyarengi irameng suling myang tambur kalamun junjung kiwa badane dhoyong mangering sawatara yen kering dhoyong manganan.
37. Solahing lampah a Ielah Tamtama katon respati parigel igeling raga saking kulina nglakoni iku batuwah saking nguni-uni para ratu duk alam Demak Pajang Mataram myang Kartawani prapta mangke lestari solah mangkana.
38. lngkang lumampah neng ngarsa mayore tansah nyelaki kapitan ngampil setandar denira lumaris prapti sakanandalem aji cikat pandhele tumiyung calorot kongsi klangsrah wastrane narampat siti suprandene maksih raras angwiraga.
39 . Tindhihe ngarepken marang maskapen den kumendhiri jrone padha lumaksana ngurmati Kangjeng Sang Aji sami presentir karhinsasampunipun ka pungkur leresing palenggahan pal}dhel wus tan nrampat siti wangsul jejeg pangampilireng setandar.
40. Iku Prajurit Tamtama Kori Brajanala prapti santun lampah rerikatan manut musik kang neng ngarsi munya samargi-margi teret tet -tet tedhung-tedhung prapta ing palataran Srimanganti tata-baris marep ngulon tinon kadya maskumambang .
XXVII. Maskomambang
1. Kamandhungan Prajorit Mijipinilih Prawiranom samya panggedhene ngumendhiri ana bebarisanira.
2. Jawi Kori kanan-kering durung ana owah para pakathik ing Baki barise amepet marga.
3. Ing sitinggil kathah Ionge kang somiwi omandhap sudhiya tata-tara anjajari ampilan ing kadipatyan.
4. Wos lumengser saking sumiwi wadana kliwonnya tan kari milo lumaris sigra Nyi Lorah Keparak.
5. Ngegaraken agemdalem songsong munggwing tritising witana kang kidolwetan rumanti songsongira kangjeng tuwan .
6. Abdidalem wanita kang ngampil-ampil wingking palenggahan sadaya sampon sumisih mangilen jroning witana .
7. Priyantundalem badhaya myang sarirnpi samekta sodhiya tata anjajari malih yata Kangjeng Srinarendra.
8. Sung sasmita sumeh ing semu nanggapi kapadhan ing karsa ririh jumeneng sang aji saking padmadirgasana.
9. Kangjeng Tuwan Residen alan anganthi ing Kangjeng Srinata jengkar denira sini•·,l mangkyarsa ,_ndhatulaya.
10. Musik urmat gendhirlg Wihelmis lir muji raharjaning praja kumendhir presentir karbin Prajurit Wirautama.
11. lngkang ngampil pandhel cikat angurmati tumelung mangandhap sabeling mayor nututi tambur suling sami munya .
12. Ingkang samya sumewa lenggah ing kursi jumeneng sadaya kang lenggah ngandhap mastuti angurmati ngapurancang. ·
13. Sawusira kapengker nulya tut wuri sami medal ngandhap sawetan Mangunturtangkil sanggyaning kang para tuwan.
14. Pangeran putra santana riya nginggil irlg alampah sigra mangarsa samya jajari sang prabu sampun umandhap.
15. Sakingjroning Bangsal Witana asri sinongsongan Jeng Tuwan Residen nganthi ugi sami sinongsongan.
16. Wingkingdalem caket ingkang ngampil-ampil Nyi Tumenggung sarta
. Nyai Lurah ka1ung samir sapangandhap pra wanita .
17. Neng iringanda1em kapara ing wuri wadana keparak kiwa-tengen Gedhong Gadhing Mataram Karaton Ka1ang.
18. Sadayeku sakliwone nora kari myang kliwon wadana gandhek kemasan gareji panandhon game1 panegar.
19. Pandhereke neng wetan prikanca kering ku1on kanca kiwa pinaro dennya 1umaris kiwa-tengening ampilan .
20. Sawingkinge caket ampilan puniki ingkang 1umaksana Jeng Gusti Pangrandipati Ariya Mangkunagara.
21. Lawan tuwan-tuwan anunggi11umaris ing ngarsa jajaran kadya duk miyos sang aji tata-tatane tan owah.
22. lng samarga-marga tansah den urmati Kori Kamandhungan Srimangariti sa1ompret tambur musikan.
