Hujllr NiSi Bagas Marhusor
I I 62 • Milik Departemen P dan K Tidak diperdagangkan Untuk umum Sinurat
-··' - I Milik Dep. P dan K
HUJUR Nl SI BAGAS MARHUSOR
Oleb SINURAT
Departemen Pendidikan dan Kebudayaan PROYEKPENERBITAN BUKU SASTRA INDoNESIA DAN DAERAH 1 akarta 1984
Diterbitkan olch l'ro yck Pcncrbitan Buku Sastra Indone sia dan Daerah Hak r ·:ngarang dilindungi undang-undang
KAT A PENGANT AR
Bahagialah kita, bangsa Indonesia, bahwa hampir di setiap daerah di seluruh tanah air hingga kini masih tersimpan karya-karya sastra lama, yang pada hakikatnya adalah eagar budaya nasional kita . Kesemuanya itu merupakan tuangan penga!aman jiwa bangsa yang dapat dijadikan sumber penelitian bagi pembinaan dan pengembangan kebudayaan dan ilmu di segala bidang.
Karya sastra lama akan dapat memberikan khazanah ilmu pengetahuan yang beraneka macam ragamnya . Penggalian karya sastra lama yang tersebar di daerah-daerah ini, akan menghasilkan ciri-ciri khas kebudayaan daerah, yang meliputi pula pandangan hidup serta landasan falsafah yang mulia dan tinggi nilainya . Modal semacam itu, yang tersimpan dalam karya-karya sastra daerah, akhirnya akan dapat juga menunjang kekayaan sastra Indonesia pada umumnya.
Pemeliharaan, pembinaan, dan penggalian sastra daerah jelas akan besar sekali bantuannya dalam usaha kita untuk membina kebudayaan nasional pada umumnya, dan pengarahan pendidikan pada khusu snya.
Saling pengertian antardaerah, yang sangat besar artinya bagi pemeliharaan kerukunan hidup antarsuku dan agama, akan dapat tercipta pula, bila sastra-sastra daerah yang termuat dalam karya-karya sastra lama itu, diterjemahkan atau diungkapkan dalam bahasa Indonesia. Dalam taraf pembangunan bangsa dewasa ini manusia-manusia Indonesia sungguh memerlukan sekali warisan rohaniah yang terkandung dalam sastra-sastra daerah itu. Kita yakin bahwa segala sesuatunya yang dapat tergali dari dalamnya tidak hanya akan berguna bagi daerah yang bersangkutan saja, melainkan juga akan dapat bermanfaat bagi seluruh bangsa Indonesia, bahkan lebih dari itu, ia akan dapat menjelma menjadi sumbangan yang khas sifatnya bagi pengembangan sastra dunia.
Sejalan dan seirama dengan pertimbangan tersebut di alas, kami sajikan pada kesempatan ini suatu karya sastra daerah Batak, dengan harapan semoga dapat menjadi pengisi dan pelengkap dalam usaha menciptakan minat baca dan apresiasi masyarakat kita terhadap karya sastra, yang masih dirasa sangat terbatas .
Jakarta, I984
Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah
KATA PENGANTAR
Pem .:- "' ""M di bidang kebudayaan adaJah bagian int egral dari petn ;_ !'..,_.!onal. Pembangunan di bidang kebudayaan tidak le.,.s d a .-_ dan usaha peng embangan dalan1 bidang sastra. Karya sastra merupakan manisfestasi kehidupan bangs a dari abad ke abad dan akan menjadi peninggal an kebudayaan yang sangat berharga. Oleh karena itu, karya sastra perlu digali dan digarap dengan sungguh-sungguh. Karya sastra memberi kh azanah ilmu pengetahuan yang beraneka ragam. Hasil penggalian dan penggarapan karya sastra akan memberi rasa kepuasan rohani dan kecintaan pada kebudayaan sendiri yang sclanjutnya akan merupakan alat yang tangguh untuk mem.bendung arus masuknya pengaruh kebudayaan asing yang tidak sesuai dengan kepribadian dan kepentingan pem bangunan bangsa Indon esia.
Penghayatan karya sastra akan mem beri keseim bangan an tara kemajuan ilmu pengetahuan dan teknologi modern di satli pihak dan nem bangunan jiwa di lain pihak. Kedua hal ini sampai masa kini masih dirasa belum dapat isi-mengisi sedangkan keseimbangan atau keselarasan antara kedua masalah itu besar sekali peranannya bagi pembangunan dan pembinaan lahir dan batin. Melalui sastra diperoleh nilai-nilai ta ta hidup dan sarana kebudayaan st:hJgJI '-''·• · na komunikasi masa lalu, masa kini, dan masa yang akan
Sebagai peminat dan pemakai bahasa dan sastra Jal'IJh I .11'.4 nuli , baik di sekolah maupun dalam masyarakat paJa Ullllllllll\ .. sudah lam a dira saka n adanya kekurangan bahan ... an .. , penunjang pengajaran . Proyek Penerbitan Buku Ha.:aan .• In - donesia dan Daerah sama dengan P.N. Balai ..,,·hJga i penerbit buku-buku sastra yang dikenal sebelum liunia kedua , mcncoba mernen uhi kekur a ngan itu dengan mennbitkan kembali buku-buku sa:;tra daerah.
Para penulis sastra daerah yang bcrbakat pun terus-menerus menghimpun sisa-sisa karya sastra daerah yang masih tcrjangkau dan menyusunnya kem bali untuk diterbitkan. Semoga basil yang diperoleh ada manfaatnya bagi peminat dan pencinta sastra.
Dengan terbitnya buku ini diharapkan agar kckayaan sastra daerah Tapanuli yang hampir terlupakan itu dapat dikenal kernbali .
Jakarta, Oktober 1983
Penyunting
Singkatan : HUJUR Nl Sl BAGAS MARHUSOR disingkat oleh Aisyah Ibrahim
Di suatu lembah yang bernama Rusa Panggaruan (Lembah Panggaruan) tcrdapat suatu negcri yang kuat yang tidak dapat dikalahkan musuh. Negeri itu bernama Lobu Sotartaban dan rajanya bernama Raja Parsahala Sotarihuthon.
Pada suatu hari Jahirlah putra pertama raja . Kelahiran itu diiringi hujan yang sepcrti dicurahkan dari langit. kilat yang sabung-menyabung, dan bunyi guruh yang mahadahsyat scolah-olah mcnggctarkan bumi dan langit. Putra pcrtama raja itu diberi nama Panjahatua Todosdiari.
Pada waktu yang bcrsamaan pula istri Partiang Nabulus , seoranf.! rakyat biasa, mclahirkan scorang anak laki-laki pula dan dibcri nama Si Bagas Marhusor.
Jlada datu (orang pandai) mcramalkan bahwa anak raja yang baru lahir itu akan mcnjadi orang bl•sar, orang yang discgani. dan orang yang gagah lx·rani kl'lak. Akan tctapi, ramalan tcrhadap putra raja itu mclcsd. Yang dimaksud oleh para datu itu, yang memiliki sifat-sifat demikian, ialah anak Partiang Nahulus yang bcrsamaan lahirnya dcngan putra raja. yang bcrnama Si Bagas Mar7 husor. Ceritanya sebagai berikut.
Negeri Lobu Sotutaban sering sekali diganggu binatang-binatang buas seperti harimau dan babi hutan. Yang terakhir inilah musuh rakyat Lobu Sotartaban yang paling sering mengganggu rakyat dan membongkar tanaman ubi mereka. Yang paling ditakuti ialah babi hutan besar dan warnanya berbelang-belang karena binatang ini tidak saja menghabiskan ubi dan merusak ladang, tetapijuga sering menerkam manusia.
Pada suatu hari pasukan babi hutan menyerbu perladangan Lobu Sotartaban. Raj a Parsahala Sotarihuthon mcmerintahkan rakyatnya untuk mernbunuh binatang-binatang yang mengganas itu. Semuanya sudah siap dengan tombaknya masing-masing. Binatang-binatang dapat diusir oleh rakyat raja karena ketangkasan dan ketaatan mereka pada perintah raja . Hanya Partiang Nabuluslah yang tinggal diam, seolah-olah ia memikirkan sesuatu. Melihat hal itu, raja sangat marah kedapadanya . Partiang Nabulus menentang raja dan mengatakan bahwa ia akan membunuh babi hutang yang besar itu kalau muncullagi. Hal itu dibuktikannya pula.
Tidak lama sesudah peristiwa itu. segerombolan babi hutan yang dipimpin babi hutan besar yang berbelang menyerbu perladangan Lobu Sotartaban . Rakyat diperintahkan raja untuk rnembawa tombak dan membunuh binatang-binatang itu . Raja sendiri pun turut dan memimpin r.lkyatnya . Semua babi hu tan telah dapat dibunuh , selain babi hut.mg bclang. Tidal< sebuah tombak pun yang dapat melukai badan binatang itu . bahkan tombak yang mengenai badannya habis dilumatnya . Sekarang babi hutan ini makin mcngganas . Ia menyeruduk ke sana-sini . Raja Parsahala berada di tengah-tengah lapangan. Tiba-tiba binatang itu datang menyeruduk ke arah raja. Raja ter:;ungkur, rakyat menjadi hingar-bingar dan menjerit-jerit. Dengan :;erta-merta Partiang Nabulus, yang dari tadi tinggal diam, mengayu nkan tombaknya dan mengenai babi hutan itu sehingga terluka. lukanya yang dalam itu, ia lari kernbali ke hutan. Terlepaslal1 raja dari maut.
Sebagai tanda terima kasih , raja menanyakan kepada Partiang Nabulus, hadiah apa yang akan diinginkannya. Partiang Nabulus mengatakan bahwa ia tidak menginginkan sesuatu. Raja mendesaknya terus dan rakyat pun menanti jawabannya. Setelah ia didesak oleh raja , akhirnya ia menyatakan permohonannya, yakni agar r;Ua
memberikan putrinya yang bernama Lantio Bulani untuk dijodoh8 kan denaan anak Patiana Nabulus, bernama Si Bagas Marhusor.
Mendenpr pennohonan itu, tidak dapat berkata-kata lagi. Ia memandana istrinya yang juga terdiam. Orang-orang ramai berbisik-bisik karena hal itu merupakan suatu hal yang tidak mungkin. Di mana-mana orang membicarakan keberanian Partiang Nabulus yang tidak tahu diri. Hal itu sam pai1 pula ke telinga anaknya, yakni Si Bagas Marhusor. Oleh karena itu diputuskannya untuk kabur dari negerinya, pergi mengembara masuk hutan keluar hutan dengan membawa tombak pusaka ayahnya yang bernama Hujur Pusaho yang dipakai ayahnya untuk menombak babi hutan besar itu. Sebetulnya, ayahnya mempunyai dua tombak, tetapi Hujur Pusaho yang sudah terbukti kesaktiaannya.
Yang mengetahui ke mana Si Bagas Marhusor pergi hanyalah adiknya Martunas Panahatan. Ia meninggalkan kampung halamannya karena tidak tahan mendengar cemoohan orang kepada keluarganya dan tidak tahan melihat ibunya menangis setiap hari.
Dalam pengembaraannya, banyak ditemuianya bahaya yang hampir merenautkan nyawanya. Setiap kali ia dala.m keadaan bahaya, ia sclalu mendapat pertolongan seekor burung yang bernama Pidong Rungkisa. Burung itu selalu memberitahukan akan adanya bahaya dan mcnyuruh Bagas Marhusor memegang tombaknya era t-ent.
Pada matu hari yang naas, scekor raja babi hutari yang sangat besar hampir merenggutkan nyawa Si Panjahatuan Todosdiari, yaitu putra Raja Parsahala Sotarihuthon . Si Bagas Marhusor dapat menyelamatkan putra raja dengan cara menyamar. Ia menutupi mukanya dengan dedaunan . Hql ini mengundang rasa ingin tahu raja, siapa gerangan yang telah berjasa menyelamatkan anaknya. Sekilas orang-orang dapat melihat kilasan tom bak yang tidak ada bandingannya itu, tetapi orangnya tidak jelas terlihat karena mukanya ditutupi dedaunan .
Setiap kali ada bahaya yang mengancam negeri Lobu Sotartaban, pemuda yang tidak dapat dikenal itu muncul secara mistelius.
Kiranya takdir telah berlaku, Lantio Bulan, putri Raja Parsahala Sotarihuthon dijodohkan dengan Si Bagas Marhusor setelah ia kembali ke negerinya.
Sebcnarnya. Si Bagas Marhusor melihat di dalam diri Lantio Bulan, w;Uah kekasihnya yang telah terbunuh, yakni seorang putn Raja Tahanmangalo dari Lumban Partimbo . itu bernama Mas Napita (==mas murni. bersih. suci) .
Dari perkaw inann y a it u, ia dianugl·rah i uua orang pu tra dan seorang putri . Anaknya yang tcrtua dibcri nanja Si sehingga Si Bagas Marhusor sekarang bcrnama Ama ni dan Partiang Nabulus bernama Ompu ni Pitonggam. Putrinya \li· beri nama Si Napita , yakni nama kenangan dari kekasih yang di· bunuh orang itu. Anaknya yang ketiga bernama Si Pasu Mangihut.
Kemudian, Martunas Panyahatan . adik Si Bagas Marhusor. dijodohkan dengan putri raja Tahanmangalo yang bernama lam· boktio.
lamboktio adalah adik dari Mas Napita yang telah tiada . Ja\li. kedua anak Partiang N abulus mend apat pu tri raja.
Setelah kira-kira setahun , Martunas Panjahatua dianugcrahi orang putra dan diber i nama Parharatorop . Dcmikianlah , keluarga Partiang Nabulus, yang sek arang bernama Ompu ni Pitonggam. hidup berbahagia dengan anak cucunya.
Sekali peristiwa, sewaktu anak cucu Partiang Nabulus h"·r· kumpul, Si Bagas Marhusor meminta ayahnya menceritakan a,,,,. usul mereka. Sebetulnya Patiang Nabulus enggan .111 hal masa lampau karena takut ada yang tersinggung. Akan kt.q•• karena anak cucunya mendesak , mau juga ia menceritak"''' ' ' ·'
Diceritakannya bahwa sebenarnya yang pertama-tama "" " ' buka negeri itu adalah nenek moyang mereka karena dikl•jar -L '·'' oleh musuh . Karena raja mereka sangat baik dan mercka ""'"!! hormati raj any a, neger i itu diberikan kepada raja untuk diJl\'11111 ..1' inya.
Kakek dari kakek Partiang Nabulus adalah orang berani. Sewaktu berad a di hutan , ia diterkam r.Ua babi hutJn dJn sempat mempertahankan dirinya serta memanjat ke atas pohon . Akan tetapi, masibny a sangat malang, akhimya ia mencmui ajalnya di hutan itu meskipun raja babi hutan itu pun mati kena tombak.
"Setelah babi hutan itu mati, tombak itu dicabut oleh Kakek dan disembunyikan lalu dibawa pulang. Tombak inilah yang sudah banyak membunuh babi hutan untuk menolong manusia dari cengkeraman binatang bua s itu. Tombak inilah yang dinamai Tombak
Pusaho yang sakti yang sampai sckarang tersimpan baik-baik , " dcmikianlah kata Partiang Nabulus.
Jadi, scbcnarnya Partiang Nabulus juga ketumnan bangsawan .
HUJUR NISI ·BAGAS MARHUSOR
Bonang sada hulhulan, Hori sada sir!.bohan. Jolo tangkas rnasisungkunan, Asa unang rnasisolsolan.
Manat rna harnu rnarbubu, Lehet rnamiu tali. Denggan rna harnu rnasisungkunan, Lehet rna rnarhusari.
Didok hian bulung ni gosta, Hape bulung sihupi. Disura hian sangkap na roa, Hape sangkap na uli.
Adong rna najolo sada huta di Rura Panggaruan, na margoar Lobu Sotartaban , na marparik na togu , na so bolas jonohan ni musu . Ai tung dasip nama dohonon bulu godang na tubu di parik i, hira tangan ni jolma do na pauneunehon angka dangkana i masiraingan jala masisoluhan.
langgo raja ni huta i, i rna Raja Parsahala Sotarihuthon. Di ngolu ni amana mansai jotjot do ro musu naeng manaluhon hutana i, alai ndang dung patu dibahen. Ala ni i do umbahen laos margoar hu ta i: Lobu Sotartaban, jala gabe goar sihabiaran tu sude huta na humaliang.
Hira-hira sataon dope dung marbagas Raja Parsahala Sohurtihon, monding rna amana; nunga be manggora pamuro hatiha i, jala sai sungkun-sungkun rna sude halak, manang dia na nidok ni on, ingkon songon i toho parmate ni raja na matua i, hira na nionjar ni pahompuna sian hangoluan on. I pe pahompu na so topak dope tu portibi on .
Jadi, di na sadari por rna udan, sai por! Hira na disaburhon nama aek i sian langit; tole muse ronggur pe sai mangkulingi. Dung adong songon i sangombas, songon na so rna udan i ; songon i na:1g ronggur i, ndang sai mangkulingi be . Songon na lumumbang rna pangkilalaan ni l?angisi ni huta Lobu Sotartaban.
Hape mareak bot ari, pur rna aJogo siapaJautus, sumiksak rna muse hilap; jala ndang piga dan nari diulakkon rna muse mangkulingi ronggur.
Nunga dohot angka pidong dohot angka binatang na asing i mabiar di tombak. Ai mangkutur rna dohot lalo,jadi marhabangan rna angka pidong tu tarup ni angka jabu i.
Jadi, dipambalikkon na deba rna angka paJangka ni pinahanna. alai na deba dipajongjong do, so diboto be manang aha na binahenna. Ro rna angka ama dipantikkon rna hujurna di pogu ni alaman. jala martonggo rna anggo Duta Pamurpur Mardupa di tonga ni alaman i.
Alai ndang ra moru udan potir i, jala ndang ra moru nang alogo siapalautus i. Diboan angka ina rna rabina tu pintu, dipantallikkon tu alogo i, huhut didok hatana, anggiat olo so. Nang pesongon i dipam baheni be, hira na so ada do na mangasi na niula ni pangisi ni huta i; songon i do nang parbinotoan ni datu i.
Sai mubit-ubit rna Datu Pamurpur Mardupa mandok:
Nunga on margara-gara,
Nunga on mardobur-dobur.
Nunga mabiar on sude di mara,
Ai mangkulingi nang ronggur.
Ai aha do na naeng masa?
Aha tarsurat di parhaJaan?
Pagar sitampar mara,
Nunga gok nang di aJaman!
Nunga sai holan na marhoi-hoi anggo Raja Parsahala Sotarihuthon; naeng sorang rna toho poso-poso ni pardihutana, hape songon on rna na masa. Nunga disi si baso bolon laho mangurupi nasida.
Dijou Raja Parsahala Sotarihuthon rna datu i,jala didok rna: "0, Datunami! Haru bahen rna sude na binotom, tamba ni naung niulahonmi! Sai tarsonggot do inanta dibahen hilap na humasiksak · i, songon i nang soara ni ronggur na gogo i!"
"Olo rajanami; pos rna roha ni raja i!" ninna Datu Pamurpur Mardupa . "Somalna na paboahon tua na naeng boanon ni posoposo i do on; boa-boa ha bonggalon dohot todos ni ari ari do ang18 go angka na songon on!"
"Anggiat rna da, datunarni!" ninna raja i.
Dung i sumirsir rna udan i; soara ni ronggur pe ndang adong be; songon i do nang hilap i, ndang adong be haidaan!
Songon na mulak tondi tu ruma pangkil&laan ni sude pangisi ni huta Lobu Sotartaban .
.. Tuani rna da Ompung!" ninna be.
'\dang pola saida leleng nari tarbege rna soara ni poso-poso na marnunga sorang poso-poso ni pardihuta ni Raja Parsahala Sotarihuthon.
dia do?" ninna angka ina na di bagas ni raja i.
· lboa do! Baoa!" ninna sibaso i, songon na marsurak nama, dibaht·n las ni rohana.
lloras do na ro, songon i nang nidapothonna; ndang adong hur;lll)! m anang aha!
'\dang tarhatahon las ni roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon. B.•o;1 antong buhabajuna!
\nak na marnboan goarna, na naeng manean harajaonna di ni ari .. .. anak ulubalang!
Dung i disuru Raja Parsahala Sotarihuthon rna na manimpang h;.ehJ. ;1i las ni roha bolon antong sadari on . Ai torop do angka .un .• -hira sude tahe arna ni huta i-na hundul di alarnan, mangkaliapi. paima-ima hatotopak ni anak ni raja i.
\kngkel be do nasida dung dibege barita las ni roha i; laos m;.ert.lomu rna i, ala naung dianto rohana be, ba mangallang rna antong horngin on.
Sagat rna nasida na mangan juhut na tabo, bosur na mangan indahan na las; ndang adong be na marningot ngali ni borngin.
Di tingki sai holsoan Raja Parsahala Sotarhuthon di jabuna, ala ni udan na por dohot alogo siapalau tus dohot hilap na sai · ba di jabu tar na di suhi-suhi ni huta i pe, adong do sada ripe na sai holsoan. I rna si Partiang Nabulus dohot pardihutana, ai tong do laos di na satingki i, paima-ima hatotopak ni poso-posona pardihu tana.
Adong do sada ina, naung sai niajaran ni sibaso bolon na mangurupi di jabu ni rcija i; tarmasuk maenna do i. Ai didok sibaso bolon i antong, "Nunga matau iba; tarna do muse adong na mangihuthon iba, so tung so adong sibaso na malo di huta on.
Huajari nama maenhon, asa diboto hian siulaonna, ia dung so tarbahen ahu be mangurupi!"
Asa nunga tung leleng sai diajari sibaso bolon i tutu maenna i.
I rna na mangurupi pardihuta nisi Partiang Nabulus. lbana pe sai sungkun-sungkun do manang aha do lapatan ni sude na masa i, udan potir, haba-haba, hilap, dohot ronggur na masialusalusan i.
"Aha do lapatan ni on sudena!" ninna rohana di bagasan .
Alai ala parroha na bulus-bulus do ibana, songon goarna i, ndang adong pola diparbaga ibana na adong partalian ni angka na masa i tu parsorang ni poso-poso na sai pinaimaima nasida i.
"Asal rna horas-horas!" holan i do diparsinta rohana.
Hira laos di om bas parsorang ni anak ni Raja Parsahala Sotarihu thon do so rang poso-poso i. Anak do tutu!
Holan manuk do diseat songon panganon las ni roha di jabu ni si Partiang Nabulus; i rna panganon ni sibaso i dohot angka na solhot.
Ndang pola piga tutu nasida di jabu i, ai parripe do ibana,jala sada halak na metmet do ibana di huta i.
Pandok ni sibaso bolon na mangurupi pardihuta ni Raja Parsahala Sotarihuthon, tung asing do antong parsorang ni anak ni raja i sian parsorang ni angka poso-poso na somal.
"Hira na dihudus do ro tu purtibi on , asa gira diida!" ninna.
"Gogo situtu tangis pahoa hatotopakna! Dung i ida hamu rna jolo pin tor bolon do idaon!" ninna muse.
Sai las rna roha ni pardihu ta ni raja i pabege-bege hata ni sibaso bolon i, jala didok rna tua sibaso bolon i, "Sai tibu rna ahu margogo , sai bahenonku do las ni roham!"
Datu Pamurpur Mardupa pe mandok, ingkon tung asing do sogot dakdanak on . "Ida hamu rna, jala parate-atehon hamu rna angka na masa i. Partubu ni poso-poso dia rna na songon i. Ai sudena i boa-boa do i : udan potir, ronggur , dohot hilap na sumiksak ; angka tanda do i di partubu ni angka poso-poso na bisuk muse di pudian ni ari. Tu angka i rna na nidok ni angka natua-tua nojolo:
Panjaha-jaha di bibir ,
Parpustaha di tolonan.
Na tundal hataon,
Na dompak pujion ."
Sai longang do sude ama ni huta i patangi-tangi ibana, tole ala nunga rnansai butong na rnarlornpan na tabo i, batingki na uli rna on antong pabege-bege hata.
Dian to roha ni Datu Pamurpur Mardupa do i sude; jadi, diuduti rna tutu, "Hurimpu do naung tuk angka pagar na hubahen paijolo i; i rna pagar panampar mara, hape ndangana!
Ingkon dohQt dope pagar tamparhusor, pagar tarnpar purun dohot pagar tampal' halisungsung.
' Unang pola be ganggu rohamuna! Anggo poso-poso na s.orang di angka hatiha ria songon on, ba tung ingkon andul umbiSukjala andul gumogo do i sian angka dakdanak na somal!"
Jadi, mansai las rna roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon, jala didok rna, "Ro rna hamu marsogot manang haduan datunarni; lomom rna manang sadihari na une di roham; asa jalo sipanganon surung-surungmu. Ai nunga tung loja ho tutu!"
Dung i dibahen nasida rna goar ni anak ni raja i: si Panjahatua Todosdiari.
"Na todos di ari do i muse!" sai ninna datu i antong, jadi, ingkon i do tam a goarna.
Dibahen rna nang goar ni anak ni si Partiang Nabulus; tong do mangihuthon na masa i diririt goarna. Marhusor antong sude idaon hatiha hatotopakna i, jadi laos i rna goama : si Bagas Marhusor.
Jadi, imbur-imbur rnagodang rna anak ni Raja Parsahala Sotarihuthon, songon i nang anak ni parripena si Partiang Nabulus; jala sai sungkun-sungkun do roha ni raja i rnanang sadihari rna tarida na nidok ni Datu Pamurpur Mardupa dohot sibaso bolon i.
Ai nunga sahat ro di na sandangpodang, nunga rnartinodohon baoa dohot boru , laos so adong do hataridaan hagogok ni ha\anasida i.
Di na sahali rnanisip-nisipi rna Raja Parsahala Sotarihuthon rnamereng rneam-rnearn ni angka dakdanak na di huta i. Marginsar do nasida; rnolo talu rna sahalak, ingkon ornpaonna rna na monang i humaliang alaman parrneaman i.
Ba sai holan na talu do diida anakna si Panjahatua Todosdiari dibahen si Bagas Marhusor; holan anak ni si Partiang Nabulus i rna diornpa anak ni raja i ganup tongkin.
Tung bari do roha ni Raja Parsahala Sotarhuthon .mamidasa!
Pintor dijou rna anakna i; nunga tung tonu antong sude pamatangna i dibahen hodokna, na sai rnangornpa si Bagas Marhusor i.
Di suru rna sude dakdanak i lao sian i.
"Nunga sae be i! Holan na rnarmeami; holan na manneami!"" ninna raja i di bagasan rnuruk , na so tartabunihon.
MoJo di torang ni bulan masa do parmeamon ni angka dakdanak di alaman ni huta i. Diompa na umbalga rna sada dakdanak na metmet; duansa patna dompak jolo, laho manunjang alona molo dungjonok .
. Si Bagas Marhusor rna sada dakdanak na metmet; jala alona si Panjahatua Todosdiari rna; tong mangompa sada dakdanak na metmet.
Andorang so mulai na martunjang i, nunga diajari si Bagas Marhusor dakdanak na ni ompana i, asa dipalenduk otik patna laho mandapothon alona i; alai tompu tunjangkononna, moJo dungjonok.
Sai mardubur-dubur do antong ditunjangkon dakdanak i patna tu andora ni si Panjahatua Todosdiari, pola do sipata balik ibana tu pudi rap dohot dakdanak na niompana i.
Toho rna mamolus Raja Parsahala Sotarihuthon sian alaman partunjangan i; diida ibana rna gadap anak:na i di tano i; sai mengkel"ngkcl si Bagas Marhusor marnidasa.
''Nunga robot borngin; mulak be rna tu jabuna; modom be rna, hatop'" ninna raja i.
A1 tarpabereng-berengsa be na masa i!.
I rna tu roha ni Raja Parsahala Sotarihuthoh angka hata 111 ,1haso i, songon i nang angka hata ni Datu Pamurpur Mardupa. ;lll)!ka hata na tabo begeon. Apala lumobi rna hatana na mandok . udan potir, ronggur dohot hilap na sumiksak:, angka tanda do i di parlubu ni angka poso-poso na bisuk muse di pudian ni ari. pandok ni datu i, ba tung na bisuk rna muse anak:na.si Panjahatua Todosdiari i; songon na nidok ni angka natua-tua:
Panjaha-jaha di bibir,
Parjmstaha di tolonan.
Na tundal hataon,
Na dompak: pujion .
Hape ba songon on do jadina!
Songon i denggan rna dibahen tu datu i; dilehon do tutu sipanganon surung-surung ala ni uli ni angka hata na nidokna taringot tu anakna i.
Diaohi muruk rna rohana jala so pamotoanna diluahon patna ma ibana tu jabu ni Datu Pamurpur Mardupa. Tung ingkon songgahoMa do annon datu i, jala tangkas dohononna, na so adong sintong ni ha tana najolo di parsorang ni anakna i; angka hata na asal pinandok ni datu i do i, na so marisf, na so marimpola.
Dung sahat raja i tu jabu ni datu i, toho do manu tung haminjon datu i di jabuna, jala holan tim us ni haminjon i do dibereng, so diparrohahon manang aha na humaliang ibana.
Dung diida raja i, na so diparrohahon datu i do manang ise na bongot tu jabu i, gabe mabiar rna ibana. Hohom rna ibana mulak tu jabuna; songon na mom bun rna rimas ni raja i!
