Séri No. 319 Arghănaf 0.50

SANGKOLAN

Emadhoeră'aghi sareng

M. SASTROWIGNJO.

KALOWARAN

BALAI POESTAΑΚΑ.

::DRUKKERIJ VOLKSLECTUUR-WELTEVREDEN-1922. :-:

I.

Djăr -klèndjăr da' dhisa Băngkal.

È nalèka Ahad èntar

koţţa Bănjoewangi da Băngkal lèbát djhălăn radjă ngalangkongè lon alon Bakto ghi ghi ta djhălăn katjèrra bannja attjem sè djhălăn radjă èngghănèka djhălăn Dhinèng andhika'aghi Kandjeng Towan Goepennor Djèndral Djhălăn dări Anjerè Banten kantos da' kotța Bănjoewangi kèra landjhăngnga dări Banten ka Bănjoewangi ra kèra pardjhălănan Bănnja kotta djă-radjă pèngghirră djhălăn

Sadjăn èngghål adjhălăn nattol da'

Dări djhălăn djha kaoelă abhiloek dă' lorong kènè' tanto kerrep tjompo'èpon Engghănèka tokang ta E ta'tjompo

Sarrèna ghika'ijă ta dări kaoelă terros adjhalan neng djhălăn eppos bisaos Éghika'ijă tor-tjompo Ta antara abit kaoelă lèbăt dări ghika'ijă hawăna tor tjellep pas nattol ghirEpèngghir njèjorra Kaoelă sanget terrona sè ngal ka ta djhălăn laèn kadjhabhăna nerrak njèjor Ta abit kaoelă abhiloek djhălăn ta bánnja kittrièpon

(¹)

èngghănèka namong bha -rebbha sareng bhoet-ombhoet.Éghika'ijă bănnja' bhoengkana gheddhăngnga, sè ètamen ta' atoran èlowa- ranna lorong,kantos dãoenna ngaobhi da ' lorong sè èlèbădhi kaoelă. Bhoengkana njèjor è pèngghirră lorong ghika'ijă èngghi bănnja', djhoegha ta' kantos andhäddhiăghi aobbhă lorong,sabab sapèsan tèngghi,doe kalèna dhăsar ta' patè bănnja' dãoennèpon. Lorong kènè ' ghella ' ta' èpèjara sama sakalè,tandhăna bănnja gem-tjèlgemma,kantos manabi djhăn-odjhănan, aèng odjhăn ta' kèngèng aghili, panapa polè lampaddhă rodăna djikar sè lèbăt èghika'ijä kettjem ghăn to'ot.Djhoeghǎ rèng-orèng kampong ampon ta' mardoeli bhăr sakalè da' lorongnga sè ampon rosak ghăpanèka.. Lorong èngghănèka namong èlèbădhi djikar bisaos,sabab djikar panèka lèbădhă èka'imma bisaos kèngèng, anggher kaboewa' djhălănna.Saopama bădă djikar lèbăt èghikaʼijă,rodăna let-tatjellet ka tjellot,kantos rèng-mèrèng.Djhoeghă padjikaranna ta' mardoeli sakalè, amarghǎ tja'na pèkkèrra, sapèna tanto kellar nadjha', tor polè djikarra ta' kèra robbhoe,sabab wa' -boewă'na sarat. Kaoelă sakalangkong nèserra da' sapèna,sè kantos andjingdjing pana- règghă.Djhoeghǎ sè ghadhoeǎn dhi-kadhiă sè tada panganèserra sama sakalè da sapèna sè aten-ketten nadjha ' djikarra, tandhäè- pon njamanbisaos sè nokklèk èattas djikarra sambi ko '-roko'an; dhinèng padjikaran sè èboediänna neng-masenneng sè todjoe ' sambi djhoeng-kèdjhoengan.Nangèng mangkèn manabi wa '-boewă'èpon ampon èbhoengkar, rèng-orèng padjikaran èngghănèka pas tjè' pratènna ka sapèna. Kaoela ta'ngèra sakalè. Katjatora sareng padjikaran sè dă-adă nèngalè ka kaoelă, pas èngghål alontja' dări djikarra,sarta sapèna ladjhoe ètonton. Aba'na aèra' dã ' tja-kantjana, sopadjă torona djhoeghăn.Djhoeghă sareng kaoelă ampon njalèp,kar-padjikaran èngghănèka pas nokklėk polè èattas djikarra sambi bhang-tembhängan,swarana tjè' lantona; kantos kaoelă nattol ka Băngkal ghi' mèreng bisaos. Ta'manglo swarana sè kapèrengnga ka djhǎoena,sarrèna kennengngan èghika'ijă tèghär.Samangkèn kaoelă ampon nattol da' dhisa sè ètod- djhoe, èngghi panèka dhisa Băngkal. Dhisa èngghănèka èadă ngangghoej labăng sakètèng, apaghăr ehhèk perrèng èangghi '. Labăng sakètèng ghella' mabi kadjoe okèran sarengngan èattas, lerres èbhäktengngana bădă tolèsannèpon mabi aksara aleng-oleng, ongellèpon:

„ DHISA BANGKAL. ”

è, ,. ;, ', ,-.

tongket kaoelă

akadhi sè ngartè djha ta tako ta Kadjhabhă-bhoeroes djhoeghă băbinè bădă sambi nonton Na djhoeghǎ nèka padă njandher Bălăndhǎ lèbăt Ekatjèrra tjompo ta lèbar tor tada' ka'- sakalè Edhi lorong

ghăn kang kèngèng kotja tadă ta èghika'ijă Lerres kontjo'èpon djhălăn bădă tjompo'na têmbona ngettak tor tjompo laènnèpon Tjompo ampèr tanèjanna bădă mandhapana mabi kamar tanana da' Bălăndhǎ ta Ediadă ănna sarta mawar wa' tor Tjompo AR-Kalèboen kennal kabit dhingèn klèndjăr boe tjompo'na, parlo mènta wa' Mèlana kalowar marè atabi' djhă terro korsè tjompo ghi''sakeddjha' Kaoelă

Ta abit WIRJO kalowar da Kaoelă klabăn terros èteddha Ana'èpon omor kompojja ambhakta baki-nem Pao kaoelă èkabherkat sattanang kompojja sareng Klèboenna ta

Kalèboenna akandha,manabi ana'èpon sè wa' -towa'an ampon negghoe' lako è persil, dhinèng sè dã'-ngodă ăn ghi' asakola è sakola'an kènè. Kompojja tja'èpon bhadhi èpasakola'a dokter Djhăbă,mèlana aba'na pas atanja da' kaoelakèngèng bhoentenna na '-kana' sè ampon aomor nem taon, sabă dăna prèiăn panèka èmaso'aghika sakola'an Bálándha. Kaoelă atotor, djha' rassana kèngèng. Saamponnèpon marè asa-gessa kaoelă pas èbhakta ngal-nèngalè pakarangannèpon. Ka'-bhoengka'an sè bánnja ' èghika'ijă bhoengkana pao,boewana dát-ngarendat tor bhangsa è -saè sareng nès- manès sadhädja. Klèboenna asangghoep,manabi paona ampon bánnja' massa'èpon,kaoelă bhadhi èaterrana. Dări ghikaʼijă kaoelă pas èadjhak ka ampèr boedina.Éghika'ija kaoelă pas apangghi sareng binèna kalèboenna, robăèpon abak todoes sè nèngalè kaoelá. Kaoelă pas terros maso ' ka romana.Eghika'ijă kaoelă nèngalè kerrès sèttong, ropaèpon saè, èpakaè ' è tèmbo '. Kaoelă atanja ka WIRJO panapa kèngèng djha ' nèngalana kerrèssa. Sambhiddha „ kèngèng ",sarta kerrèssa pas èkala ', èdjhoeloeăghi da ' kaoelă.Sareng kaoelă sè nèngalè ampon salèssè, njata,manabi karrès èngghănèka dhasar saè ongghoe,kadhi pangèra kaoelă ghella '.Ghandhärrèpon dări tandoe ' akèr-oker, landhijănnèpon dări tolang,èkèr-okèr djhoegha,tor èèket emmas sareng ètrè- tèsè ènten.Bái'èpon saklangkong tadjhemma, pamorra èngghi saè. Kaoelă sareng nèngalè kontjo'èpon sè sanget njènjèbbhă, boeloena kolè'ladjhoe boeng-njaromboeng sadhadjă,mèlana sareng kaoelă pas engghål èbăghi polè dã' sè ghădhoeǎn. Saamponna marè èrasop, kerrès èngghănèka ladjhoe èpakaè' ( èpa- landhak) è kennengngannèpon polè. Katjatora WIRJO sabhálaèpon,da' kerrès ghella' saklangkong lèboerră sareng trèsnana,kantos sanarè bădă'ă mellè saèboe ropėja,tanto ta' kèra èbăghi,sabab tadă ' djhoewallă.Tja'èpon, margha sangkolan dări băngatowana.

Menorot kapartjadjăʼannèpon sè ghadhoeǎn sareng ghă-tatang- ghána, tja'èpon kerrès ghăpanèka pangaro; anggher bădă kerrès ghapanèka bisaos,sè ghadhoean sareng tja -kantjana sadhădjă tanto kaparèngan salamet.Engghi sabhälikkepon, saopama pas èpaondhoer,kantos kalowar dari kampongnga,WIRJO sareng ana ' maghar sarèna sadhădjă bhadhi ta' mangghia salamet. Panèka marghäèpon,mèlana klèboen Băngkal sanget èkalèboeri tor èadjhinè sareng saantèrona ana ' maghar sarèna. Kerrès sangkolanna WIRJO èngghănèka bănnja' dhoengèngngè- pon.Dhingèn sè ghadhoeǎn ampon onèng akandhă dă' kaoelă,

nalèka kaoelă boe-amboe è tjompo'èpon.Njara sareng kaoelă samangkèn èdhoengèngngaghia, panapa sè ampón èkandhaʼaghi WIRJO da' kaoelă, èngghi saènga'na kaoelă bisaos.

Saamponna marè ngal-nèngalè èssèna pakarangan sareng bengkona WIRJO,kaoelă pas apaamèdhăn,terros palèman. Kaoelă ta' loppa ngotja' kaso'on dã' sè ghadhoeăn tjompo ' atas kasaèannèpon. Molaè dări Băngkal kantos da' tjompo', ra-kèra bădă padjhălă- nan saeddjhăm.

II.