23. Rame umyung wimbuh swaraning kumendhir abantas ngumandhang para prajurit presentir dragunder sadaya urmat.
24. Lampahda1em rawuh Kori Srimanganti pa1ataran pura aris lumaris umanjing Pandhapa Sanasewaka .
25. Srinarendra wus Ienggah ing dhampar rukmi tansah kangjeng tuwan tuwin tuwan-tuwan sami para jeng pangeran wreda.
26. Sampun tata andherek Ienggah ing kursi pra pangeranputra santana myang riya-nginggil tata sowane jarambah .
27 . Paningrat Ier majeng mangidui sumiwi Pangeran Ariya Purbanagara Ian maiih pra bupati jro sadaya.
28 . Myang Iitenan koionei nunggil sumiwi Ian mayor itendan mayor setap mayor musik tata miturut sapangkat.
29. Abdidalem kaliwon jero sumiwi aneng paiataran linggih sangisoring tritis tritis paningrat utara .
30. Wetan-kuion Ior-kidui nataring pura saben papan kebak kebekan ing para dasih geng-alit tata sumewa .
3I . Nalikane Iagya rawuh Jcng Sang Aji munggweng prasadarga setrik orkes ingkang sami neng Sasana Andrawina.
32. Angurmati munya Ieiagon Wiheimis pinyarsa sakeca sarengan pradangga muni Kyai Madupinasthika .
33. Yeku Carabalen gendhing Pisangbali Kyai Manisrengga munya Gendhing Sobah ngrangin suwuk sawusira lenggah.
34. Tan pantara dangu paladen mangarsi saking kridhawaya pangunjukandalem cangkir dwi wedang teh sucong bompa.
35. Winadhahan ing beri mas suru alit wadhah presan gula cangkir pruslin tutup rukmi ingkang ngampil riya ngandhap.
36. Pangunjukan majeng den songsongi kuning ing lurah ordenas panampa mas atut sami kalung samir renda.
37. Pangiringe ladosan wedang puniki kang ngampil mangarsa panji wayah buyud tunggil Ian punakawan santana.
38. Beri tuwin sendhok wadhah presan gendhis salaka sadaya paradan tepine cangkir wedang teh myang bubuk kahwa.
39. Kang ngladeni prapta ngabyantara nganti timbalan sang nata paring sasmita mangarsi wus mundhut cangkir sajuga.
40. Nuli Kangjeng Tuwan Residen angambil lawan para lenggah ing miwah ing kursi waradin ngunjuk sadaya .
41 . Prigel-prigel ingkang sami angladosi rampung mundur samya sajroning lenggah sang aji · kagungandalem pradangga.
42. Kadukmanis munya Gendhing Gambirsawit · lir anglela-lela lulut wilet kang nyindheni Nyai Lurah Udakara.
43. Swara arum tumalawong gilig bening . alandhung ngumandhang tanpa ·sandhungan yen ngelik cilik methit methet driya .
44. Lamun gedhe tan ngalokor anibani nyeno kenong barang kenong telu neme bening gong tiba wilahan lima .
45 . Nganyut-any .ut prapta lirnang gongan ngelik raras nem gongira amung sacengkok gya bali kadya sakawit rarasnya.
46. Kendhang munya tong-teg tong-teg nyasmitani seseg sawatara sampyeng panabuhe ririh ngendhelong irama tam ban .
4 7. Praptane gong meronge sam pun kawuri samangkya wus munggah Gambirsawit angrerangin milangoni piniyarsa.
48. Panabuhe wilet lulut mulut ati teteh titih bantas tas-tas kentas kang ris Gambirsawit gawe girang.
49. Kang alenggah katon pirenaning galih sasana sarwendah apik resik edi peni wimbuh rarasing pradangga.
50. Sampun angsal nem gongan sinuwuk ririh yata Kangjeng Tuwan Residen anyuwun pamit jumurung Kangjcng Sang Nata.
51. Sakaliyan tumuli jumeneng sami saking palenggahan akanthen asta lumaris kang sumewa neng paningrat.
52. Myang kang aneng palataran andhingini marang Srirnangantya wauta Kangjeng Sang Aji rawuh tepining sewaka.
53. Wus tan kanthen Jeng Tuwan Residen pamit resep tatabean ing semu sami tresna sih asung urmat-ingurmatan .
54. Reneng driya mahya pambagya basuki nuli kang mangarsa Jeng Gusti Pangran Dipati Arya Mangkunagara.
55. Saha tuwan militer kumendan tuwin sagung para tuwan wus sami ngabyantaraji urmat manggut parikrama.
56. Sawusira mangkana sigra lumaris rikat atut wuntat
Jeng Tuwan Residen Pan Wik medal saking dhatulaya.