Sai tungki do Raja Parsahala Sotarihuthon mardalan di borngin i laho mulak tu jabuna, ai sahat do tu ibana angka hata ·ni halak na mandok, "Dia pinaboto-boto hata ni datu; ai mabiar do i mandok na sintong. Ai molo niida nuaeng pangalaho ni anak ni raja i dohot anak ni si Partiang Nabulus, ba suman do si Bagas Marhusor, anak ni si Partiang Nabulus i na laho manjalo saluhut pasu-pasu na pinandohan ni sibaso bolon i dohot datu i."
Jadi, songon na maniak rna dihilala raja i ate-atena, ai anggo idaon sian duru, ba tutu do na nidok ni angka jolma i. Tung guru .dok ni si Bagas Marhusor do sude angka dakdanak i, jala pangihutihut do anggo si Panjahatua Todosdiari, anak ni raja i.
Dung sahat ibana tu jabu, disungkun pardihutana do raja i, ninna rna, "Sian dia do ho da Anak ni Namboru? Na godang do sihataanmuna dohot angka natua-tua ni hutanta on?"
Jadi, songon na marhoi rna raja i rnangalusi, "Ndang apala godang nian sihataan, da Siboru ni Datulang, alai sai olo rna i rnarnehet-nehet; laos i do nian sian bonana, laos i sahat tu ujungna!"
"Ba boasa pola rnarhoi ho Anak ni Namboru rnangalusi ahu; adong angka na rnaol sihataan? Manang na adong do ditabunihon ho nuaeng ,, na so pola ringkot botoonku?" ninna pardihuta ni Raja Parsahala Satorihuthon .
"Ndang pola adong nian angka na rnoal hataan!" ninna raja i rnangalusi pardihutana i. "Songon na Ioja ahu, laho rna ahu jolo modom!" ninna ibana muse.
Laho rna tutu raja i manopot podomanna; alai manang beha pe dibahen, ndang ra tarpodom ibana, Dung pe mandapothon tahuak manuk patjolo asa sernep simalolongna. I pe sai ro dope nipina manusai rohana.
Diida ibana rna ro sada natua-tua marpahean datu bolon mandapothon ibana, jala sai dinol-nol rna ibana, Dung i didok natuatua i ma, "Ale Raja Parsahala Sotarihuthon! Diboto ho do na ni24 dok ni urnpama ni sijolo-jolo tubu?"
"Dia rna ida Ornpung!" ninna rcija i.
"I rna taringot tu turpuk nijolma di hasiangan on!" ninna natua-tua i!
"Ndang haru huingot an tong!" ninna raja i rnangalusi.
"Antong, bege rna! Songon on do didok:
Sirnanuk-manuk,
Manang sibontar andora!
Ndada sitodo turpuk,
Manang siahut lorno ni roha!"
"Huboto do anggo i ale Ornpung!" ninna nya i.
Alai tornpu rna pin tor rnago natua-tua i, ndang tarida be.
Ngot rna raja Parsahala Sotarihuthon, tarsonggot do ibana huhut rnaila.
Alia tung apala satongkin do i; ai aha rna tutu na hinailaanna? Nda ibana do raja ni huta Lobu Nasotartaban on? lse rnandok beha?
Tornpu rna songon na diida ibana si Partiang Nabulus, jala rnansai sogo rna rohana rnamereng parripena i. ·
Tung so tarhatahon do sogo ni rohana!
Ramba toras do sude tombak na di pat ni dolok an, na dompak habinsaran ni huta Lobu Sotartaban. Disi do sude mansam ni binatang maringanan.
Hea do, ninna angka partombak, diida nasida disi angka gompul na balga-balga; tung dos ne do tu jolma. Molo manonggak anaka gompul na songon i, olo do masuak angka dangka ni hau bolon. Jala ndang tartaon jolma, umbege soarana di tombak Iongo-longo i. Ai olo m a i tarhalu te laos peak di tano i.
Alai nang pe songon i, ndang hea dope pangisi ni Lobu Sotartaban mate dibahen songgak-songgak ni gompul, manang ala na dilele rupani.
Babiat balemun dohot babiat sibolang pe godang do di tombak i;jala angkaj rna na ginoaranna "raja ni tombak" . Molo laho angka ama mangalului parhau manang situak ni loba, dao tu bagasan tombak i, olo rna nasida pajumpang dohot babiat balemun, na so hcijonohan i.
Alai nang pe songon i, ndang dung dope adong pangisi ni Lobu Sotartaban na mate dibahen babiat; ai tuk do tutu panganoima di tombak i, i rna angka aili, ursa dohot angka na asing i.
Holan sahali ma tahe, dung adong mate sian huta i binahen ni babiat dohot gompul; i pe ndada na disoro ibana.
Na songon on do panplahona: Laho do di na sadari si Padot Nahipas tu tom bak i mangalului parhau na uli, ia rna maranti batu, naung leleng sai dihasiholi rohana mambahen dorpi ni jabunasida.
Dung sahat ibana dao tu bagasan tombak i, diida ibana rna disi adong songon pargalasaan, inganan parbadaan ni binatang bolon na adong di tombak i.
Tung marsisir do jolo imbuluna marnidasa; alai dung adong manang sadia leleng songon na margogo rna dihilala;jadi, dipareso rna sude humaliang. Nanget-nanget rna disigati ibana angka ramba-ramba i.
Ndang piga dan, diida ibana rna mudar naung mahiang, na marsaburan di tano i dohot di angka bulung-bulung i.
"Nunga jonok on, dapot ahu rna annan peak dison na talu i!" ninna rohana.
Tutu do antong na sinura ni rohana i; ai ndang piga dan nari, diida ibana rna sada gompul na bolon, sap mudar sude badanna. Disura rohana, ingkon babiat do alo ni g_ornP._ul on, ai holan i nama na gumogo di tombak on; dung i tarida do tahe bogasna di tano na tar bomok i.
Dipahundul si Padot Nahipas rna sangornbas, jala dipingkiri rohana rna, manang beha do bahenonna gompul on . Ndang adong dope muap antong dianggo ibana; tar nantoari di potang ari i rna on huroha masa.
"Mulak rna ahu songon i?" sai ninna rohana di bagasan.
"Alai beha rna dohonon ni angka dongan, malo hupaboa na masa on, hape hupasombu jagal na sai tabo ambolong! Dung i malo so huboan on, dohonon ni halak rna ahu siginjang dila!"
Sai songon i rna marsialoan rohana di bagasan; ai anggo sasintongna tung gok biar do ibana, mamereng gompul na peak i.
Dung i dipatomos si Padot Nahipas rna di ujungna rohana; dilului rna hau na ranjar, laho mam bahen lanja-lanja ni gompul na pinamate ni babiat i.
Dung sahat di hu ta dijou ibana rna pangisi ni huta i, asa dijalo be jambarna. Las do roha ni huta i sude mamida ibana; tabo dope antong juhut ni gompul i. Dohot do si Padot Nahipas manganhon sian juhut gornpul na binoanna i; ndang adong dope tingki i, na masa idaon tu ·dirina.
Alai duna manang piga ari, tole rna ibana songon na ngalian, dungi sai marnipi-nipi. Anggo pandok ni pangubati , na sai diida ibana do babiat dohot gompul i maralo, urn bahen na olo ibana songon na angkadotdot, uju ngalian manang uju mamipi.
Ndang pola sadia leleng dung i, mate rna si Padot Nahipas;jadi didok halak rna, na mate dibahen babiat dohot gompul do ibana. Ala sai holan i diipi, andorang so mate dope ibana. Olat ni i ndang olo be halak mambuat gompul na sinoro ni babiat; ai pandok ni angka natua-tua, adong dope tinggal di sibuk ni gompul i teba-teba ni paraloan i.
Asa ndang dung dope anggo susa pangisi ni Lobu Sotartaban, anggo binahen ni gompul dohot babiat.
Alai anggo angka aili tung asing do i!
Ndang hapalang biar ni pangisi ni huta i marnida aili, molo dung ro angka i mambarungkari pargadongan; na umbiar nasida molo dung do dohot aili bolon na marbolang manguluhon angka aili na somal i.
Suman do idaon, hira na diarahon angka aili bolon si bolang i do angka aili na somal i; jala disuru mulak tu ramba i, molo dung ro pangisi ni huta i masiboan hujurna be. Anggo angka aili bolon on, tung hira so dianturehon do angka ama i molo dung ro maniop hujuma be.
Ai nunga piga hali tutu dipantom, so adong bit tu angka aili bolon i.
Di angka ari na parpudi on, ndang pola torop-torop be haidaan angka na bolon i; holan dua manang tolu nama. Huroha nunga marmatean angka naung matua. Alai nang pe dua manang tolu na ro i, sai dihara do torop donganna.
Tuani do sanga sipata gadong i dihali angka ina; jala molo dung matoras, tung dohot nama angka ama mangkali, ai so di nasida be i, molo tung ro angka aili bolon sibolang i.
Tung lumbang do pangkilalaan ni pangisi ni Lobu Sotartaban satingki on; nunga an tong songon na nia lelengna, ndang ro be dompak pargadongannasida angka aili i.
Hape tompu rna ro angka aili i di sada manogot;jala tung so adong do biarna, ai nunga tiur ne ari, laos didatdati dope mangugei disi; nunga tung sun dibarungkari pargadongan i.
Ndang tarhatahon muruk ni angka ama na di huta i; dibuat be rna hujuma jala silojong rna tu pargadongan na di balian ni huta i. Tiur ne rna antong ari, nunga tangkas tarida angka aili i.
Anggo sahali on holan sada do aili bolon sibolang! ''Tole rna tahaliangi be rna!" ninna Raja Parsahala Sotarihuthon marsurak. Dung i didok 'rna muse, "Gomos be rna ditiop hujurna, unang adong na mabiar; anggo sahali on, ingkon suda do bahenonta, ai holan sada nama aili sibolang on ! Jolo hubilang: sada dua ... tolu !"
Dung i sipantomhon hujuma be rna dompak aili bolon sibolang i. Alai manang aha ndang adong diterge aili i. Suman do angka hujur i tu reong-reong hau ni dakdanak ; ndang adong nanggo sada na pantik, tung luhutna do muntul, dung i madabu tu tano i.
Tar di pudi do jongjong si Partiang Nabulus; gomos do nian ditiop ibana hujuma i, alai ndang saut dipantomhon ibana. Hira naung diboto ibana do, na so marguna sude angku hujur na somal tu aili na songon on.
Dung manaili Raja Parsahala Sohurtihon dompak pudi, jala diida sasada si Partiang Nabulus do na so mamantomhon hujurna, tarrimas rna ibana.
Tole muse diida ibana rna aili bolon na laho i, hira na so adong do idaon dihudus langkana, laho pasidingkon parmaraan . Lambatlambat do mangalangka, songon na mangasapi angka jolrna i.
Holan satongkin rna ibana songon na manimbung, dung i songon na disonggakkon rna soarana, hira na naeng rnanaroso. Mabiar rna tutu sude angka amana jonok i, rnasilojongkon lojongna rna nasida, so diboto be sam ban.
Diharat Raja Parsahala Sotarhurtik nama ngadolna, ala ni rnurukna.
Dung i didok rna tu si Partiang Nabulus, "Ai na painondur do ho hape urnbahen na ro tuson? Na holan si patama do na binahenmu? Nunga sude rnarsitutu, hape ho sai jongjong patioptiop hujurmu! Aha do nuaeng na nidokmu?"
Tarsonggot do si Partiang urn bege hata ni rcija i, ai sian nangkin dao do pingkiranna rarat, tu tingki najolo, dina godang dope angka aili sibolang na bolon .
So pamotoanna lam gomos rna ditiop ibana hujuma i, jala dinolnol Raja Parsahala Sotarihuthon.
Alai di lambungna do Ompu Mangaradot; nunga tar tua nian ibana, alai mansai gompis dope mardalan jala na todos di ari di angka paraloan; na bisuk muse do antong natua-tua on.
Nanget rna didok tu si Partiang Nabulus, "Patalu dirim! Unang alo raja i! Tangihon ahu!"
Satongkin dibereng si Partiang dompak ibana, dung i didok rna, "Oio , hutangihon pe!"
Dung i didok rna tu Raja Parsahala Sotarihuthon, ''Ndang na gabe painondur aim ale rajanami! Alai nunga huida hian pangalaho ni aili bolon i, ndada songon aili na somal i. Ba tutu do songon na hudok i, songon meam-meam ni dakdanak do sude hujur i dietong aili bolon i, ba aha rna gunana hupantomhon! Songon i rna rohangku , rajanami !"
"Ah na godang hatam! Ba malo sude dongan mangalo jala marsangkap naeng mamunu aili bolon i, ba ndang denggan nian dohot ho , songon na paposhon roha ni angka dongan? Dung i sian dia rna diboto ho angka na nidokmi?" ninna raja i.
Dung i didok si Partiang Nabulus rna, "Pas rna roha ni raja i; tibu dope ro aili bolon sibolang i; jala disi rna idaon ni raja i, manang na beha hah enonku mangalo!"
"Sian dia diboto ho, na tibu dope ro aili bolon i?" ninna raja i. "Na malo rna ho,jala na god ang rna hatam !" ninna mus e.
Mengkel-engkel ma sude angka ama na humaliang i; hira na lupa di na masa siapala i pe. Sonang situtu rohanasida umbege hata ni raja i, na gok muruk dompak si Partiang Nabulus ; adong antong pangambilingon nina masa on.
Alai tarsonggot rna angka ama i muse, dung di bege si Partiang Nabulus mandok , "Songon i rna pangkilalaanku , ale rajanami; na hadukna do pola dohonon , olo ahu martaru!"
"Taida ma tutu!" ninna Raja Parsahala Sotarihuthon , songon na mangalesengi.
Alai gabe longang do roha ni angka ama i deba, di jugul ni si Partiang Nabulus mangalus-alusi hata ni raja i. Ndang apala songon i hian nian ibana. Tung naung maniak do huroha dibege ibana angka hata ni raja i.
Songon i rna panda pot ni angka amana tar tumua.
Dung i mulak be rna nasida tu huta.
Bornginna i dung simpul mangan, didok si Partiang Nabulus rna tu pardihutana, "Ale Boru ni Datulang! Nunga dibege ho na masa nasogot na di pargadongan i?"
"Nunga hubege tutu, Anak ni Namboru! Holan i nama dihatai angka ina di rnual an ! " ninna Nai Bagas Marhusor. · ·
"Ai beasa rna antong so dipantornhon ho hujurmi; sdngon i rna nian pahabang tu alogo i, unang adong i sidalian ni raja i laho muruk!" ninna pardihutana i.
Hohorn satongkin si Partiang N abulus; sai songon na dipanotnoti rna anakna sihahaan i, si Bagas Marhusor dohot anggina si Martunas Panahatan. Alai anggo rohana tung rnansai dao do, tarida do i sian simalolongna i.
Sai longang do pardihutana i pabereng-bereng ibana, songon i nang anak.na si Bagas Marhusor dohot si Martunas Panahatan.
Dung i songon na tarjolrna rna si Partiang Nabulus, jadi disungkun pardihutana i rna ibana, - "Ai na adong do diida ho, ale Anak ni Namboru?"
Mengkel rna si Partiang Nabulus, jala didok rna, "Haru parade hamu rna jolo panganonta, asa rnarbarita ahu annan dung simpul rnangan.
Di tingki paradehon panganan pardihutana i, ro rna si Bagas Marhusor, dipajonok rna tu amana i, jala didok rna, "lma da Arnang! Angka donganku doli-doli pe nunga sai mangalesengi, jala dipandok, "Haru salpu rna nian angka ari on, asa niida manang na beha do ujung ni aili bolon i !"Dung i songon na manerbeng rna simalolong nasida dompak ahu; tung na rnangaleai do nasida huhilala dompak ahu!"
Ro rna si Martunas Panahatan didok rna, "Ahu pe da songon i do dibahen; moJo tar mamolus ahu, songon na gogo rna didok, "Taida rna jolo, rn anang na sim pangonna do aili bolon sibolang i!"
Dung rade sipanganon i, mangan rna nasida; alai hira so di roha ni si Bagas Marhusor dohot si Martunas Panahatan do idaon na rnamongkuk sipanganon i, ai nunga sai tu barita ni ama nasida i rohana .
Dung simpul rnangan hundul rna nasida marhaliang.
"Nunga doli-doli ho ale Bagas Marhusor!" ninna amana i marnulai baritana i. Nunga tingkina botoonmu barita ni hita na saompu, apa1a taringot tu aili bolon sibolang rna na rurningkot.
Ia ornpung muna-amangku-martaba hau do nahinan di tornbak. an rap dohot ornpungku. Jadi, tarbege rna biang angka na rnangeak di ginjang an; dilele rna dornpak nasida angka aili sian rarnba i.
So pamotoan nasida nunga sahat tu nasida angka aili i; anggo ompungmuna, i rna amangku, pintor manjangkit rna tu sada hau na jonok tusi, dung jolo dijouhon asa manjangkit nang ompungki tu hau na jumonok.
Hape nunga ro sada aili bolon sibolang, diharat rna tambihul ni Daompung i ropuk; laos mate disi do Daompung i. Alai aili i pe laos disi do mate, ai diluahon do sada hujur, na pinantomhon ni parburu tu dagingna i; sai lohot do sahat ro di hamateanna i.
Dung dao angka aili na maporus i, mijur rna Damang-ompungmuna-sian hau i, diumpat rna hujur i sian aili bolon i, laos ditabunihon tu ram ba-ram ba. Ai diboto ibana do sian angka natua-tua, ndang bil anggo hujur na somal tu aili bolon sibolang na songon i.
Dung i sai marlojongi rna ibana tu huta, sai marlojongi laho paboahon na masa i. terhalute nama ibana tinggang di alaman ni huta i. Dung tarjolma ibana, dipaboa rna naung mate Daompung i disaroso aili bolon sibolang; alai aili i pe mate do disi peak, ai nunga hona hujur .
Jadi, borhat rna sude ama na di huta i mangalap Daompung; dilanja nasida rna ibana sian tombak i, laos diboan rna nang aili bolon i. Diseati nasida rna i, jala dipambagihon tu sude pangisi ni huta i.
Dung leleng, sip-sip rna dialap damang-ompung muna-hujur na mamatehon aili bolon i tu tombak i; ndang adong antong na marnidasa. Ai malo do ibana mamboan hujur i; jolo dibuat do angka anak ni hau; dung i disolothon rna tusi hujur i.
I rna na peak nuaeng di para-para an!
Ndang hapalang muruk dohot sogo ni roha ni Damang-ompungmuna-mamereng aili bolon sibolang i; ai dietong do i sude pomparan ni aili bolon na manaroso ompungku, jala na mamboan tu hamatean.
Dipauli ibana rna jolo sada hujur, na suman tu na dapotsa i; parganjangna dohot balgana. Anggo hujur na sai sande di suhisuhi an, i rna na pinaulina sandiri; hujur na somal do i. Idona huboan tingki na sude huta on borhat laho mangalele aili bolon i. Jadi, nunga huboto ting]q i, ndang adong gunana hujuronku aili i, ai ndang tergeonna antong i.
Anggo damang-ompungmuna-ndang na binoto . be, manang na sadia godang aili bolon sibolang na mate hinujuma.
Ai olo do ibana sip-sip di rondana ni bulan i laho tu pargadongan an, mangonggopi; jala sahat tu na marqjung ngoluna, ndang adong na umbotosa, na ibana mamatehon angka aili bolon i.
leleng sasintongna, ndang dung tarida be angka aili bolon i; holan na sasada on rna na ro muse. Ndang binoto manang naung mamoto angka na asing i, sai managam hamatean molo ro tuson . Ai na bisuk do nang · angka binatang na di tombak an; ia disi hamatean ni donganna, ba mansai manat rna ibana, .jala sipata dipasiding rna inganan angka na songon i. · ·
Laos so binoto do manang sian luat dia parburu nampuna hujur na bolas mamatehon aili bolon sibolang i; ai anggo hujur ni hutanta on do; ba dietong do i rapan-rapan. Huroha hujur na pinature ni datu bolon do i, hujur nauitg hona tabas do i, pinauli ni pande bosi na so ada anian.
Asa molo mangonggop hami muse sahali nari, hujur na di parapara an rna boanonku; sai mate rna nian hubahen. Ia so mate hubahen ale Bagas Marhusor, anak hasian, baingkon ho rna mamatehon di sada tingki.
Ndang bolas nanggo sada aili bolon sibolang i mangolu, saleleng adong dope hita pinompar ni ompungku!.
Ala ni i do umbahen tagoari hujur na buni di para-para an: hujur pusaho."
Dung i jongjong rna si Partiang Nabulus, laho rna dompak para-para i, jala diquat rna sian i hujur na binalutan i. Mulak rna ibana muse tu hundulanna, jala dibungka rna angka balut-balutna i.
Dung tangkas tarida, didok ibana rna tu anakna sihahaan i : ''Pamanat majolo, manang na adong do diida ho asingna!"
Jadi, dipamanat si Bagas Marhusor rna tutu; dung i didok rna, "Ndang adong asingna huida Amang! Holan tasik na di bosi on d6 huida humapal; i pe ala ni na so dung marpangke i do i!"
"I rna da!" ninna amana i; "ndang adong tutu asingna idaon anggo di rumang parduru . Alai ganup laho mamangke hujur pusaho on, ingkon jolo hundul do iba marhombang sila, jala tiopon rna gomos, jala simanjujung dompak jolo, dais tu hujur i; dung i dohonon rna:
Sad a sihor-sihor,
Bagas manombuk langkat,
Di rigat pamolaan.
Ndang bolas halak na tigor, - Taluhonon ni najungkat, Mambahen tu pargadisan!
I pe da, ale Ornpung! Papir rna tondingku! Patornos rna rohangku! Padasip rnajarijaringku! Mamantornhon hujur on, Tu sipangago na ro!
Ndang bolas ganggu iba, rnandok hatana i!" ninna si Partiang Nabulus; laos dipasurnan rna parhundul dohot paniopna di hujur i; dais otik simanjujungna tu hujur i, di ginjang ni jari-jari bambirang dohot siamun na rnaniop i.
Dung sidung i sude dipasurnan, didok Si Partiang Nabulus rna tu anakna sihahaan i, ''Sada nama na tarida aili bolon sibolang i; naeng rna nian ahu pamatehon i. Alai rnolo tung so boi, ba ingkon ho nama parpudi na pamatehon i. Ndang boi be salpu sian ho!"
"Olo Amar.g, nunga huantusi sude!" ninna si Bogas Marhusor .
·t·;.J:-
Sai rnarhusari do roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon di bagasan, di na nidok ni si Partiang Nabulus, na tibu dope ro aili bolon sibolang i. Jala didok antong, ''Tibu dope ro aili bolon sibolang i, jala disi rna idaon ni raja i, rnanang na beha bahenonku rnangalo!"
Sai songon na rnangasapi do dihilala hata ni parripena i. Ala ni i ndang bolas ibana rnarnunu aili bolon i; ingkon raja do rnamunu i, unang adong dohonon ni si Partiang Nabulus di pudian ni ari; songon i nang angka pangisi ni huta Lobu Sotartaban .
"Tung so bolas si Partiang Nabulus pamatehon aili bolon i!" ninna Raja Parsahala Sotarihuthon, songon na piri-pirion.
Jadi, dijou raja i rna Datu Pamurpur Mardupa, didok rna, "Ale datunami! Nunga diboto ho na rnasa i, jala nunga dlbege ho nanidok ni si Partiang Nabulus. Ia aili bolon sibolang i, tibu dope i ro;jala didok ibana do, disi rna idaonku, rnanang na beha bahenonna rnangalo aili i.
Dung lam hupahusor-husor di bagasan rohangku, huhilala rna sada haleaon do hatana i tu ahu. Ndang pintor dapot tingki i hutangkup. Ibana rna hape rnamunu aili bolon i, ala so tolap ahu! Nda i do?"
Jadi, didok Datu Pamurpur Mardupa rna, "Ndang apala songon i tujuan ni si Partiang Nabulus, r.Uanami! Songon goarnli i do i; na bulus do rohana. Ndang adong roha rnangaleai di hatana i!''
''Sala do hatami!" ninna Raja Parsahala Sotarihuthon. "Ndang tutu songon i!"
Dung diida Datu Pamurpur Mardupa, nunga songon na rnuruk bohi ni raja i, didok rna, "Jadi, dia rna huroha sibahenonku pinangido ni roha ni rcija i?"
Jadi, ninna raja i rna, 'Tangkas do sude hita rnarnidasa, na so bil hujur na somal tu aili bolon i; ai i rna na nidok ni angka natuatua "aili na mardongan". Sai adong do na mandongani i; ia so dipapilit rna hujur i; rnolo so i ba ditani.parhon, gabe ndang bolas pantik tu dagingna i.
Nuaeng pe, pature rna jolo datunami hujurhi, bahen rna tabasna, asa ditornbuk ate-ate ni aili bolon i, rnolo dung huhujur!"
Dung i didok Datu Pamurpur Mardupa rna, "Ndang apala sude datu, rajanami, na mangguruhon i; ai na rnaol do dapot datu bolon jala guru, na bolas manglijarhon i. Holan sada do huboto, i rna datu bolon na di Lumban Namarpulogos, i rria na di balik ni Dolok Parmagoan adu, dua ari daona dalanan."
Jadi, dido!c raja i rna, "Haru pagar manampar alogo siapalautus diboto ho do datunami; ba aha rna aili bolon rnartimbangkon alogo na marpiu-piu i? Ba dia na binotorn, ba bahen rna nian; jala hatop rna patupa i!"
''Olo rajanami; anggo olat ni na huboto, ba hubahen pe songon na nidok ni raja i!" ninna Datu Pamurpur Mardupa, ala diida, ndang siat hatana tu rcija i.
Dung i dilehon Raja Parsahala Sotarihuthon rna hujuma i tu datu i, asa ditabasi, asa unang be antong tarjadi songon na salpu i.
Di na laho rnulak datu i tu jabuna, huhut rnamboan hujur ni raja i, pajurnpang do ibana dohot Ompu ni Mangaradot. I rna na mangkusiphon tu si Partiang Nabulus, asa unang dialo raja i.
Ndang tiur bohi ni datu i tutu; suman do idaon songon na adong na maol piningkiranna.
Diida Ornpu Mangaradot rna i, jala didok rna, "Ba laho tu dia hujur i datunami? Dung i beasa songon i bohim, sai songon na adong piningkiranrnu. Ai aha na masa?"
Jadi, didok Datu Pamurpur Mardupa rna, "Ndang sipaboaboaon on nian, alai ala ho nama jolma haposan di huta on, ba dang pola sala paboaon tu ho. Na disuru nda i do asa hutabasi hujurna on; unang masa be songon na salpu i. Hudok do nian, ndang apala dung dope huguruhon anggo taringot tu na songon on. Hupaboa do tu raja i, na holan sada halak do na huboto datu bolon na on.
I rna datu bolon na di huta Lumban Namarpulogos, na di batik ni Dolok Parmagoan adu. Alai sai didok raja i do, asa hubahen na huboto!"
"Ba nunga denggan i, ba na binoto i do antong bahenon!" ninna Ompu Mangaradot.
"I rna da, sintong do i!" ninna datu i; dung i rap mengkel rna nasida, ai na marale-ale do nasida.
Dung i didok Ompu Mangaradot rna muse, "Alai da datunami, nunga songon na lupa huida rajanta on, manang sian dia do parmulaan ni harajaonna . Tung holan ala ni denggan ni lagu ni lagu ni ompuna do nahinan, na rap dohot angka ompunta mamungka huta on, umbahen tarpillit nasida gabe raja.
Hape huida, hira naeng manimbil do rajanta on sian pangalaho ni ompuna! Ida rna jolo murukna i, na tu si Partiang Nabulus i. Ba hea do songon i raja mangakatai di jolo ni natorop; sum an nama ibana hira na mangkatai tu sada dakdanak. Nunga tung asing huida bohi nisi Partiang Nabulus hatiha i. ldaon do i hohomhohom, jala tutu do ibiina songon nidok ni goarna i "na bulus''; alai olo do angka na songon i holan sahali muruk di ngoluna, molo dung sai dijungkiti ateatenajala ditusuhi.
Rap mamungka do nahinan angka ompunta di huta on ; ndada holan ibana nampuna huta on !"
"Songon na mabaranihu do ho mangkatai, Ompu Mangaradot! So tung dibege angka na umposo i!" ninn_a datu i. "Unang be sai i tahatai; dia majolo hupature hujurna on!"
"Pature rna tutu hujur ni raja i, anggiat bolas mate dibahen aili bolon sibolang i; so tung si Partiang Nabulus pamatehon!" ninna Ompu Mangaradot.
''Godang do na binotom ba, agia sai toho-toho do!" ninna Datu Pamurpur Mardupa.
Dung i laho rna nasida masitopot jabuna be .
Di na saborngin mansai gaor do nipi ni si Partiang Nabulus, jala mansai loja do ibana di nipina i. Diipi ibana ro mansai godang aili rnangkaliangi ibana, jala sada rna na bolon rnanguluhon; rnarbolang-bolang rupana.
Tuani do adong hau panjangkitanna na jonok; i rna dilojong ibana jala dijangkit. Hape dung sahat ibana tu sada dangka na tar balga, diida ibana rna disi pantik sada hujur. Dipamanat rna ... i do tutu hujur pusaho nasida i.
"Ba rnarhua rna on sahat tuson!" ninna rohana.
Diurnpat rna hujur i sian haU: i, jala di na laho rnangurnpat ibana, rnadabu rna hujur i tu toru; runsur rna nang patna ... laos ngot rna ibana.