Kè Moestari.

karè adjhandjhi' sadhădjăna para njarèta'aghia kerrès sangkolan kaoelă wadjib neptebbhi djhăndjhi Ghi' lambă' dhisa Băngkal orèng kasorang dhisa ghika'ijă Kalèboen nèka bha kantjana ghadhoeän hadjhăt bhadhi alakoa andjhălănnaghi langkong njo'on lorana kadhi Sarrèna lorana lakar ghatè kalèna tor lèbăr tor bănnja amberri kantjana

pa ta poron terros ka orèng njopprè

Èbă ghi kantjana tako ka lorana andjhoewal padina sabăgiăn ka Tjèna otabă ka orèng Arab klabăn lorana parkara ghighirrèpon Abă'na ta andjhoewal padina klabăn dă-modă Klèboen ta Tjèna otabă orèng Arab lär ka dhisana djha kabănnja'an Tjèna Arab ta djhoedjhoer Mèlana kantjana terro andjhoewălă bhakona ladjhoe èdjhoewăllaghi lorana

lorana padina bhakona kantjana ka partjadjă pas èbăgri ta Dhaddhi der èkaasèana kantjaèpon tja kantjana padă sanget kaprotangan manabi kleboenna larang Kadhăng ater ka lorana ètolak Bă'na la ta ari berri' ka kakorangan pa Apa ka djärėja kakan bhai kembhoeli binèna la tjè mon ngatèla' tja kantja kabbhi kop tjokop Bă'na la tjè ka " Băngkal lakar ghi Katjatora ghi matja Aba'na Controleur èkotja dhaddhi klakoannèpon ta Lerres èpakon noron pa towanna towanna Sarrèna te lorana towan MAARTEN serrèng towanna ta tjettjer Dhinèng gådjina lăn èkabelli kaparloan laenna ta rojal kadhi lakar ampon Laèn dari gadjina ollè towanna katamojan kantos Ta antara abit lorana Controleur anjonja ghi' Langkong njonja towan sè kaaghoengan kadhi taon abittèpon towan Controleur pas songkan sara kantos kapaksa ka

Báb paneka ghi lèboer ghi ta

Melana ghi' kapaksa njarè bajan ka Batawi la ka kapalÈ Bătawi koțța

aba'na tanto kalakoan dhasar dhibi' kentjeng lako Batawi lorana dari taon Hadjhăddha katekkan Katjatora taon ghăbăj Bátawi ladjhoe kabhar djha lorana lakè ' sareng tra pottrana dări Bălăndhá Mèlana pas da' Ampon tanto bisaos lorana lakè Tra sarta pas éadjhák kadhi panapa ghỉ Ngabidhi dari ka lorana Sareng towan ta abit terros da Bălăndhă kola'a tra pottrana Katjatora djha lorana bhadhi ta ka tana Ebá ta njarè pangghābājän bannja lorana palèman da tana pa-Bángkal Pas tjompo' mellè Ta abit kala lake WIRJO Ana'na Ta antara abit dhäddhi Bängkal dhaddhi

klaban Klèboen anjar tor tja kantjana lambha parlo Lantaran Bangkal kabilăng ghi Manabi bháng dhisa Bangkal nja bannja'an padi ter pènter panamenna panjèrsèrra ter Băngkal maso'è larangan Katjatora abit abit maghar sarè Bangkal lorana korang kakowa- towa Băngkal tako pènterra ghi' dhimèn Ta abit dări kadhi

lorana djha ka adjällă ladjhoe mapolong tja kantjana tja'na pèkkèrra ka ana maghår Tja kantjana mala kantos djha' lorana ka djhăndjhina Ta karè WIRJO njandhing. Mama'na Tjong sèngko ' kabettjè'an băn djărėja dhăddhi lantaranna kan kaparèngan salamet bekkas tjong tang lampat njopprè kèja. Laèn dări djărėja rèja na da Kerrès djărèja sangkolan dări Nalèka para bărijă ka Katjong, la para ka ta ka arèja djărēja sakalè djhă djhoewăl jă na djărèja kennèng tang Laèn dări djărėja kabbhi è kerrès rėja Mon kerrès djărèja dări dinna la tanto bhakal kabhălăi djärėja Bhender ta nangèng ijă ta kakorangan la ta kèra abit, kerrès rèja ka Taro bi'tjè' bettjè djha tjoma sangkolan dări kėja djha kerrès djărèja ambherkadhi kampong dinna kabbhi WIRJO njandhing ta aghili kadjhābhǎ otja'na ta ta tor potjet, ladjă tjelkong ghi' tja ta swara bibirră kadhi WIRJO katjep tja'na pèkkèrra tonto Pangèrana lerres ta abit mama'na pas njabă, ladjhoe Katjatora Băngkal djha lorana dhoennja teng nglabat'ngolkol Lem malem majjit ampon ranta ka makam djhălăn

bădă sè adhikker, sabannè bádă sè madjoengè majjit. Panèka sadhădjă dhaddhi tandha, djha' MOESTARI ghi' odi'na,èkaasè'è tor èkalèboeri para kantjana.Saamponna majjit marè èko- bhoerraghi,sè padă ngèrèng pas palèman. Katjatora sareng MOESTARI ampon adhingghål dhoennja, kalagghoeǎnnèpon pas bădă pèlèan kalèboen anjar; dhinèng sè dhăddhi orèng sè wa' -towa'an sareng sè ghi-soghiăn è dhisa ghika'ijă.

Samatèna MOESTARI, bhǎrăng dhadhingghålännèpon tèbha ka WIRJO sadhădjă, amarghă emboe'na ampon adhingghål dhoennja djhăng dhingènan. È băkto èngghănèkaWirJoampon aomor 30 taon, ghadhoeǎn ana' tello' : lakè doewă ', binè' sèttong. Aba'na saana '-binèna ladjhoe angghăntè ngennengngè bengkoèpon mama'- na. Dă-padă orèng Băngkal WIRJO èngghănèka maso ' ter-pènterran, amarghă bănnja' ollèa pangadjhărăn dări orèng towaèpon.Obáng dhadhingghălănnèpon orèng towana èkabelli kerbhoej sapasang, djikar sèttong sareng pakakas tanè sapattjrèna,sabab aba'na terro atanèa dhibi' .Saamponna pas terros mabhadhi lombhoeng. Wirjo ghăpanèka bhadjheng alalakon tor saè pangolana sabăna. Aba'na ta'poron anjè, sabelloennèpon padina towa ongghoe. Mèlana manabi apaanjè nja' -bănnja'an ollèna padi, sarengngan karèna sè èteddhă dălem sataon èdjhoewal kalaban argha larang. Bănnja'tja-kantjana sè padă nèroè kalakoannèpon.Tja-kantjana saklangkong trèsna da aba'na,akadhi da ' mama'na nalèka ghi' odi'na,sabab WIRJO lambha' djhoeghăn atatolong da' para kantjana. Sarrèna abă'na serrèng lăng-saghoeloeng sareng Tjèna otabă Arab, dhăddhi bănnja' tambăèpon kapènterranna è bab dhadhă- ghăngan,mèlana manabi andjhoewal padina otaba bhakona rang-larangan padjoena. Abă'na sareng tja-kantjana sè èangghep ghăntèna mama'na, sapèsan marghă dări lèboerră atatolong, doe kalèna amargha onèng aberri' tarèka, sè è-saè;mèlana tja-kantjana padă trèsna dã' abă'na,akadhiă orèng atarètan. Báb panèka, mènorot kapertjadjgăʼănèpon rèng-orèng èBăngkal, èngghi alantaran dari kerrès sangkolan èngghårowa. Lantarannèpon kerrès èngghănèka èangghep pangaro, tjarètaèpon sapanèka:

Ghi' lambă' sè kaaghoengan kerrès ghăpanèka Pangèran,ka- mangkèn kadhiă ampon ollè doe ratos taon.Djoedjoe'na WIRJO, sè anjama RAHMAN, ngaboelă ka Pangèran bhoeroe. È nalèka sèttong tempo Pangèran mèjos amamolan ka alas paghoenongan, njarèa mandjhăngan, kèddhăng, bhănţèng sareng bhoeroen alas laènnèpon, èèrèng lá-kaboelăna. Sanattolla ka alas, Pangèran ladjhoe ngarsa'aghi ambhadhi pondhoek pangènebbhăn, sabab kasokanna sabelloenna, ollè kèbăn bhoeroean, ghi' ta' bhoebhară. E kala sèttong arè bădjă lem-malem Pangèran mejos njarè kèbăn ka alas romboe, èèrèng abdhina sè anjama RAHMAN

Ta' antara abit sè kadoewă ladjhoe posang ta' mangghi båtbådhăn, Pangeran ampon pan-saponapan kalè aparèng tatengnger,mamo- njè tèngghăr, sopadja lä-kaboelă laènnèpon njandherră, djhoeghă tada' sabighia sẻ katèngal.Sareng ampon sabătara abittèpon sè kadoewå rak-nerrak è alas, Pangèran pas arassa lesso sareng lapar,mèlana ladjhoe rèn-sarènan èbăbăna kadjoeǎn. RAHMAN aromasa nèser, nèngalè lorana kalaparen,mèlana pas ta' ngetong lessona bhă- dhanna,aba na adjhălăn njarè wa'-boewa'an sareng aèng,bhadhi èatorraghia ka Pangèran. Kantos abit RAHMAN sè sak-bäräksaghăn è alas, nangèng ta' mangghi pa-ponapa;abit-abit ladjhoe mèreng monjèna aèng aghili tjè-karètjèan. Abă'na pas entar da'ghika'ijă, mangghi soksok nè ' kènè ', aèngnga ngatjèrnang sarta èpèngghirră bannja' bhoengkana gheddhangnga,boewana ampon bănnja' sè lo-solo. RAHMAN ladjhoe njello' aèng èbaddhai bhoetol, saamponna pas mettèk gheddhăng, èpèlè sa '-massa'na, ladjhoe abăli dă' kennengngannèpon lorana.Sareng para' nattola da' ghika'ijă, pas mèreng monjèna tèngghår;RAHMAN tapadjadja', tja'èponpèkkèrra: manabi bănnè lă-kaboelă sè njarè'è Pangèran, ampon tanto sakèng Pangeran mangghi pokpara,mèlana aba'na pas kobátèr, padjhă- lanna sadjanè èpasanta'è.Sareng ampon ropek,aba'na pas mèreng kasa'na matjan reng-derrengngan. RAHMAN pas ajă-sadijă sè atatolonga ka lorana,sabab tja'èpon pangèrana,tanto lorana atjarok sareng matjan;aba'na ampon ta' tako' matè, anggher ollè atatolong ka lorana bisaos. Aba'na ampon ta' mardoeli sama sakalè,sanarè bhadhanna è'-takaè ' ka doerina pandjhălin,mala pandjhálanna sadjanè ngapapprang. Sanattolla da' kalèngghiánnė- pon lorana, Pangeran ampon èpangghi tada', namong karè abi- nannèpon bisaos sè bădă. Kerrès pas èkala'sareng RAHMAN sarta ladjhoe ra'-èra'an sakellarra. Ta' antara abit pas mèreng serrona orèng èdálem ombhoet atjamboerän derrengnga matjan. RAHMAN èngghål berka' da' kennengngan ghika ijá.Sareng ampon nattol, aba'na saklangkong takerdjhát, amargha nèngalè matjan slijoe sèttong sanget radjäèpon.Matjan èngghănèka prappa'na tjel-ngotjel lorana, djhoeghan ampon loka è taboe'na. RAHMAN ladjhoe ngalèng ka kadjoean, asaddjha nèngghará matjan, djhoeghă pas goegoep, ta' kantos ollè masang,sabab sareng matjan nèngalè bădă orèng nganarè tèngghår, ladjhoe alontja' ,njarap da' aba'na.Engghi ontongnga lopot, amargha RAHMAN pas èngghål njèsè, ngalèng ka kadjoeän pole sambi ngonos kerrèssa. E bakto matjan njarabha pole, ladjhoe étampane sareng kerrèssa, teppa ' bisaos ka dadana, matjan robbhoe ka tana teiros matè. Saamponna RAHMAN pas entar ka lorana,sè ghi ' aghentang è tana, apandi dară. Katjatora la-kaboelălaènnèpon sè njarè'è Pangèran,sak-njasak è alas,ta' kadhik èpangghi.Epangghi-epangghi ampon malem, saamponna Pangeran loka atjarok sareng matjan; para abdhi

pas terros ambhadhi osongan; sareng ampon marè, Pangèran pas èbhakta bhoebhar ka dhalemma. Lokana Pangèran kalerressan ta' sara,ella' sabătara menggoe, salèrana ampon saè pole. Djha' sakènga nalèkana Pangeran atjarok sareng matjan ta' ètolonga RAHMAN, ampon tanto slèraèpon sè sèdha. Melana sanget kaprotangan da' abdhina èngghănèka.Sakèng radjana kaprotangannèpon, sareng Pangèran abinanna gem-agemmanna èparèng- ngaghika RAHMAN. RAHMAN saghoenong bhoengana atèna ollè ghandjhárăn kerrès èngghånèka; ngatjètjot sè mator sèboe doe èboe sakalangkong da' ghoestèèpon. Kabit dari nalèka ghapanèka kerrès bhoeroe èdjă-moldjă sareng orèng bănnja',tja'èpon margha ampon onèng matè'è matjan. Samatèna RAHMAN kerrèssa ladjhoe èsangkollaghika ana'na; sapanèka saterrossa ron-tèmoron kantos da' WIRJO. Ampon dhäddhi adhat mongghoe dă orèng Djhăbă,manabi bádă kerrès sè kadhi ghäpaneka pas èangghep pangaro sarengngan tja'èpon onèng nolak kabhălăi. Mèlana sareng sè ghadhoean sanget sè èdjă moldjá.Ébingkèng bhadhi ètjarèta'aghia djhoeghan kapartjadja annèpon WIRJO da' kerrèssa ghapanèka.