57. Pra pangeran sadaya sami urn iring musik myang pradangga munya ngurmati sang mijil sarawuhe Srimangantya.
58 . Den urmati presentirireng prajurit Tamtama kalawan Wirautama myang mungsik tambur salomprete munya.
59. Rawuh samadyaning natar srirnanganti kendel Kangjeng Tuwan Residen sung tabe maring wadananing pra santana .
60. Para tuwan ingkang sami atut wuri sadaya sung urmat tabe mring kang samya karl sampun laju lampahira.
61. Pra wadana kaliwon laju sumiwi aneng Srimangantya para pangeran umanjing wangsul rna rang jroning pura.
62 . Laju tata alenggah sumewa malih neng Sanasewaka sampeyandalem sang aji maksih lenggah munggweng dhampar.
63 . Tanp antara dangu lebeting prajurit Prawira Tamtama kalawan Mijipinilih nyambungi Wirautama.
64. Jayengastra Prawiranom Sarageni Sangkraknyana lawan
Kanoman lampahe prapti aneng palataran pura .
65. Lir duk wau enjing dennya tata baris tumuli tinungka prajurit jaba umanjing nunggil prajurit jro tata.
66. Nora kari didalem pakethik Baki sacarabalennya ngalempak para prajurit jawi-lebet neng plataran.
67. Wus tinata barise rinangkep kalih yata srinarendra jumeneng laji.t lumaris kondur malbcng prabayasa.
68. Sagung.para putra santana myang abdi munggweng palataran sadaya sami ngurmati mangastuti ngapurancang.
69. Sumawana para prajurit presentir sanjata tambur slompret suling musik pradangga samya tinatap.
70. Sakalangkung umyung swarane kapyarsi rame kumarasak kadya udan sinemeni angsung marta ing bawana .
71. Sampun rawuh ing prabayasa tumuli jeng narpadayita miwah sanggya ruming puri ebah sami mangastawa .
72. Wus malebet ing kamar-ageng sang aji andherek mring kamar
Prameswaridalem Gusti Jeng Ratu Pakubuwana.
73 . Lawa·n para priyantundalem tan kari sepuh-anem marak sudhiya karseng narpati tanana ingkang kuciwa .
74. Upacara kaprabon ingkang den ampil sampun winaluya ing sasananira nguni tan kaliru tatanira .
75. Winursita malih kang wonten ingjawi para jeng pangeran riya santana Ian abdi ageng-alit samya medal.
76 . Pra prajurit jawi-lebet wus umijil marang pamagangan wangsuling wapen tiniti mapan mring gyane priyangga.
77 . lngkang an eng jroning Bangsal Srimanganti wetan-kilen samya sadaya para sumiwi wus bibaran sowang-sowang.
78. Anglur-selur sarengan kang sami mulih lir patra kaleyang santer kasentor ing angin sumebut tan tolih wuntat.
XXVIII. Pangkur
1 . Nengna sajeroning pura gantya ingkang winarna amangsuli duk kangjeng sang mantri ngayun maksih neng pagelaran tampi dhawuh kinon marang Masjid Agung sapungkurireng cundaka nuli samekta pra dasih .
2. Lir adat tatajajaran neng Bacira panewu mantri jawi miwah pamagangan sagung abdi ing kapatihan wus tinata kang aneng ngarsa myang pungkur sasampunira samekta sakeh kang badhe umiring.
3. Angan ti tan ana o bah gya jumeneng kangjeng anindyamantri wadana kaliwonipun andherek aneng wuntat ginarebeg upacara wuri-ngayun lumaksana sinongsongan munggweng lering pancaniti.
4. Wau risang mantrimuka sareng rawuh madyaning mriyem kalih agemnya kunca dinuqut ingkang gubet wangkingan katon ngebyak kang pucuk kaampil sampun urmat sanggyaning prawira tambur salomprete muni.
5. Tan wus lamun ingucapna wau risang arsa marang ing masjid abayak-bayak kad.ulu ageng wibawanira saking barkahdalem kang mengku kaprabun pepundhening Nuswa Jawa sulih kinasih.
6. lngkang anjajari prapta palataran ing Masjid Gedhe sami miyat nganan-ngering sampun wau jeng mantrirhuka ing alampah rawuh kidul ringin kurung laju amenggok mracima angener gapura masjid.
7. Para bupati nayaka kang tut wuntat iku golonganjawi kalawan bupatinipun pulisi lan majekan sak1iwonnya sareng ing lampah wus nekuk sami megar payungira saya semuwa kaeksi.