Manogotna i dipaboa ibana rna nipina i tu pardihutana, jala ninna rna, "Tibu rna ro aili bolon sibolang i, jala pangke onku rna hujur pusaho i. Alai ndang bolas i asal pangkeon. MoJo laho rnamangke on, ingkon jolo buatonrnu do sada rnanuk na rnarpira, seatonrnu rna i jala padaronmu, alai unang adong hornbar jabu urnbotosa; holan hita do!"
Ditangkup Nai Bagas Marhusor rna tutu sada rnanuk nasida, rnanuk na baru rnarpira; jala ndang adong rnanang ise pangisi ni huta ina urnbotosa. 1
Dipadar rna i denggan, jala dung potang ari disordak nasida rna pintu, unang adong na rnamidasa. Holan nasida sajabu do na rnangad"pi sipanganon i. ·?r.r.. ·
Hohorn rna jolo nasida sude rnanganotnoti sipanganon na tabo i. Songon gana-ganaan' nama idaon si Partiang Nabulus na hundul i, pahibul rohana. Dung pe humusor ibana, asa rnangkuling pardihutana i, jala didok, "Pir rna tondim ale Anak ni Namboru! Monang rna ho rnaralohon rnusum, maporus rna sude alom.
Bulung ni pangkat,
Tu bulung ni hotang.
Tusi ho mangalangka,
Tusi rna ho dapotan .
Horas rna hita sude!"
"I rna tutu, Boru ni Datulang!" ninna si Partiang Nabulus.
Dung i dipasahat Nai Bagas Marhusor rnajolo sude sipanganon i tu jolo ni parjuluonna i; dung dibuat si Partiang Nabulus saotik sian manuk na pinadar i, rap manganhon rna nasida .
. Dung sidung mangan, didok si Bagas Marhusor rna manungkun amana i, ''Mangihuthon pandapot ni Amang, andigan rna ro muse aili bolon sibolang i?"
"Manogot ro rna i!" ninna amana i mangalusi.
''Ba hatopna i!" ninna si Bagas Marhusor.
Sai longang-longang rna ina na sida dohot si Martunas Panahatan pabege-begehonsa.
Dung i dibuat ama nasida i rna hujur pusaho i sian para-para i, dirungkari rna sian balutanna, jala marhombang sila rna ibana huhut duansa tanganna maniop hau ni hujur i. Songon na di paunduk rna simanjujungna asa dais tu hau ni hujur i. Songon i rna ibana songon gana-ganaan hundul, ndang manggulmit manang na sadia le leng.
Dung dipadirgak simanjujungna, nunga sai martitir hodokna, songon halak naung loja rnarlojongi.
"Nunga denggan be, ndang adong sihabiaran!" ninna si Partiang Nabulus; dung i rnansai las rna roha ni pardihutana i rap dohot anaknasida na dua i.
Laos hira-hira di tingki {rna laho Datu Pamurpur MardUpa tu bagas ni Parsahala Sohurtihon, paulakkon hujur ni raja i.
"Nunga bolas be pangasahononhon hujur on, datunami ?" ninna raja i rnanungkun; "ndang be songon na di ari na salpu i, so tarhahuasa .babi bolon sibolang i?"
''Nunga hubahen rajanami, olat ni na huboto; ba sai anggiat rna rnangasi, dao pannaraan sian raja i, jala sai pantik rna hujur ni raja i tu binatang siburuon i!" ninna datu i rnangalusi.
"Unang be lipe nian sian i!" ninna Raja Parsahala sotarihuthon .
Mandapothon tahuak rnanuk rnanjotjoti adong rna rnarsurahi di huta i, rnando, "Nunga ro angka aili rnambarungkari angka gadongta; beta hita rnangalele, ale!"
Na disuru Raja Parsahala Sotarihuthon do i rnanjoui pangisi ni huta i, dung adong antong na paboahon tu raja i na rnasa i. Di bagasan sangkidop rnata do dohonon, nunga torop angka ama na rnarpungu di alaman ni huta i.
Ndang rnintop api di tataring ni halak si Partiang Nabulus rnanipat saborngin i; jala di tahuak rnanuk prujolo dope nunga rnarhornbangsila ibana huhut rnaniop hujurna.
Di pasornbu do pardihutana dohot anakna na dua i rnodorn sinok-sinok, jala sai nanget-nanget rna didok :
Sada sihor -sihor,
Bagas rnanornbuk langkat.
Di rigat pamol aan.
Ndang bolas halak na tigor,
Taluhonon ni na jungkat ,
Mam bah en tu pargadisan.
I pe da ale Ornpung!
Papir rna tondingku!
Patornos rna rohangku!
Padasip rna jari-jaringku!
Marnantornhon hujur on,
Tu sipangago na ro!
Sai rnangubit-ubit rna ibana, adong do rnanang na sadia leleng; dung i tarbege rna soara ni halak na rnanjou na di alaman i. Ngot
rna nasida na dung i didok si Partiang Nabulus rna, ''Bor40 hat rna hami, nunga manjoui angka dongan!"
Jadi, ninna pardihutana i rna, "Olo da Anak ni Namboru! Horas-horas rna ho, dao sian ho angka parmaraan .
Na sinuan bulu, Laho mangambat angka alo! Sai talu bahen angka musu, Maporus angka sipangago!
Hona pan tom ·aiJi Qolon sibolang ian tong, so bolas hajonohanna ho da Anak ni Namboru!" · ·
"Olo Boru ni Datulang, sai songon i rna tutu!" ninna si Partiang Nabulus; dung i mijur rna ibana tu toru, laho mandapothon angka donganna.
Na dituntun angka aili i do ro di hatiha i, air tiur dope antong sude humaliang disondangi bulan; jala lambok rna manogot i barungkaranna angka pargadongan ni Lobu Sotartaban i; ai nunga godang tutu ria matoras .
Andorang so sahat tu pargadongan i, nunga didok Raja Parsahala Sotarihuthon hian , asa pin tor dipantom be rna jolo angka aili na somal i, asa adong hasagathononhon ; i pe asa sude mangkaliangi aili bolon sibolang i, molo tung na disi.
Dung sahat nasida tu inganan i, pintor sipantom rna na deba tu angka aili na somal i; adong do antong lima aili i hona pantom. Laos diida nasida do disi aili bolon sibolang i, so pola dianturehon angka jolma na maniop hujtir i.
Nunga maporus sude angka aili na somal i, angka na so hona dipantom; holan aili bolon sibolang i nama di pargadongan i. Didatdati do manguge , dietong dona so adajolma na humaliang i.
Alai anggo didok roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon , na patanom:-tanom bisuk do ra aili bolon i, laho manaroso nasida. Ala ni i marsurak rna ibana mandok, "Sumurut bema hamu tu pudi; unang majonokku tu aili bolon i. Gomos be tiop hujurna!"
Jadi , sumurut rna tutu sude nasida tu pudi, alai sai tongtong marhaliang ; aili bolon i rna di tonga-tonga .
Nunga tung mansaijut roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon; na so uhum pam bah en ni aili bolon on.
"lngkon ahu rna nian annon mamatehon on!" ninna rohana di bagasan.
Sude do angka am a na marhaliang i hira na hona pitonggam; alai ndang sude tahe! Anggo si Partiang Nabulus, tung pir do tondina. Di lambungna do Ompu Mangaradot, na sai jongjong pantik songon tungko-tungko.
Nanget rna didok si Partiang Nabulus, "Ornpu Mangaradot, nunga rnatua ho; nian rnansai gornpis dope ho; ndang hatingkian; tar tu pudingki rna ho, betak ro dornpak hita annon aili bolon an rnanaroso!"
"Mauliate ba!" ninna Ornpu Mangaradot nanget.
Mulai rna songon na tiur ari; songon na hehe rna habaranion ni Raja Parsahala Sotarihuthon, rnarsurak rna ibana rnandok, "Ma.Jjaga be rna da! Laho tiur rna ari!"
Hira na diantusi aili bolon sibolang i do nang lapatan ni tiur ni ari i tu dirina. Tornpu rna ibana rnarlojong dornpak julu; jadi rnarsurak rna raja i rnandok, "Tahop ale sianjulu i!"
Sude rna sipantorn, alai nanggo sada ndang adong na pantik; alai laho do tutu aili bolon i songon na rnulak tu tonga, dung i dipaula rna rnarlojong dornpak hambirangna; dung i dornpak siarnunna.
Sai rnarsurahi rna huhut Raja Parsahala Sotarihuthon, "Tahop ale sian hambirang! Pantorn ale sian siamun!"
Dung i tornpu rna dilojong aili bolon i dornpak soara na sai rnarsurahi i, dornpak raja i. Gornos situtu rna ditiop raja i hujuma; pos do rohana, ibana rna tutu huroha na ingkon rnamunu aili sihabiaran on!
Laos didapothon rna aili na ro dornpak ibana i; anggo angka ama na asing i nunga songon na tarmali tondi sude, dung diida be, na suman tu danggur-danggur do hujurnasida i, so adana lohot dipantornhon tu aili i.
Holan sahalak nama na rnaniop hujurna, i rna si Partiang Nabulus. Sude rna longang pabereng-bereng raja i dohot ibana. Holan nasida na dua nama antong na rnarhujur .
Dung une rna di roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon pa.Jjonokna, dipantornhon rna hujurna i; hape so ada diterge aili i; songon i do asal torn born tu badanna; dung i dingatngat rna jala diropuhi.
Tarhalornong do raja i songon na hona pitonggam; dung i tinggang rna ibana. Dilojong ailii rna ibana ... dung i rnangangguk rna raja i saguru gogona.
Dung i mangihut rna muse angka ama na humaliang i mangangguk, ninna rna, "Mate pta nua i; mate rna raja Amang !''
Laho mamgatngat pat ni raja i nama aili bolon sibolang i, hape songon hilap rna habang hujur ni si Partiang Nabulus, pinantomhonna dornpak aili i.
Pamunuan i hian do tinuju ni si Partiang Nabulus, alai di lambung ni hae bona jolo i do hona . Alai tung hansit do huroha dihilala aili i, ai songon na rnandirgak rna idaon satongkin uluna i.
Diupirhon rna hujur i, alai ndang olo peut; lam hansit do dihilala; jadi marlojong rna ibana dompak julu , laho rnanuju tornbak na di pat ni dolok an. Di tongan dalan pe asa peut hujur i; dibuat sada ama rna i jala dilojongkon laho rnangalehon tu si Partiang Nabulus.
Tung rnarhosa godang do sude ama i, dung so saut do dingatngat aili i pat ni raja i; ai rnolo sanga songon i hamatean dona nidokna. Jala i nama sada hamatean na lea, ai so mate mangalo · rnusu antong . Na tinggang do laho mamantom aili.
Si Partiang Nabulus do patjolo mangalojong Raja Parsahala Sotarihuthon ; ditogu rna raja i jala didok, "Jongjong rna raja i; nunga rnaporus aili i!"
Hehe rna raja i alai songon mare-mare na pinaspas do bohina i idaon ; dung i didok ibana rna, "Beta rna hita tu huta! Boan hamu rna aili na hona pan tom i!"
Disi pe asa marsurak be nasida mandok , ''Horas! Horas! Horas!"
Dung i borhat rna nasida tu huta, dilanja rna aili na hona pan tom i. Dung sahat di huta, di sahei rna, jala dibagi tu sude pangisi ni huta i. Tung sude do nasida dapotan, jala gogang-godang be do jambama. Mahap rna tutu nasida na mangan juhut aili i.
Ndang diboto Raja Parsahala Sotarihuthon manang aha dohononna tu si Partiang Nabulus. Ai di ari na salpu tutu nunga disonggahi raja i ibana, jala dipalea dohonon di jolo ni angka natorop i.
Hape nangkin ... holan sasada si Partiang do na barani mangalojong tu jolo, maneahon dirina laho paluahon raja i sian hamatean. Anggo angka na asing i, jongjong be do di ingananna, so malo morot.
Asa dung sahat tu huta saotik do hata didok Raja Parsahala Sotarihuthon tu si Partiang Nabulus. Holan on do didok, ,.Mauliate godang rna di ho Partiang Nabulus, mauliate godang rna! Mansai loja dope ahu dibahen songgot bolon sinangkin! Bolas do hita muse mangkata i di ari na uli, di ari na denggan!"
"Olo rajanami! Sai horas rna raja i!" ninna si Partiang Nabulus.
Dung i laho rna ibana manopot jabuna! Sai gomos do ditiop hujurna i!.
Tung sipujion do nian nuaeng sude na binahen ni si Partiang Nabulus; alai ndang sude roha ni jolrna na denggan!
Mansai tabo dihilala na deba, na sinonggahan ni Raja Parsahala Sotarihuthon si Partiang Nabulus i; ai tung sobokkon sihirput na rnangirput nama antong idaon ibana hatiha i, na ripe degeon!
Hape nuaeng?
Ba beha be pamereng ni na deba di si Partiang Nabulus; ai nunga songon pangulima na todos di ari ibana nuaeng , na mangaroro raja i sian hamatean. Ai tung ingkon mate hian do nija i, aut unang hona dipantom ibana aili bolon sibolang i; sude do urnboto-- ., 1. .
Jadi, songon na maila rna nasida nuaeng, pinadapot ni rohana na so sintong di bagasan. Alai sai adong dope na pir rohana , i rna angka na mangiburu di ulaon na denggan na bi nahen ni si Partiang Nabulus .
Dungsalpu manang na piga ari didok pardihuta ni Raja Parsahala Sotarihuthon rna, ''Olo da Anak ni Namboru! Tung paltak dope tarida di bohim songgot na binahen ni aili bolon sibolang i.
Ia t<ijou rna jolo sude pangisi ni huta on mangan tu jabunta on, songon na patuduhon las ni rohanta. Asa gabe sipasindak panaili i.
Asa horas tondi rnadingin,
Pir tondi rnatogu!
Sude hita rnadingin,
Horas-horas hita rnangolu!
Dung i da Anak ni Namboru, na patut do pabotohononmu tu sude pangisi ni huta on, rnanang beha hamauliate on ni rohanta tu natoras ni si Bagas Marhusor. Ai nunga tung sude antong umbotosa, na sinonggahanmu ibanajala pola rnarlea di ari na salpu i!"
"Olo tutu Boru ni Datulang, sintong situtu do na nidokrni!'' ninna Raja Parsahala Sotarihuthon. "Ahu pe huboto do naung sala ahu di hatangku di tingki i; di hata songgak-songgak, na so patut nian dohononku .
Ndang na so huboto i sude, tung na sai ponjot do rohangku, ala ni balga ni panolsoliongku . Ai huida do i di sirnalolong ni angka naturnua, hujaha do i di bohinasida.
Ale Boru ni Datulang, ahu pe tung rnandok rnauliate godang do di si Partiang Nabulus. Aut unang na barani ibana mamantorn aili bolon i, aut so olo ibana maneahon dirina, ba ndang rnangolu be ahu!"
"Nunga be i Anak ni Namboru! Pasonang rna roham. Saut rna tabahen songon nahudok i!" ninna pardihuta ni raja i.
"Na uli jala na denggan ·do tahimi!" ninna raja i. "Ai ndada sai ingoton be tut1.1 na sala na hubahen i.
Ai gala-gala sitelluk,
Telluk rnardagul-dagul.
Molo adong na hurang, na geduk,
Ba nanget niapul-apul !"
Dung i dibuhul nasida rna ari na denggan, ari na uli laho pasauthon tahinasida i.
Dung dapot ari na uli na denggan i, disuru Raja Parsahala Sotarihuthon rna na rnanirnpang babi bolon; diseat rna i antong jala diparmasahi; dilornpa ma godang nang indahan, ai ndang bolas rnanang ise male di ari las ni roha on, na magodang songon i nang na rnetrnet.
Asa dung rnasak sude sipanganon i, rnangan rna pangisi ni huta Lobu Sotartaban, saguru butongna be.
Dung sidung na rnangan rnanungkun rna raja panungkun taringot tu hata ni indahan rnasak; jadi rnangalusi rna tutu Raja Parsahala Sotarihuthon, ninna rna : "Hamu angka amang dohot hamu angka inang; nunga nian rnanang na piga ari sai naeng bahenon parpunguan on, asa rap rnarlas ni roha hita rnanganhon sipanganon na so sadia i.
J adi on dope huroha ari na uli, ari na denggan; ai dididok angka natua-tua tutu:
Lam bat adong pinaimana, Hatop adong pinareakna!
Na rnandok rnauliate godang do ahu di sude hamu pangisi ni Lobu Sotartaban on, ala rnalua ahu sian hamatean. Sintong do goar ni hutanta on : Sotartaban; ai ndang na hurang jorbut ni aili bolon sibolang na naeng rnamatehon ahu i; tung surnan do aili na rnarbegu i, ai tung dietong do hita sude sisoada; songon na rnangasapi do pardalanna, so rnargira tu dia!
Urnbahen na hudok pe aili na rnarbegu i, on do alana : ndang hea dope binatang na di ramba na hurnaliang on, na so bil huhujur.
Hape rnuba rna on, ndang tolap hujurhu; dipirpirhon do, jala diharati songon na rnamgatngat tobu! Tuani rna ro si Partiang Nabulus; so adong biar di ibana, sude do hamu rnarnidasa.
Pantik do anggo hujurna, tiris do aili bolon i, jala ala ni hansitna ndang saut be ahu disaroso . I pe rnalua do hujur i dipirpirhon. Jadi na laos pasahathon rnauliate godang do ahu di si Partiang Nabulus, na gok habaranion laho rnangurupi ahu!"
Dung i rnandok hata rna na tumua sian huta i, i rna Ornpu ni Haloho; dao dope ibana tumua sian Ornpu Mangaradot. Ibana rna tutu na urnbisuk sian sude pangisi ni huta i; jadi didok ibana rna, "Mauliate rna hupasahat hami na sahuta di raja i, ai nunga tung bosur hami rnangan indahan na las, sagat rnarlornpan na tabo.
Sai tubu rna singkat ni angka i di raja i tujoloan on.
Horas-hOJ;as rna raja i; dao rna songgot tu joloan on! Sai parsaulian rna na songgot ro di angka ari na naeng ro.
Tangging rna hotang pulogos, Di julur ni Aek Raisan. Nunga malua arsak dohot holso, Ro rna singkat ni i parsaulian.
Erne sitambatua, Parlinggornan ni siborok. Debata do na rnartua, Luhut rna hita on diparorot. .
Sahat-sahat ni solu rna, rajanami ! Sai sahat tu bontean! Sai horas-horas hita rnangolu, nijanami, Sai sahat rna tu panggabean!"
"I rna tutu!" ninna natorop i di bagasan las ni roha. Dung i rnulak be rna angka ina dohot angka dakdanak tu jabuna be. Alai di na laho rnulak angka ama rnanadingkon jabu i, didok Raja Parsahala Sotarihuthon rna tu pitu halak na turnua, asa tinggal jolo nasida. Didok raja i, adong dope saotik na naeng hataan na sida.
Si Parthng Nabulus pe ditiopi raja i do.
Dung rnarnapuran be nasida, didok Raja Parsahala Sotarihuthon rna, "Hu tiopi do harnu, asa rnangkata-hatai do hita sa tongkin nari. Ndang pola ringkot didok rohangku sude huta on urnbegesa. Sae rna holan hamu na pitu na turnua, paualu si Partiang Nabulus!"
"Ba dia rna huroha na naeng dohonon ni raja i dope tu hami?" ninna Ornpu ni Haloho .
"Songon hapuasan ni hamauliateonku, adong dope na naeng dohononku tu si Partiang Nabulus; jala hamu rna na gabe sisitindangi. lbana do na paluahon ahu sian hamatean, jadi tu ibana rna jolo hutujuhon hatangkon.
Ale Partiang Nabulus! Balga situtu do pangurupionrnu di ahu, pola barani ho rnaneahon dirim hurnophop ahu. Tarlobi rna nalnal ni na binahenmi, ala sanga di ari angka na salpu i, rnasalpuhu angka hatangku tu ho!
Nuaeng pe, aha rna uparn lehononku didok roharn? Olat ni na surnan, oloanku do pangidoanmu!"
J adi, dialusi si Partiang Nabulus rna Raja Parsahala Nabulus, ninna rna, "Dia rna pola na hubahen tu rajai! Nda ingkon urupan do dongan, rnolo di bagasan pannaraan bolon? On tu rcijangku do·hubahen. Ndang adong pangidoanku rajanami! Ndang rnangido upa ahu!"
"Ndang songon i, ale Partiang Nabulus! Bulus ni roham do i tutu! Alai nunga hudok, olat ni na surnan, oloanku do pangidoanrnu!"
Mengkel rna Ornpu ni Haloho , jala didok rna, "Na denggan do roha ni raja i, jala na denggan do nang roha nisi Partiang Nabulus. Nunga uli alusna! Ninna rohangku, sae disi rna jolo i, so tung tarrobung raja i!"
"Ndang olo ahu tarrobung, asal rna didok si Partiang Nabulus pinangido ni rohana!" ninna raja i rnangalusi hata ni Ornpu Haloho.
Hohorn rna sude satongkin, alai anggo angka natua-tua i nunga rnasigoitan ; sai tungki do anggo si Partiang , jala songon na rnarnipi-nipi do pangkilalaanna.
Dung i rnangkuling rna Raja Parsahala Sotarihuthon, ninna rna: "Dok rna Partiang Nabulus! Unang pola alang roham rnangido sipangidoonrnu na surnan!"
Dung i dipadirgak si Partiang rna simanjujungna, ninna rna : "Sapala na songon i denggan roha ni raja i, ba on rna pangidoanku.
Diboto raja i do na adong anakku doli-doli, si Bagas Marhusor; jala adong do antong boru ni raja i na surnan, i rna si Lantio Bulani. Ala ni hatamuna i do rajanami, urnbahen na barani ahu rnandok. Ba sala rna ahu rajanami, rnolo so surnan hatangki!"
Dung i rnangkuling silonging rna sangornbas. Angka natua-tua i pe songon na bobang-bobangon nama umbege hata nisi Partiang Nabulus i.
Raja Parsahala Sotarihuthon pe hurnusor rna, rnamereng dornpak pardihutana; tung so di sura rohana dona songon i pangidoan ni si Partiang Nabulus i.
Dung i rnangkuling rna raja i, didok rna, "Hurirnpu do haurna rnanang porlak pangidoonmu, asa tamba ulaonmu; rnanang na jaburni rupani pabalgaon. Ndang sahat anggo tu na nidokmi anggo hata na naeng oloanku!"
"Sala rna ahu disi r;Uanami! Sian rnulana do hudok, na so pola adong hupangido upangku; alai sai disosak raja i rna ahu, gabe hudok rna hatangku nangkin!" ninna si Partiang Nabulus.
Dung i didok raja i rna, "Olat ni i rnajolo hatanta."
Nunga bagas borngin, jadi rnulak be rna nasida turnopot jabuna. Alai dung sahat di alaman i disorohon Ornpu ni Haloho dope mandhok tu angka donganna i, "Beha do, nda tutu do na hudok i? Nda nunga tarrobung raja i? Ai malo dung sai disosak, ise ma tutu na so mangido na urnuli, na pasonangkon roha! Anggo ahu rnandok, ndang adong sala ni si Partiang Nabulus dison ... ndang adong nanggo saotik!"
Dibege Si Partiang Nabulus do nian hata ni Ornpu Haloho i, alai ndang ra sonang rohana, nang dung sahat tu jabu nasida. Mansai mao! do ibana asa tarpodom, songon na sai dilele hata angka na nidokna i.
Anggo didok rohana, tung burju ni roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon do na mangelek ibana i, asa dipangido sipangidoonna; j:1la tarmasuk do na nidokna i sada pangidoan na bolas oloan ni raja i. I rna anggo panimbangion ni rohana, ala mansai burju diida roha ni raja i.
Songon i do tutu angka parroha na bulus jala siburju-burju; ndang pola dao dilului rohana, jala ndang pola bagas ditimbangi rohana.
Angka na rnarroha do natua-tua na pitu halak i, i rna na rnangkatai rap dohot raja i. Ndang hatop puas hata sian nasida, so jolo manat-manat ditimbangi rohana. Angka na bisuk do nasida, jala haotoon do tutu mamboan tu pargadisan, songon nidok ni umpama:
Ijuk di para-para,
Hotang di parlabian.
Na bisuk nampuna hata,
Na oto tu pargadisan.
Alai songon i rna huroha pangalaho ni hata; nangetjolo, dung i lam gogo; husip-husip do jolo, dung i sahat ma tu hasahatanna, gabe lam rarat rna!
Dung · diboto angka doli-doli hata i, rnargahargak rna nasida, jaso
Ia tung lea situtu rna diida nasida si Bagas Marhusor, anak ni si Partiang N abulus i. ·
Adong rna na mandok, '7ung so diboto i do antong magona; tung so ditanda do dirina!"
Na asing mandok, "Dago teal ni si Partiang Nabulus i daba lnang. Dipangido hape boru ni raja i asa gabe parumaenna; na teal rna i tutu; na ginjang rna roha ni i) beha rna patjadi ni i; sian diha ni lote rna marlru-lai!"
Songori-songon i rna hata ni angka am a .na umposo dohot angka doli-doli. Tung songon mi dibursikkon nasida nama dohonon si P'artiang Nabulus dohot nasida na saripe.
Anggo angka ama na tumua-dung dibege panorangion ni Ompu Haloho-ndang apala songon i rohanasida; gariada dipinsang nasida do angka na umposo, molo tung tarsor dibege mangkatai taringot tusi.
Songon i rna di sada manogot, disungkun angka ama na tumua do Ompu Haloho di partungkoan, "Adong dope dan Ompu ni Haloho, na so umboto manang na beha do pangalaho na sasintongna taringot tu hata na masa i! Songon Ama ni Hodong dohot Ama ni Urat on rna rupani; laos so diboto nasida do ninna tangkas taringot tusi. Bulus rna jolo patorang sahali nari!"
Jadi, didok Ompu ni Haloho rna, "Nian ndang denggan sai taringotan i; alai ala nunga rarat hata i, jala dumenggan nama pinaandar di tonga-tonga ni angka na tumua, ba denggan huulakkon rna muse paboahon; alai dohot sada tujuan do: asa unang pilit tahatahon, jala asa tapinsang angka naposo !
Sai disuru hamu do ulak-ulakhononhon paboahon, ba on rna dohononku: duansa do nasida sintong, i rna Raja ParsahaJa Sotarihuthon dohot Partiang Nabulus . Didok roha ni raja i, ingkon adong na nian tanda hamauliateon lehononna tu na mamgurupi ibana siafl parmaraan, i pe asa som bu rohana. Sin tong situtu do na tinuju ni raja i; ndang sala i.
Si Partiang Nabulus pe, ndang pola dipangido rohana ingkon sai manjalo upa ibana nian sian rlija i. Didok rohana na patut do i ulahononna. Tangkas situtu -do dijua ibana; ndang olo ibana mangido manang aha.
Alai sai didatdati Raja Parsahala Sotarihuthon rna mandok hatana. Hudok dope tingki i, Na denggan do roha ni nija i, jala na denggan ·do nang roha ni si Partiang Nabulus. Nunga uli alusna.
Ninna rohangku, sae rna olat ni i, so tung tarrobung raja i!
Alai didok raja i rna, na so olo ibana tarrobung. Hamu majolo, moJo sai disosak raja i si Partiang Nabulus, asa didok pangidoanna, ba ndang na umuli na di bagasan rohana nian pangidoonna?"
Dung i rnunduhunduk rna angka amana tumua i!
"Sintong tahe, ndang na humurang pangidoon! Sai matua na umuli do pangidoon!" ninna rohanasida di bagasan.
Alai anggo di jabu ni halak si Partiang Nabulus holan na tungki nama nasida.
Beha do umbahen na tarjadi i tutu?
Anggo nabodari ndang adong sanga tutu manang aha dihatai nasida di jabu; alai anggo manogot on, dung dipaboa si Partiang Nabulus na rnasa di jabu ni raja i, sai marhoi-hoi do pardihutana i, ''Ai tung na beha do roham, ale Anak ni Namboru, umbahen n·a didok ho hatami! Di mual an pe sai songon na rnamursik nama angka ina mamereng iba!"
"Unang be sai songon i hatam, da Boru ni Datulang; ai ahu pe ndada na huboto na songon i ujungna; panosak-nosak ni raja i do rnambahen i sudena. Hira na so huboto do tane ruar hata i sian pamanganku.
Nuaeng pe ponjot situtu do rohangku di bagasan; sipata songon na so tartaon ahu be on. Lea ni hita tutu nueng dibereng halak di huta on!"
Salpu rna angka ari, lam rarat rna hata i, sai lam manusuk tu ate-ate ni si Bagas Marhusor; tung maniak do pangkila-Iaanna. Ndang dia tutu tardok ibana laho rnangondihon amana, inana dohot dirina.
Tangkas rna dihilala ibana na so bolas be ibana tinggal di Lobu Sotartaban on ....
Dung i dina sadari rnago rna si Bagas Marhusor; ndang adong umbotosa, rnanang na tu dia laho ibana. Sai tangis rna inana, Nai Bagas Marhusor, rnangandung sibari-bari ... so bolas apulon ni rnanang ise.
Si Partiang Nabulus, amana i pe, rnansai rnarsak do!
Alai asing do angka ama sian ina; umpir do tahak ni i. Dapot rohana do antong pangalaho ni anakna i, na sai nileaan ni angka donganna. Poso dope si Bagas Marhusor , ndang tahan ibana umbege angka hata-hata na paleahon i.