Karammèan ana-barna.

Nalèkana Băngkal lèr kèlèran lake' bine entar ka padina dhibi ngala'a Sarrena bakto lerres anjè akartang dhi-kadhia ta anjè ta Manabi baktona ghella' kè lake'an padă ang- padina akompol neng Eghaka'ija tana ta Sareng padá saklangkong Ampon Bangkal, manabi

kantos Ebádja lem malem padi

ollèna anjè ampon èbhäkta palèman, sanattolla ka tjompo èpon ampon mangghi bá'-amba ' tabbhoeän, ongellèpon tjak-katjaghăn,

mènangka kaormadhăn padi Dhinèng mekol padi di mandi ladjhoe adhặndhăn tjompo'èpon Èghika'ijă bănnja padi Moj- ana Dhinèng ollèna padi, lè-mellèa akardja'ă Rèng-orèng Bangkal ampon tanto ta kèra kakorangan nja'èpon padi kampong ghika ijă onggghoe WIRJO

tanemman tja'èpon tja kantjana WIRJO nja' bănnja'an kerrès kaissa Ra kèra dări anjè,ri bhari WIRJO katamojan lakè'na dări WIRJO lakè bine ISLA laparra;dări tjompo'na adharat djhǎoena WIRJO atanja ka èparra lè' Binèna?” Engghi ka' ollè bherkat sampèjan, salamet Kaoelă ka'kanto ka matora pottrana tjebbhing ka'ijă Lă manabi kasokanna sampėjan

Ghálághă lerres pottrana tor Kaoelă akardjă'ă ka karè andi'nèjat, doe kalèna anjè mangkèn ollè tjettot pottrana anje mangkèn langkong dări taon pon " WIRJO Eko'into bărinto kèja lè' ta bannja'na Parkara otja'na ghănèko ta mator mator mon aral pè lakar binèna dhika kalèna kerbhoejjä sanonto dhäddhi djhă djikar ko'assa, ponakanna mon empon tanto ta kellar "

Ana' lakè'na WIRJO saklangkong pèragghă, sareng mèreng, djha' orèng towana bhadhi èntara akolemman ka tjompo'na madjhădi'na. Sapanèka djhoegha ISLA bhoenga, amargha WIRJO pas ngotja' „ engghi ", dhaddhi kèngèng arep datengnga ka tjompo'èpon. Asalla, èparra èngghănèka kobătèr,tako' WIRJO ta' kèngèng dateng, sabab aba'na ampon onèng, djha' WIRJO tjè' bhănterra alalakon, ta'poron andhingghål,manabi ta'tjè'parlona ongghoe. Saamponna marè neddha, na '-ana'na pas padă tèdoeng sadhădjă, dhinèng sè katello ghi' terros adon-djandon. ISLA ngotja' : „Kaoela lagghoe ' ghi' agghoe terro èntara ka kotta sakeddjha',ka', lè-mellèa răng-bhárăng kaparloannèpon ghăbăj. Manabi sampèjan kasokan, njara kaoelă aterraghi,sabab sampèjan ampon bănnja'kennalannèpon kó-tókó èka'issa. " WIRJO njambhit: „Engghi,lè', sambi'änna boelă lagghoe' lakar nējat ka koțța'a, parlo arembhaghăna arghana bhako." Saamponna marè asa-gessa sè katello pas padă mapan tèdoeng. Kalagghoeännèpon ghi' petteng WIRJO sareng ana '-binèna,sapanèka djhoeghaIsla, ampon padă djhāghā,kadhi adhat bhăn- sabbhanna.Saamponna padă mare mandi, ladjhoe asarabhăn. È bäkto èngghănèka WIRJO ngotja' ka èparra : „Mosèm anjè sanonto nèko bănnja ' ongghoe orèng asalameddhăn; dă'-adă'na boelă nja- lameddhi padi, pas ghăbăjjá ana'na dhika;boelă ngèding berta, tja'na,kalèboenna bădă'ă ghăbăjjă kèja, njalameddhăna kompojja.' ISLA njambhit: „ Parkara ghapanèka ta' dhaddhi panapa,ka', mala dhaddhi tandha,manabi rèng-orèng ka'ijă sareng è Ghalagha ta'kakorangan. Pola sampèjan sakèng tako' sè tobănga sè angghărăp sabana,ka' ? Saèstona kaoelă kobătèr,tako' sampèjan sareng embhoek ta' kèngèng ngoladhi mantanna pottrana, MINGKOEM." WIRJO : „ Ó, parkara ghănèko,lè',dhika pon djha ' mang-mangmang, asal tada ' alangan pè-napè bhai, insja Alla boelă sabhă- roendhoet kennèng arep datengnga. Maddha,ka, djha' mangkadha ka kotta, pongpong ghi' lagghoe, dhagghi ' molèna mè ' ta' malem ! " Saamponna padă marè asalènan angghoej,WIRJO sareng èparra pas mangkat da' koţţa. Toro'djhălăn sè kadoewă tada' peggha'na sè adon-djandon. Sanattolla ka koţţa,WIRJO sareng èparra pas entar da' kó-tókó Djhăbă; saamponna pas ngallè ka tókó Tjèna sareng tókó Arab. ISLA mellè djita ana-barna, sarong, odheng sareng bhǎrăng kaparloan laènnèpon. Samarèna IsLa sè lè-mellè bhărăng,WIRJO pas madhăddhi regghăna bhakona dhibi' sareng bhakona tja-kantjana, sadhadjă padjoe larang. Aba'na mellè djita sareng odheng sè è -saè, bhadhi ètjara'aghia *) ka èparra.Sareng ampon tadă sè

*) tjara = patolong.

èbellia polè,WIRJO sareng ISLA pas palèman asareng rèng-orèng dhisa Băngkal, sè panoddjhoe èntar ka kotța djhoeghăn. Kalagghoeännèpon ISLA palèman ka Ghălăghă. Sabelloenna mangkat, tjo-mattjo sanget da' WIRJO,èarebbha ongghoe datengnga da'tjompo'na, teppa ' è pangghina komantan. Saplèmanna èparra,WIRJO pas ta-maranta bhakona sè bhadhi èdjhoewălă ka koţţa, ladjhoe èsèmpen è goedangnga, saamponna pas anggharap sabána,sabab tja'èpon pèkkèrra,sabelloenna èntar akolemman, sabăna sè ampon marèa èlakonè. Sabab saabiddhǎ èntar akolemman,ra-kèra kantos pa' arè abiddha,tanto abă'na ta'kèngèng toron ka sabăna,Ghi' dem-ardem WIRJO ampon kalowar,ambhakta kerbhoejjä, bhadhi anangghălăʼă,sabab sabăna sè ghi' bhoeroe marè èanjè bhadhi ètamennana bhako. Sareng ampon nattol da' tèmpona akolemman, pangghăbăjännèpon marè sadhădjă: bhakona ampon marè èdha-baddhái,sabána sè bhadhi èperghiăna bhako, ampon ranta, tjoma karè tamennanna saos. Mèlana sareng WIRJO èparloaghi sadhădjă pangghåbăjănna èpa-ranta langkong dhingèn,sabab tako' kațèttèran èbingkèng;sè ta' èntara ta'njaman, amarghǎ sè apangantana panakanna dhibi'. Manabi na'-ana'na ampon ta'katjator pèrakkèpon, sareng onèng djha' ampon para ' mangkadhă.

IV.

Orèng anga -bhoenga sè tatjoghak.

Bădjă ghi agghoe nalèka WIRJO sareng ana '-binèna ampon mangkadha akolemman da' tjompo'èpon èparra è Ghălăghă, djikarra èsadijă aghi ètanèjanna.Djikar èngghånèka ngangghoej ata ' kadjhăng,èdălem èpasangè sor-kasoran, sopadja ka orèng sè todjoe' ta' malasa. WIRJO ghi' èmo ' sè ghă-maongghă băn-ghibänna,akadhiă :salènannèpon ana'-binèna, tjarana sareng djhadjhan ana-bărna.Dhinèng ana ' lake'na sè kadoewă rèpot sè madjhăng djikarra mabi dăoen băringèn.Sapanèka djhoegha tandoe'na kerbhoejjă èbhet-bhetbheddhi bing-rambingan ana-bárna, dhinèng lè'èrra èpasangè nong-kronong sè radjă.Sareng ampon ranta sadhadjă,sè bine' sareng na-ana'na pas ongghă; sè ngellèsè WIRJO. Ta' abit djikar pas mangkat. Saabiddha lèbăt èdjhălăn prapadhăn rodăna djikarra serrèng djhoek-tabhäliddjhoek,sè nompa ' kantos akadhi sè èdjhep-ondjheppaghi.Kadhăng manabi djikarra kalerressan mèrèng,WIRJO sè binè ' (1) sareng na-ana'na kantos

(1) WIRJO sè binè' = WIRJO binè ' = binèna WIRJO.

atowat, nangèng WIRJO ta'apa-ponapa, sarrěna ampon bijása lèbăt è lorong sè kadhi èngghănèka. Katjatora WIRJO saana '-binèna è bakto ghăpanèka padă adhăndhăn.Sampèrra è-saè tor rang-larang arghăna; eddjässă WIRJO tjelleng,klambhi dălemma potè, odhengnga mettjèt,sambi njongkèl kerrès sangkolannèpon.Saeddjhegghă abă'na ghi' ta' onèng njongkèlan kerrèssa,sanarè ka'kamma'a, namong è băkto ghăpanèka bisaos, tja'èpon pèkkèrra ma ' ètèngalè tja-kantjaèpon sè è Ghălăghă. Kabidhăn abă'na mangmang sè ambhakta'a kèrrèssa, sabab èmot dã' băsèjaddhă mama'na; tjompo'na tako' ma'pas mangghi kalèr èboedi. Torpolè aba'na kobătèr,tako ' pèssèna tja-kantjana,sè èpatoro ètjompo'na èlang,manabi kerrrèssa lastarè èbhakta,sabab sanjatana èngghănèka sè atoghoe. Sè-pèssè ghella ' èbăddhǎi talomer kènè', pas êsabă ' èdălem petțè kadjoe, sè seddheng radjăèpon. Eattassa pettè èngghănèka kennengan- nèpon panjangkè'anna kerrèssa.Dhinèng marghăna tja-kantjana mèlana padă Įmatoro ' pèssè ka WIRJO,sabab tja'na pèkkèrra, è- ghikaʼijă bădă sè andjăgă, èngghi panèka kerrèssa sè pangaro, dhăddhi ta' kèra sè èlanga.Djhoeghă sarrèna WIRJO sanget ad- dhrengnga sè terro ngatèngallaghia kerrèssa ka tja-kantjana sè padă akolemman, tjotto'na pèkkèrra,kerrèssa lastarè èbhakta. Antarasatengnga eddjhăm abittèpon djikar sè lèbăt è lorong prapadhăn ghella', pas nattol dă' djhălăn radjă. WIRJO ngotja' ka. sè binè' : „ Sanonto djhălănna pon njaman sarta naong.Djha' sakènga djhălănna terros kanța ghella ' gharowa bhai, pon tanto dhika so ana'na sè maboe '." Sapanèka djhoeghǎ kerbhoejjă ropaèpon bhoenga, margha mangghi djhălăn saè tor naong, mèlana padjhălănna semmo èpaghăn- tjangan,kantos djikarra akadhiă sè èghoeloe'ǎghi. Bădjă pokol satengnga sanga ' rè '-narè' (1) WIRJO ampon lèbăt dări kotta, pas nattol da ' djhălăn laèn sè aop djhoeghăn, èngghi panèka djhălăn dă' dhisa Ghălăghă. Sarrèna djhălănna samangkèn sadjǎn abit sadjăn ngongghǎ'aghi,sabab dhisa Ghălăghă panèka dări tasè ' langkong 600 kakè otabă 180 mèter,mèlana kerbhoejjă sarat adindi' padjhălănna.Sareng kèra ampon ollè saparo pardjhălănan, pas amboe èadă'na baroeng. WIRJO sareng ana '-binèna ladjhoe toron ngènom tjaóè băroengghika'ijă, dhinèng kerbhoejjä èngghi èoța ',èteddhǎi sareng èènomè. Saampona padă marè lesso, pas mangkat polè. Pokol sabellăs WIRJO saana '-binèna ampon para' napa'a da' dhisa Ghălăghă. Ghỉ oe- djhǎoe WIRJO sareng ana '-binèna ampon mèreng monjèna tabbhoeăn,sè ètabbhoe kabit ghi' agghoe mola, andhäddhiăghi sennengnga sè padă mèreng. WIRJO atanja ka ana'na : „Apa ba'na ta' ngèding monjèna tabbhoeăn, tjong ? Tabbhoean djărėja mè-