8. Anjrah lir sekar sataman warna-warna seret parada kuning ireng putih ijo biru yata jeng mantrimuka sampun rawuh surambine Masjid Agung Rahaden Pangulu lawan sakancane para ketib.
9. Ulama miwah pradLI<an sadaya kang wus sami neng surambi obah saka dennya lungguh umaju sawatara nulya dhodhok ngapurancang tangan gatlmk andhangak ulat sumringah tansah denira ningali.
10. Risang rawuh uluk salam sinaruran ngalaekum salami swara sareng gumarumung laju lumaksananya rawuh sakaguru ler kilen puniku alori lenggah majeng ngetan pra bupati kang tutu wuri .
11. Kliwon sumene neng tengah samya lungguh ngarompol angentosi nulya Rahaden Pangulu umajeng sesalaman ngaras asta marang risang lagya rawuh sawusnya ketib ulama pradikan sami ngabekti.
12. Mring kangjeng mantriwasesa tumaruntun ajune genti-genti kang ngarsa wus bali lungguh ing wingking maksih kathah yata para bupati kaliwon wau ingkang sami aneng tengah bekeling bupati jawi.
13. Angrumiyini mangarsa wurinira tanpa let den sambeti bupati kaliwonipun urut sepuhing pangkat majing sesalaman lan Raden Pangulu lumerek salaman marang . lurah kaji myang pra ketib.
14. Tekeman ngling robbana atina piddunya kasanatan wa pil akerati kasanatun wakina ngadabannar sawusira laju mapan sowanipun keringnya jeng agodhag kapara tebih.
15. Manga1er nekuk mangetan gya mangidu1 urut empering srambi kidu1 kaliwon kang 1ungguh pra abdida1em jimat - ing Lawiyan Kutha Gedhe kang sumambung pra panewu mantri jaba urut nom-tuwane kardi.
16. _Sawusira sami mapan pra sumewa aneng jroning surambi anu1ya ancak umaju jinejer aneng tengah lawan ancak sudhiyan jeng mantringayun sapangandhap wus mangarsa rampung panataning bukti.
17. Yata jeng mantriwasesa alon mingset manganan aningali ingkang tinujweng pandulu tanggap tadhah pamyarsa wahyeng sabda cetha Rahaden Pangulu Tapsiranom pakenira donganana ajad aji.
18. Wilujengdalem sang nata Ian wilujeng Grebeg Besar puniki sandika sang tampi dhawuh sigra ngadeg neng tengah marep ngetan sawatara ngenceng ngidul nulya wiwit donga sadakalahul ngalihul ngalirn.
19. Sinambungan wabalaga rasulluhu nabyul kabibyu1 karim wanahnu ngala daliku kaminas sahidina - . irgamanil jakidin wangakibatu lilmutakin gya sa1awat nebut allahumasali.
20. Salingaia sayidina Mukamadin wangaia Ali tuwin Sayidina Mukamadun dayidil awalina wai akii'im wasalim radiyallahu tangaia ansadatina Ian askabi ajeg mangin .
21. Laju denira andonga sinauran sadaya sami amin ambai-ambaian gumuruh geng-alit tan prabeda amanadukara karaneng pudyayu wahyaning sabda kotama temen mring Hywang Mahasukci.
22. Langkung panjang donganira seja saji muji harjaning aji nagari saisinipun ajana sambekaia kang andonga teteh paseh tartil turut prasaja kaduk noraga anggon-anggoning musiimin.
23. Teteg-tatag kra·na Allah . adoh saking ujub riya Ian kibir sumungah sedya siningkur kekeraning tyas yitna marang Gusti Allah Ingkang Mahaagung sakyehning puji punika lillahi robbil ngaiamin.
24. Sarampungira andonga Dyan Panguiu wangsui denira linggih kendei sawatawisipun tumuli wiwit dhahar dhahar ajadaiem gunungan puniku rinencak binage wrata tana kaliwatan siji.
25. Pikantuk denira nadhah lam-ulaman pepak mawarni-warni dhaharan pala gumantung I kapendhem myang kasimpar lah-olahan amepeki sarwa langkung eca-eca amirasa wus tutug denira bukti.
26. Enggale lajeng bibaran wusjumeneng kangjeng sang nindyamantri ing alampah laju kundur wanci tengah kalihwlas pra bupati sapangandhap datan kantun saljlya mundur sowang-sowang sekare salin kinanthi.
Badhe wonten sambetipun .
" b . BALAI PUSTAKA - JAKART.4