Dung i laho rna roha ni si Partiang Nabulus rnamereng hujur na dua i. Tarsonggot rna ibana, ai ndang disi be hujur pusaho i.
Alai anggo anggi ni si ·Bagas Marhusor, i rna si Martunas Panatapan, diboto do sude na rnasa i; di boto do parmago ni hujur pusaho i. Ai rnangkatai do ibana tutu dohot hahana i andorang so borhat, jadi diboto do sangkapna; alai ndang olo ibana pintor paboahon.
Ai songon on do hata ni si Bagas Marhusor , ''Paboaonku do tu ho anggi sangkaphu. Tinggalhononku rna jolo huta on, jala boanonku do hujur pusaho i, asa adong sinjatangku di dalan haporusanku.
Ndang bolas paboaonmu, saleleng so salpu tolu ari, asa sanga dao ahu; betak rona rnangeahi ahu;jadi unang sanga dapotsa ahu!
Alai molo dung salpu tolu ari, dung borhat ahu, pahoa rna nanget tu inanta, asa diboto an tong na ·hi pas do ahu boi:hat sian huta on; ndang manang na dihahua halak ahu! Molo asi roha ni Ompunta Debata, sai na bolas do ahu tibu mulak, jala bolas hita pajumpang di bagasan las ni roha!"
Asa dung adong tolu ari, dung borhat si Bagas Marshusor didapothon si Martunas Panahatan rna inana, didok rna, "Adong nian Inang na naeng dohononku; alai unang muruk annon Dainang tu ahu!"
"Dok Damang rna; ndang pola muruk ahu!" ninna inana ·i.
"Unang be sai tangis bainang!" ninna si Martunas Panahatan; ndang manang mahua angkangku si Bagas Marhusor; horas do ibana borhat sian huta on, tolu ari naung salpu.
Hira na dipatolon do ahu tahe, na so tupa paboaonku tu mamanang ise, ia so jolo salpu tolu ari.
Ndang tartaonsa be di huta on, i do umbahen na laho ibana manopot inganan na so binotona dope, manang dompak dia!"
Maraburan rna ilu ni inana i, dung i ninna rna, "Dago i Amang, na sahata ta do hamu na dua hape. Barani pulut do ho hape mambahen songon i, so olo ho paboahon!"
"Asi roham di ahu Inang; hira na dipatolon do ahu; mabiar ahu, so tung manang mahua ahu molo hulaosi janjingki!" ninna si Martunas Panahatan.
Dung sai dipanotnoti inana i rna si Martunas Panahatan, sai dipanotnoti di bagasan holong na mauliutus; jala didok rna, "Ndang muruk be ahu anak hasian! Ndang muruk be ahu!"
"An tong nanget rna pahoa tu Damang, asa diboto na horas do angkangki borhat sian huta on!" ninna si Martunas Panahatan.
"Pos rna roham hasian!" ninna inana i.
Dung diboto si Partiang Nabulus parborhat ni anakna si Bagas Marhusor sian huta i, tam ba do sa bam ni rohana. Nuaeng nunga tangkas an tong, ndang manang na dihaua halak ibana.
Adong najolo sada umpama, na jotjot didok amana; laos i rna diubit-ubithon mangalehon pasu-pasu tu anakna si Bagas Marhusor, na so binoto manang di dia nuaeng !
''Tu bu dingin-dingin, Sai togu marurat tu toru.
Horas tondi rnadingin, da Amang! Sai pir tondi rnatogu !"
I rna songon na dihusip-husiphon ibana; dung i tornpu rna songon na diida ibana jongjong di lambungna anakna si Bagas Marhusor. Alai apala satongkin do, dung i pin tor rnago do.
"Antong horas do anakki!, ninna si Partiang Nabulus, Hatop rna i dipabOa tu pardihutana; dung i tamba sonang rna roha nasida nadua
Manang ise na parjolo mandok hata i, ndang haru binoto be, alai di na sadari ragat rna hata i di tonga ni angka amana umposo dohot angka doli-doli, asa laho nasida mangalului aili bolon sibolang i. Asa diboto antong manang na mangolu dope manang naung mate.
Nian ndang dung ro be mamboan angka aili laho mambarungkari gadong ni huta Lobu Sotartaban.
Leleng-leleng diboto halak do, si Galutu do hape na sai mangkusip-husiphon hata i tu donganna. I rna doli-doli na so ra so pamanganna pahata-hatahon si Partiang . Nabulus dohot anakna si Bagas Marhusor. Mangiburu situtu do ibana, ala dapot dipantom si Partiang Nabulus aili bolon sibolang i; jala gabe malua antong Raja Parsahala Sotarihuthon.
Pola antong dielek raja i ibana, asa dipangido upana, sioloan ni retia i, olat ni na suman. Gurgur mudarna moJo dipaingot-ingot ibana i.
Molo na mangolu dope aili bolon sibolang i, asa dipatuduhon si Galutu jolo antong, na bolas do ibana mamantomsa. Pintor aili aha i huroha?
Malo do si Galutu mangkombar-hombar si Panjahatua Todosdiari, anak ni rlija i. Asa dung satahi nasida sude borhat rna nasida
tu Tombak Naholom, ai tusi do aili bolon i marlojongi, dung di56 hujur si Partiang Nabulus.
Diboan nasida do huhut angka biang parburu, asa mura dapot bogasna .
Songon na tarhirim do nasida anggo di ari patjolo i, ai bogas naung leleng do dapot diida nasida. Suang songon i do nang di ari paduahon; nunga mansai loja na sida mangalului bogas na rata di tom bak i, hape matua so tarida.
Alai di ari patoluhon, di manogot i dope nunga tarbege soara ni biang parburu marliking-liking; tanda naung dapotsa rna i bogas na rata. Tongkin nari nunga ribur tarbege soara ni angka biang i, jala dapot rna dianto angka parburu i, naung mulai mangeak rna i.
Las situtu rna rohanasida, ai nunga sanga songon na mansai jut roha nasida. Nunga dua ari antong diaoti nasida ramba i, laos so tarida mu tmu t na niluluan. Ari patoluhon on pe asa song on na tarida na hinalojahonnasida.
Dung i marsurohi be rna nasida, songon na pajujuhon angka biang i; asa unang sumurut antong!
Songon na malobihu do parsurak nisi Galutu, dihilala na deba; ibana rna tutu na gumogo pajujuhon angka biang parburu i, taro songon na marporo nama ibana, dung adong sangombas ibana na sai marsurahi i
"Nunga be da Galutu!" ninna si Panjahatua Todosdiari; "saribon tu annonmu; unang pintor pahabis soarami!"
"Ndang pola i, pintor mulak do i annon, moJo huhilhil bulung ni napuran on!" ninna si Galutu. Dung i sai didatdati rna marsurahi laho pajujuhon angka biang i. Muba do tutu garang ni angka biang parburu, molo dibege soara ni ompungna jumpa mangeak ibana; jadi, ndang na marnaloja be i mangalut-lut siburuonna.
Tarbege rna apala satongkin songon _na maralo angka biang i dohot aili i; dung i adong rna na markaing, songon na hansitan. So rna satongkin; dung i tarbege rna muse sada nari na markaing.
"Nunga maralo! Nunga ditahop aili bolon i huroha angka biangta i; dago i amang!" ninna angka parburu i.
"Tole ale! Tadapothon rna ! Ro be rna hamu sude tu paraloan an ! " ninna si Panjahatua Todosdiari manjoui angka donganna. "Oi, tuson do!" ninna si Galutu, na sai jonok tu anak ni r&,ja i.
Dung adong sangombas, nunga sahat nasida tu inganan paraloan ni ai1i bolon i. Anggo dua sian angka biang parburu i, nunga peakdi tano i, ropuk mun111npa; .angka na asing i manginsurut dao, so barani be mandapothon!
"Pajonok hamu rna ale!" ninna si Panjahatua Todosdiari marsurahi.
Dung i tarbege rna muse soara ni si Galutu, "On do aili bolon na talului i; saitna sanjongkal; tarida do bogas ni bugangna i ! Tole rna da .. . ! Tahaliangi rna!"
Tar sae do paraloan ni aili i do hot angka biang i; sum an do na disi dipaima aili i angka alona i, asa ummura lotongonna.
Songon na so diboto si Galutu do samban, laho manjonohi aili bolon i ; anggo angka donganna mansai man at do mangalangka tu jolo, sitiop hujuma be; jala adong do deba nunga angkadotdot dung diida biang na dua na peak i.
Ndang diingot si Galutu be naung mabugang hian aili bolon i, jala mangihuthon pandok ni angka natuatua , songon i do nang angka parburu na u tusan, ba jumorbut dope aili na mabugang sian babiat, nang pe margoar i raja ni tombak dohot rura.
Adong do disi saotik ri pulguk , satimbo gonting ni jolma ; disi do aili i martabuni, mangonggop alona. Dung jonok si Galutu na sai momar mamereng huhut mamar eso ri na pulguk i, pintor manimbung rna aili bolon i, jala ditahop rna si Galutu .
Dimonsakkon si Galutu do jolo, dipantomhon rna hujuma i, hape ndang diterg e aili i. Nunga jonok hian nian si Panjahatua Todosdiari , alai dung diida ibana hujur ni si Galu tu i songon na muntul tu batu, ba antairiron rna ibana.
Apala satongkin do sude tarjadi!
Diida ibana rna dingatngat aili i tambihul parhambirang ni si Galutu; dung i songon na pasombu murukna, dingatngat rna muse parsiamun. Nunga peak si Galutu songon hau na niompashon.
Ndang adong be na barani mamereng dompak aili i; sude rna nasida mangalului panjangkitanna be.
Si Panjahatua Todosdiari pe-dung diida aili i gasa-gasaon songon na rintik mangalului alona, tompu rna humusor laho manjangkit tu hau na di pudina. Alai songon hilap do aili i marlojong mandapothon ibana. Laho manintakkon patna ham birang dope ibana dompak ginjang, nunga di bona ni hau i aili i, jala sanga dope disilbakkon bitisna. Mangangguk bingar rna ibana, ala ni hansitna .
Alai sanga dope disintakkon ibana patna na sap mudar i dompak ginjang, jala biarna i nama dohonon na mangalehon gogo di ibana, umbahen sahat ibana tu liJVana, tu dangka na umb8Iga.
Sai ditiop rna torn ni dugulna i, songon na mangorui hansit ni bugang i.
Sai ditoru dope anggo aili bolon i paimahon ibana. Anggo angka donganna na asing i nunga timbo di hau panjangkitanna be.
D6ng i tarbege rna mardaras dingkan siamun ni si Panjahatua Todosdiari, di ramba-ramba i. Diida ibana rna sahalak ro maniop hujuma; nunga rade laho mamantomhon; ndang dapot diida bohi ni baoa i, ai dihuphupi bulung ni sampilpil do simanjujungna.
Nanget rna dipanjonok tu aili i, na sai di toru ni hau panjangkitan ni anak ni raja i. Nunga diida aili bolon i nang baca na mani op hujur i, alai songon naganggu do rohana mangalotong sitiop hujur i; manang aha alana, ndang binoto.
Alai di ujungna marsijongjong rna sude imbuluna, ditahop rna baoa i; dimonsakkon baoa i rna, jala songon na sumurut rna ibana dompak pudi; alai tompu rna dipantomhon hujuma i, toho tu lam bung ni bugang na paJjolo, tu pamunuan i.
Mamgiak rna aili i, saguru gogona, tinggang rna, laos peak disi, so pola mandua desa.
Dung i disintak baoa i rna hujuma sian parate-atean . ni aili i, saguru gogona do disintak, ala bagas do masuk; i do mambahen songon i tompu aili bolon i mate . Dung i laho rna baoa i mulak manuruk ramba i, so tarida be!
Nunga tangkas diida angka parburu na manjangkit na di hau i, naung mate aili bolon i; ai biang parburu na manginsunrut tu ramba sampilpil i pe nunga ro; diharati rna aili i, mudama didilati.
Jadi, marsirunsur be rna nasida sian hau i, jala patjolo rna diurupi nasida si Panjahatua Todosdiari, anak ni raja i, na so bolas be mijur, ala ni hansit ni bitisna na sinarbut ni aili i.
Dihilhili nasida rna napuran, i rna didalhophon tu bugang i; lampak ni unsim rna diluak, i rna dililithon; laos palam bokkon do i.
Mansai maniak do jolo dihilala si Panjahatua Todosdiari, alai ibana pe diboto ibana do, i do ubat na toho di tombak on.
Deba sian nasida pature parpeak ni bad an ni si Galutu; dipareso nasida rna tambihulna i; tung marosak do tutu, jala gotap do urat bolon i. Patut do pintor mate ibana, so sanga pola margellohi.
Dung marpungu rna nasida , laho padomu tahi, manang na beha bahenon nasida mamboan bangke nisi Galutu, manandu si Panjahatua Todosdiari dohot mamboan ai1i bolon i.
Sahata rna nasida, asa sinuru tu huta dua halak sian angka dolidoli na umposo jala na humatop marlojong, lahao paboahon na masa on. Ia ro annon sian huta angka ama na manomu, nunga bolas i manorin nasida.
Taringot tu aili bolon i, songon on rna dos ni tahinasida. Songon boanon nasida rna ulu ni aili i, jala buatonna rna ateatena. Holan i rna jolo boanon nasida patjolo;juhut na tinggal i ba di pudi rna dialap.
Dung i borhat rna sidua halak itu huta, sai marlojongi so diboto be dohonon samban . Dung i dipauli angka na tinggal i rna tandu ni si Panjahatua Todosdiari, ai tung so tolapsa do mangondolhon patna.
Lambe sian bulung ni bagot rna dilului nasida anggo inganan nisi Galutu, laho mamboan tu huta .
Di tingki na mangalului bulung ni bagot i, tarpaida na sida do bogas ni jolma ; alai ndang adong be jolo tingki laho mamareso i.
Dung i borhat rna nasida, mangkudus manuju huta; anggiat bolas annon borngin sahat , ai mandapothon tonga ari dope.
Tung mangasa gogo do nasida na mardalan i, jala marsorinsorin rna nasida manandu si Panjahatua Todosdiari, dohot mangkallung bangke nisi Galutu.
Jumpa songon na sae dolon i, tar humatop rna nasida tutu mardalan ; alai godang do dalan ia na maol jala na landit; adong na ingkon jolo pasaeon, i pe asa bolas boluson . Tung nionjar ni biar do dohonon, umbahen songon i hatop nasida sahat tu sada adaran ;_disi rna nasida rnaradian, songon na mangalap hosa.
Dung adong nasida sangombas na maradian i, tarida rna angka sulu; nunga ro angka ama siboan suluna be, mandapothon nasida.
Ndang hapalang huroha hatop ni doli-doli sidua halak i marlojong , umbahen songon i hatop sahat nasida tusi. Jadi manggora rna nasida, asa diboto na ro i inganan paradianannasida i; mangalusi rna tutu angka na ro i, jala ndang piga dan nari nunga sahat be angka ama na sian huta i tu paradianannasida i.
Pintor mangangguk bingar ina Ama nisi Galutu ; diandungi rna anakna na mate i. Dipasombu nasida do ibana jolo mangandungi asa puas arsakna.
Raja Parsahala Sotarihuthon pe sai tangis do mangkaol anakna i; songon i do nang angka sisolhotnasida be; martangisan do disi jala marsak hinorhon ni na masa i.
Dung i ninna Raja Parsahala Sohurtihon rna, " Sae rna ijolo na tangis i; borhat rna hita, lam borngin annon; ndang hatingkian ro udan. Tahudus rna tu huta, ai nunga sude pangisi ni hutanta holan·na tangis!"
Jadi, dielek nasida rna ama ni si Galutu, na sai tangis dope huhut mangangguhi; asa jongjong ibana, asa diuduti nasida dalanna.
"Beta rna tutu, asa gira diida inana anakki!" ninna ibana.
Ndang be nasicla ha.top mardalan songon nangldn, tingki tiur otik dope; sai lambat-la."nbat nama nasida mardaian; alai <!i tahuak manuk paduahalihon s'ahat ina nasida tu huta. . .
Dung bongot tu harbangan na manandu si Panjahatua Todosdiari dohot na mangkallung si Galutu, rap mangangguk rna sude ina ni huta i. Ngot rna· sude angka dakdanak, ala tarsonggot ala ni angguk-angguk i; tangis rna nang nasida sudena.
Ndang tarhatahon be arsak ni pangisi ni Lobu Sotartaban di manogot na ngali, di panorop ni ombun i. ·
Dung torang ari disuru rna na mangalap juhut ni aili bolon sibolang i; laos i rna lompan nina sahuta i dina sadari i.
Sude do ina ni huta i marasi ni roha mamida ina nisi Galutu i; .ai ndang ra denggan hundul. Apala satongkin do sipata hundul, dung i jongjong; tung sude do loja mangapuli nasida.
"Ndang hinata da, songon i arsak ni inana i!" ninna na deba; ·'sai gogo i mangula!"
"Holan jungkatna i do salana!" ninna na deba. "Anggo mangula tutu ndang na paidua on!''
Nunga potang ari; jadi, ro rna Raja · Parsahala Sotarihuthon didok rna tu natorop i naung dapot ingkina asa dibandahon na ·mate i.
Jadi, ditaruhon rna tutu bangke ni si Galutu tu parbandaan na di balian ni huta i; ditanom rna ibana tu lambung ni ompuna.
Salim rna angka ari, mulai rna mago otik-otik songgot sian Lobu Sotartaban; holan angka sisolhot ni si Galutu nahinan nama na so mulak dope sihar panailina.
Anggo bugang ni si Panjahatua Todosdiari nunga songon na laho-lcilio malum. Molo martungkot ibana, boi rna nanget-nanget diondolhon patna. Gogo do antong ubatna, i rna napuran.. na hinilhil i; songon i nang miak ni gambiri na tinutung i, na dipandaishon humaliang bugang i; tung lambok do sude dibahen urat-urat ni pat i. _
· Alai anggo di rnulana sanga do tutu sonaon na mabiar be - nasida, <;tung lam rnagurbak humaliang buPDI i, jala sai manaontahi dihilala anak ni raja i. Alai dung dibursik Datu Pamurpur Mardupa rnanang na piga hali, ba rnoru rna gurbakna, jala songon i nang pangontahina.
Anggo nuaeng ndang adong be rnangontahi; nunga tung surnonang pangkilalaan nisi Panjahatua Todosdiari. Sai las do roha ni raja i dohot pardihutana, dung so rnorong-orong be anaknasida i.
Dung lam sonang pangkilalaan ni si Panjahatua Todosdiari, sai laho rna rohana tu baoa na rnangkujur aili bolon sibolang i.
Tung so ra longkang do sian rohana: baoa na rnartali-tali bulung ni sampilpil. Sipata songon na diida ibana do,jumpa podornpodorn bolak ibana; alai tung so dapot do ditanda rupana, ai tong do martali-tali sarnpilpil ibana nang di nipina i.
Dung urnmaha dihilala ibana, nunga rnanang na piga hali disungkun amana i ibana, rnanang na sintong do jolma na niidana i. Betak na hujur ni sada sian donganna do na mangonai i.
"Ndang Arnang!" ninna si Panjahatua Todosdiari; ndang adong hujur ni rnanang ise sian hami na rnangonai; ndang asong rnata ni hujurnami na rnarlapu rnudar.
Ai nang pe rnansai hansit huhilala bitishu na sinarbut ni aili i, ndang adong anggo rnago rohangku. Tangkas situtu do huida aili i songon na sulon jolo; dung i ditahop rna baoa i; huida rna dimonsakkon; surnurut saotik tu pudi, dung i dipantornhon rna hujurna i. Toho do hona parate-ateanna i, ba runggang rna aili i; huida do tangkas, dirintak ibana hujurna i sian parate-ateanna i. Ndang halinu na huida i, tangkas do jolma songon hita on.
Holan ala ni tali-talina sampilpil i do urnbahen so dapot huida bohina!"
Dung i sai rnanginongi rna roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon! .
Dung i di na sadari ro rna tu rohana, na rnasa tu dirina sandiri. Sude do hujurnasida na sahuta i ndang bolas pantik tu aili bolon sibolang i; holan hujur ni si Partiang Nabulus do na rnasuk dipantornhon.
Tubu rna rohana naeng laho tu si Partiang Nabulus; alai diingot rna lea ni pangkilalaan ni parripena i, ala hata-bata ni pangisi ni huta i;
duna i diboto muse do antong arsaknadisa siala parlintun ni si Bagas Marhuaor.
Gabe sai sundat ma rcija i mandapothon si Partiang Nabulus, ala sai alang rohana! Songon i do tutu sipata na ritasa di ngolu ni sasahalak, molo dung adong alang ni rohai nang pe nian raja do ibana, alai gabe sundat do daulahon na di rohana.
Alai ro ma dina sahali pardihutana mandok, "Atehe, Anak ni Namboru! Beha do roham, umbege hatorangan ni anakta i, taringot tu baoa na rnamantorn aili bolon sibolang i?
Anggo ahu porsea do ahu di hata ni anakta i, ai nang dung sahat tu jabunta on, ndang dung rnago rohana! Alai ise rna didok roham baoa na paluahon anakta i sian hamatean i? Ai 'nda na songon i do i dohonon? Aut sura rna sai dipaima aili i di toru ni hau panjangkitanna i, nda mate boti rna ibana, molo sai marmudari patna i, so adong na mangubati?
Diingot ho do tahe Anak ni Namboru, na holan hujur ni si Partiang Nabulus do na bolas mamantom aili i, uju na naeng soroonna ho? Ua sungkun majolo ibana!"
"I rna da Boru ni Datulang! ninna Raja Parsahala Sotarihuthon. Nunga manang na piga hali ahu sai naeng laho rnanungkun ibana , alai sai sundat. Sai alang rohangku marningot angka na salpu i.
Tole baru lintun dope anakna si Bagas Marhusor . ... Alai saut namajolo laho ahu annon manungkun!"
Dung holom ari laho rna Raja Parsahala Sotarihuthon tu jabu ni si Partiang Nabulus; toho baru simpul mangan bodari dope nasida!
Tarsonggot situtu do nasida sude marnida raja i, dung diungkap pintu naung sinordahan hian .
''Ba apala aha huroha rajanami na ringkot, umbahen ro r;ija i tu jabunami on; ai nunga pola borngin!" ninna si Partiang Nabulus.
"Jolo hundul rna ahu da, asa hudok sidohononku!" ninna Raja Parsahala Sotarihu thon.
"I do tutu da!" ninna Nai Bagas Marhusor, huhut dipahembang m a lage na im baru.
Hundul rna tutu raja i, dipaula songon na batuk-batuk; dung i ninna rna, " Ai laos so adong do tarbege barita ni si Bagas Marhusor?"
"Ndang adong dope, rajanarni ! I rna arsak bolon di harni! .. ninna si Partiang Nabulus.
''Ba sai horas-horas rna ibana da, nang pe so adong dope buitana!" ninna raja i.
"Anggiat rna tutu!" ninna Nai Bagas Marhusor dohot pujuluonna.
Dung i tornpu rna didok Raja Parsahala Sotarihuthon, "Ai boi do tahe huida jolo hujunni?.,
"Ba bolas do rajanarni, hubuat pe jolo sian parpeopanna an!" ninna si Partiang Nabulus; dung i hehe rna ibana rnarnbuat hujur i, jala dilehon rna tu raja i.
"Na denggan rna tutu hujur on!" ninna raja i.
Sai songon na diapus-apus rna huhut matana i. Dung i songon na rnarpingkir rna ibana bagas, songon na laho rohana mansai dao.
"Ai beha huroha rajanami, umbahen songon na dao idaon rohamuna mangaranapi?" ninna si Partiang Nabulus.
"N dang pol a dia nian!" ninna raja i, "alai nunga di boto ho ra na masa i, pinaboa ni angka parburu i taringot tu baoa na martali-tali sarnpilpil i. lbana do na mamantom aili bolon sibolang i dohot hujuma ; anggo hujur ni si Galutu nahinan ndang diterge.
Jadi, laho rna rohangku tu hujunnon , ai holan on dona bolas manombuk badanna uju i!"
"lse rna i tutu baoa na martali-tali sampilpil i? Banunga diida raja i, ba dison do hujurhi!" ninna si Partiang Nabulus.
"Mauliate rna da, nunga huida tutu!" ninna raja i ; dung i mulak rna ibana tu jabuna.
Dung sahat di jabu, pintor disungkun pardihuta ni raja i do ibana, ninna rna, " Beha do Anak ni Nam boru! Disi do hujuma i?"
"Disi do Boru ni Datulang ; husuru do dibuat, jala huapusapus dope matana i. Ba tung ise rna i tutu, na bolas mamusa aili bolan sibolang i?" ninna raja i.
Dung dipangido Raja Parsahala Sotarihuthon hujur i berengonna, pintor mangantusi do si Partiang Nabulus rnanang dia tujuan ni raja i.
Ndang adong tutu manang hujur dia di huta i, na bolas mamantorn aili bolon i tingki i, so holan hujurna. Asa rnolo so disi
hian hujur i, dapot rna botoon ni raja i, na hujumasida do na pi64 nanske ni baoa na martali-tali sampilpil i.
-·Hape disi do hujur i .... ndang diboto raja i antong, na adong dua sarupa hujur di jabu i, jala hujur pusaho nunga diboan si Bagas Marhusor lintun.
Anggo si Partiang Nabulus tung las do rohana, dung dibege barita ni si Panjahatua Todosdiari, anak ni r(\ja i, taringot tu parmate ni aili bolon i.
Didok ibana rna tu pardihutana, "Unang be sai marsak ho, ale Boru ni Datulang! Hudok rna tu ho, nunga songgop huroha habaranion ni ornpungna tu anakta i. So tung puas sian ho tu ruar. Si Bogas Marhusor do i na mernantom aili bolon i mate, jala hujurhi do na pinangkena i!"
Jadi, dialusi pardihutana i rna ibana, ninna rna, "Sonang situtu rna nianrohangku, ale Anak ni Namboru, aut sintong songon na ni dokrni; on holan na niagak-agakmu do i !"
"Ndang adong hujur na bolas rnamantorn aili na rnarbegu i, so holan hujurhi. Ba beasa pola ganggu gope roham? "ninna si Partiang Nabulus.
"Sai sin tong rna hatami, ale Anak ni Nam boru. Agia pe na di tombak Iongo-longo i ibana, asal rna horas ibana!" ninna pardihutana i.
"Ndang sala agahangki; pos rna roham!" ninna si Partiang Nabulus mangalusi.
· Tutu dona sinura ni ama nisi Bagas Marhusor i.
Ai sude do umbotosa, na so adong hujur na bolas mangonai tu aili bolon sibolang i, so holan hujur na sida. Molo songon i dope jonokna inganan hamatean ni aili i, ba 'nda tung ro halak sian luat na dao, laho rnangurupi anak ni raja i. Ai i rna i dohonon, nang pe laos dirnatehon aili i.
Sin tong do, ndang dao dope si Bagas Marhusor sian huta Lobu Sotartaban nang dung tolu ari ditinggalhon huta. Ai dung sahat ibana tu Tornbak Naholom, jala holip rna tano hatubuahna, tornpu rna songon na digohi lungun rohana. Hira na so bolas be dinunuti ibana dalanna. Sanga do ibana songon na maot-aot disi, ndang diboto, naung lam jonok i ibana tu huta.
Nunga loja situtu ibana; jadi rnaradian rna ibana di toru ni hau na rugun, jala disi rna ibana marpeak-peak . Dung i ro rna sada pidong, tar songon balga ni hatu11it, habang tu dangka partoru ni hau i.
Sai songon on rna pangkulingna:
Tartoli-toli tulu-tului,
Tartoli-toli tulu tului!
Alai asing do soarana i ditangkup si Bagas Marhusor, ai tangkas do dibege ibana songon on didok pidong i:
Patio-tiop rna hujurmi!
Sai talu do annan rnusumi!
Sai rnangkuling-kuling dope pidong na songon hatullit i rnanang na sadia leleng nari; dung i ratpodorn rna ibana.
Lambok situtu antong di inganan i, jala angon-angon alogo rnangornbus. Jadi, rnamipi rna ibana, diida rna ro sada natua-tua na surnan situtu tu amana. Bontar do sude obukna, jala ganjang do janggutna dohot rnisena .
Lambok do simalolongna rnanganotnoti si Bagas Marhusor,jala didok rna, "Nunga dibege ho pidong i rnangkuling? Ho do na naeng '. pangkulinganna . Unang pola rnabiar ho! Patiop-tiop rna hujurmi, sai talu do ann on rnusurni!.
Alai so tung diulahon ho na geduk , jala urupi donganrnu na targogo t!"
Dung i dijarna natua-tua i rna sirnanjujung ni si Bagas Marhusor ; songon na adong do didok laho rnamasu-masu ibana.
Jala tornpu rnago natua-tua i.
Tarsonggot rna ibana, laos hehe rna.
''Ba na rnarnipi do ahu hape!" ninna si Bagas Marhusor; huhut rna songon na rnatana rnamereng hurnaliang; ai songon na di lam bungna dope dihilai<i ibana natua-tua na niidana di nip ina i.
"Beasa surnan tu Darnang huida natua-tua na di nipingki? Aha do ulaning lapatan ni i?" ninna rohana di bagasan .
"Mauliate rna da ornpung; hupatiop-tiop pe hujurhon! Sai talu rna tutu rnusu na naeng rnangago ahu! Sai unang rna huulahon na geduk, sai rnargogo rna ahu rnangurupi angka na targogot!" ninna ibana, huhut rnarnereng dornpak ginjang.