(2) rè'-narè ' = băn -abăn lagghoe.

nangka ngolok rèng-orèng sè padă akolemmana kassa. Koddhi rowa' abas!labăng sakètèngnga èpadjhăng so oen-dãoenan sarta èpasangè bhäng-kembhängan so mandiră,ollè orèng sè akolemmana padă'ă senneng atèna. " Ana'na sè anjamaDOERAHMAN pas ngotja' : „ Tanto bănnja' djhadjhănna èko'issa,ta' engghi,ma'? " Samarèna ngotja'sapanèka DOERAHMAN pas pa'-kopa'an dări pèragghă. Kana' èngghånèka tjè' agherră sè èngghălă nattol, agher neddhaʼa djhădjhăn. Ta' antara abit WIRJO sareng ana' -binèna ampon nattol da' tjompo'èpon ISLA. Katjatora papadjhăngan ètattarop,è ampèr sareng è romana ISLA,saèna ngalangkongè dări sè è labăng sakètèng ghella ', akadhia : oen-dãoenan ana-barna, bhăng-kembhängan,mandirăna ber-glebberrán,ambhadhi maremma rèng-orèng sè padă akolemman. È romana, èampèr sareng è tattarop sadhădjă padă ngangghoej lampoe ghantong. Laèn dări èngghănèka èadă'na labăng roma bădă kwadéna, èngghi panèka kennengngannèpon komantan lakè'-binè ',băkto èpadjhădjhär. Lerres è paddhoena tattarop kennengnganna tabbhoeǎn sareng ghă-nadjăghăna.Sareng WIRJO saana '-binèna maso ' èlabăng sakètèng, ladjhoe bădă orèng nab- bhoe tongtong,aberri' tandhă dă'nadjăghă,manabi bădă tamoj : dăteng. E băkto èngghănèka djhoeghăn tabbhoeǎn pas mongel giro, mènangka kaormadhan da' WIRJO sareng da ' ana '-binèna. ISLA lakè'-bine ' ladjhoe kalowar, ngamba ' trètanna. WIRJO Sè binè ' sareng na'-ana'na pas padă todjoe ' è tèker sè ampon èsadijăʼăghi è pèr-ampèr, dhinèng sè lake'ghi'ngoța ' kerbhoejjă. Ta' antara abit moj-tamoj sè ampon padă dăteng ladjhoe padă neddha sambi ètoro'è ongella tabbhoeän. Sè padă neddha saklangkong sennengnga.Sadjan abit atamba bisaos moj-tamoj sè dateng dări dhisa laèn. Èbădjă lem -malem komantanna lakè '-binè ' bhadhi èpangaraghă. Katjatora rèng-orèng sè padă nèngalè, adhărăp èseddhi'na tattarop, salang sellek,sabab padă terro nèngalana komantan.Kadjhābhă rèng-orèng sè padă nèngalè,èlowar pakarangan bănnja' rèng-orèng sè awal-djhoewal teddha'an ana-barna,bădă sè mokka' băroeng,bădă sè namong ngangghoej lèntjak malolo,bădă djoeghă sè adhăsar è tana.Rèng sè awal-djhoewal kantos ta'katèngal, dări roboekkèpon orèng sè lè-mellè; băb sè kadhi panèka ta' angghettonnaghi,sabab rèng-orèng è dhisa Ghălăghă nalèka osom anjè nja' -bănnja' ollèna padi, mèlana sadhădjă sè nèngalè ampon tanto padă njèkep pèssè. Ghi'pokol tello', rata tompaʼannèpon mantan lakè' -binè ' ampon èsadijăʼaghi. Rata ghapanėka kaaghoenganna pardjadji soghi, ètarèk djhǎrăn sapasang sè saklangkong gănţeng, ètegghoedhi

orèng kadoewă,sabab manabi mèreng monjena tabbhoean,ta' poron neng-enneng, adhi-bhoedhi bisaos. Pokol empa' komantan lake'-bine ' kalowar sè bhadhi èaraghă. Angghoejjă răp-ghalirabhăn:sarongnga komantan binè'na songkèt, klambhina sottra ngennjer, selloppèpon èsolam bennang emmas, ghellăngnga ghellăng emmas, è tjețagghǎ ngangghoej djhămang sè tep-karettèbhăn. Mowana abeddha ' potè nalbek,lè'èr sareng lengngenna mabi beddha ' konèng,bibirră ègintjoe,alèssa èparas ladjhoe èpasangè lalata.Sareng komantan lake '-bine ' ampon èpaonggha,ratana pas èpadjhālăn on-laonan.Dhinèng èboedina rata ramme sareng tabbhoeǎn sè tjak-katjaghän ongella,asella monjena mertjon salang padjheddhar.Orèng sè nèngalè dhăddhi salorong. Ana'na WIRJO sè lakè' bhingong masè nègalana komantan,masè nèngalana mertjon sè èsomet toro'djhălăn. Sareng mantan ampon marè èarak, pas èbhakta palèman ka tjompo'èpon sè binè'polè, èpasèla mèdjhet è baboet ,èpadjhădjhăr èada'na kwadé, padă tada' djhoeng gessa'an, namong meddhet bisaos. Pokol doebellás tengnga malem komantan bhoeroe èpalo- bár.Neng pèr-ampèr possa'sareng tamoj binè'an,è tarop sareng tamoj lake'an.Djha'-sakeddjha' moj-tamoj èngghănèka èangka'è teddha'an ana-barna sareng biddhăng. E bakto ghăpanèka gha'- tangghă'èpon bădjăng. Katjatora sareng dhalang ampon molaè amaènnaghi bădjangnga, moj-tamoj sareng rèng-orèng sè padă nèngalè pas sèrep,sabab padă mèrengngaghi tjarètaèpon. E kalaghapanèka tadă' orèng sè ghădhoeana kasossa'an, sadhădjă sè padă nèngalè katara padă kalèboeren sè mèrengngaghi kandhana bädjăng. Manabi kalerressan dã' dhoengngèng sè lotjo, rèng-orèng sè padă nèngalè pas padă aghella' salang pasowar.Dhinèng sè hoso ' ongghoe ampon ta' kadhik aghella ' sama şakalè,sanarè kalerressan bădă lalotjonna, namong nèlèng bisaos sè mèrengngaghi.Prappa'na mè-rammèna bădjăng, rèng-orèng sè padă nèngalè pas abǎlessadhan masaklèan, mala bădă sè atjerrèng; dhinèng sababbhă, marghă bădă orèng kasorang dateng nompa ' djhărăn ètjongklang,katara djha' kabhoeroe,amboe èseddhi'èpon karammèan èngghänèka. Satoron- na dări djhărănna pas mènta tolong da' orèng kasorang,sè bădă èseddhi'änna negghoe'aghi djhǎrǎnna; aba'na maso ' kadalem tattarop, katèngallèpon kadhi sè bădă èsarè. Sarrèna è băkto ghăpanèka possa'sareng rèng-orèng sè padă nèngalè bădjăng,mèlana pamaso'na ka tattarop sanget njangsaraèpon.Djhoegha ta' abit kèngèng njellat sarta pas terros bisaos èntar ka WIRJO,sè ghi' prappa'èpon boer-lèboerră nèngalè bădjăng. Katjatora WIRJO sareng nèngalè SALÈ (orèng sè bhoeroe dateng ghapanèka SALÈ njamana) dateng djă-ta' bădjă, takerdjhat, sang-kana atèna tanto bădă pa-ponapa,mèlana ladjhoe atanja sapanèka: 72 „Lè, bădă apa sèdă mè ' dateng ghoeng-nangghoeng bărijă ?" Sangkolan.

njambhit sambi to' -koto kalèr Jo

kalowar WIRJO sareng otja'na SALÈ ta' ngotja kalowar, lat njellat bănnja atjet lettjet nèngalè Aba'na tek tanto kabhălăi radjă Sanattolla kalowar, WIRJO pas ka Lè kabălă kakalèran " Sè atanja sapanèka WIRJO para ta

njambhit Ella dhisa Băngkal kan " WIRJO otja'na akadhiă sè ètap- por kèlap ta andi' Dhisa Băngkal
?.......?”
ngotja' ta' abit atanja

„Ella bă'na " WIRJO „ Lombhoeng jă?" Ghemmet kabbhi nènga tolong WIRJO tja kantja rowa bhai " Abă tja kantja djărēja ta

WIRJO Endja djărėja dhi'na " Adoe mon bărijă la karèna sakalė kabbhi padă ngèra djha la tanto kanna dhi la lebbhoeǎ ka ijă parlo ngala'a kerrèssa ta maghi tja'na kerrèssa bă'na ta Kerrèssa djärėja ta ijă Molana la'dissa ka ijă amarghă andi kerrès kabhălăi ” WIRJO „ Bhender otja'na djărèja Sanjatana lan-kakalèran djärėja dări parkara la kerrès arèja kanna bi'

djandon WIRJO pole kadălem tattarop terros entar ka binèna Băkto kaʼijă kėja moj tamoj laènna djhă WIRJO ka-

tara dări Ta abit rèng akolemnan ampon padă mèlana ngaE băkto tattarop pas sèrep akadhia kata Rèng èghika'ijă da WIRJO lakè' sarta nèser WIRJO ngotja ka binèna: kaadă kėja dhika na ko'ijă Nangèng bila ko'anto ghi ta tantoaghi èko'issa tanto rèpot Bilă empon marè rè karèna katonon băn empon anjar ko'antoa dhika " Kalerressan ISLA lake' nahana tarètanna kan -ponakanna tjompo'na WIRJO ghi' ta tjompo WIRJO djărăn dări Ghălăghă,

Sareng WIRJO ampon mangkat tamoj laènna abăli kadălem tattarop Nangèng ta' poron bhoenga akadhi la ghella'na Salobărră