Hape ndang disi be pidong na songon hatullit i.
Sai liat-liat di topi ni Tornbak Naholorn i dope si Bagas Marhusor rnanang na sadia leleng.
Tole rnarpabue disi angka hau jam bu dolok na tabo, songon i nang handis angka na tonggi. Toho rninurn do ibana di sada rnual
na rnapultak sian batu, di na binegena saara ni angka biang par66 bum na mangeak.
Mansai mabiar rna ibana, so tung ndada naungjonok angkajolma nuaeng manang di dia humaliang ibana, na huhu t laos mangeahi ibana. J adi, dilului rna partabunianna.
Adong disi diida ibana sada batu na lampas na surduk dao tu jolo, na suman idaon tu tarup ni sopo-sopo di balian.
Di ginjangna i tubu angka hare-hare, jala gok limut dompak bagasan. Songon liang di toru, ai batu bolon do manungkol batu na lampas i sian toru.
Tusi rna ibana marlojongi, ai tung so boi do berengon ni rnanang ise ibana disi.
Tangkas do dibege ibana songon na maralo angka biang parbum i; dung i tarbege rna adong na markaing-kaing songon nahansitan. Dung i tompu rna hohorn!
Tarbege rna muse angka soara na manjoui angka donganna asa rnanjangkiti be tu hau na jonok .
Tung so tarhatahon do biar nisi Bagas Marhusor.
"Aha do ulaining na masa?" ninna rohana di bagasan.
Alai tarsingot rna ibana tu natua-tua na ubanon i, na surnan tu amana , na niidana di nipina. Tompu rna muse songon na dibege adong soara na mandok:
Patiop-tiop rna hujurmi,
Sai talu do annon musumi!
Dung i ihut rna muse dibege soara na mangihut:
So tung diulahon ho na geduk, Urupi donganmu na targogot!
Dung i haruar rna ibana sian partabunianna i, ai tangkas do ditanda ibana deba soara ni na manjoui i.
"Sian hutanami do on tutu! Ba didok natua-tua i do, ingkon urupanku na targogot. -
Manang sian dia parrona, ndang diboto ibana mandok; tung songon i do tompu songgop tu rohana: ingkon aili bolon sibolang i do nuaeng alonasida; jala ndang adong nanggo sada hujurnasida na bolas mamantom aili i.
Satongkin nari ro rna muse tu rohana mandok, "Pasom bu rna tusi, ai ala ni angka i do, umbahen songon ilea hami sude; angka i do na mangalele ahu sian huta, umbahen na di tombak on ahu nuaeng mangolu songon angka bodat dohot herek.
Alai tompu rna dipirpirhon ibana sian pingkiranna pangalaho i; dison nam<a patuduhononna holong ni rohana tu dongan sahutana jala pangoloionna di hata ni natua-tua i, na ro di nipina.
Dung i marhombang sila rna ibana di ruar ni partabunianna i, didok rna hata na pinodahon ni amana, huhut ditiop hujurna i :
Sada sihor-sihor, Bagas manom buk langkat. Di rigat pamolaan. Ndang bolas halak na tigor, Taluhonon ni najungkat, Mambahen tu pargadisan.
I pe da ale ompung! Papir rna tondingku , Patoinos rna rohangku! Padasip majari-jaringku , Mamantomhon hujur on , Tu sipangago na ro!"
Aha do i? Songon na adong mandampol dagingna , jala dihilala ibana rna tamba gogona, jala ndang adong be manang aha biar di bagasan ibana.
Jongjong rna ibana , dung i dibuat rna bulung ni s ampilpiJ, dibahen rna i tali-talina, unang adong na mananda ibana annon.
Dung i dilojong na dompak soara i!
Sanga dope diida ibana aili bolon sibolang i marngat-ngat tambihul nisi Galutu , na mangangguk bingar i; tung maniak do ate-ate ni si Bagas Marhusor i.lmbegesa, alai nunga tarlambat ibana; apala sangkidop mata do dohonon. Dung i tongkin nari runggang rna si Galutu.
Diida ibana rna muse si Panjahatua Todosdiari, anak ni raja i, na naeng manjangkit tu hau i. Hape songon hilap do aili i humusor, jala marlojong; dung i disalbithon rna bitisna; manetehi rna mudar i tu toru!
Nunga haruar si Bagas Marhusor sian ram ba i, jala di adaran na sae i nama ibana nuaeng jongjong . Songon na masipanotnotan rna ibana dohot aili bolon i; hira na rap mamasang pitonggamna be.
Alai tangkas rna muse dibege si Bagas Marhusor soara na mandot : Patiop-tiop rna hujunni,
Sai talu do annon musumi!
Mansai gomos rna antong ditiop hujuma i! .
Di tahop aili i rna ibana, alai dimonsakkon rna otik tu pudi, jala songon na sumurut rna ibana tu pudi; dung i dipantomhon rna hujuma i. Toho do tu pamunuan i, tar di lambung ni bugang na paJjolo.
Pintor peak do antong aili i, ndang bolas nanggo humusor, ai tombuk do ate-atena i.
Dung songon i laho rna si Bagas Marhusor mulak tu ram ba na potpot i. Mansai las rna rohana, ala talu do tutu musuna dibahen hujuma i.
Lam neang rna pangalangkana, lam margogo sude pamatangna dihilala. Dung tar dao ibana, disampathon ibana rna tali-talina na sian bulung ni sampilpil i. Ala ni tali-talina i . do urn bah en so adong mi mananda ibana; masipanotnotan do ibana sanga dohonon dohot si Panjahatua Todosdiari dung mate aili i.
J ala tingki na maralo i pe ibana dohot aili i, ndang lingkang simalolong ni anak ni raja i sian ibana; alai ala ni bulung ni sampilpil na tinalitalihonna i, ndang tartanda mariang ise ibana.
I rna alana, urn bahen sai songon turi-turian dihilala pangisi ni Lobu Sotartaban, barita taringot tu baoa na mamunu aili bolon i.
Bangkona rna i, lam leleng lam jebu rna barita i!
Angka ama na so dohot marburu hatiha i, dohot do ango marbaritai. Adong do sian nasida mandok: songon perak do mata ni hujur ni baoa i; marhillong di las ni ari i.
Na deba mandok, bosi do sitiopanna;jala sumurung do gaqjang ni baoa i sian jolma na somal. Apala parbiar bolon sian angka parbum i, na manabunihon bohina tu balik hau i pe dohot do marbarita. Sanga do ninna ibana, diida bohi ni baoa i apala sangkirdop, ala toho alit tali-tali sampilpilna i tu dangka-dangka na metmet. Na uti antong baoa i, suman dope doli-doli dohonon! Alai songon na marapi do simalolongna.
Sude do nasida mandok, tung parasi roha do huroha baoa i, ai dipalua nasida antong sian parmaraan bolon i. Aut unang na tarlambat ibana ro, nang si Galutu pe, ndang sanga mate!
Alai taheninna na debanaung arina do mate ibana.
Dung i halongangan do parmago ni baoa na mngkujur aili bolon i; songon parmago ni tim us do pann agona.
"Tompu do so tarida ! ninna n .! · angka parburu i!
A dong do tutu boru ni Raj a Parsahala Sotarihu thon; na uli .boruna i, sibahen las ni roha di tonga-tonga ni angka namarbaju , jurnpa marpungu. Alai ndang apala i, na hinalashon ni angka donganna, tung bulus ni roha ni boru ni raja i do, denggan ni rohana mamereng angka donganna. Alai songon i do nang tu angka natuatua. Sintong rna antong goarna: si Lantio Bulani .
I rna na pinangido ni si Partiang Nabulus asa gabe parurnaenna, dung sai didatdati Raja Parsahala Sotarihuthon rnandok tu ibana, asa dipangido lomo ni rohana . Ndang laho rohana di tingki i, na gabe siparengkelan pangidoanna i, na gabe paleahon nasida na saripe, jala na gabe mula ni singkam rnabarbar, parlintun nisi Bagas Marhusor.
Sude do diboto si Lantio Bulani; diboto ibana do pangkataion ni amana dohot inana , jala ndang ditolopi rohana i.
Di na sahali dihabaranihon ibana do mandok, " Aut unang na sai didatdati Arnang , ndang pola olo nasida rnandok rnanang aha. Ba ala tarsosak nasida, ba gabe didok rna tutu pangidoanna sida ; na patut do Amang pangidoaon ni halak na dumenggan di ngolu on. Asing rna jolo rnanang na dapot i manang na so dapot!"
Mengkel do Raj a Parsahala Sotarihu thon urn bege hata ni boruna i. "Na sai huolo-oloi i rna borungkon, urnbahen barane rnandok hata tu ahu!" ninna rohana.
"Unang sai dohoti pangkataion ni natua-tua, da borungku!" ninna pardihuta ni raja i; huhut rnengkel suping ibana .
"Na toho do hubege, lnang na basa!" ninna si Lanti Bulani; dung i rap rnengkel rna nasida na tolu.
Sai longang do nang si Lantio Bulani urnbege barita ni ibotona i, jurnpa sai disungkuni amana i ibana taringot tuna rnasa i. Tamba longang rohana, dung didok si Panjahatua Todosdiari na so bolas diid& bohi ni baoa i, ala rnartali-tal i bulung ni sampilpil.
"Aha do alana tutu, urnbahen so olo halak i patandahon dirina, songon i rna balga ni parmaraan binolusna. Jala diboto ibana do, ingkon lehonon ni raja i rna upa na balga di ibana, aut olo ibana patuduhon dirina!" sai ninna roha nisi Lantio Bulani.
Di boto di taringot tu amana, raja i, na laho rnandapothon si Partiang Nabulus; anggiat boi sulingkitanna rnanang na diboan si bagas Marhusor do hujur na pinangke ni amana rnamantorn aili i, jurnpa laho rnangalotong raja i hian nama nian .
Di na sadari rnansai langa do halak di huta; toho rna di sagang ni an ; jadi , diida si Lantio Bulani rna Nai Bagas Marhusor rnanjornur erne di jolo jabunasida. Dipaula ibana rna rnangalele rnanuk sian dapur nasida , sai dilele, jala sahat rna tu lam bung jabu ni halak si Bagas Marhusor. Dibereng rna dornpak hambirang dohot siamun, ndang adong tutu jolma.
Jadi , didapothon rna Nai Bagas Marhusor, jala nanget rna didok , "Ate inang! Ai piga do hujurmuna? Adong do dua?"
Mansai tarsonggot rna Nai Bagas Marhusor ; didok rna, "Ndang huboto rnanang aha taringot tu hujur da Lantio Bulani!
Ai aha rna taringotan ni namarbaju anggo angka na songon i, ai angka ula-ula ni ama-ama do i; rnanang doli-doli!"
" Laos so dialusi hamu di I nang na husungkun i!" ninna si Lantio Bulani rnengkel ; "ndang pola rnanang nadia . Nasai loja do ahu dibahen turi-turian na rnasa di tornbak i, i rna di parmate ni si Galutu i; tingki na diharap ni aili bolon i bitis ni ibotongki! MoJo dipaboa hamu tu ahu , na dua do hujurmuna , jala na diboan si Bagas Marhusor do sada , nunga huboto rimpun ni turi-turian on !"
"Boru ni raja ni sangap do ho da , Lantio Bulani ! Nunga sian on amanta , jala torang rnangkatai dohot amanta; nunga disungkuni raja i, rnanang aha na ringkot botoonna. Marhua dope ho ro sai
rnanungkuni. Ndang diboto ho, rnanang na beha balga ni arsakna71 mi nasaripe, di parlintun ni anakki ! Naeng manambai arsaknami dope ho?
Nunga ro ho pasigat-sigat bulung ,
parigat-rigat bulung gaol.
Nunga ro ho pasigat-sigat hinalungun ,
Mangarungkari hinadangol .
Unang be sai datdati!" ninna Nai Bagas Marhusor; dung tangis rna ibana .
"Unang pola tangis hamu , .inang !" ninna si Lantio Bulani. "Dana i ahu annon, molo diboto halak on ; ndang adong i tujuanku. Ndang na pasigat-sigat hinalungun ahu inang, manang na mangarungkari hinadangol.
On do na naeng dohononku : Molo tutu do dua hujurmuna, jala na bolas mamantom aili bolon i, i rna di si Bagas Marhusor, ba ... nunga tung balga utangnami tu hamu! Nunga leleng i sai hupahusor-husor di bagasan rohangku, jala longang do rohangku, ndang dapot didodo Damang i.
Alai ndang huboto, betak na ditabunihon do i; ndang ringkot botoonku. Bereng rna inang! Sahali amanta jabu on paluahon Damang sian hamatean. Paduahon muse , molo songon na diagak rohangki, dipalua si Bagas Marhusor do ibotongku sian hamatean . .. Idona husulingkiti; hape gabe tangis hamu, lnang !"
Sai dipanotnoti Nai Bagas Marhusor rna namarbaju uli i, na lambok mangkatai i; dung i mansai holong rna rohana marnidasa.
Dung i ninna rna, "Botoonta do i muse ; laho rna ne , annon adong halak marnida hita Qison, so tung lam tamba angka hatahata. Na dengganjala na lambok do roham!"
Mengkel rna si Lantio Bulani , dung i laho rna rnulak tu jabunasida.
Dung simpul rnangan bodari, dipaboa Nai Bagas Marhusor do tu patjuluonna taringot tu na rnasa arianna i; i rna parro nisi Lantio Bulani, boru ni raja i tu alaman nasida.
"Dia rna tutu lapatan ni i; aha rna ulaning na nidokna?" ninna si Partiang Nabulus. Ujungna rnengkel rna ibana!
"I ma alusna; i rna na nidokna!" ninna pardihutana i.
langgo si Bagas Marhusor mulak rna tu partabunianna na paijolo; disi rna jolo sai hundul ibana , sai songon na martutungkian. So pamotoanna manang beha alana, tompu rna digohi lungun rohana; malungun rna ibana di inana, di amana dohot di anggina, dohot di hutanasida tahe.
Tole muse nunga adong sasintongna dalan na denggan di ibana laho mulak tu Lobu Sotartaban . Nunga mate dihujur ibana antong aili bolon i, nunga dipalua anak ni raja i sian parmaraan bolon .
"Alai tahe, nunga mate si Galutu; nda tung sanga be pangisi ni Lobu Sotartaban marlas ni roha marningot iba!" ninna rohana di bagasan.
"Dung i beasa rna pasombuonna si Galutu sangan dipamate aili bolon i!" Tupa i do dohonon nina deba, mardomu rna ala si Galutu dona gumogo paleahon nasida suda.
"Ndang tahe, ndang mulak ahu tu huta!" ninna si Bagas Marhusor, songon na pagomoshon rohana.
Dung i dinunuti rna dalanna manopi-nopi Tombak Naholom, songon na mangeahi situjuon na so tarida jala na so binoto. Sai hurang hatop didok rohana na mardalan i, asa haru dao.
Sai songon na rnulak rata dihilala ibana sude na hansit na tinaonna i.
Songon i rna diluahon patna i ibana, rnamang dornpak dia rna diboan . Jadi, ujungna sahat rna ibana tu sada huta, alai songon na tarmali tondi rna ibana rnidasa.
Tung holan na rnamiang do pangisi ni huta i, tarida be rusukna ; simalolongna pe songon na pulsik nama idaon. Lambat-lambat do angka na rnagodang rnardalan, ala na so ada gogo; jala angka dakdanak pe, hira na so targulmithonsa do dagingna.
Di adaran i pe tarida do angka lornbu, holan na rnamiang, na daol-daol jong-jong, ala so ada duhut gagatonna , so holan padangpadang na rnahiang.
Mansai rnabiar do pangisi ni huta i rnarnida si Bagas Marhusor , na maniop hujuma i; hitir-hitir do pamang an nasidajurnpai mang - katai , jala hira so tarb ege do soarana na haruar i.
"Rajanami!" ninn a sad a natua-tu a ; "Marhua do hamu tuson ?"
"N a niluahon ni pathu do ahu tu h uta m un a on ; dia do tahe goar ni hut a on ?" ninna si Bagas Marhu sor.
" Lumban Sipogos-pogo s do rajanami!" ninn a natu a-tu a i.
Suman do songon bagot si Bagas Marhusor jongjong di lambung ni natua-tua i ; mansai asi rohana marnidasa , dung salpu songgotna na parjolo.
"Beasa rna songon i niang hamu sude?" ninna ibana manungkun.
"Ndang adong sipanganon, rajanami!" ninna natua-tua i.
"Ba beasa rna so bungkas hamu sian huta on?" ninna si Bagas Marhusor ; sai bidang tano on sahat tu bariba adu ; sai godang ni tano na napu di luat na asing!"
"Ba ndang margogo be hami morot , rajanami!" ninna natuatua i.
Dung i dipamanat si Bagas Marhusor ma pargadongan ni huta i ; toho adong disi na manuan , adong muse na mangkali. Holan sada hau-hau ma dibahen be mangula pargadongan i ; suman tu mata ni hudali.
Diingot ibana rna na masa di huta nasida ; somalna tolu do mata ni h_udali dibahen, jala angka na gogo mambahen opat matana ; sitiopanna pe pangko na pir jala na ganjang .
Hape dison dua jcngkal do hau-hau na pinangke nasida.
"Ba beasa rna songon i gait pangula ni tano on dibah cn ha74 mu?" ninna ibana. "Suman do dibahen hamu tu na mandungkirdungkir!"
"Beha bahenon da amang ! I do na tolap gogo ! " ninna sada ina mangalusi.
Tung maheu do roha ni si Bagas Marhusor paida-paida na masa i, suman do diida pangisi ni huta Sipogos-pogos on tu na "marsiajar maningkot" .
Mansai metmet do aek na rnamolus sian lambung ni huta i; ndang taraupsa nanggo angka bulung-bulung i , ai na salili do dohonon nalgana.
"Ai ndang adong batang aek di dolok ·adu?" ninna ibana manungkun sada arna.
"A dong do nian rajanami , alai beha rna bahenon laho tusi, jala sian dia rna gogonami rnanorbani tano i ?" ninna ama i.
Dipamanat iban a rna adaran na hasang i; alai aut sura dibolus aek i, ba bolas dope i napu jalalomak sude duhut-duhut i.
"Ndang na haurupan be halak on ; hohana ma tusi!" ninna rohana di bagasan:jala mans ai jut ma rohana.
Al ai songon na dibeg e ma soara ni natua-tua na ro di nipina i: U nang ulahon na ged uk!
Urupi angka na targogot!
"Oio tahe, betak na bolas dope urupanku halak on !" ninna rohana .
Jadi, laho ma ibana dornpak dolok; jadi dung adong ibana sangornbas na rnardalan i, diida ibana rna sada batang aek na balga. Tung une do aek padalanon sian i tu adaran ni hu ta Sipogos- . pogos i.
Dipature ibana rna hudalina, sian hau na pir rnatana; dipature rna huhut hau tin1bilang. Dung i diburburi ma tano i, patiurhon dalan ni aek i. Tung sagunt gogona do ibana na rnula-ulaon i; tung so diboto do idaon na loja.
Ujungna saut do tutu sangkapna i; ai bolas rna dibahen ibana aek i rnamolus sian adaran na hasang i. Las situtu rna roha ni pangisi ni huta Sipogos-pogos . Dohot do angka lornbu i rnarlas ni roha, ai bolas ma minurn saguru lomona.
Lam leleng lam tubu rna angka duhut-duhut, rnangirnbur ma angka rumpu t manis do hot angka orna . Rata-rata rna an tong adaran i idaon, ai tung dipaunc-une si Bagas Marhusor do dalan ni aek i, asa sude tano dapotan aek.
Dung gabur tano i, dipalipe rna muse sian i, asa dibahen angka pargadongan;jadi lam godang rna antong gadongnasida.
Nunga tung las roha mamereng adaran dohot pargadongan i.
Nunga lam mokmok angka lombu na di adaran i, ndang be daol-daol jong-jong; alai nunga maringkati dibahen hipasna.
Ndang holan i, sude pangisi ni huta i, nunga lam godang sipanganonna, nunga lam sihar panailina ala nunga lam hipas pamatangna.
Jadi, di na sadari dipapungu si Bagas Marhusor rna sude pangisi ni huta i, didok rna: Nunga lam hipas huma nian, ala nunga lam godang sipanganonmuna; alai hurang gogo dope hamu huida.
Nunga lam mok-rnok angka lornbumuna; jadi, asa haru hatop hamu margogo, ba taseat rna sada-sada lornburnuna i, asa mangan jagal hamu , rninum hua-hua; asa surnuang gogomuna.
Molo dung rnargogo hamu, ba malo nama hamu mangalului angka ulaonmuna na tama, pature angka adaran panjarnpalan na lomak, pabidang angka pargadongan dohot angka na asing i.
"Na uli rna i, rajanami!" ninna angka ama i.
Jadi, diseat nasida rna tutu sada-sada sornbu i; butong rna nasida mangan jagal dohot rninum hua-hua; pintor hatop rna surnuang gogo nasida.
Sahali tolu ari rna diseat nasida lorn bu i.
Dung adong sampulu lombu diseat, nunga be mitjahiijak panglSI ni huta .i; nunga be songon nahinan pangkilalaan ni na deba; nunga mulak tondi tu ruma.
Tubu rna roha ni angka natua-tua ni huta i, asa pabangkiton si Bagas Marhusor gabe raja di huta i.
Didok sada na tumua rna: "Nunga lam hipas hami dibahen ho ale rajanami ; nunga lam godang gadong nami; jampalan pe nunga lomak jala lam bidang. Ba ho rna ba gabe rajanami di hu ta on ! "
Andorang so hualusi hamu, adong nian naeng sungkunonku: "Ai ise hian do huroha rajamuna?"
"Ndang na tarturihon be i nian da rajanami, ai dung mate rna raja i, gabe mardangol hami ! Ba molo sai naeng botoon ni raja i, ba bolas do paboaon anggo saonari, ai nunga songon na margogo hami;jala maniop sinjata pe barani rna hami tongkin nari.
Alai anggo tingki na gale-gale i hami sude rajanami, ba tung so barani do hami mangkatahon.
Ro do sada sian huta na dijulu adu nabaru on, ba dibunu rna rlijanami, ala so olo rnaneahon diri, disi sahat rlija na marmusu i tu huta on; Jadi dibuat rna sude artanami, sude sipanganon dohot sude nasa pinahan na adong di huta on.
Urnbahen na adong pe teba angka lornbu on, na toho do angka i di balian sahat tu potang ari. Jadi sanga do hami sude songon na niraparan, ai manang aha peso adong ditebahon musu i. Najorbut do na ro i, alai ndang sude paranganna i na roa.
Adong do sian nasida na rnarasi roha na maninggalhon otikotik sipanganon, nanggo apala di angka dakdanak; hape ro rna muse angka sisolhot ni raja i mandiori tu jabu, gabe dipam buati rna sipanganon na otik na tinggal i.
Jadi, dialusi si Bagas Marhusor rna nasida, ninna rna :"Mauliate rna angka amang di denggan ni rohamuna; dao dope si dalananku; tibu dope ahu borhat sian huta on. Asa ndang tarbahen ahu tinggal di huta on gabe rajamuna.
Alai adong do pangidoanku tu hamu! Unang be Lumban Sipogos-pogos bahen hamu goar ni huta on; olat ni on Lumban Parhehean rna goarna.
"Ba na uli rajanmi!" ninna angka ama na di huta i, manolopi hatana i.
Bornginna i marnipi rna si Bagas Marhusor; diipi rna ro muse natua-tua na surnan tu amana i. Jadi, dung diida ibana natua-tua i, manetek rna iluna ala ni lungunna tu natorasna.
Alai didok natua-tua i rna, "Unang pola nianetek ilum, ale dolidoli! Pir ma tondim; patiop-tiop rna hujurmi, sai na talu do rnusumi ! Las do rohangku marnida sude na binahenmu tu hu ta na pogos on! Diihuthon ho do podangku : ingkon urupan do na targogot .
MoJo sai nunutanmu dalanmu, sahat rna ho muse tu sada huta; i rna huta ni raja na jahat , na mangarampas sude arta dohot sipanganon ni huta on nabaru on,jala na mamunu rajana. e
Alai unang pola mabiar ho, asal rna diingot ho:
Unang ulahon na geduk, Urupi na targogot! Patiop-tiop rna hujurmi, Sai na talu do rnusumi!
Mansai las do roha ni si Bagas Marhusor rnanogotna i rnamingot nipina i. Tabo an tong hata ni natua-tua i, jala tung pos do rohana dibahen .
Dung rnanang piga ari martinading hata rna ibana, didok ma, "Ale angka Arnang dohot hurna angka Inang; nunutanku rna ku; borhat rna hu,jala tinggal rna hamu!
Nunga hubahen nasa gogongku mangurupi hamu, ai songon na tarmali tondi do ahu di rnulana i, dina huida hamu di harorongku tuson.
Nunga hipas be hamu, nunga butong-butong hamu rnangan sian parbue ni na niulamuna. Sai songon i rna hamu ringgas rnulaulaon, asa lam rnadurna hamu, Horas rna hamu sude!"
Jadi, ro ma sada amana tumua, ninna rna, "Santabi ale rcijanarni; nunga sai leleng hamu di tonga-tonganami, ndang hea dope husungkun hami goam1llna , jala manang na di dia do huta rnuna . Ndang hatingkian rajanami , betak adong di sogot-sogot ni ari na manungkun hamu , asa huboto hami paboahon!
Dung i ringkot situtu do botoonnami rajanmi, ai sai godang rna na uli dipatupa hamu di tonga-tonganami !"
J adi, dialusi si Bagas Marhusor ma nasida, ninna ma, "Lelengna i tutu asa disungk.un hamu goarhu,jala sahat tu sadari on ndang diboto hamu rnanang na sian dia ahu ro. Aut sura ro anggingku mangalului ahu, laos so diboto harnu paboahon . On pe bege hamu rna! Ia goarhu i rna si Bagas Marhusor, anak nisi Partiang Nabulus sian Lobu Sotartaban.
Dao do huta i sian on, rnanang na piga ari dalanan, alai ndang hatingkian tutu, betak a dong ringkotna!"
Dung i ditiop ibana rna hujuma mansai gornos; dibereng rna satongkin angka pangisi ni huta i, angka na so urnboto rnanang aha hajahaton di bagasan hapogosonna i. Tangis do nasida sude; dung i borhat rna ibana rnanuju dornpak julu.
Di na paturehon pamongkahan ni aek i nabaru on si Bagas Marhusor tu Lurnban Sipogos-pogos-na rnargoar nuaeng Lurnban Parhehean-nunga sai rnarpingkir hian ibana, na ingkon adong huta di julu adu.
Ai adong di na sahali diida ibana di batu-batu sungkot sada panguhatan na rnartali ijuk na piniu rnansai togu. Asa dung sahat
ibana tu pamongkahan i, hundul-hundul rna ibana jojo disi. Di78 ingot ibana rna sude sian mulana na niulana humophop huta i.
Tuani rna denggan diulahon ibana sudena i, ai tangk.as do tutu dipataridahon di nipina, na denggan jala na uli do i sude, na laos mamboan tua di ngoluna di pudian ni ari.
Dung adong ibana sangombas disi na hundul-hundul i, hehe rna ibana jala .ditulus rna dalanna dompak juJu. Leleng do ibana na mardalan i, asa diida hirdop ni huta di na dao.
Di na sai manatap ibana tu huta na dao i, tarsonggot rna ibana, ai am bat sad a ulok sa na bolon di dalan i. Marsisir im buluna mamidasa;jala adong rna i deba ala ni songgotna.
"Paloas ahu marsonang-sonang manganunuti dalanku, da Ompung!" ninna ibana.
Dung i tompu rna meret ulok sa i sian inganan i.
Ndang dope sadia dao ibana na mardalan i sian i, am bat rna muse sada ulok sonduk di jolona , songon na naeng manurbing ibana.
"Paloas al1U marsonang-sonang manganunuti dalanhu , da Ompung!" ninna ibana .
Dung i meret ma ulok sonduk i sian dalan i.
"Beasa ma pola ambat di dalan i nangkin ulok sa i; ba nuaeng ambat muse dison ulok sonduk?" ninna rohana dibagasan.
Dung i tompu ma mangkuling sada pidong na songon hatullit rupana:
Tartoli-toli tulu-tului,
Tartoli-toli tulu-tului.
Alai di parbinegean ni si Bagas Marhusor songon on do didok:
Jorbut do dalanmi,
Jamot bahen hujurmi!
Jadi, sulon ma ibana satongkin di dalan i.
"Aha do ulaning Japatan ni on sudena ? " ninna rohana di bagasan. "So tung na mangorai ahu ulok sa dohot ulok sonduk i, unang hununuti dalanhon? So sundat sai mangkuling pidong na songon hatullit on; ai tutu do ulaning na jorbut pardalanankon?"
Alai diingot ibana rna natua-tua na ro di nip ina i; jadi mulak rna songon na pir tondina; ndang mabiar be ibana.
"Nianma hununuti dalanhon; siida na ro rna!" ninna ibana. Dung i'dituh.is rna dalanna.
Dung i sahat rna ibana tu sada jampalan na lomak; toho do godang disi angka lombu manjampali, jala tung holan na mokmok do sude; so adong nanggo sada na mamiang; marmiak-miak nama im buluna idaon.
Adong do rnanang piga dakdanak parmahan disi; holan na gompis do sude, jala neang-neang patna rnarlojongi.
"Bu tung suhar-snhar .ni pangalaho ni Lumban Sipogos-pogos nabaru·on do on!" ninna roha ni Bagas Marhusor.
Tongkif! nari diida· ibana rnaangka dakdanak pann.ahan i rnarpungu, masitiopan huhut Dung i rnarende rna nasida :
Tole rna rnarende,
Ende na tabo begeon.
I rna da tahe ,
Na pasonangkon sipareon .
Ai aha rna na hurang?
Suksuk do sipanganon .
Pasornbu rna roham,
Unang adong holsohon!
"Dago sonang ni roha ni pangisi ni huta on huroha, rnolo i do tutu ende ni pangisina!" ninna si Bagas Marhusor di bagasan rohana .
Nunga jonok ibana tu huta i; jadi, tarsingot rna ibana tu pangkuling ni pidong na songon hatullit i :
Jorbut do dalanmi,
Jamot bahen hujurmi!
Adong rna diida ibana disi sada hau na balga, i rna ru gmoaran sarurnamaek; tusi rna idana laho jala disurdukkon rna hujuma i tu toru ni bonana i, di holang-kolang ni angka uratna.
Dung i laho rna ibana rnanjonohi harbangan ni huta i. Tornpu rna diida ibana sada halak ro sian balik ni hau, didok rna tu ibana, '' Ai rnarhua ho tu hutanami on, lae? Ise do ho; sian dia do ho jala laho tu dia do ho?"
Dung i dialusi ibana rna, "Sian Lobu Sotartaban do ahu , lae! Si Bagas Marhusor do goarhu jala na rnardalanai do ahu ba gabe sahat rna tu huta on.''
''Sian Lobu Sotartaban ho? Na jingar rna tutu hutamuna, so bolas tartaban. Beha huroJta da prang ni jolrna disi, urn bahen so bolas tabanon?"
So panagaman ni si Bagas Marhusor, ditinju baoa i rna tangkuhuk ni si Bagas Marhusor rnansai gogo , pola rnarpetor-petor dihilala; dung i tungkap rna ibana.
Ditinju dope bona ni pinggolna, gabe so rnarroha be ibana.
Dung tahuak rnanjotjoti taJjolrna rna si Bagas Marhusor, sai sungkun-sungkun rna rohana rnanang na di dia do ibana rnuaeng. Dung tiur ari, adong rna na ro marnereng ibana, jadi dipaula rna songon na so rnarroha . dope ibana,
Disipakkon b'aoa i rna tanggurungna dohot patna, songon na rnamareso , rnanang na tutu do na so rnarroha dope na peak i. Alai dipaula si Bagas Marhusor do , songon na so dihilala sipak-sipak ni na ro i; sai jogal do dibahen pamatangna , suman tu pamatang ni halak na gonggong dope .
"Ba na so marroha dop e ho?" ninna baoa naro i.
Tongkin nari ro rna raja ni huta i, na rnargoar Raja Panonggak .Jing ar , na so umboto asi ni roha. Disungkt.m raja i rna : "Beha, nunga taJjolma ibana? Asa tabeangkon! "
"Ndang taijolrna dope nijanami. ai husipakkon , so nanggo dihilala ; huroha rnagogohu do bona ni pinggolna i dipasak dohot tinju-tinjuna i, umbahen songon i leleng sai so rnarroha!" ninna baoa na rnamare so i.
"Antong pasornbu rnajolo peak disi !" ninna raja i.
Di sada jabu na tarulang do dipeakkon si Bagas Marhusor; dibereng ibana rna dornpak ginjang, nunga rnatornbuhi tarupna i, jala dorpina pe nunga rnaloha deba.
Toho pesta do di huta i, jala mangihuthon soara na binege ni si Bagas Marhusor , ba tung rnarlas ni roha bolon do sude pangisi ni huta i.
Holan surak-surak las ni roha do tutu na tarbege!
Tar suhi do parpeak ni jabu na tarulang i;jadi ndang pola rnabiar ibana hurnusor , asa bolas diida ibana na rnasa di huta i. Mura do ibana rnanatap tu ruar , ala rnarbolhapan do dorpi i.
Dapot do tutu diida ibana alaman pannanganan ni huta i !
Nunga bosur be nasida na rnangan i; dung i rnangkohon rna satongkin. Dung i tornpu ·rna dibege si Bagas Marhusor adong na mangkatai mansai gogo, songon na siar nama begeon.
Raja Panonggak Jingar rna huroha na mangkatai i.
Godang situtu do na dapot ditangkup si Bagus Marhusor hata ni nija i, alai tung ngali nama sude pamatangna dihilala, dung di- ·bege ibana raja i mandok: "Nunga dapot tingkina , asa pamele hita tu sombaon Ompu Raja Borotan; anggo sahali on ingkon las do roha ni sombaon i bahenonta.
Tung na dipatoho do ari on, ari na uli rna on an tong; ai ro halak na so tinanda tu hutanta on mardalani, ba laos ditinju sijaga harbanganta gong-gong. Peak-peak do nuaeng di jabu na tarulang an; so pola tinali ai so ra marroha dope.
I rna bahenonta gabe pelean tu Ompu Raja Borotan.
0, Ompu Raja Borotan,
J alo rna pelean ,
Na sian hutanami on .
Sinur bahen pinahan,
Gabe na niula,
Mamora sude hami on
Partimbo hami bahen,
Sian saluhut huta na adong.
Pelean na umuli,
I rna lehononnami antong!
Horas rna hita on sude! Horas!"
Marsoara na gogo rna angka jolma i mandok : "Horas rna tutu hita on sude!"
Sidung na mangkatai i, tole rna nasida mamalu ogung;jala manorotori rna nasida so ·ra loja, sahat tu na holom ari.
Dung i ro rna na mamereng si Bagas Marhusor; dipaula ibana rna songon na so marroha dope . Ditunjang na ro i rna ombaombana, alai ndang olo ibana humusor.
"Ba laos so margeilok do ho? So tung mate ho, ai ingkon mangolu do ho pelehonon tu Sombaon Ompu Raja Borotan!" ninna na ro i.
Dung i dialap rna aek sapanguhatan na metmet, didup-duphon rna tu bohina, anggiat mangolu sahat tu marsogot. Ala nunga holom, ndang diida panjaga i be, naung sai diinum si Bagas Marhusor aek i. Asa dung ditinggalhon ibana, nunga tumabo pangkilalaanna;
nunga songon na margogo tahe ibana.
Ndang hapalang biar dohot songgotna, umbege tahi ni Raja Panonggak Jingar dohot angka pangisi ni huta Lumban Partimbo i; i rna na naeng mamelehon ibana tu sombaon Ompu Raja Boratan.
Laos songgotna i do patamba gogona; ndang olo ibana antong mate gasing bahenon nasida. Dao ma'i!
Manang aha alana, ndang diboto ibana, alai tung mangido rna simalolongna; dung i tarpodom rna ibana . Marnipi rna ibana, jala ro rna natua-tua na suman tu amana i; didok rna tu ibana: "Ale anaha! Ngot rna ho, jala alap rna hujurmi sian toru ni hati sarurnarnaek i.
Dung i borhat rna ho tu Sombaon Ompu Raja Borotan, i rna aek las na sai rnartimpul-timpul arian dohot borngin. Adong do disi rnanang piga mual ni aek las.
Ia ina urnbidang jala na gurnogo margurrak, i rna na nidokna Sombaon Ompu Raja Borotan. Songon ambar nama i idaon, na sai margurrahi aekna.
Adong do di lam bung ni sombaon i angka hau na balga jala na rugun ; disi rna jolo pature undung-undungmu . Mabiar do pangisi ni huta on ro tusi, alai anggo ho , unang pola mabiar ho! Ndang pola hahuaonna ho!
Ndang sadia dao sian i, adong do di rura i angka pargadongan; sian i.ma hall angka gadong na holpu; peakkon rna i tu aek na las, na gurgur i, na di to pi ni som baon i. Masak do i bahenonna, ai so bokkon aek na gurgur do i.
Patikkon rna hau-hau di topi ni sombaon Ompu Raja Borotan i, jala sangkotton rna tal-talim tusi , molo dibege ho ro pangisi ni huta on mangalului ho.
Borhat rna ho!"
Tompu rna ngot si Bagas Marhusor; longang ibana, ala songon i tangkas antong dibege ibana hata i na mandok :"Borhat rna ho!"
Hehe rna si Bagas Marhusor, dipardungkot-dungkoti rna hundul ; sude marngilutan dihilala jala mirdong dope ibana otik. Dung i mangunsande rna ibana tu dorpi i, songon na mangalap gogo.
Nunga salpu tonga bomgin tingki i; tar di tingki manang om bas ni panangko rna i. Nunga songon na mulai margogo ibana, jadi haruar rna ibana sian jabu na tarulang i.
Gok bintang do langit hatiha i, alai ndang dapot diboto ibana rnanang na tar di dia do harbangan ni huta i.
Jadi, hundul-hundul rna jolo ibana huhut rnarpingkir, rnanang dornpak dia do tondongonna.
Nunga tahuak rnanuk pcujolo; tarida rna bulan songon na rnandulo sian balik ni Dolik Habinsaran . Bolas rna diida ibana angka hau na di jolo ni harbangan i; tusi rna dituju ibana naget-nanget; lam rnargogo do ibana, nionjar ni biar rna deba; ai sai dietong ibana do , na otik nama tingki; so tung sanga ro na rnanangkup ibana.
Tuani rna ro bulan i, aut so i ba beha rna bahenonna rnangalului dalanna. Dung sahat ibana tu harbangan ni huta i, so rna ibana jolo; ndang hatingkian, betak adong disi panjaga.
Mansai rnanat rna ibana rnartugarang ; dung i disuruk ibana rna sian holang-holang ni angka hau i. Dung di ruar ni harbang an i ibana , dibege rna songon na adong batuk-batuk ; ditiop ibana rna ate-atena ala ni biarna.
"Otik nari nama da ornpung! Asi roham!" ninna ibana rnangubit-ubit. Huroha adong do pcujaga, jala dibege do huroha adong rnardaras sian holang-holang ni hau ni harbangan i.
Dung so adong be dibege ibana rnanang aha soara, manjurur rna ibana, ai rnabiar ibana so tung tarida, ala ni bulan na lam timbo rnanondangi hu ta i.
Tangkas do diida ibana hau sarurnarnaek i; dianto ibana rna rnanang na tar di dia ibana na tininju ni baoa i.
Tongkin nari nunga sahat ibana tu hau sarurnarnaek i; di dadap ibana rna di urat-uratna i; tarsonggot rna ibana, ala so pintor dapot hujur i didadap. Dung i hurnusor rna ibana otik dornpak siamun .
Dago, las ni rohana i!
Nunga dapot hau ni hujurna i dijama; rnarhosa godang rna ibana huhut rna didok : "Mauliate rna da ornpung !"
Gale dope ibana, ala ni i tung rnansai rnanat do ibana rnardalan dornpak adaran ni huta i. Sian i rna rnanatap ibana dornpak habinsaran. Tangkas rna tutu tarida tirnus ni aek las na rnartimpul-tirnpul i. Tar dingkan dolok rna timusna na hurnapal. Sonangna i antong rohana dibahen bulan i; aut so i beha rna bahenonna laho rnangalului dalanna ?
Nang pe basa bulan i mangalehon sondangna, tong do maol dalan laho tu Sombaon Ompu Raja Borotan, ai di dolok-dolok na di habinsaran an do angka mual ni aek las i ;jala landit do dalan laho tusi.
Nunga tahuak manuk manjotjoti, hape laos satonga dalan dope ibana disura rohana; alai nunga jonok ibana nuaeng tu angka pargadongan na di buntul-buntul i, ai sae sittJtU do disi; holan gadong dona tubu, ndang adong rna nang hau dia pe na jong-jong disi.
Dung sahat ibana tusi, ditullangkon ibana rna hau ni hujurna tu baruran ni gadong i laho mangkali gadong i; didadap ma tano i, toho ma antong dapotsa gadong na balga.
Didatdati ibana dope manjungkiti manang na piga hali nari.
Ramos situtu do antong gadong na sim1an ni Lum ban Partirnbo i disi. ai mura-mura do dapot parbuena halion .
Dung i dinunuti ma dalanna. ai nunga lam tiur . Nunga bolas iban a humatop mamolus pargadongan i, ai sae do sudc. Sian pargadongan i tuat ma ibana ngerngcr dompak mual ni angka ack las na margurak-gurrak i.
Diida ibana ma angka hau na balga jala na rugun . jala di lambungna i tarida ma ack las na bidang, songon ambar nama dohonon na margurrak-gurrak aekna .
''I rna Sombaon Ompu Raja Borotan!" ninna roha n: si Bagas Marhusor.
lngkon mansai manat do ibana mardalan , ai godang do di topina i angka mual ni aek las na met-met, jala sobokkon ack las na ginorgoran do las ni angka mual i disi .
Tabo do pangi<arhon ni uap na las i tu ibana ; alai tongkin nari male situtu rna pangkilalaaanna. Uap ni ack las i do mambahcn i!
Adong ma diida ibana di topin a i sada mual na sai gurgur ; tusi ma dipcakkon ibana gadong i. Porsca do ibana, na ingkon masak gadong i disi . Ai mamiltik antong apala otik ack i tu patna , ba ndang hapalang lasna.
Dung manang na sadia lclcng dijungkit ibana ma gadong partoru i dohot hau-hau. Sai diombus-ombus ma, ai nunga tung maniak siubconna, ala ni malcna ! Dung borgo , dibola ma jala dipangan .
''Go clang ni tuangki, daba ompung! Nunga masak songon gadong na nilompa di jahu! .. ninna si Bagas Marhusor. Ndang tarhatuhon las ni gadong na nilompa ni ack las i.
Dung butona ibana, nunp tiur be ari, jadi dihudus ibana rna mandapothon hau na balga jala na rugun i, disi majolo dipahundul songon na pahosahon .
Alai tompu rna ibana jongjong, ai diingot ibana hata ni natuatua na ro di nipina i, jala na mandok : "Pantikkon rna hau-hau di topi ni sombaon Ompu Raja Borotan i, jala sangkothon rna tusi tali-talim, molo dibege horo pangisi ni huta on ro mangalului ho!"
Dung idibuat rna hau na sabalga ni botohon, di pantikkon rna idi topi ni sombaon i, tangkas do itatapon sian pargadongan i.
"Dumenggan rna husangkothon tali-talingkon tu hau na hupantikkon on, betak tarpodom ahu, so hubege soara ni pangisi ni huta on ,na ro mangalului ahu!" ninna rohana di bagasan.
Jadi 1 disangkothon ibana rna tutu tali-talina i tu hau na pinantikkonna i. Dung i mulak rna ibana tu ingananna nan gkin , laos disi rna ibana marpeak -peak , ai songon na mangido simalolongna .
Ndang pola sadia leleng nari nung a renge ibana!
Dung torang ari , ro rna panjaga na sinuru ni raja i, mamereng si Bagas Marhusor manang naung tarjolma ibana. Ndang na tarhatahon songgotna, dung diida ibana, na so disi be jolma na maeng pelehonon tu som baon i.
Jadi, pintor laho rna ibana paboahonsa tu Raja Panonggak Jingar. Marpiar-piar do muruk ni r<ija i, jala didok rna, "Hodo mandok, na sai gong-gong dope ibana nabodari; hape ho muse mandok, na so disi be ibana.
Ia so dapot ibana, ba ho rna pelehononhon tu Sombaon Ompun Raja Borotan, ai nunga . dibege sombaon i baga-baga ni huta on! So tung ripas maon huta on, molo so saut adongjolma peleho-
"Adong do horbongku, rajanami ! I rna pelehon sada, jala sada rna bahen tu pesta pelean; asi roham di ahu !" ninna baoa , na sinonggahan ni raja i. Si Marhola do goarna.
Hohom satongkin Raja Panonggak Jingar; alai didok rna muse : "Aut so tabaga-bagahon baoa na so tatanda i pelehononhon , bolas do nian na nidokmi. Alai ala nunga sanga tadok,jolma do pelean i, ba ingkon saut do jolma boanon tu Sombaon Ompu Raja Boretan.
Ho rna, ale Marhola singkat ni baoa na ·mago i!"
Dung i disuru raja i rna na rnanangkup ibana, jala ditali rna tu sada hau. Ro rna pardihutana dohot angka anakkon na dohot angka sisolhotna, ba rnangangguk rna nasida sudena.
Marsornba rna nasida sude rnangelek raja i, alai ndang olo munggil raja i. Sai on do didok Raja Panonggak Jingar :"Jolma singkat ni jolma!"
Ndang sude pangisi ni huta i satolop tu pandapot ni raja i; alai ndang adong na barani papuashon na di rohana.
Dapot do tutu diida raja i, na so sude-angka na jongjong na disini manolopi hatana; ai tangkas do i tarida di bohinasida be.
Jadi , didok raja i rna, "Huida adong do sian ton ga-tongamuna, na naeng mangalo pandapothu. Hujaha do sian bohimuna! Ise na barani mangalo?"
''Ndang adong rajanami, na olo mangalo pandapot ni raja i!" ninna anggi ni pangulima ni raja i. "Holan on do nian na naeng dohonon : asi ma roha ni raja i, unang pol a digarar panjaga i dohot hosana baoa na mago i. Ai ala na sai gong-gong do , so ra tarjolma urn bah en ditinggalhon!
Tole muse rajanami , ia baoa na mago on , tudos do on songon pidong na habang satongkin tu hau ni hutanta on ; nda tung adong manang aha dope diula na mambahen ibana marutang hosa!"
Muruk ma Raja Panonggak Jingar , didok rna :"Unang padua hali mandok hatami! 'Nda huboto, betak na olo do ho gabe singkatna. Dok rna!"
"Ndang i na hudok, rajanami !" ninna anggi ni pangulima ni raja i.
"Antong sip rna ho !" ninna raja i rna, huhut dibollang
Dung i dipapungu rna sude natua-tua ni hu ta i, asa dipahantus taringot tu na mamelehon si Marhola, panjaga i.
Ndang ditolopi roha ni angka natua-tua i nang na laho mamelehon si Bagas Marhusor, nang pe songon i gogo soara ni Raja Panonggak Jingar manariashon i. Natorop i pe, ndang sude satolop. Holan ala ni i do nantoari , umbahen marsurak nasida mandok, "I rna tutu; denggan rna i!"
Horbo ni raja i muse do hatiha i diseat laho panganon ni natorop i; ba butong mangan nasida , butong jala sagat marlompan juhut na tabo, ba sian raja i do i tutu. Ia i didok raja i, ba niolohon rna. Ai so bolas asing dohonon.
Tutu do, ndang dung dope jolma dipelehon huta i tu Sombaon Ompu Raja Borotan. Naung adong do huroha begu songgop tu
Raja Panonggak Jingar , umbahen songon i mura ibana mandok , asa pelehqnonhon baoa na so tinanda i tu som baon i.
Alai tah e, nunga na jingar hian raja i, sian haposoonna dop e; lam matua ibana, ba lam tamba jingar , jala guru dokna do sude!
Ai nang pe dipapungu sipata angka natua-tua , ndang dung olo ibana manangihon hata ni angka na tumuajala na umbisuk.
Dokna asa dok, jala lam leleng , dietong ibana do angka parripena i hira angka jolma na so mararga . Holan nasida na sa ripe dohot angka hahanggina dona mararga di ibana!
MoJo dung songon i, tanda ni haba-haba na naeng ro ma i !
Asa di punguan on pe , ndan g adong dianturehon ibana angka na nidok ni natua-tua. Ndang na naeng manungkun pandapot Raja Panongg ak Jingar , na naeng patube gehon hatana do!
Dijaha raja i do nang di bohi ni angka natua-tua i, na tan gkas do adong sian nasida na mangalo hata ni raja i.
Jala nang pe songon i, dihabaranihon sada sian angka ama na tumua do mandok, "Ba songon on do da rajanami!
Sinuan bulu,
Sibahen na las.
Sim1an uhum ,
Sibahen na horas!
Ndang dung dope adong uhum sisongon i di hita; ndang dung dopt> hita mamelehon hosa ni jolma . Ba huelek-elek hami rna raja i, asa dauk roha ni raja i, unang pola marutang hosa si Marhola ala ni i; denggan ma roha ni raja i songon naung pinaandarhonna i; horbo ma pel ean, jala laos horbo ma pesta laho mamel ehpn sa. Basi Marhola ma sude manggarar i!"
Tamba muruk ma Raja Panonggak Jingar, jala mangondam ma ibana , ninna ma , "Torang dok hamu ! Malo adong na naeng mangalo hatangki, na so satolop laho mamelehon si Marhola , jongjong ma ibana; ro ma tu jolongkon!"
Songon na dipahusor raja i ma parhohosanna , sor.gon na dijama rautna sidua jongkal , na marsitiopan holi-holi. Pandok ni halak holi-holi ni jolma na bimuruna do i.
Hohom do sude , ai luhu tna do nasi cia mar.g antusi , ba ham a88 tean nama lapatan ni i, manang ise na barani mangalo raja i.
Jongjong rna Raja Panonggak Jingar , ditompuk andora:na jala didok, "Adong hamu nangki mandok :
Sinuan bulu , Sibahen na las. Sinuan uhum, Sibahen na horas.
Ahu rna da sisuan bulu i, na mambahen las; ahu rna namanuan uhum i , asa horas-horas pangisi ni huta on ; jadi nuaeng pe unang adong be na sai mangalo ahu.
Tangihon hamu rna huhut sibahenonta , moJo man1boan pelean hita . Tullangon rna sada horbo , sahean rna i, jala parmasahon ; lompaon huhu t indahan godang.
MoJo dung masak sude, boanon ma si Marhola panjaga i tu Sombaon Ompu Raja Borotan ; dabuhononhon rna ibana tu ambar na rnargurrak i.
Asa gabe na niula,
Sinur na pinahan ,
Mamora hita luhutna ,
Huhut rnarhasonangan.
Dung sidung i mulak be rna hita tu huta on, asa mangan marlas ni roha. Songon na marbagi dua do idaon angka jolma i; sabagian ma i angka sisolhot ni raja i, jala na manolopi saluhut na nidokna .
Alai sabagian nari i rna angka na so sahata dohot raja i; sisolhot ni si Marhola , panjaga i rna deba; dung i angka natua-tua dohot angka paripe na so adong pardaisan ni partuturon tu raja i. Angka sisolhot ni raja i rna nagumogo mula-ulaon ; marsombusornbu do angka na asing i; hira utang na so tarjuasa dona mulaulaon i.
Dung tonga ari nunga masak sude sipanganon i. Disuru raja i rna na manogu si Marhola, jala sisolhotna rna dipajuju tusi . Lambat do riasida mardalan laho tu sombaon i.
Sai mangandung rna pardihuta ni si Marhola, dung diida sinondukna diboan ; mangangguk bingar rna sude angka anakkona.
Marsak situtu do sude nang angka sisolhotna, jala dipasuang-suang angka natua-tua nama iluna; so tardoksa na dibagasan rohana!
Dung sahat nasida tu topi ni Sornbaon Ornpu Raja Borotan , tarsonggot rna angka na di jolo i rnarnida hau na pantik i; jala so be nasida di ingananna be.
"Aha i huroha , urnbahen na so hamu ?" ninna Raja Panonggak Jingar.
"Adong disan rajanarni , hau na pantik ; jala adong tali-tali ni baoa disangothon disi ! " ninna sahalak sisolhot ni raja i, na mardalan di jolo hian .
"Alap rnajolo tali-tali i sian i, asa taid a !" ninna raja 1.
Jadi laho rna am a na rnardalan apaJa di jolo i; nanget do ib ana rnardalan jala gok biar ; ai son gon na so masuk do tu angkalna na rnasa on .
Laho mam buat tali-tali i, hitir-hitir do tanganna , pola na eng tungkap ibana.
Alai ala ni biarna mida muruk ni raja i, na sai galak sian nasogot, dipatornos ma rohana ; son gon na dipapitpit nama simalolongna laho manintakkon tali-tali i sian hau na pantik i.
Dung i diboan rna tutu , jala diboan tu Raja Panonggak Jingar. Torop do sian nasida na mananda tali-tali i, jala didok be rna "Talitali ni baoa na mago i do i!"
Anggo si Marhola, panjaga na sinuru ni raja i rnamatamatai si bagas Marhusor, sisolhot ni Datu Panan1pargara, datu ni huta i do . Dihilala ibana, on nan1a haluaan ni laena i;jadi dipagogo ma soarana, dibahen rna songon na siar, jala didok rna, "Na burju do ho ale Raja Panonggak Jingar , ai ndang olo ho antong rnangose baga-bagarn . Dirimpu ho naung lintun baoa na naeng pelehononmi, gabe dibuat ho panjaga i singkatna .
Nuaeng pe , boto ma tangkas; nunga dison ibana ; tali-talina do i. Pos rna roham, sai gabe do na niulam , sinur ma na pinahanrnu ; rnamora ma ho! Mulak rna ho!"
Dung i tompu ma margurno-gurno pamangan ni datu i.
Di dapothon Raja Panonggak J ingar rna datu i di bagasan las ni roha , jala disungkun ma , "Beha do didok ho ornpung ? Nunga bolas hami mulak ? Beha do ia panjaga na niihotan on?"
"Mulak, mulak be ! Palua panjaga i!" ninna datu i, huhut hurnusor ibana .
Tongkin nari hundul rna ibana, dung i disungkun rna raia i, "Beha , aha do tona ni ompu i, rajanami?"
"Disuru do hita mulak; jala paluaon do didok anggo panjaga, si Marhola!" ninna raja i.
"Antong mulak rna hita!" ninna datu i; "jala palua rna hatop si Marhola, panjaga i, so tung rnarjea hita bahenon ni i.
"Nunga denggan i tutu!" ninna Raja Panonggak Jingar, jala disuru rna sudena rnulak tu huta. Dung i mulak rna nasida tutu ; alai jolo dipaulak do tali-tali i tu hau na pantik i; ai nunga sahat tutu pelean i tu Sombaon Ompu Raja borotan.
Songon na marnipi nama dihilala pardihuta ni si Marhola, dung diida sinondukna i rnangambe rnulak tu huta. Ro be rna angka anakkonna rnandapothon ibana, laos di simalolongna be dope iluna. Marias ni roha rna sude sisolhotna; alai nd ang holan nasida , dohot do angka natua-tua dohot sude parripe na so adong pardaisan partu turonna tu raja i.
Dung i rnangan rna pangisi ni huta i; tamba rna antong las ni rohanasida , ala so sau t dipelehon donganasida sahu ta i.
Simpul rna na rnangan, jadi rnando hata rna Raja Panonggak Jingar , ninna rna, "Nunga tangkas taida tali-tali ni baoa narnago i; jala torang situtu do hata ni Sornbaon Ornpu Raja Borotan, na rnandok, naung dijalo" peleanta; sude do i dipatorang rnarhite datunta.
Nunga jurnolo huroha sombaon i rnangalap baoa na mago i; ndang sanga hita antong dipaima.
Ba moJo ina denggan di roha ni Ompu i, ba na denggan rna i; ai ndada hita na rnangatur ibana, hita dona niaturna; na rnangelek do hita.
Torang situtu do tabege pasu-pasuna:
Sinur rna na pinahan,
Gabe rna na niula,
Horas-horas hita sudena !
Horas rna hita sudena !" ninna raja i.
"Horas rna tutu!" ninna natorop i rnansai gogo. Ndada hata ni raja i na hinalashon ni rohanasida, tung haluaon ni dongannasida i do, i rna haluaon sian hamatean.
Salelengna on hurang tangkas do di na deba hajahaton dohot hajingaron ni Raja Panonggak Jingar; anggo sahali on ba nunga tung nalnal.
Asa dung laho raja i tu jabuna, torop do sian nasida na mamaus.
langgo si Bagas Marhusor, sai renge-renge do modom sahat ro di na sulon pangisi ni huta i di topi ni Sombaon Ompu Raja Boratan. Dung gaor pe sude nasida, asa ngot ibana, . Diida ibana do si Marhola, panjaga i ditogu; ditali do tanganna. Longang do jolo rohana,jala ndang diantusi na masa i. Anggo didok rohana hian , na ro do nasida laho mangalului ibana .
Tangkas do diida ibana , na dibuat tali-talina i sian hau na pantiki.
Manjurur rna ibana pajonokkon , asa haru tangkas dibege angka pangkataion ni pangisi ni huta i. Diboto ibana , na mabiar situtu nasida laho manjonohi sombaon i.
lam leleng lam tangkas rna diantusi tujuan ni natua-tua i di nipina. Naung dirimpu raja i d.o hape naung gabe pelean ibana tu Sombaon Ompu Raja Borotan .
Jala dung diharhari tali pangihot ni si Marhola, panjaga i, mangantusi rna ibana, na i hian rna hape singkatna gabe pe lean .
"Dago,jahat ni raja ni huta on!" ninna rohanna di bagasan .
Dung mulak raja i dohot sude pangisi ni huta i tu huta , tum urnbang rna rohana.
Paijolo : ala naung disura rohanasida naung mate ibana di bagasan aek las nagurgur i. Nuaeng nunga malua ibana, so pola adong be na mangalulvisa .
Paduahon : ala asi rohana marnida si Marhola, panjaga i, na naeng pelehononna hian songon singkatna; hape nunga malua nueng jala bolas mulak tu jabuna, tu pardihu tana dohot angka ianakkonna .
Dung i mulak rna si Bagas Marhusor tu bona ni hau na balga jala na rugun i; disi rna dipature undung-undungna songon na nidok ni natua-tua i di nipina i.