Sarrèna towan WIRJO binè ta' poron njëddha měkkèrè tjompo'-

tèngalla

V.
Katonon.

WIRJO ra kera langkong abittèpon njongklang djhárănna djhărănna manabi ètjongklang terros tanto Toro' djhălăn WIRJO atanja ka Lè djhadjhal dări dimma băn lalakon ? Apoj djărėja dari bengkona kalě-Teppa'na èntar mandi ka tja'na ana'na Ra kèra pokol bhari'

sarrena è kabhenderrän angen,dhaddhi apoj pas ngolap san-kassannaghi: ka dăporra, Reng lake'an bakto djárėja ghỉ bánnja ta dari ta ta kaladhinan Aboe abit pas alatlat da kangan katjèrra djadijă la padă tako mon ta la tanto ko katonona kabbhi la ta katonon tjoma ko ghi' ta' èkolap è kangan katjèrra bhai ijă ta alatlat da ko djárėja ta abit pas' tor na pata pokol Dhinèng abi'na andina koren Djarėja malolo laèn dăpor " WIRJO Eh mon barijă la tjalaka' ta dha kendha padi arowa bhai lebbi djhin- adjhin laèn rèng La'rijăna djárėja tromel kènè' kertassa la dhaddhi lolong kabbhi la ta parkara di' tjoma ka nja bännja rowa Ma lang-palang Lè " SALÈ njambhit la djha' parkara djárėja Ba'na ta ijă la dhibi dissa ghi' rèja bánnja' ollèna padi sarta bánnja lopot dari La tanto kanţa tja kantja reja ta' kèra ta mèkkèrè ba'na įjá sakadharră ba'na ta kèra kalaparan Kalamon dija bánnja padi mara insja Alla tja kantja ella padă njandhang kabhălăi abali Tjoma ka dina djărėjaJo èntara kamma; ta la dhibi' kerrèssa djāreja tao nolak bala' bhakal Otja'na SALE WIRJO da djha tjompo' kantos ka dã nerrak băsèjattèpon mama'na akolemman tor karana terro èdjhellinga tja-kantjana hokomannèpon di' tja kantjana èkello Samangkèn aba'na karè kastana Toro' djhálăn WIRJO kèr-pèkkèran, njarè akal, kadhi ponapa

tja kantjana Ta' abit

Bărijă kèja binèna Lè ka parkara sala wadjib djărėja kabbhi Sanjatana otja na djha kerrès rēja ta kèra tja kantja ta kèra katonon ngara ta' kèra alatlat ka laènna ka tang létjéghǎ mama djha kerrès otja towa rejaJo ta kèra njangkolè parkara pèssè kèra sèngko andi' ta kèra parkara djrèja kadhäddhiänna ta tjoma sè ngebä kerrèssa èntar akolemman laèn Apa polè la'dissa padă radjá kaprotanganna ka la bănnja ka tja kantja rēja la tada djhalanna andia karep bălina mènta kaprotanganna ka Sambi anna bă na apa sè èghantèaghia djha' rèng bengkona padina bhakona la èkello kabbhi tjoma andi' djikar Molana Jo la djha parkara bi' partjadja ka tja kantja rēja ta' kèra mènta bălina otja djrēja ta ka " WIRJO njambhit Ija otja'na bana djrēja Lè, tja kantja djărėja mala mon ollè tje' Bă'na karep ? Pabbrik Widi satėja parlo njèwă tana abák La dhina satelo sakalèan Mon ollè andi' ra kèra Rassa sadjărėja la „ Karebbha djărėja sèngko parkara djărėja èpèkker bi'landjhăng marèna mon la ka pabbrik ba'na ta nèng andi' djikar kerbhoejjă dhaddhia binèna ?" WIRJO „Ó, parkara djărėja Lè salamet bhai insja Alla nemmo kasap Mon tang lastarè ngolia ka pabbrik Endja montji Bila tang djikar ka pabbrik Sè la ijă arėja katjong arowa Kèra

„Mon dăʼrijă la ta tja

tja'na da Băngkal kabilăng ter penterran Apa areja la lebbi bănnja akalla ghi ri bari'na WIRJO Ijă mandhår kanța'a otja'na djărèja Lè kabădă'ăn abăli La rijăna mon tja'na rassana ta tjoma tjobhă ghỉ' ta kerrès bhai Sarrèna ta nattolla ka Bangkal Eghika'ijă WIRJO mangghi lake' mèkol ngarkar njarè'- WIRJO tjompo'na tèngalla ta' kretteggha Adoe barijă djha kamma ana binèna tja kantja katonon reja kabbhi Eh tjakang Băngkal rèja alalakon ghi Mon terros daʼrijă ngara ta la Eh sanjatana la'dinna la rokon Nalèka WIRJO kèr pèkkèran kadhi ka tja kantjana ka WIRJO ampon èlang èkello Katjatora berta

WIRJO mè kalowar dari kampongnga ta halla saeddjheggha ta ambhakta'an ka'kamma'a kerrès

pas dhammang dă'ka WIRJO jäkin djha kerrès nolak kabhálai tor polè ampon tanto ta kèra dări tjompo'na Kabidhăn manglo da'ka WIRJO èpèkker tanto ta kèra klabăn Laèn dări WIRJO'katolongan kanan dhibi ' ghỉ ta èkello

Ta abit panjèmpennanna WIRJO sareng tja kantjana ènggharowa panjanana slamet

padá karè al trè pattrèna lotjot kertassa ghemmet èkello namong karè long Pèssè potèna dhăddhi lantaghăn WIRJO ngotja dã èghika'ijă tja kantja kabbhi parkara djărėja laèn sala kadjhabhǎ molana wadjib djărėja kabbhi Eantarana towa kasorang njambhidhi otja'na WIRJO WIRJO la djha tang tja kantja rèja kabbhi ta krana Molana tjè' ta sakantja'an menta'a ka katjalaka'an arèja laèn tjoma dări korang tè kerrèssa èntar akolemman ka dhisa laèn laèn tada' Molana Josakantja'an djha ta kèra mènta la djha tek parkara djărėja Tjoma sakantja'an satèja andi' ka bă'na ijă sakalè boedina bă'na djărėja kalowar dări dijă Jo la bhải djărèja adjhălăn kamma kalèrra kampong dinna bă'na djărėja WIRJO ngotja tja kantja parkara djărèja la djhă palandjhăng Sarrèna satėja ghi kemma ghi' kemma ghi alalakon bhai mè lekkas kennèng Satėja ta doer lako koren rèja bănnè chă kèndhă sarta La'rijăna la kabbhi alalakon ambhă ' patè Tjoma ka kabbhi băn; parkara djărėja temmo bilă rèja la kabbhi WIRJO tja kantos ghi tèmor sak katonon ampon ken-anjar Dhinèng alalakon bädjana asa

rabhăn sareng neddha bisaos. É bakto neddha'ă, se alalakon sadhădjă pas akompol, namong WIRJO kabidhänna ta' poron apolong, sabab aba'na ghi ' sossa, djhoeghă sareng èpol-apol kalaban kalèboenna, pas poron noro ' neddha.Saamponna marè neddha rèng-orèng èngghănèka pas molaè alalakon polè.

VI.

Kaghătèan sareng kadjhoedjhoerăn.

Katjatora rèng-orèng sè padă alalakon maddhek tjompo'anjar, sèjang-malem sasat tada ' amboeèpon. Edalem samènggos tjompo sè sapolo koren kantos da' dăporra sasat ampon marè sadhádjá, kennengngannèpon è tèlassa tjompo' sè katonon.Rèng-orèng sè padă nompèng ètjompo'na tatangghana ampon padă ngallè sadhadja da'tjompo'na sè anjar băng-èbăng.Namong binèna WIRJO ghi' taksè bădă ètjompo'na tarètannaè Ghălăghă,sabab WIRJO ampon asangghoep ngonèana samarèna maddhek tjompo na. Ta' ella'saponapa arè kantos ka lombhoeng sareng pakarangannèpon ampon ranta sadhădjă.Sarengngan lombhoengnga ta' kosong, ampon aèssè padi,băberrina orèng Băngkal sè slamet dari apoi. Kalerressan rèng-orèng è kampongBăngkal padá bánnja ' ollèna padi, mèlana ta' èman sè lowanga èkabhadhi sandhekka sakadharrèpon. Dă-padă lombhoeng anjar sè nja' -bănnja'an èssèna padi, lombhoengnga WIRJO, amargha ta'namong rèng-orèng Băngkal bisaos sè padă ènga ',somèlè tja-kantjanaè dhisa Ghălăghă padă noro ' ater sakadhärrèpon. Pakakassa tjompo'na èngghi ampon bădă doe ta' saè kadhi dhingèn,sabab kas-pakakas dhadhingghålännèpon mama'na ampon ghemmet èkello ' apoj sadhădjă. Sareng tjompo'èpon ampon marè,WIRJO pas agher sè ngonèana ana' -binèna,sabab saabiddha alaèn, ollè teddhă dări ghă-tatangghăna. Manabi terrosa sapanėka bisaos,abă'na ta ' senneng;aba'na èngghi arassa, djha' ghă-tatangghăna sè aberri' teddha sareng èhlassa atèna, djhoegha tja'èpon pèkkèrra WIRJO ghi'asennengngan neddhă bădhällä (kasabbha) dhibi'. Sareng ampon ollè pa'bhellăs arè abiddhă dări sè katonon,WIRJO ladjhoe asoroan orèng èntar ka Ghălăghă,abălă dă' sè binè ', djhä' abă'na lagghoe ' sè èkonèana.Dhinèng è arè ghapanèka WIRJO njabis da' towan bessarra pabbrik ghoela Soeko-Widi,bhadhi masèwa'a sabăna. Pokol sabellas abă'na ampon bădă èadă'na kantoran. Éghika'ijă apangghi sareng rèng-orèng sè padă njèwă'aghia' sabäna djhoeghăn, bănnja'èpon langkong dări sèket orèng. WIRJO abit sè ngantos ghilirănna,sabab bănnja'orèng sè dặteng djhăng dhingènan.

Sareng ampon nattol da' ghilirännèpon WIRJO,aba'na pas ètèm- bhali kadalem kantoran. WIRJO lebbhoe sambi adjhălăn nèngkong. Edălem kantoran èngghănèka bădă Towanna (Bălăndhana) kadoewă padă ngadă'imèdjă,sè èattassa possa ' sareng băng-dhaloebáng polè pèssè. WIRJO sadjǎn ngangsek kaada', ladjhoe njembnă. Towan bessar pas marèksa : „Apa ba'nasè anjama ARDJODIWIRJO? " WIRJO :Engghi,Towan bessar. ” Towan bessar : „ Sabana ba'na la marè èokor,ètemmo lèbăcră kabbhi nem bhǎoe (4¹,

H.A.) lebbiballoeng roe, apa ijă ?"
WIRJO : „ Manabi èngghi,Towan bessar. " Towan bessar : „ Sarrena sabăna bă'na kennengnganna djhãoe dări pabbrik, dhăddhi sèngko ' ta' băngal njèwa larang.Apa èbăghi so sèngko ' èsèwăʼă 180 ropèja kabbhi ?" WIRJO : „Bhoenten,Towan bessar,ta'èatorraghi,sabab djoenan-dhalem njèwa da'orèng laènnèpon 40 ropèja sabbhăn sabhãoe, dalem sataon,dhäddhi manabi nem bhàoe 240 ropėja.Djhoeghă sarrèna sabă dhi -dhálem kennengngannèpon nambhăn dări pabbrik, sareng dhi-dhalem èatorraghia 220 ropēja dalem sataon, djhoeghă mabi perdjhåndjhian,Towan bessar Towan bessar : „Perdjhandjhian apa ? " WIRJO : „Sabă dhi-dhalem èpasèwă'ă dálem tello taon abittèpon, sarengngan manabi bădă bellássèpon djoenan-dhalem,dhi-dhălem terro njo'ona sèwăna masakalèan." Towan sè kadoewă sareng mèreng atorra WIRJO bhoeroe, pas padă aghella' kak-ngalakkak. Ta' abit Towan bessar atanja polè: „ Saeddjhegghǎ sèngko ' ghi ta' tao ngèdingan pardjhändjhiän mara djärėja.Apaba'na ta' tao, djhă'pabbrik rangrang namen- nan tebbhoe terros dalem tello taon è sèttong sabă,laèn djhábhá mon sabă djărėja talèbăt landhoena?" WIRJO : „ Sabă dhi-dhalem,Towan bessar, saklangkong Lan- dhoeèpon sarengngan kennengnganna semma' ka aèng. " Towan bessar : „Ija, sèngko ' partjadjă ka otja'na (jărēja. Nangèng apa sababbhă,bă'na ma'pas mènta sèwana sabana sakalèng adă ',bab djărèja èdinna ' ghi' ta' tao kadjhālănan." WIRJO pas adhoengèng dări kabidhän kantos da' bekkassannė- pon bab tjompo'na sè katonon, sareng kaparloanna obăng sèwăna sabăna èngghănèka., Towan bessar : „ O,mon bărijăʼă ba'na lakar orèng djhoedjhoer ongghoe.Ijă mara sèngko'atolonga.Nangèng mon dalem on- sataonna dhibi'na mènta 220 ropèja, sèngko ' ta' bangal.Tang kabăngalan sabbhăn taonna tjoma 200 ropèja,dhaddhi dalem tello taon 600 ropèja, nangèng kodhoe ngangghoej pardjhandjhiăn kėja. Sarrèna dhibi'na ghi ' kowat,saabiddha sabăna èpasèwă, dhibi'na mostè ngoli ka pabbrik. Rassa sèngko' dalem rè-saarèna dhibi'na tanto ollè opa mon saballoeng tjiotabă sadjhampel bhải."