"Dison rna jolo ahu , paima mulak gogongku ; ai godang do gadong dison , jala jonok do buaton ; so pola loja muse mangalompasa !'
Sai adong do marsogot haduan tudu-tudu tu ahu ; manang na
dompak dia dalananku , jala manang aha rna na ingkon siulahonon92 ku!" ninna rohana di bagasan.
Songon i rna pos ni rohana; dung i sonang rna tutu rohana paima na masa di ngoluna!
Adong do manang na sadia leleng, ndang adong ina na barani laho tu pargadongan, na jonok tu Sombaon Ompu Raja Borotan. Nambura dope tutu manjalo pelean joJma sombaon i; ndang hatingkian, betak na sai jonok-jonok dope nuaeng begu nina mate i, jala mardalani di lam bung ni pargadongan i..
Alai ndang tar habiarhon, molo dung maniak siubeon; adong do deba sian pangisi ni huta i, holan na di lambung ni Sombaon Ompu Raja Borotan i do pargadonganna; ai molo mangalean tutu, ba tung na nia do godang ni parbuena. Ramos situtu do sude suansuanan na di lam bung ni som baon i.
Jadi nunga sidung be gadong na nihali, ringkot rna halion pargadongan na di lambung ni sombaon i. Molo dung songon imago rna biar.
Molo adong sada na barani, mangihut rna na sada nari. Ai na pajolohon do na maol.
Jadi adong rna na marnida angka pandungkiran di pargadongan i, hatiha na mangkali gadongna ibana. Rarat rna tarida pambuatan gadong i; ndang holan di sada inganan.
Ai songon i do tutu dibahen si Bagas Marhusor; marsorinsorin do pambuatanna, unang apala himpal sian pargadongan ni sahalak.
Dung i masipaboaan rna angka nampuna pargadongan i; marsisir be do im buluna ; so tung begu ni baoa na lin tun i non i. J adi tarbege rna i tu Raja Panonggak Jingar, gabe dijou rna datu ni huta i, disungkun rna, "Atehe datunami! Olo do begu nijolma na pinelehon mangkali gadong?"
"Beha huroha rajanami, umbahen sahat tusi sungkun-sungkun ni raja i?" ninna Datu Panampargara.
"Ba unang pola paula so boto, ai nunga sahat tu ahu alu-alu ni angka ina, naung laho mamereng pargadonganna 1 na di lam bung ni Sombaon Ompu Raja Borotan an. Tu hope ra, nunga sahat barita i!" ninna raja i.
"Songon na tarbege do tutu songon i dipandok angka na sian i, alai aha na so pandohan ni jolma, molo dung mabiar ! Ninna rohangku rajanami, tar songon i do pangalaho ni i: Jadi ahu pe ndang pola hulehon rohangku tusi!" ninna datu i.
"Ba laos so dialusi ho dona husungkun i!" ninna raja i.
"Anggo i do apala na ringkot di raja i, ba on rna dohononku . Ndang dung tutu tarbege, na olo begu ni namate mangkali gadong rajanami! Alai ... ndang hatingkian, angka na masa rajanami. Ai sude do tarulahon begu ni na mate, laho mambibiari hita na mangolu!" ninna datu i.
"Molo une di roham , ba taonggop majolo;manang najolma do i manang na begu na mangkali gadong i !" ninna Raja Panonggak Jingar.
"Asal rna pir tondi ni raja i!" ninna datu i.
"Pature ma jolo antong pagar siboanonta , asa dao biar sian hita ; dung i tajou pe dua halak nari haposanku , laho mandongani hita ; asa umpos rohanta!" ninna raja i.
"Na uti rajanami!" ninna Datu Panampargara .
Di ari na binuhul borhat ma raja i dohot datu i dohot dua nari haposan ni raja i. Nunga dipature datu i pagar sipadao biar ; asa tung so adong be sihabiaran , agia manang tu begu nurnur.
Disura rohanasida , tar di parsirangan ni na tiur dohot na holom rna ro sitangko gadong i. Asa mandapothon potang ari, nunga monggop nasida di pudi ni batu na bolon , hinaliangan ni sanggirgir; apala ditopi ni angka pargadongan i rna nasida.
Patar do sian i tarida tu sude pargadongan i, moJo so holom dope. Alai molo dung holom annon, holan soara ni hau panJungkir i nama sibegeonnasida.
Sai manangi rna nasida na opat, dung holom ari sahat tu tonga borngin, sahat tu tahuak manuk parjolo; alai ndang adong manang aha tarbege.
"Mulak rna hita jolo! Taulahi pe muse ! " ninna Raja Panonggak Jingar. Jadi mulak rna nasida tu huta.
Diulakkon nasida dope dua hali nari mangonggopi sahat tu na martahuak manuk parjolo, alai tong ndang a dong tarbege marlitik mandungkir ni gadong.
Sai Iongan rna nasida di bagasan rohana, ai ro rna angka ina na sian pargadongan, dipaboa rna, na tong do adong gadongnasida dibuat.
Jadi didok Raja Panonggak Jingar rna tu datu i :" Nunga huboto datunami; ndang di potang ari manang di parsirangan ni na holom dohot natiur . dibuat na mam buat gadong i. Anggo didok rohangku, ingkon rnartahi rnanogot do i.
Nunga tolu hali hita na rnangonggopi i, sian potang ari sahat tu na martahuak paijolo , laos so tarida.
Annon borngin, sian tahuak manuk paijolo rna hita disi, sahat tu rnanogot!"
"Denggan rajanami!" ninna Datu Panampargara.
Asa dung salpu tonga borngin, nunga borhat nasida na opat; songon pardalan ni na manisipi rna pardalannasida; mansai rnanat. Maol do dalan i di na holom i luluan, alai ala naun ? somal nasida rnardalan disi, hira dapot nama dianto parpeak ni angka batu d.ohot lubang dohot angka tungko-tungkona adong disi.
Ujungna sahat rna nasida tu batu bolon partabunian i.
Loja situtu do nasida na opat mandadapi dalan i; jadi dung hundul nasida sangombas, nunga tarpodom raja i; songon i do nang datu i.
Ndang tartaon dongannasida na dua nari be pab ege-bege ungkor ni raja i dohot datu i, ba nanga nasida na dua , pandongani ni raja i, dohot rna tutu tarpodom .
Alai na tnggil do sipareon ni raja i; ai dung adong na marlataklatak di buha-buha ijuk i, pin tor ngot do ibana, jala digoit rna datu i. Na dua halak nari pe, pintor ngot rna ; ai digoit datu i rna nang nasida na dua.
Ram bon otik nama; tangkas rna diida nasida sada halak na rnaniop hujur papunguhon gadong na hinuarna i. Dung pungu sude, borhat rna ibana tu topi ni Sornbaon Ompu Raja Borotan.; hira na mandapothon baba ni aek na pargurrak i.
Matutaktak nama ipon ni pandongani na dua halak i, ala ni biarna ; ai anggo tung mangihuthon parnidaanna, tung begu situtu do na niida nasida i.
Raja i pe dohot datu i, ba tung ngali do tangkuhuna be dihilala, dung diida na mam boan gadong i mardalan dompak sombaon i, jala holip muse rna dibahen tim us ni aek las i.
Alai nang pe mansai rnabiar raja i, sanga do diparrohahon ibana bad an ni na hira begu i; sum an situ tu do tu baoa na lin tun i; parbalgana dohot parganjangna.
Nunga tung tiur ari, jadi mulak rna nasida tu huta.
Di tongan dalan disungkun raja i rna datu i, didok rna :"Beha do didok roham, ale datunami? Begu do tutu na taida i, alai sumanna i idaon tu baoa na lintun i. Dipamanat ho do badanna i?
Badan ni begu do i tutu, manang badan nijolma?
Beha do pandapotmu?"
Jadi didok Datu Panamparpagar rna :" Songon na nidok ni raja i do na tubu di bagasan rohangku; begu do tutu ... jala sin tong do na nidok ni raja i; ba suman do badanna tu badan ni jolma ! "
Tangkas do diparrohahon datu i ganjapg dohot bolon ni begu i; suman sude tu parganjang dohot parbolon ni baoa na lintun i; a1ali ndang olo ibana anggo tung papuashon i.
"So tung na so tutu baoa na lintun i dibuat sombaon i; betak na mangolu dope . . . gabe mulak annon tarrimas raja i; so tung dibuat annon singkatna panjaga naung malua i ! " ninna roha ni Datu Panampargara.
''Marsogot taulakkon rna jolo muse laho tu batu paronggopanta i, manang na ro dope begu i !" ninna Raja Panonggak Jingar .
"Na uli rna i, rajanami !"ninna datu i.
Alai ro rna pandongani ni raja na dua halak i, didok rna :
"Nunga be rajanami ! Sae rna jolo olat ni i; nunga pola naeng gonggong hami nangkin!"
"Na oto do hamu !" ninna raja i; "sai gogo pagar sipadao biar na pinatupa ni datu i; aut unang na gogo, nda nunga suda hita nangkin ? Pos rna rohamuna ! Tung mangasi do huhilala pagar i; pir tahakniba dibahen!"
Dung i mabiar rna pandongani na dua halak i mangalo hata ni raja i; so tung manombo annon rimasna na so haintopan i.
Haru mamelehon jolma an tong, barani ibana !
Jadi hohom rna nasida ; so malo be mandok manang aha.
Marsogotna i laho rna muse nasida na opat tu inganan na parjolo i; hira-jira di tahuak manuk paduahalihon rna i.
"Pasang pagar sipadao biar i, datunami ; unang ganggu rohanta paimahon !" ninna Raja Panonggak Jingar .
"Nunga be raj an ami ! " ninna datu i.
Sai dipaima-ima nasida rna, manang na ro sibuat gadong i; hape sahat tu manogotna, dung torang ari ndang adong haidaan manang aha.
Diulakkon nasida rna muse marsogotna ; ai tung najugul do antong raja i; huroha, nunga adong di ibana pangkilalaan songon na manihai na masa on . Mandapothon tiur ni ari rna hatiha i; diida nasida rna ro sihali gadong i.
Mansai hudus do dibuat gadong i, sonJ!r:>n na mabiar mida tiur ni ari.
So pamotoan ni raja i, nunga marlangak ibana; ai tung so pipir be on; baoa na lin tun i do na mangkali gadong i; ai ndang songon i nalnal badan ni begu !
Dung i tompu rna marlojongi sihali gadong i, laos holip rna ala ni tim us ni som baon i.
"Beha do didok roham, datunami ? Aha do ina taida i? Begu do i manang johna ?" ninna Raja Panonggak Jingar rnanungkun dohot soara na mangalesengi.
Dihilala ibana antong, nunga dapot ibana na sai niluluanna di bagasan rohana na buni.
"Ai so binoto sipata pangalaho ni begu , rajanami !" ninna datu i mangalusi ; "alai somal tutu, rnolo johna na rnangolu rnamereng , sai surnan rna i tu bad anna hian , di tinggi rnangolu ibana ."
"Mulak rna hita jolo ; annon rna hita gurnanjang rnangkatai dijabu !" ninna Raja Panonggak Jingar .
Hurnasusa do roha ni datu i, dung diida nasida tutu sihali gadong i di tiur ni ari i. Tung so dia do im barna tutu tu baoa na lintuni.
"Beha rna bahenon ni raja i tu panjaga na pinalua i, si Marhola laengki ?" ninna rohana di bagasan sungkun-sungkun.
Tangkas do ditanda ibana Raja Panonggak Jingar; sada halak na so haantoan , na so turnanda asi ni roha . Asa dung laho ibana tu bagas ni raja i, nunga tung sai bukbak taroktokna.
Dung sahat ibana tu jabu ni raja i, disuru raja i rna ibana hundul ; dung di rnarnapuran rna ibana , jala sai jingar rna parnerengna dornpak ginjang.
Dung diida Datu Panampargara songon i pangalaho ni raja i, dipasang ibana rna nang pagar partahananna , laho rnanamparhon rnuruk ni raja i.
Alai raja i pe paralemu do jala godang do nang parbinotoanna taringot tu pagar; ala ni i do urnbahen so pola sadia biar ibana rnarnida datu i.
Dung di didok raja i rna :" Ndang begu i, datunami na taida i; hupatangkas do badanna, jala dapot do huida tali-talina . I do talitali na sangkot di hau na pantik na di topi ni Sorn baon Ornpu Raja Borotan i.
Diboto · ho do rnanang aha na di bagasan rohangkon ? Baoa na lintun i do i; ndang sala be ahu disi!"
Tornpu rna jongjong raja i jala ditunjang rna pantar i. Muruk situtu do ibana, jala didok rna :" Porsea do ho di hatangki, datunanii !"
"Boi do tutu sintong na nidok ni raja i !" ninna Datu Panampargara.
"Ndang i na hudok ! " ninna raja i. ''Tangkas alusi : beha do pandapotmu, baoa na lintun i do i ?"
"Nunga hudok, bolas do sin tong panda pot ni raja i; ninna rohangku, nunga torarig i, rajanami ! " ninna datu i.
"Denggan rnolo songon i db aiusrnu ; rnarsogot papunguonta rna sude ama dohot doli-doli na adong di huta on, asa talului di ramba na hurnaliami sornbaon an . Molo dung dapot taihoti , ba dabuonta ma tu aek las ni Sornbaon Ornpu Raja Borotan.
Molo so dapot, ba si Marhola, panjaga i rna gabe singkatna. Songon i rna haputusan na hubahen !"
Dung haruar Datu Panampargara sian jabu ni raja i, hehe rna nang rnurukna tu raja na jahat i. Laena panjaga i rna hape singkat ni baoa na lintun i, rnolo so dapot.
Tung so tarjalo rohana do i !
Tornpu rna ro sada pamingkirion tu bagasan rohana. lngkon sahatop-hatopna ulahononna, so tung sanga rnarjea ibana dohot laena i.
Didapothon datu i rna laena , si Marhola , jala didok rna : Mansai jorbut do tahi ni raja i. Nunga manang na piga borngin hami dohot raja i dohot dua halak pandonganina rnangonggop sitangko gadong na jonok tu Sorn baon Ornpu Raja Borotan .
Anggo di borngin parjolo, porsea do hami sude, na begu do i; ai holorn dope dohonon ; alai hatiurarian rna sihali godong i, tangkas ma diida raja i na john a do na ro i, jala dipangke do tali-tali na sangkot na taida i, di hau na pantik na di topi ni sorn baon i.
Ahu pe tangkas do huida, alai ndang hupapuas i tu raja i.
Adong na jorbut didok raja i : ia so dapot baoa na lintun i, ba ho rna lae saut singkatna dabuhononhon songon pelean tu bagasan aek na rnargurrak i.
Ingkon hatop nama hita laho sian huta on, ai ndang hatingkian na masa. Mangihuthon pandapothu, ndang bolas dapot tangku98 ponna baoa ai haru mardarnor pe ibana dibalbali, tong do bolas mago ibana, lngkon adong do tangkas boto-botoan ni ina mangatasi parbinotoanta.
So tung sanga diihoti ho, lae! Beta rna tatinggalhon huta on!" ninna.
''Ba tu dia rna hita, da lae?" ninna si Marhola; "ai musu do di bagasan huta, ba musu do nang di balian ! "
Tung digohi biar do ibana; ndang hinata!
Jadi didok Datu Panarnpargara rna :"Mangihuthon na huboto, ndang musunta baoa na lintun i; ai ibana pe naeng pelehononna do, ba hope lae laos songon i do. Rap na naeng pamateon ni Panonggak Jingar do harnu na dua.
Ahu pe marmara do nuaeng , ai na hupaula-ula do ahu siar, disi sahat hita tu lam bung ni som baon i, uju na naeng pelehononna ho , da lae. Hudok , nunga dijalo Sombaon Ornpu Raja Borotan pelean jolma, i rna baoa na mago i.
Hape ... ndang tutu ! Mangolu do ibana. Marhobas rna ho, buat rna angka na ringkot situtu, jala boan sinjatam, i rna podangm1. . ',
"Jorbutna i tutu, beta rna hita !" ninna si Marhola .
"Unang rap borhat hita huta on, unang rnatandahu! Siboan dalanna be rna hita; alai ingot rna lae, rn...rdomu di hau bolon an rna hita, i rna hau na rugun na di lam bung ni Som baon Ompu Raja Borotan. Mangihuthon ulpuhangku, disi do baoa i !" ninna datu Panampargara.
Dung i didok dope muse :"Unang pola rnabiar ho lae, hupasang do sian pudim pagar sitampar biar; rnago di biarmu, asal rna sai tustus dalanmu, so pola rnarganggu ni roha !"
Laho rna satongkin si Marhola tu jabunasida , dibuat rna apala na ringkot situtu ; dung i dililit rna podangna tu bagasan pandungkap.
Mansai dokdok do nian rohana rnaninggalhon jabuna dohot pardihutana dohot angka ianak.konna; alai beha bahenon; na palu hon hosana do ibana sian parmaraan.
Dipaula rna songon na so adong rnasa, jala hohorn rna ibana rnaninggalhon jabu dohot angka hinaholonganna. Molo diingot si Marhola nian, naung binoan ni raja i ibana sahat tu topi ni sornbaon i, laho pelehononhon, ba tung so tarlangkahonsa do nian patna mandapothon inganan i. Alai sai diingot rna, naung dibahen lae99 na Datu Panampargara pagar panampar biar; ba sai i rna dipaingotingot.
lbana do disuru datu i parjolo borhat; jadi parjolo rna dibolus ibana dalan tu pargadongannasida, unang apala diida halak ibana tullom manuju hau bolon jala na rugun, na di lam bung ni sombaon Ompu Raja Borotan i.
Mangaliati do jolo dalanna dibahen, mardomu rna i ala ni biarna marnida inganan i; na songkal situtu do i, jala holan datu dohot angka paralemu bolon do na bar"ani jonok tusi.
Holan uhurnan hamatean na binahen ni Raja Panonggak Jingar i dona mangonjar ibana, mnbahen Sa.I nanget-nanget dinunuti ibana dalanna, jala tar dao sian hau bolon i.
Dung i hundul ina ibana satongkin, songon na paimahon Ieana Datu Panampargara; ai anggo tung sasadasa do, ba ndang barani ibana manjonohi hau i. Dung adong ibana sangombas na maradian i, jongjong rna ibana mamereng hurnaliang. Las situtu rna rohana, ai nunga diida ro laena datu i; laos didapothon rna ibana .
"Denggan do dibuat ho ingananrnu tar dao sian hau bolon i, ai na songkal do i tutu ; ndang piga dope jolma sian i.
Alai nang pe hudok songon i , ba tung pos do rohangku, ingkon disi do baoa na lin tun i martabuni, lngkon adong dona rnangondihon on , umbahen bolas ibana rnalua, nang pe naung matemate ne; tole dison dibuat inganan partabunianna, asa unang adong na barani pulut rnanjonohi ibana.
Ingkon manat ·do hita, ai ndang diboto ibana dope na donganna hita ! " ninna datu i.
Jadi mansai nanget rna tutu nasida rnangalangka huhut manuruhi ramba i, laho mandapothon hau na bolon jala na rugun i.
langgo si Bagas Marhusor, ba tung tarsonggot situtu do, hatiha pa rnangalap gadong i ibana nasogot ; ni haginjangarian ibana tutu, alai nang pe songon i, dihabaranihon ibana, ala so ada be panganonna .
Hape dibege ibana rna adong halak marlangak, soara ni halak na monggop di pudi ni batu bolon i.
"Nunga adong halak na mamboto, na dison ahu !" ninna rohana di bagasan. "Ingkon laho nama ahu maporus sian on!"
Nunga be tutu sumuang gogona; nunga bolas be ibana manguduti dalanna. Nian ingkon i do ujungna, alai marsak do ibana, ala na tardapot i ibana; jala nunga dipaboa na paboahon i tu rlija ni huta i; raja najahat i ! ·
Jadi dung sun dipangan ibana gadongna i, sai tungki do ibana rnamingkiri, rnanang dia rna siulaonna na dumenggan nuaeng.
A dong do rohana rnandok :" Laho nama ahu rnulak tu Lurnban Sipogos-pogos, na rnargoar nuaeng Lorn ban Parhehean ; ai rnanang na beha pe pogos nasida , ba holan na buJju do jolma disi; gariada naeng dipabangkit ahu disi gabe rlijanasida.
Molo huurupi nasida, lam rnaduma dope luat i; ai tung saroha do nasida idaon di hapogosonnasida i. Alai tahe , nunga diambat ra sude dalarr! Beha nama?"
Di tingki na sai tungki i ibana, tornpu rna dibege ibana di dangka ni hau i adong rnardaras; songon na adong rnadabu sian ginjang.
Dibereng ibana rna dornpak ginjang, hape anak ni pidong rungkisa do, na rnarsiajar habang. Di lambung ni anak ni pidong i adang sada rnisang na balga, songon na laho rnanimbung rnandapothon pidong i. Nunga rnansai Ioja anak ni rungkisa i jala rnansai rnabiar rnida rnisang na balga i; naeng rna dipaula habang, tarsulandit rna jala rnadabu sahat tu dangka partoru .
Jadi jongjong rna si Bagas Marhusor, dihutur rna dangka i, gabe rnadabu rna anak ni pidong rungkisa i tu toru; hatop rna ditangkup ibana asa unang sanga rnadabu tu toru, tu tano i.
Tongkin nari ro rna ina ni pidong i rnangalului anakna i; dung dibege anakna i, naung ro inana i, rnangkulingi rna ibana.
Las situtu rna roha ni ina ni pidong rungkisa i, jadi pintor habang rna ibana tu toru; diida rna anakna i ditiop si Bagas Marhusor.
Dung i didok ina ni pidong rungkisa i rna, "Palua rna anakki ; so adong gunana i di ho! Tuktukna do balga,juhutna peso ada, ai na baru rnarsiajar pe i. Dung i ndang diboto ho manana beha hansitna di ahu, rnolo rnanang dihahua hoi!
Sai andunganku rna i saleleng ngolungku. I pe tJ,uelek rna ho, palua rna i, asa rnulak hami tu tornbak na rumata-rata an!"
Jadi, dialusi si Bagas Marhusor rna, "Huboto dona hansit pangkilalaanmu, rnolo so hupalua anakmon; ai ahu pe dao do nuaeng sian dainang; jala huboto do sai rnarsak do ibana ala rnarsirang hami.
Aut sura sanga rnanang dihahua rnisang an nangkin anakrnon, inskon hulului dalan laho rnamunu ibana. I pe jalo rna anakmon;
ndang lorno rohangku, urnbege soara na siok-siok i!"
Jadi, ninna ina ni pidong rungkisa 1 rna, "Na denggan do roham; i pe rnolo tung di bagasan hagogotan ho, sai urupanku do ho, rnolo huboto; on rna tanda di hita rnandosik rna ho tolu hali; .dung i botoonku rna , na ho do i. Mansai tQrop do hami di tornbak on, jala rnolo habang hami, sobokkon soara ni haba-haba do begeon ni jolma parhabangnami i.
Hupaboa pe tu angka donganku, ia dibege adong rnandosik tolu hali, asa rnasipaboaan hami!"
"Na rna anakmon, ndang na naeng psiak-siahonku on. Ai ahu pe. jolmana lintun do dietong huta an; ra leleanna rna ahu marsogot haduan. Ba asi roham , sai urupi rna ahu!
Jadi , asa diboto ho , si Bagas Marhusor do goarhu na sian huta Lobu Sotartaban ; nadang hatingkian , betak dapot begeonmu i di angka ari na naeng ro!" ninna si Bagas Marhusor.
"Unang pola mabiar ho , saleleng di tombak on ho ; sahat ro di dolok na di habinsaran an , holan dongan do i sude. Manang gompul pe i, manang bodat, manang ursa pe i manang aili. Ai gok do sipanganon di tombak on , marlobi-lobi tahe dohonon. Jadi , ndang pola adong dison na masilatean .
Mauliate rna di ho; ingot rna hatangki!" ninna . ina ni pidong rungkisa i.
Dung i habang rna ibana dohot anakna i!
Tarapul situtu do roha ni si Bagas Marhusor, dung dibege hata ni ina ni pidong rungkisa i. Tole muse , na ale-alena do hape sude binatang na di tom bak on.
Tingki songon i dope ibana marpingkir-pingkir, dibege rna mardaras, sum an tu dangka na rnasak na hona dege. Pin tor jongjong rna ibana, ditiop rna hujuma, jala laho rna ibana marondingonding tu pudi ni hau bolon i.
Dung i diida ibana rna hirdop ni Datu Panampargara dohot si Marhola; mullop rna tutu di inganan na tiur.
Laho mamantomhon hujurna nama si Bagas Marhusor! Hape pintor toho rna diida Datu Panampargara mata ni hujuma i, na rnarhillong dibahen las ni ari, na manombus sian holang-holang ni angka bulung-bulung i.
Tompu rna diaithon datu i si Marhola, laena i dornpak jolo,jala rap tungkap rna nasida na dua tu tano i.
"Dongan do hami na ro on, lae!" ninna Datu Panampargara; unang pantornhon hujurmi, rnabiar situtu ahu ma.rnereng; bege rna asa huhatahon hami!"
"Jongjong rna hamu, alai unang pajonok hamu be!" ninna si Bagas Marhusor; huhut sai ditiop gornos hujuma, rade laho rnarnantornhon.
Dung i dipajonok rna tu nasida, jala didok rna, "Hatahon rna hatop, asa huboto!"
"Paloas rna hami dohot laengkon denggan hunclul, asa denggan hami rnangkatahon!" ninna datu i.
"Hundul rna hamu , rnolo boti!" ninna si Bagas Marllusor.
Hundul rna tutu datu i dohot laena si Marhola; anggo datu i nunga so ngon na rnago biarna, dung dipaloas ibana hundul. Alai anggo si Marhola , sai rnabiar dope ; hira na so di ibana dope tondina.
" lse ma hamu na dua , jala na sian dia rna hamu , jal a laho tu dia?" ninna si Bagas Marhusor.
Jadi didok datu i rna , "Ahu rna da lae , na rnargoar Datu Panamp argara , jala dongankon , i rna laengku si Marhola , na rnanjaga ho , tingki dipeakkon ho di jabu na tarulang i.
Na sian Lurnba Partimbo do hami , na nirajaan ni Raja Panonggak Jingar.
Dung rnago ho lae, ba didok raja i rna ingkon laengkon singkatrnu, gabe pelean tu Sornbaon Ornpu Raja Borotan.
Ai na pelehononhon hian do ho an tong , asa gabe na niula ni Lurnban Partimbo, sinur na pinahanna , jala rnamora sude pangisina .
Asa nunga sanga binoan si Marhola on tu topi ni sorn baon na balga an , naeng pelehononhon . Hape tornpu rna tarida hau na pantik di topi ni Sornbaon Ornpu Raja Borotan i, jala adong tali-tali sangkot disi.
Jadi , hupaula rna antong siar , ai i nama huhilala dalan na hurnatop , laho palua laengkon sian hamatean. Hudak rna naung dijalo sorn baon i baoa na lin tun i, jala tali-talina i rna songon tanda naung sahat pelean i.
Porsea do antong Raja Panonggak Jingar di hatangki ;jadi rnulak rna hami sudena tu hu ta.
Dung i adong rna na pasahathon tu raja i, na sai rnago gadong sian buntul-buntul an, i rna nuaeng na jurnonok tu Sornbaon Ornpu Raja Borotan . Ba sai sungkun-sungkun rna huroha rohana di bagasan , manang na diboto rna sian alatanna, ·gabe tubu ma rohana mangonggopi, manang na ise dona mambuati angka gadong i.
Anggo di ari na patjolo, songon na masuk do tu rohana, begu do na ro i. Alai na jugul do Raja Panonggak Jingar; malo dung adong solot di bagasan rohana, ndang haotapan be i.
Jadi, huulakkon hami do mangonggopi.
Di ari parpudi marlangak nama raja i, ala ni songgot ni rohana, ai tung tangkas do diida , jolrna do na ro i.
Jala na patangkashon panulingkitionna muse, i rna tali-tali na pinangke ni sihali gadong i; laos i do na sangkot hian di hau na pan- .· tik na di to pi ni som baon i.
Jadi, nunga didok retia i nangkin, ingkon borhat marsogot sude ama-ama dohot doli-doli mangkaliangi ramba na jonok tu Sambaon Ompu Raja Borotan on.
Pandokna, ba baoa na lin tun i do na ro mangkali gadong i; asa ndang dihaporseai be, songon na hudok naparjolo i, naung dijalo sam baon i pelean i.
Dohot do ahu mamereng ho, dung gonggong ditinjui na maninjui i; anggi ni raja i do na mambalbal hoi. Jadi ho do i, lae, baoa na lintun na nidok ni raja i.
Ia so dapot ho marsogot ditangkup, ba laengku si Marhola on hian rna singkatmu dobuonna tu sombaon i; ai ibana antong disuru manjaga ho, hape mago do ho sian panjagaanna .
I rna alana, umbahen lintun nang hami, ai ahu pe tung dihasogohon Raja Panonggak Jingar do nuaeng. Tangkas do nuaeng di ibana, na huondihon laengku si Marhola on!"
"I do tutu, lae! Sintong do songon i na masa i, songon na binaritahon ni laengku datu i!" ninna si Marhola.
"Antong nunga dos pardangolanta; ro rna huma tu toru ni hau on; adong do dison undung-undung hubahen. Dison rna hita mangkatai!" ninna si Bagas Marhusor .
Dung hundul nasida, didok datu i rna, "Ba nunga rap hita dison, ba laos so binoto dope goarmu, lae!"