WIRJO pas ngotja mènta'a tambă Towan tanto ta kèra Sareng ampon dhäddhi towan sorat pardjhandjhiăn kontrak WIRJO kontrak narèma 600 Kabidhăn WIRJO nja'na djhă bhadhi

tello taon kotja ta

djhălăn WIRJO mèkkèrè dhănna lantaranna namong dări ambhakta ka dhisa laèn mangghi kabhălăi Băngkal kabilăng orèng ka bănnja tabhälik ta andi tor ngoli ka pabbrik; tjokop terro dă tja kantjana kalana kakalèran Bhărăng dări towaèpon ampon kerrès Engghi djikar sareng kerbhoej bhachi njarè dhibi binèna Dhinèng parkara ghi ta kabhălăi Manabi koko kapartjadjă ka ker-djhă nolak tandhana èpakalowar dări sakeddjha tjompo'na dhibi tjompo'na katonon WIRJO Pèkkèrra bădjărraghi ka tja kantjana da' pabbrik kantos tello taon abittèpon kabit dări ghi' mola ta' èlebbhoenè lapar pabbrik WIRJO bănnja

nèpon kakalèran pèkkerra njamanna. Dări olattèpon nal-

kennalanna ampon djhă madjări kabellina nattolla ka Băngkal ampon bădjă pokol empa ' lem WIRJO pas terros èntar tja kantjana èkello

kantos djhoeghăn Tja kantjana WIRJO Bab paneka djha WIRJO djhoedjhoer ta ta sèwăna djhă dhibi abána ghi kaparloan ta ta poron ghănèka WIRJO èangghep wadjib ampon parkara WIRJO èkotja'a matjalaka'a tja kantjana panèka ta karebbha ta nampanana WIRJO ghi' ta mabáli tja kantjana ghỉ' ta bekkasanna pardjhandjhian manabi WIRJO mangghi kasossa'an pa tja kantjana atatolonga djha tolak Rèng ka djhălănna WIRJO ta tja' ka tja kantjana djha tja'na pèkkèrra manabi tja kantjana djha ampon tanto ta poron Parkara pattjo ka ra'pasèra'a da' tja -kantjana Melana SALÈ dã padă WIRJO ghănèka ka pabbrik Soeko Widi abittèpon tello taon Tja kantjana atambă ka WIRJO da Băngkal dhingèn ghi tor mangka pas ngoli ka pabbrik Tja kantjana ampon WIRJO dhibi', WIRJO ta poron otja'na Ella dhina tja kantja parkara djrėja la dhibi'na rè; ella la tjèlèngè bhai ghi' WIRJO ampon mangkat Ghălăghă na Sarrèna djikar kerbhoejjă Pramèla mangkat nattola ka Toro djhalan WIRJO njarè akal kadhi abălăă dã' bine' tello taon ta takerdjhadha

Pokol nattol Abana nèngalè bárăs tor èlang sossana pada ISLA pas ngotja ka trètanna Endja insja Alla lekkas apa, bengko la andi' ghi' andi' djikar parkara padi bana ta Paghi' bilă palina la dhaddhi băn bănnja ollè padjoe larang djărėja ta kabelli kas pakakas Laèn djärėja kaka ta Rassa ngala'aghi ka bhãi djărėja la Binèna WIRJO otja na trètanna lake

WIRJO djha ka pabbrik dalem tello taon tada' èdjăr ka tja kantjana ' ka abana WIRJO pas ngotja ka bine' „ Pon dhina ka pabbrik ta dhåddhi tja kantjana " ghi ta manabi tja kantjana èkello kabar bab ghäpaneka

ka pabbrik lakèna Dhineng WIRJO dhingèn ta tja kantjana andi ta kèra bălina krana ta klaban sakalè ètjetjel ma WIRJO ngotja ka Djha ta mabali ta madjar njetjel ta pas ta njaman ta dhălă Mon pon senneng pon ta andi' ka kabbhi ka pabbrik, ta parkara ngolia bhãi Namong neko mandhar kowadha alalakon' ollé lekkas bădă ghăntèna katonon " 'otja'na lakèna ollè radjă ngotja ka trètanna WIRJO halal parkara la olle der mabhender "

tor kerbhoejjá marè WIRJO mangkat WIRJO ta loppå ngotja tje' ka lake trètanna kan-ponakanna.

VII.

Kampong Băngkal mangghi katjalaka'an polè.

Katjatora WIRJO saana '-binèna sè palèman, bădjă rop-sorop arè ampon nattol da ' Băngkal. Sè binè ' èngghål toron dări djikarra, amargha tjè' agherră sè terro nèngalana tjompo'èpon sè anjar. Tjompo' èngghánèka saè, djhoegha manabi ètèmbhäng sareng sè dhingèn, tangè sè njapo'a. Pakakassa ghi' tada', sarengngan ghi' ta'èkorap bhālāka. Edalem romana namong bădă lèntjagghă dădoewă'sareng medjana sèttong.Dhinèng kas-pakakassa sè dhingèn,akadhia :pettè kadjoe, kennengngannėpon njèmpen obăng sareng bhǎrăng ghăliăn, rèng-pèrèng kembhangan,kèr-tjangkèrra sareng si-băsi, sadhădjă ampon padă tada' èkello'apoj. Sè binè ' pas todjoe ' è lèntjagghă.Sareng nèngalè tjompo'èpon sè kèngèng kotja' tadă ' èssèna sama sakalè, pas arassa tjè' mellassa, ladjhoe njaptjap aèng tèngal.Dhingèn è romana bădă lampoe ghantongnga sè tèra',samangkèn aghăntèan dhamar tjonglèt. Na' -ana'na èngghi sossa djhoegha nèngalè tjompo'na pas bănnèan băn sè dhingen. Na'-kana' èngghănèka ta'ngartè apanapa răng-bhărăngnga ma'pas aghäntèan sadhădjă.Randjang kadjoena, katèdoengannèpon na '-kana' ghella ', samangkèn aghăntèan lèntjak dădoewă ',sè namong alama ' tèker salambăr sareng abhăntal sèttong èbăng, mangka dhingènna toman tèdoeng è kasor. Bădă ana'na kasorang atanja ka emboe'na : „ Emboe',arapa bengko rèja ma' pas bănnèan băn ghỉ bilăn ? " Emboe'na sè ghi' beng-rembeng aèng tèngal, njambhit: „ O,tjong, bengkona sè bilan,sè bhaghoes arowa băn kas-pakakassa kabbhi la tada ',èkello ' apoj, sèngko ' so emma'na satėja talèbăt malaraddha. " Na '-ana'na WIRJO tada ' sè ngartèa, panapa sè èkotja „malarat ", sabab rèng-orèng è kampong Bangkal molaè dhingèn mola tada' sè malaradhă, sadhadjă pada kop-tjokop.Saamponna marè adon-djandon,na '-kana ' engghănèka pas padă tèdoeng è lèntjagghă èkellone emboe'na; dhinèng WIRJO ghi neddhai kerbhoejjăè kandhăngnga.Sareng ampon marè, pas lebbhoe ka romana. Sa

narè sè bine' ampon lèng-ngalèng sè nangès,tako' mè' èpangghi sè lake ', djhoeghǎ WIRJO onèng, djhă' binèna sossa, nangèng neng-enneng bisaos.Sareng sè binè' nèngalè lakèna lebbhoe ka roma, pas djhāgha sarta ladjhoe ngala ' sobbhloeghăn dări tarak- tagghá,bhadhi atana'a, djhoeghǎ sareng sè lake' ta' èbăghi, otja'na: „Empon dhigghål djha' atana ', boelă so dhika sanonto èsoro ngakan è bengkona SALÈ. Naddha djha' ko'assa'a,mè ' ollè sambi ngèlangngaghi sossa! " Saamponna na' -ana'na ampon padă njèddha sadhădjă,WIRJO sareng binèna pas entar ka tjompo'na SALE. Sanattolla ampon mangghi teddha'an marè èsadjhi,mèlana pas terros padă nedchă apolong.Sareng ampon marè, sè binè' ladjhoe ngrèngkessè rèng- pèrèngnga, dhinèng sè lake'ghi' asa-gessa sambi ko'-roko'an. SALÈ pas ngotja' ka WIRJO : „ Sèngko ' la atotoran dã' rèng-orèng sè lapadă narèma bălina pèssèna, djha' pèssè sè èbádjárraghi djărėja,ollèna ba'na sè njèwăʼaghi sabăna ka pabbrik.Tja-kantja kabbhi padă nèser ka ba'na bhăreng ngèding bab djărėja.Sanjatana tja-kantja djărėja kabbhi sèttonga tadă ' sè andi'ă èngeddhăn, mènta'a bălina pèssèna dări bă'na,sabab lapadă tao, djha bà'- na njandhăng kasossa'an keja. Ba'na djärēja tadjhoedjhoer dhalloe,Jo, sampè ' èlakonè ngoli dhăghă tello taon ". WIRJO njambhit: „ Ella,ra,la djha'nga' -ngènga'èparkara djărėja polè; noro ' ghoelina tang atè sèngko ' ta' ngennèng sè ta'bărija'ă. Tebbăssa satėja sèngko'senneng, tjoma karè ngantos apa sè tèbhăʼă dă sèngko ' èboedi arè.Nangèng sèngko'partjadjă dă băsèjaddhá mama ', anggher ghi bădă tang kerrès bhai, sèngko' ta' kènè' atè. Emboe'na,dhäbek djhă' molèa, pon malem! Ella,Lè, jă, sèngko' molèa, la malem;kaso'on dări sèngko ' sè èri'-berri'i. " SALÈ : „Ijă, sèngko'barija kèja. Pola bă'na la-kala mè'parlo pa-apa, la djha' ghoeng-tangghoeng dhoeli asoroan kanna', sapa tao pola sèngko ' kabhenderrän ngennèng atatolong. " WIRJO : „ Endja ', sèngko ' la ta' sèkko polè, djha' mènta'a tolong pa-apa ka ba'na,sabab ba'na,bărinna'kėja tja-kantja laènna la engangghep rèng sorang. " Saamponna marè apaamèdhan,WIRJO sareng binèna ladjhoe palèman;sanattolla pas terros tèdoeng. Kalagghoeǎnnèpon ghi' petteng WIRJO saana '-binèna ampon padă ngèding sadhadjă. Abă'na pas terros ka kandhangnga, neddhai kerbhoejjă, dhinèng sè binè ' ngodi'i apoj,atana'a ghă- segghăna lakèna sareng na' - ana'na. Ra-kèra pokol ennem,WIRJO sareng ana' -binèna ampon pada asarabhăn. Sanarè WIRJO ghi' ta' arassa lapar, djhoeghǎ sè neddha èpabădănè,sabab bhadhi alalakona è sabă kantos bheddhoek.Saamponna marè asarabhăn, WIRJOpas adjhălăn ka sabă,sè ampon ètodhoeaghi mandoer pabbrik,sambi nonton kerbhoejjă bhadhi anangghălă'ă. Ra-kèra

sapolo towan sinder WIRJO Towan saèna WIRJO sarta pas

' ka sabă lake'na wa' towa'an ra kèra

Melana kana ta dhibi tjokop Prappa'na neddha WIRJO da' binè towan sinder laot pokol dhăddhi ghi alalakon tjompo'na WIRJO marè bit abit marè Pokol kalako-WIRJO ampon sarta Sanattolla. ka tjompo'na alalakon ghi' ngrabadhi kerbhoejjă dhingen kèbăn alalakon

marè kerbhoejjă WIRJO alalakon akadhiă kas pakkas ampon rosak Bădjă

marè WIRJO kadhi WIRJO alalakon bisaos tjokop der sinder pabbrik kabhădjhengngan kalakoanna WIRJO ngalem, radjana WIRJO WIRJO dări kalakoanna bădjă pokol sanattolla ka tjompo'na gher kadjoe kadjoe ka'- èpogher ladjhoe wă kala antara abit bănnja beltana wa' Kadjhabhă dări WIRJO ngan Sareng ranta tjompo'na akadhia korsè mèdjă dări djhăngka dări tjompo'na Katjatora pabbrik bhachi ranta lake' molaè namen bibit èghika'ijă Ta bit bibit èngghănèka

loek towan sinder ngoladhi tomboena bhit bhibhit WIRJO ngotja djha pabbrik Soeko Widi WIRJO

WIRIO pas ngangko' ka pabbrik ra kera pardjhálánan nga djikar njarè Lerres kerbhoejja kabilăng kowat djikarra ta kantos sarat da manabi kar djikar laenna djikarra WIRJO nja banhja'an boewadhannèpon Sarrèna WIRJO ghi ka pabbrik melana djha djikarra kerbhoejjá la mala kantos ka sakalė bhadhi Ta abit kantjana ngotja ka WIRJO La mara djha terros

WIRJO djikarra mandhek mangkèn djha ghaladhak bijása Namong djikarra ampon marè Sambi WIrJoapèkker neka „Bărămmadjha Parlona djikar kabbhi ijă barrămpa Mon bărijă bhái berra'na djikar rėja băn la tanto ta' padă " djikarra WIRJO abali lèbăt ghaladhak sè' pole, nengalè djikarra WIRJO apèkker ijă barijă la tanto bhai WIRJO ngartè djikar djikarra

djikarra marè WIRJO terros Toro djhălăn pèkkèrra Molana towan bhai djha pèkol dhaddhi tjotjok tang bărijă taètjo kotjo " Sapanèka WIRJO ka pabbrik lakona kerbhoejjă sanget Băda ka pabbrik tor djhalánna lébát èdjhalán dhisa rosak njangsara

manabi lèbăt narèk tjenprettjennan dari kalèna djikarra tatjellet ka tjellot, kantos kettjem ghăn to'ot ta kalana kar djikar bănnja'na sadhădjă korang langkong djikarSabădăna djikar pabbrik WIRJO WIRJO ta' kerbhoejjă tor lala ladjhoe rantja èkabhadhi padjikaran mowa WIRJO tèn ka parkara ta sarrèna WIRJO djha njarè Djha ta tanto mèlana-ghănèka Rangrang WIRJO mokolan kerbhoejjă, kerbhoejjä dhibi toro otja' Anèna kerbhoejjă dhi kadhia lorana kasa'na lorana tek dhinèng manabi lorana aberri kerbhoejjă terros È nalèka WIRJO asa tja kantjana pabbrik. Ta kantjana kasorang atotoran Tjlorèng dari ghika'ijă kerbhoej panjakè

WIRJO takerdjhat totorra kantjana atanja dări Tjlorèng ?" Kantjana njambhit „ Bănnja arowa ta djikar dari " WIRJO ngotja Wa djărėja lalodjă bhải djha kerbhoejjă ngakan djărowa Bă'na panjakèt djărėja nolarè andi' tambhana ghi odi'na tambha djrèja mon terro panjakèt ghi panjakèt djărèjalidhoeli bhăi èntar ka. La bhai ta' ijă djandon parkara panjakèt ghilirănnèpon djikarra WIRJO WIRJO

bi ka djikarra marè abăli

WIRJO pokol lem Sanatolla ka tjompo'na kerbhoejjă kadhi njambhoet lalakon laènna maskè tjompo Prappa'na WIRJO alalakon katamojan Tjèna kasorangLI A SIE Tjèna tjompo'èpon kotta WIRJO

bhakona ka Tjèna ngotja ka WIRJO Jo Tjèna rèja dã la'dinna sarta dhaddhi tjoma karè ka kotta tja kantja laènna ghi' ta kobher djha

LI A SIE „ Sokkor dhika

lem lebbi dări pabrik WIRJO pas mèkkèr njaman pabbrik satėja ta ' djikar ta' kèra katèttèranna lako Laèn dări mon tang ta laènna tanto ta kobătèr panjakèt apèkkèr WIRJO njambhit ,, Engghi ba kaoelă manabi sampèjan ghi' ” LI A SIE

padina bhadhi LI A SIE dokarra WIRJO lakon entar adon-djandon ka pènghir djhălăn

Sareng ra kèra WIRJO ngotja ka tja kantjana kerbhoejjă la djhă èntar ka Anggher ta insja Alla nambhăi "

aberri' WIRJO pas palèman Na karè lakèna WIRJO ampon lakè' WIRJO ka binè' ngangko'a padinaLI A SIE „Boelă ngabidhi

ta ka pabbrik krana lem berta djha' gherring mon kerbhoej pon tanto Napè pon adjhăndjhi ka LI A bhakal ka koţţa sarta ombhällă dări pabbrik " marè djandon WIRJO Kèra WIRJO takerdjhat kasa'na kerbhoejjă ta monjèan Pangrasana dhi tjek tèngalla terrang djha monjè monjèna kerbhoejjă Pèkkèrra Monjena arowa Bäddhinna panjakèt ? " Ta talangkè alontja dări terros kalowar kerbhoejjă Sanattolla ka kerbhoejjă pas kerbhoejjă ka lorana, kadhia èkasakè WIRJO kobătèrra kantos ta kerbhoejjă matè E malem kalerressan tjellep, WIRJO ngetter katjellebbhen Sambi kerbhoejjă apèkkèr Ngara tang la panjakèt Nalèka kerbhoej bănnja pabbrik rèja ngakan karèna pakanna la gherring Djha rèja bhär sakalè Băddhinna sèngko tjlaka'a polè ?? Mon lakar arèja panjakèt la tanto laènna, la'dinna katolarana kabbhi Ngara katjalaka'an katoro'anna kerrès akolemman ka arowa Alla mandhär bhadhăn kaoelă tor Sala tjompo ampon katonon, panjakèt Mandhår ja Alla " modjhi WIRJO Ta abit WIRJO djhilăna kerbhoejjă njata djha' kerbhoejjă panjakèt Abă'na ka sè binè Naddhă dhoeli Napè, praghina pon tjoma karè bhai Lambă kerbhoejjă

Sè binè ngodi'i lakè ngaratjèk ladjhoe tjètè Sarrèna apojja radjă djhămona ngalkal ka pennaj Emalem ghăpanèka

kantos kalė WIRJO pas ghoek- kèr kadhi manabi kerbhoejjă WIRJO ta njèddha kerbhoejjă Ketteggha„ Mon tang kerbhoej mènnjan Nangèng slamet landjhănga kanan Sè kadjhălănan lamba ghi' bădăna ta rèja bălina Băn mandhar rowa bhai,nolak kabhălăi arèja kalakon " kèr pèkkèran kerbhoejjă Ta abit seddhengnganna njomar kalerressan ta katèngal kadhi WIRJO Gha djha WIRJO tanto ghi pas terros Mangka bakto tjompo'na WIRJO kerbhoejjă dhi kadhia Pèk kèrra Arapa WIRJO Apaalalakon mlarat Koddhi WIRJO JO WIRJO terros njandher ka mandjheng paghărră ngotja Tja " WIRJO njambhit satėja ” Apa kerbhoejjă WIRJO Ijă bări lem malem ta parkara panjakèddhǎ allèan arowa Lă,malemma dhăddhi tang kerbhoej panjakèt djrėja Ijă sarta Satėja la bădă

Ghă nèser da'ka WIRJO adjhălăn ka ghi bhoeroe kabhär èntar ka sabăna njanda WIRJO dhingèn È arè ampon tanto WIRJO ta èntar alalakon alalakona dhibi ta kerbhoejjă Èbădjă lem-malem LI A SIE ka tjompo'na WIRJO bhadhi WIRJO ta djhăndjhina WIRJO LI A SIE binè' kerbhoejjă tamojja Ta abit WIRJO pas maso

Li A SIE lang kerrès

LIE A SIE ladjhoe atanja ka WIRJO dhika ma ghi' ta WIRJO njambhit sambi ka kerrèssa Djha ghălina ba mangkèn ta ngangko padi kerbhoej kaoelă ampon ring Antos'

Baba „Ngantosa sabătara'Anapè dhika ta kerbhoej WIRJO "Kaoelă ta kowat Kaoela ta ." Baba Ta andi'Anapè ma ta kerrèssa bhái djhoewal ? Doe dhika kerrès dhika kerrès èko'into, èkaandi Pon naddha brămpa WIRJO „ Ba kerrès kaoelă ta kerrès panèka kalèna manabi kaoelá kerrès sasat dhibi binè Băngkal "

LIA SIE Djha

kerrès tjatjat kabidhăn bengkona dhika katonon, kerbhoejjă gherring Pon bi' karè WIRJO Sanarè nabár sèboe ropèja ta kèra èdjhoewal " LI A SIE na djha' da'into kerbhoejjă bi Kèra ta nabar " WIRJO ba matèa sakalè kaoelă ta kèra panèka "

LI A SIE Mon bărinto dhika sènga

kasta Tja'na nabár dhika ghi ta bhai Băn èntar ko'anto neko ta dă padi dhoeliă ka kotta bilă dhika WIRJO Manabi kerbhoej kaoelă LIA SIE bilă ra kèra kerbhoejjă WIRJO Ta ba kèra kaoelă ta Nara ta

Ampon'

padi " LI A SIENapè kapal WIRJO ta Panda korang dări pa'bhellas ta ngangko ' kaoelă ta tjè',bi ră' berră " Sarrèna LI A SIE ra kèra bhakal ta mangghia djikar laèn polè kadjhabha djikarra WIRJO, dhäddhi WIRJO ètorodhi marè apardjhandjhiănLI A SIE nompa dokar djhălăn pèkkèrra sapanèka WIRJO arowa djă partjadjă djha'djărèja Djhăbă la kabbhi partjadjă ka kerrès, lebbi lebbi mon kerrès djărèja Tja belli dă tja'na ta tjè terrona djărèja SarengLI A SIE WIRJO ladjhoe abali ka kerbhoejjă Abă'na kerbhoejjă poron neddha dhibi' lapar kabit kerbhoejjă gherring ta marè Bădjă lem kerbhoejjă lake' asokkor ka Alla (tambha) dhadhingghălăn mandhi. Katjatora badjă WIRJO djă ta djhagha kerbhoejjă Kalag- ghi WIRJO ladjhoe ka njarè djhamona kerbhoejjä tjadhanganna kerbhoejjă Pokol WIRJO Sanattolla ka tjompo'na ladjhoe Kerbhoejjä tja kantjana bădjă lem malem palèman dari sadhădjă njepper ka tjompo'na WIRJO terro kadhi panapa kerbhoejjă gherring djha kerboejjă djha WIRJO èngghineka Ella ta bannja ta kerbhoejjá tjokop èteddha binèna E nalèka kalana

alakoa ka WIRJO JO kanna ra sakeddjha' tang rèja nè laènna WIRJO takerdjhat tja'na pèkkèrra ètjapo ' panjakèt tanto kaallèan dari kerbhoejjă dhibi' WIRJO èntar kerbhoejjä kantjana atanja „La kabit bilă kanţa rèja Kantjana njambhit La ghi' kadoemalemmanna rowa sè ta ngakan tja ta WIRJO kerbhoejjă

tambhă " È WIRJO ta tolos alakoa ka kandhăng laènna njata djhă' bănnja' kerbhoej gherring Mèlana tambhǎ abăk ka binèna panjakèt dări kerbhoejjă dhibi'. Băngkal kantos kobătèr Manabi gherring tanto radjă kantjana njarè binèna Lantaran WIRJO kantos ta da' mala djhăndjhina da LI A SIE kantos ka tja kantjana klabăn ta jakèn djha' kerbhoejjă tja kantjana gherring katolaran kerbhoejjă dhibi Rè WIRJO tjokbana tja kantjana gherring langkong dări sabidhăk ta ollè tambhă dări WIRJO kerbhoejjä kantjana kadoewă kasèp ta' dhoeli ta pa'bhellas bănnja Kabit dări nalèka WIRJO sadjan kalonta kamandhiăn-Ampon tanto bisaos sè WIRJO Kaotja'a dhisa laèn Sareng WIRJO tja -kantjäna padinaLi A SIE Ta antara abit padina LI A SIE WIRJO ngabidhi alako ka pabbrik Ebă manabi LI A SIE mellè pa è Băngkal parlo djikar, WIRJO ka kotța Li A SIE

larang Katjatora Băngkal para

kantos bännja padi rosak padina ka tada'na odjhăn tako rosak ghi' kontjo kanan Abă tambă soksok kangan katjèrra kantos ngellebbhi padi Kabădăʼăn nalèka bhidha manabi taon tapongkor

È lèr kèlèran orèng lakè' bine na kana sambi èntar ka E ta' kadhik terrang kantos padi djha' ta bănnja'a apaanjè

tèra', di padi manabi tamennan Tja'èpon wa towana Băngkal ghi' ta onèng kadhi padi djha engghăn tjokop èteddha ampon Panapa ghỉ ghi nalèka taon tapongkor loemra ta anjè ta Parkara paneka Djhăbă kabănnja'an ta patè ta' ta' kèr pèkkèran landjhăng parkara kadhia É bäktona mangghi kaontongan ta mèkkèr ka mangghi dhisa Băngkal kabannja'an WIRJO ngotja ka binèna lè mara

tja-kantja djha Èbă' ta tja'na

padă njandhăng sangsara anjè mon pon Djha ghi ta tja kantja andi' sarta èkotja

kabbhi. Èbă sabărinto boelă sanonto maskè ta' èpokol, djherră'ă ongghoe ngèbă'ăn kerrès anèko, sanaddjän ko'amma'a; panda ' kerrès nèko èpadhăddhiă patoghoena bengko bhǎi,sabab boelă ènga' ka băsèjaddhă mama ',bărinto : „ Mon kerrès djärėja èsabă' è bengko bhai, tjong, artèna ta' èkèbăi da' ma-kamma,tanto bengkona so dhisa dinna' terros ka èssèna kabbhi bhakal kaparèngana kaontongan băn kaslameddhăn.” Rassa boelă kampong ko'ijă masè sampè'a doe taon sè kakorangan, nangèng perkara ghănèko dhika ta' osa sa-sossa, anggher rèng-orèng koijăbhă- djheng alalakon tor prèmpen bhăi,kèra boelă masè ta' èkarassa'a, nangèng mon tada ' tjatjobhan anjar dateng polè. Dhika ta' engghi pon tao dhibi',napè marghăna boelă so dhika ma' sampè ' mara nèko bădăna.Djhoeghă pon dhigghål,naddhă padă pasabbhar bhăi. Bhali dhika pabhănter panjo'onna ka Ghoestè Alla, malar mandhär kanèspa'an so kamlaradhanna boelă so dhika dălem tello taon neko dhoelia èparèngana ghăntè kamoldjă'ăn băn kasennengngan, sabab dhika pon tao dhibi',djha' Ghoestè Alla něko ta' aotang parnjo'onanna omaddha, nangèng bărintoa, lè',naddhă sambi èchtèjarè apangghăbăj, sopadjă panjoʼonna ghănèko èkabbhoelana, djha'pas neng-enneng bărinto bhai. "

VIII.

Akaldjhoeba'.

WIRJO ana' ta man plèman tanto ghadhoe- kabilăng tor èormadhi samangkèn ngoli

Ghi'tapongkor tja kantjana padi nè' WIRJO karèna ollè tjompo akadhiă kasor taon ta klowar Ar- padi kantos ropèja sapèkolla Tja kantjana WIRJO Băngkal padi ka WIRJO krana kakorangan dhibi ghi ta tanto djhă' mangghi Bălăndjhăna WIRJO ta kowat kaparloan è tjom

bhlaka WIRJO lakè' binè ta sakalè, tjoma modjhi mandhăr tjokop Podjhina èbingkèng kabbhoel kaontongan

Ra kèra tello dări WIRJO towan pabbrik Katapan, ghir Kennengngan dări tjompo'na ra kèra pardjhălănan manabi WIRJO Kabidhăn WIRJO asareng èghika'ijă lèbărră langkongE rèorèng korang kadoewå katello WIRJO hèran mèlana ladjhoe atanja Kantjana djhă tjellep WIRJO otja'na kantjana djhă' èghika'ijă ta hăwăèpon kobătèr tako WIRJO terrona dări ghika'ijă kabit èghika'ijă manabi lo njelloan tjètak E nalèka dări kalakoannèpon, WIRJO ta ' njaman Karebbha ta tja' ka djha' lakèna ta tor tèngalla tjelkong ghi' ri'- bări'na ta atanja napè ta mang Jo " WIRJO takerdjhăt patanjana njambhit Engghi tjèțak njello ngara alalakon ta kèdi' bhai insja Allah WIRIO ampon ta njaman tako E malem ta ghi èntar anangghălă ka Katapan kalowar tja'na pèkkèrra ampon mello, tanto Sanattolla Katapan WIRJO kabhär djha kantjana kadoewă ghi' matè lantaran tjellep WIRJO apèkkèr La bhender totorra djha kennengngan dinna rèja ta' bettjè hăwăna Djha-bărăs ta tahan, djha' la kowadhă dhina kadjă'ǎ bhãi njo'ona ka kenneng

laèn bhai Eh mandhar ta' mon èngonna Pokol towan sinder dateng WIRJO WIRJO ladjhoe èntar sabab Towan sinder WIRJO, atanja Bădă WIRJO WIRJO ngotja„ Mogha ta dhoekana ngan towan kaoelă ta èka'into mangkèn sake tjellep Dhinèng ghi' èka'dinto ta panjakèt kaoelă manabi taladjana mèjara'a kaoelă, towan " Towan sinder Bă'na sakalè, Jo' ta Mon bărijă Ka- rèja lakar ta bettjè hăwăna Ghi mangka tjoma karè kaennem Mon dă'ijă tana rèja la ta " laèn ka WIRJO towan sinder ka E WIRJO kong njello tjèțakkèpon tor ta poron kalowar pokol empa ka tjompo'na Toro djhălăn pèkkèrra sapanèka la ta abăli ka panjakèt arowa Mon kèdi tanto tor nge- ka. Edissa hawana la tanto " Djhoeghǎ malem WIRJO ta poron njèddha ta sarta ta njaramtjam takerdjhat djhagha atanjaJo ?" WIRJO

Abă'na saklangkong radjă- tjolo'na. Polè apangrasa matjan nako'è njarap kerbhoejjă,ka marè kèr pèkkèran mèmpèna ngotja ka Lè ghi' dhika djha tjoma karè tjètak ghi tjè njellona kerrèng terro WIRJO ampon lakèna sambi tjè' dhika Jo bărămma WIRJO lakar tje Kastana Katapan Djhă ta

anangghălă èkoissa,tanto ta' kèra sakè ' bărinto. Sakalè boedina boelă ta'ghellemma mon èsoro alako ko'assa polè ." Ta' abit WIRJO pas njèddha polè.Djhoeghă pas njaramtjam, mala sambi atèng-bhantèng sarengngan njabana ngangsor. Sè binè ' sanget kobătèr,kantos ta'njèddha tèdoeng;sè lakè' ladjhoe èsapo'è mabi eddèk, èrangkebbhi sarong, soepadjă porona metto pello. Sanarè ampon kandhel sapo'èpon,WIRJO ta' kadhik metto pello sakalè, pagghoen bisaos ngobhålla kolle'na. Kalagghoeännèpon WIRJO djhăghă, pas kalowara, saddjhăna èntara alalakon ka kebbhoen tebbhoe, djhoegha bettèssa arassa tadă ' ora'na sarengngan tjètaggha kapèlengngen,mèlana ladjhoe marobbhoe polè. Abă'na sè sake ' ampon ollè samènggoe, djhoeghă ghi ta' saè,sè binè' sanget sossana,sabab lakèna tako ' mè ' matè.Ngabidhi robbhoe kantos pan-saponapan arè sè èteddha è rè-saarèna tjokop bisaos, djhoegha abit-abit,sarrèna WiRJO ta' ngennèng alalakon,dhäddhi ta' atampa pèssè sakalè, sèmpennanna tadă '; tja-kantjana padă nèser měkkèrè WirJo sabhălăna, djhoeghă ampon karè nèserra bisaos,sabab ta'ngennèng adjhoeloe pa-ponapa, amargha padă kakorangan dhibi'. WIRJO dhibi' ta' dhaddhi sè atampa'a loe-djhoeloena tja-kantjana,sabab abă'na onèng, djhă' kabădăʼănnèpon èngghi ghi dà-padána aba'na; otja'na ka sè binè'sapanèka: „ Sènga ', lè'pattjoan,dhika sama sakalè addjhă nampanè băberri'na tja-kantja neko, sabab sanonto padă ta' ka- tjokobhăn; napè polè ghỉ bădă bhărăng sè èpaghadhia,maskè tada ' engghi'djhá' tampanè." E kala sèttong arè bădjă ghi' agghoe binèna èntar ka kotța, maghadhia ghoej-angghoejjă.Sadătengnga dări kotta, pèssè ollèna adhi-ghadhi ladjhoe èkabäländjhă, djhoegha ta' kantos saponapa abiddhă ampon tada'.Saamponna pas maghadhi odhengnga sè lakè', ladjhoe sarongnga dhibi', pas kalambhi tjellengnga na' - ana'na. WIRJO sè gherring ghi' tada ' pèndha'na. Lerres panassa bhadhanna ampon èlang, djhoegha manabi pa'bhellas arè agghi ' bisaos ma- sèghi ta ' kèngènga alalakon,sabab bhadhănna ghi' gheddhoer, mala manabi terro ka' tèngka'ana,kodhoe atongkeddhăn. WiRJO tjè' èmanna měkkèrè ghoej-angghoejjă,bi-lebbi angghoejjă na'- ana'na,sè èpaghadhi,sabab ghapanèka ollèna tè-ngotè,saamponna tjompo'na katonon.Răng-bhărăngnga ampon tanto èlang sadhădjă,sabab sanarè WIRJO saèa, èngghi ta' kèra sè kowadhă nebbhoes. Sarrèna pèssèna ollèna adhi-ghadhi ampon karè satji, mèlana aba'na pas matè akkal. Sè bine ' ghadhoeán èngeddhăn maghadhia tjotjo'na, djhoegha atèna arassa berra', sabab tjotjo' èngghănėka dhadhingghălăn dări emboe'na.Nangèng manabi ampon tada' sè èteddha'a polè,doe kadhia panapa, tanto lastarè djhoegha sè èpaghadhi. Katjatora è kala sèttong arè bádjă lem -malem prappa'na WIRJO tang-ghentangan è lèntjagghă sambi ètoghoei sè binè ', ladjhoe

katamojanLi A Sie Li A Sie

ghadhiăn kotța mèlana djha WIRJO ghoej tja'na pèkkèrra :„Satėja sèngko' nemmodjhălăn kerrès WIRJO rowa WIRJO la tanto " Li

A Sie ladjhoe atanja ka WIRJO dhika sakè Jo ? Wa

marèna sanjatana èntar ko'anto ka dhika padı dari Litjin WiRJO njambhit djhă' ghi pon langkong ka mangkèn ta sakalè Ebingkèng arè bisaos Li A Sie otja'na WIRJO tanto dhika ta njarèaghi èkakan gherring WIRJO „ Adhi kantos răng kaoelă ghemmet manabi kaoelă terros tanto răng kaoelă " Li A Sie dhika ta ka èlangnga nga krana Laèn dări dhika sanonto ma parlo Parkara bilă dhika ko'ijă WIRJO Anggher kasokan rè lèrè Manabi terro njo'ona njambhoet

LI A SIE Engghi dhika aberri

tandha ka boelă Enten tjoma sorat mènangka djha' dhika andi ka Dhika ta ta'? Maddha dhika nèken èko'into marè nèken sorat tandha WIRJO Abă'na mangkèn ta parlo tjotjo'na ta LI A SIE aberri djha laèn Sareng ampon WIRJO ngotja ka LI A SIE otja'na Atas mator kèng kaoelă Torè dhigghål padi dări Litjin ka Panda' djikar " LI A SIE njambhit „ WIRJO ropėja tanto pon tada dhika djhă' tèr kobătèr mon tada', bhai ka