"Si Bagas Marhusor do goarhu, na sian huta Lobu Sotartaban, na nirajaan ni Raja Parsahala Sotarihuthon ! " ninna si Bagas Marhusor mangalusi datu i.
"Jadi na marhua do ho lae tuson? "ninna Datu Panampargara; "aha do alana umbahen na ro ho tu hutanami on?"
"Ndang na tarturihon be i nuaeng, ale datunami! Di tingki na asing rna i hupaboa. Nuaeng di bagasan pannaraan bolon do hita. Unang be hita marlemba-lemba.
Molo ro marsogot raja i dohot angka paranganna mangkaliangi ram ba na humaliang on , ba ndang boi dapotsa hita dison . lngkon borhat rna hita sian on, asa sanga hita dao. Nda 1g hatingkian, betak diboan angka biang parburu, ba naeng ma hita manogot nanggo apala di parsitongaan ni dolok an ! " uinna si Bagas Marhusor.
"Na uli rna i tutu; di pudi rna jolo angka barita sisungkunon. Dalan haluaon rna jojo talului . Huboto ham i na dua dohot si Marbola on do dalan di angka dolok-dolok on; ai jotjot do hami t11tu marburu hije dohot bedu tu angka dolok an .
Molo dompak siamun an do hita laho, ba batu-batuma annon disi gurnodang bolusonta di parsitongaan ni dolok i _
Molo dompak hambirang do , ba tombak Iongo Iongo ma disi, hatubuan ni angka hau bolon na limuton . Anggo sabola ham birang , mu ra do hita leleon ni angka biang parburu: alai anggo di batu-batu i do , maol do hita leleonna .
Ai godang do biang i mabiar tarsulandit. ndang lomo-lomona be marlojong !" ninna Datu Panampargara.
"Songon na masuk do tu angkal na nidokmi, datunami !" ninna si Bagas Marhusor. "Adong dope dison gadong silompaon ; talompa ma i jolo tu aek las an, i pe asa borhat hita. Alai sada sian hita ingkon marjaga-jaga, so tung adong suruan ni raja i ro mamereng-mereng hita tuson!"
Dung masak gadong na nilompa nasida di aek las i, dipangan nasida rna tutu; dung i pintor borhat ma nasida manuju dolok na di habinsaran i. Sai dihudus nasida ma, asa haru dao sian huta Lum ban Partim bo .
Dung lam manihir ari, maradian ma nasida di sada inganan na tardas: tung tangkas do tarida sian i timus na sian ack las na margurrak L jala diboto nasida do , ia sian i tim us na humapal, i ma sombaon Ompu Raja Borotan .
Lumban Partimbo pc , tarida do sian panatapan i, hinaliangan ni parik bulu.
"Beha ma nuaeng di huta. molo dung diboto Raja Panonggak Jingar, na so disi be hita, lac"!" ninna si Marhola .
''Ndang diboto dope i ! "ninna datu i;" ai anggo mangihu thon pandokna. marsogot pe papunguonna sutk ama dohot doli-doli naung tang laho mangalului laenta si Bagas Marhusor on !" ninna Datu Panampargara .
"Anggiat rna songon i, ai ndang hatingkian, lae , betak adong na paboahon tu raja i, gabe marhusor rohana; gabe ari on dimulai!" ninna di Marhola.
Dung i marpeak-peak rna nasida disi, ala nunga loja situtu nasida; ai tung mangkudus do nasida na mardalan i.
Hape tompu rna marngongos sapunguan pidong rungkisa habang sian atasnasida; dung i songgop rna tu sada hau. Alai sada sian angka pidong rungkisa i, habang rna tu toru, jonok tu sitolu halak i.
Naeng rna dangguron ni si Marhola pidong rungkisa i dohot batu, alai ditangkup si Bagas Marhusor rna tanganna , jala ninna rna, "Unang , donganta do i l Na adong do naeng dohonon ni i!"
Dung i jongjong rna ibana mandapothon rungkisa i, ninna rna , "Ai aha do barita diboan ho , ale pidong rungkisa ?"
Barita na denggan manang pannaraan do?"
Jadi didok pidong nmgkisa i rna , "Nunga borhat narian Raja Panonggak Jingar laho mangalului ho! Dipapungu do sude ama dohot doli-doli na tang laho mangkaliangi ramba hajongjongan ni hau bolon jala na rugun i; disi do hit a parjolo pajumpang .
Diboan raja i do sude biang parburu na adong di huta i.
Datdati hamu ma otik nari manangkok tu ginjang; sai dompak siamun ma tuju hamu ; dompak batu-batu an . Borhat ma hamu!"
"Mauliate godang ma di ho. tuani ma ro ho paboahon ; aut so i, laos so botoonnami do naung ro Raja Panonggak Jingar dohot angka donganna laho manangkup hami!" ninna si Bagas Marhusor.
"Ai aha do hidok pidong rungkisa i; songon na marale-ale do idaon hamu mangkatai!" ninna Datu Panarnpargara.
"Adong mara; beta ma manangkok otik nari,jala sai dompak siamun ma hita didok!" ninna si Bagas Marhusor.
Pintor jongjong ma Datu Panampargara dohot laena si Marhola ; dinunuti nasida ma muse manganangkohi dolok i; dompak siamun ma tujuan nasida.
Hatiha na manganangkohi i nasida, tarbege ma sasatongkin , nanget-nanget soara ni angka biang parburu , dao di toru adu . ...
Adong do tutu sada doli-doli bajar-bajar, na marnida si Marhola laho tu balian, jala ditiop do adong tar ganjang dibalut, gumanjang sian rabi. Na toho mamutihi haramonting do ibana , ai 106 mansai ramos do disi angka parbuena.
"Aha do ulaning na binalutna i?" ninna roha ni doli-doli i; jadi marlojong rna ibana laho mangeahisa, hape tompu rna diida si Marhola manuruk tu ramba-ramba i; gabe songon na manginongi rna rohana; mandapothon tonga ari rna di tingki i.
Jadi, dihatahon rna i tu donganna; dihatahon i rna muse tu donganna na asing ; ba sahat rna tu angka ani a sisolhot ni raja i; i ma na pintor pasahathon ti Raja Panonggak Jingar.
Tarrimas situtu rna raja i, ninna rna :"MoJo so di huta on be ['atu Panampargara , ba naung satahi rna na dua i; na laho lintun rna ina marlae i!
Hatop rna lului hamu datu i! "
Dib ereng rna tutu tu jabuna, ba ndang adong disi datu i; dilului ma di sud e huta i; ndang adong tarida! Sude do pangisi ni huta i masisun gkunan - apala sisolhot ni raja i ma na gumaor-manang na adon g na sangomba s on , marnida datu i.
Sud e do mandok , "Ndang adong huida!"
Pin tor disuru raja i ma sude ama dohot angka doli-doli na tang marpun gu di alamanna i; didok ma tu nasida , asajolo mangan be , ai ndang manah an angka na mad e mangaoti angka ram bai i.
Dung sidung nasida mangan be di jabuna, masipatajom sinjatana be ma ; betak adong annon pajumpang dohot angka binatang na jorbut.
Sude nasa biang parburu ingkon dohot boanon .
"Pasombu ma nasida martabuni di rambu i; dapot hita do i annon!" ninna raja i.
Mangihu thon pandapot ni raja i, ingkon tu ram ba na jonok tu Sombaon Ompu Raja Borotan i do martabuni Datu Panampargara dohot si Marhola ; huhut disura rohana do, na mandapothon baoa na lintun i do nasida na dua . Ai nang datu i pe, tangkas do diboto, baoa na Jintun i do anggo sitangko gadong i.
"Anggo di potang ari on, ingkon tarjergot do si tolu halak i bahenon ; ndang malua be i!" ninna roha ni raja i.
Nunga tibu si Bagas Marhusor, Datu Panampargara dohot si Marhola laho manganangkohi dolok i, disi pe asa sahat Raja Panonggak Jingar dohot pangisi ni huta i tu ramba na humaliang Sombaon Ompu Raja Borotan .
"Ndang adong habiaran dison ; nunga hupasang pagar panampar biar , na nilehon ni datu bolon tu aim!" ninna raja i laho pa107 poshon angka ama dohot doli-doli i; ai adong tutu diida ibana songon na so barani rnangalangkahon patna.
Dung i dipajuju nasida rna sude biang parburu i rnanganggoi bogas na disini; jala rnangorongi rna antong dung sahat tu undungundung na dipajong-jong si Bagas Marhusor di toru ni hau bolon , na rugun i.
Pin tot rnarlojongi rna raja i. rnandapothon soara i; anggo didok rohana, nunga disi si tolu halak, na niluluan i.
Hape ... tttrhirim do ibana!
"Jonok dove i d1son ; suruhi hamu rna ramba i; ida rna langkat ni gadong na rnarserahan on!" ninna raja i gasa-gasaon.
Sai liat-liat disi rna nasida sahat tuna rnanihir ni ari.
Dianggo angka biang parburu i do bogas i sahat tu ginjang ; sai rnarliking-liking rnarlojongi , songon na taranggo bogas hatiha rnarburu.
Alai laos so tarida rnutrnut do anggo si Bagas Marhusor , Datu Panarnpargara dohot si Marhola.
Nunga potang ari, jadi disuru Raja Panonggak Jingar rna , asa rnulak be jolo tu huta.
Dijoui nasida rna angka biang parburu i, as..J mulak ; unang sai didatdati rnangalului tu dolok an .
Alai anggo rnarsogot pintor dornpak dolok i nama tus-tusonnasida ; ai disi rna parpudi tarbege soara ni angka biang, na rnangalului bogas i.
Songon na so tarpodorn do Raja Panonggak Jingar saborngin i, ala ni rnumkna . Ndang adong dope antong salelengna on jolrna, na barani paotootohon ibana ; hape apala Datu Panarnpargara dohot si Marhola rna ingkon rnamasang rnonsakna tu ibana .
Hurang hatop borngin i salpu, didok rohana!
Songon i do halak na jahat, sai dilelei hajahatonna i do ibana, digotili, digarornohi sahat tu podornanna.
Asa dung tiur ari, pintor disuru do sude ama dohot angka dolidoli na tang rnangarade ; hatop rnangan , jala hatop rnambuat angka sinjatana be!
Dung i borhat rna nasida , sai diihuthon angka biang parburu i. Raja Panonggak Jingar rna di jolo , ai naeng haru sahat tu partabunian ni si tolu halak na nilelean i.
Sahat rna nasida tu inganan na tardas , paradianan ni si Bagas Marhusor, Datu Panampargara dohot si Marhola nantoarina i; disi rna na ro pidong rungkisa i pasingothon si Ragas Marhusor , asa haru nangkok tu ginjang .
Alai dornpak siamun rna tustusonna dalanna .
Holan batu-batu nama dornpak i, jala lorn bang na bagas rna di toru adu .
Songon na sulon do angka biang parburu i, dung sahat tu
batu-batu i, ai landit deba ; ndang bolas saguru lorno ni rohana rna109 ngalojongi manang manimbungi. Molo so manat, ingkon madabu tu toru, tu lorn bang i.
Jala hamatean nama disi paintehon!
Anggo si Bagas Marhusor dohot Datu Panampargara dohot si Marhola, sai rnaimaima do di haroro ni pidong rungkisa i, Iaho patuduhon dalan na urnrnura dalanan ; ai tung biahaton do nasida rnarnida jorbut ni angka batu i. Mansai lam bat do antong nasida nangkin rnardalan, ai hira na rnartugarang nama sipata nasida ala rnaolna .
Asa ndang rnansai dao dope nasida nangkok, dung sal1at Raja Panonggak Jingar dohot angka donganna tu inganan na tardas i.
Alai nang pe so sadia dao , anggo loja ni na rnartugarang i do, ba tung so tarhatahon do.
Tingki i dilului si Bagas Marhusor rna batu na tar lampas ; disi rna ibana rnarhornbang sila ; ditiop rna hau ni hujurna i rnansai gornos , jala dipaunduk rna simanjujungna dompak jolo.
Songon na hitir-hitir nama idaon pamatangna , na pasadahon rohana i ibana ; rnulai ma rnan etehi hodokna. songon halak na lal10 rnarsiranggu t.
Marhusip rna Datu Panampargara tu Iaena si Marhola , ''Tutu do na hudok i, Iae ! Adong do boto-botoan ni donganta on; jala rnolo huida bohina i, ba paralernu na tigor do on."
Dung i dibege nasida rna si Bagas Marhusor rnandok , lambatlambat:
Sad a sihor-sihor,
Bagas rnanornbuk langkat.
Di rigat pamolaan.
Ndang bolas halak na tigor ,
Taluhonon ni na jungkat ,
Mambahen tu pargadisan.
I, pe da ale ornpung!
Papir rna tondingku!
Patornos rna rohangku!
Padasip rna jari-jaringku!
Mamantornhon hujurhon ,
Tu sipangago na ro!
Sai longang rna Datu Panampargara dohot di Marhola, paidaida si Bagas Marhusor na songon na martonggo i; sian nasa rohana do tutu diulahon. ·
Ndang dirimpu dohanasida, na sahat tusi parbinotoan ni dongannasida on. Dao do nian tumua Datu Panampargara, alai dihilala ibana do, adong do tutu hagogoon na buni di doli-doli na poso on. "Bulus ni rohana rna mambahen i!" ninna roha ni datu i di bagasan.
Nunga be dapot diida Raja Panonggak Jingar hirdopnasida di ginjang an; lam tamba rna murukna, sai naeng gira tampulonna do- · hot podangna i.
"Pahatop hamu, di adu do nasida !" ninna raja i, huhut sai dihudus mardalan; alai di dalan na maol i martugarang nama ibana . Dihilala rna naung mansai loja ibana , jadi manjou rna ibana :"E, Datu Panampargara, Marhola dohot donganmuna i. Tuat hamu tuson , sai na dapot nama hamu !"
Dung i jongjong rna si Bagas Marhusor maniop hujurna i ; tung digohi hagogoon na buni do ibana idaon ; gogo rna didok ibana :"Mulak ma ho rajanan1i ! Ndang tolap ho be tuson!
lngkon jolo mate do ho rajanami bahenon ni hujurhon , asa mate ahu !"
Marsaringar do di batu-batu i soara ni si Bagas Marhusor, jala tangkas situtu do dibege angka dongan ni raja i; jadi mansai longang rna sude nasida, umbege pangasupi ni doli-doli i; songon na hona pitonggam rna nasida
Dibereng nasida rna dompak ginjang adu, inganan ni si tolu halak i; dung i dipamanat nasida rna rajanasida na sai muruk i, na naeng gira sahat tu ginjang an!
Na jugul do antong raja i; didatdati do martugarang tu ginjang an, manganangkohi dolok batu i; ihut rna muse di pudina angka sisolhotna.
Alai anggo na asing i hira so di rohana do idaon na mangalele i.
Naung hona pitonggam ni si Bagas Marhusor do tutu nasida?
Dung i jong-jong rna raja i di ginjang ni sada batu na di tingkatingka; sai mangasupi rna ibana; nunga tung mohop diliilala ibana, ai diida ibana si tolu halak na niluluanna i hundul-hundul, songon na paimahqn ibana di ginjang.
Dung i mandosik rna si Bagas Marhusor mansai gogo.
Ndang piga dan ro rna godang pidong rungkisa habang marIll longos-longos rnangkaliangi Raja Panonggak Jingar. Tarsonggot rna raja i, munggil-unggil rna batu hajongjonganna i. Dung i balik rna nija i .... rnadabu tu lorn bang na bagas i.
Marnida i, mangangguk bingar rna angka na jonok tu ibana, i rna angka sisolhotna. Alai angka na dingkan pudi, ndang dohot inangangguk, nang pe nian tarsonggot.
Suman do pangkilalaan nasida tu na malua sian boban , na so tarporsan; di tonga-tonga nasida do pangulima i dohot anggina, na sinonggak ni raja i, uju didok ibana asa unang pola marutang hosa nian si Marhola.
Di tingki na sai marsurahi angka sisolhot ni raja i, huhut mangangguhi, hundul rna panguliam i, anggina i dohot angka donganna na mangkasogohon pangalaho ni raja i, di ingaranna be.
Jadi, mamoto rna angka sisolhot ni raja i, naung marbagi dua pangisi ni huta i, apala di om basi. Dung i sitiop sinjatana be rna nasida laho manahop pangulima i rap dohot angka donganna.
Ala tar tumimbo do hajongjongan ni sisolhot ni raja i, olo do marmara pangulima i dohot angka donganna bahenonna.
Ai asal digulangkon rna batu sian ginjang i, ingkon torop nasida marmatean.
Tangkas do pangalaho i, diida si Bagas Marhusor, Datu Panampargara dohot si Marhola. Jongjong rna si Bagas Marhusor huhut marsurak dompak pangulima i :" Sumurut hamu dompak hambirang, dung i manangkok rna otik dompak dolok; marmara do hamu annon di inganan i ! "
Huhut rna sai dihilaphon tanganna, manuru nasida sumurut , dompak hambiran; dung i manangkok.
Sintong situtu do agahan ni si Bagas Marhusor i, ai tongkin nari adong rna sian sisolhot ni raja i na mandabuhon batu, mardubur tu tora adu!
Tuani rna ndang adong na hona, ai nunga marjaga nasida, dung dibege soara na pasingothon na sian ginjang i.
Sumurut rna tutu pangulima i dohot angka donganna dompak hambirang ; dung i manangkok rna nasida, asa dos timbo ni hajongjongannasida i dohot alona i.
Dung i masijonohan rna nasida, . maralo rna jala masitallihan. Tung so adong do nian rnanuru idaon, alai hira na adong do pangkilalaanna be ; gabe marbolat rna.
Sabariba rna angka sisolhot ni Raja Panonggak Jingar;jala sam112 bariba nari pangisi ni huta i, na so tannasuk sisolhot, jala naung leleng pataon-taon na hansit binahen ni r.ija i.
Nuaeng nunga madabu tu lorn bang na bagas anggo raja i; ndang paloason be, sai paleaonna dope iba !. I rna na manggohi roha nasida.
Dung diida si Bagas Marhusor na masa i, ninna rna tu donganna na dua halaki :" Beta rna taurupi; nunga jebu nasida masitahopan. Songon na dos do idaon torop ni sisolhot ni raja i dohot angka ·dongan ni pangulima i!"
Jadi tuat rna nasida na tolu; dung tar jonok didangguri nasida rna sisolhot ni raja i dohot batu sian ginjang. ·
Alai malo do parangan ni anggi ni raja i; dihatop nasida rna manjurur dompak ramba inganan ni parangan ni pangulima i, asa unang bolas didangguri sian ginjang. Di ramba i rna nasida jebu masi tallihan.
Dung i manisipi rna si Bagas Marhusor laho dompak ram ba i; diida ibana rna di jolona maralo anggi ni raja i dohot pangulima i, rap sitiop podangna be.
Tompu rna tarsulandit pangulima i, jala peak; ripe manampul rungkungna i nama anggi ni raja i.
Ndang pola sanga marpingkir be si Bagas Marhusor; pintor dipantom rna andora ni anggi ni raja i, tombuk sahat tu parateatean i. Mamida i mangangguhi rna angka sisolhot ni raja i, jala mangaku talu rna nasida.
Hebe rna pangulima i, diida rna anggi ni raja i peak, pantom hujur di andorana; pintor ditanda do na mamantom i.
"Ho do lae, baoa na lintun i, atehe? Ise do goarmu?"
"Si Bagas Marhusor do Amang!" ninna ibana.
"Ahu do Pangulima Tahanmangalo; na mate on rna na maninJUl ho, umbahen pola gonggong!" ninna pangulima i". Mauliate rna di ho!
Nunga mansohot paraloan, ai nunga mate partoginasida.
Jou rna Datu Panampargara dohot si Marhola i, asa mulak hita tu huta!" ninna pangulima i.
Dung i dijou rna sude pangisi ni huta i, diboan rna angka na mabugang tu huta; jala angka sisolhot ni raja i rna mangkallung bangke ni partoginasida i.
Holan sasada anggi ni raja i do na mate; na asing i holan mabugangdo. ·
Dung i ditanom nasida rna anggi ni raja i;jala mars<>gotna laho rna nasida muse tu lambung hadabuan ni Raja Panonggak Jingar, alai tung so adong do dalan laho tu toru.
Jadi diuduti nasida rna manang piga tali polang, ditantan nasida rna sahalak sian sisolhot ni raja i, laho mangalap tu toru. Hape ndang sahat dope tu parsitongaan ni lombang i, nunga dipangido ibana asa mulak , ala sai mirdong dihilala .
Dung i disuru nasida rna na asing, i pe ndang tahan. Pandoknasida na dua , adong do diida nasida di toru i songon na mangkilapi; i rna mambahen mirdong nasida .
Jadi ndang adong be na barani , gabe dipasombu rna bangke i disi. Asa lombang na bagas i rna gabe tanoman ni Raja Panonggak Jingar na jahat i; so ada na mandok hata, so ada na pasangaphon; tung tudos do tu parmate ni pinahan.
Dung i dibahen Pangulima Tahanrnangalo rna loloan, laho rnanirnbangi manang dia rna uhum bahenon tu anga sisolhot ni' rcija i, naung dohot salelengna on mangaleai dohot mandege-degei pangisi ni huta i; jala barani patuduhon sinjatana, laho mamunu laos pangisi ni huta on .
Jadi ro rna sian angka amana umposo mandok :" Songon on do pangulimanami! Na naeng pelehonon ni Raja Panonggak Jingar hian do si Bagas Marhusor tu Sombaon Ompu Raja Borotan; ia dipalua Ompunta Debata rna ibana, gabe so Tarida, ba naeng rna si Marhola pelehononna singkatna; i pe ndang dipaloas Ompunta Debata.
Alai anggo angka najahat on, i rna sisolhot ni raja on, paloason ni Ompunta Debata dora dabuonta tu sombaon Ompu Raja Borotan ; moJo so sude, ba nanggo sada partoginasida i.
Songon i rna pandapotnami, pangulimanami!"
Jadi dialusi Pangulima Tahanmangalo rna angka na umposo i, didok rna, " Tahagigihon do salelengna on, sude ulaon na jahat na binahen ni Raja Panonggak Jingar nahinan dohot angka sisohotna; lumobi rna na naeng mamaelehon si Bagas Marhusor.
Molo taulahon songon na nidok ni angka na umposo, ba dos do jahatta dohot roa ni rohanta dohot rcija nahinan. '
Ala ni i, ndang tarjalo loloan on i!
Holan na pasornbu tagas do pandapot na songon i ! Didok angka na turnua rnajolo hatanasida!,
Dung i rnangkatai rna nija parhata ni angka na turnua, didok rna:" Asing do pandapotnami ale pangulimanami!
Nian naung na hansitdo tutu na taahap, saleleng on so targellokkon hita rnanang aha laho papuashon na dibagasan rohanta, rnangalo sude tahi na jahat na binahen ni Raja Panonggak Jingar nahinan.
Alai nunga dijalo ibana upana; nunga dibondut lornbang na bagas ibana, so tarbuat jolma sian bagasan. Rade do hita nian laho rnananorn bangkena, hape ndang alo lornbang i rnangalehonsa!
I pe, nang so hita na rnamaloshon, adong do na rnandabu uhum tu ibana.
Tu angka sisolhot ni raja on pe, unang rna l)ita rnandabu uhurn hamatean; tuk rna i di rohanami, rnolo tasuru nasida sude bungkas sian huta on;jala dilului nasida parhutaanna na imbaru. Alai tung so bolas jonok tu huta pon; ingkon adong dua ari dalanan daona!
I rna pandapotnami, ide pangulimanami!"
Jadi disungkun pangulima i rna loloan i; jala toho rna antong tu roha ni natorop i.
Jadi, dung songon i, didok pangulima i rna, "Nunga une i tutu; nunga be dapot ditolopi angka dongan. I rna sautna : Bungkas rna nasida sian huta on; dilului rna parhutaanna, alai ingkon adong rna daona dua ari dalanan .
Sai horas rna hita na tinggal di huta on; ba ndang hita tutu rnandabu uhurn hamatean tu sude angka sisolhot ni raja on!"
Dipaboa rna i tu sude sisolhot ni raja i; dijalo nasida rna i, ai nunga rnabiar hian nasida, baloshonon nt pangisi ni huta i, i rna angka alonasida i, sude angka na jahat dohot haleaon na tinaonnasida salelengna on!
Hira na las nama dohonon rohanasida, rnanjalo hapu tusan ni loloan i; tung najurnorbut hian do ditagam nasida.
Marsogotna i borhat rna nasida rnanuju dornpak hasindutan; ndang pola dipagele-gele nasida parborhatna, ai tung rnabiar do nasida, urnbege hata ni angka na urnposo i; so tung galak so parnotoan ni angka natua-tua.
Dung i disuru Pangulima Tahanmangalo rna na mamorothon horbo sada; disahei rna i jala diparmasahi; dilompa rna tutu godang indahan, asa mangan nasida songon na mangkorasai na tinggal di huta i.
So pola adong antong na mate sian nasida, jala angka na mabugang nunga ummaha dihilala; adong rna i deba ala las ni rohana, dung diboto naung di bondut lombang R!lja Panonggak Jingar, jala polin nama angka na masihalolongan tinggal di huta i.
Jadi, nang pe adong dope nian hansitna, ditabunihon be do i; ndang ringkot be tutu patuduhononhon di ari na gok las ni roha on .
Ubat jala taoar na mauliutus do tutu angka barita sibahen las ni roha.
Songon Ama ni Haturda rna rupani; tung sibak do hurumna ditallik sisolhot ni raja i, jala magurbak do sude bohina i sam bariba.
Nang pe sai dusuru ibana, asa tinggal di jabu, ndang olo ibana; sai naeng do idaonna sude na masa i. lngkon idaonna na manullang horbo i; huhut rna sai ditiop hurumna na magurbak i.
naeng do dohononna hatana, alai ndang ra puas denggan, ai magurbak do sude bibima i; ijuma pe sai madekdehi rna tu toru.
Alai moJo disungkun donganna ibana, manang naung mumeang dihilala, pintor hatop do dipastap andorana, jala mangunduk
Iambat; ai ·songon i nama sasintongna hansitna dihilala ibana, molo mfmgunduk.
Umbege barita ni Ami ni Haturda on rna, gabe so lomo roha ni manang ise pe na mabugang tinggal di jabu.
"Lobianna dope Amini Haturda! Tole rna ba!" ninna be.
Asa di tingki na manullang horbo i, ndang adong be na peak di podomanna, angka na mabugang i; nunga di ruar be nasida; nang pe nian holan na mainondur.
Dung sidung na mangan i, ba manungkun rna raja panungkun, i rna sahalak sian na tumua, ninna rna:" Nunga bosur hita mangan indahan na las, sagat manganhon lompan na tabo.
Pamumas rna i tu daging ,
Saudara tu bohi,
Sipalomak im bulu rna i,
Sipaneang holi-holi!
Bagot na marhalto rna,
Na tubu di robean.
Horas rna na manjalo,
Songon i rna nang na mangalehon.
Ba hata ni sipanganon i paboa hamu rna pangulimanami !
Jadi mangalusi rna pangulima i, ninna rna,"
Taringot tu sipanganon na so sadia i, paJ.jolo rna dohononnami,
Sititi sihom pa, Golang-golang pangarahutna. So sadia pe na tupa i, Sai godang rna na pinasuna.
Hamu angka dongan sahuta! Ndang tarbahen hita dope marlas ni roha na gok, ai nang pe angka na jahat nasida , na mate i, i rna rlija i dohot anggina i, tong do pangisi ni huta on nasida.
Dung i sai dipangido halak do, asa tumorop pangisi ni huta, asa torop dongan mangula, torop dongan manjaga huta dohot mangalo musu.
Hape lam moru do pangisi ni hutanta on!
Asa anggo taringot tu sipangannon i, sipanganoil parhorasan do i; asa anggiat horas-horas jala pir tondinta tu joloan on.
Sai lam tamba ma di hita tujoloan on, asa tarpatupa hita pesta angka las ni roha.
Eme sitamb.atua,
Parlinggoman ni soborok.
De bata do Maartua,
Luhutna ma hita diparorot.
Tambana muse na naeng dohononku dipe di hamu : Ia namangurupi ahu, umbahen so sanga ditampul anggi ni raja i ulungku, nunga diboto hamu. I ma si Bagas Marhusor, na gonggong tininjuan ni anggi ni raja i di balian ni huta on.
Hape laos hujurna do na paujungkon ngolu ni anggi ni raja i; jadi tung sahat do uhumanna dijalo.
Tama do hita mandok mauliate tu si Bagas Marhusor, ai tung tanganna do dohonon na paujungkon hajahaton di huta on!"
Jadi tompu ma marsurak natorop i, mandok , "Horas ma tutu si Bagas Marhusor; horas, horas rna ibana !''
Dung diuduti pangulima i ma muse :"Sahat ma tutu hata haras-horasta sudena tu ibana; jala anggiat ma songon nidok ni umpasa songgop tu huta on:
Habang ma simarsimbulan,
Tangki ma i jala ualang;
Rabion sibarere!
Mangido hita tu Debata,
Ditongos anak na gabe ulubalang,
Boru na morajala pareme!
Nuaeng marujung ma jolo punguanta on; jadi songon panimpuli dohononku ma:
Sahat-sahat ni solu,
Sai sahat tu bontean.
Leleng ma hita mangolu,
Sai sahat tu parhorasan dohot panggabean.
"I ma tutu!" ninna natorop i.
Sai manginongi do roha ni Pangulima Tahanmangalo dohot Datu Panampargara taringot tu si Bagas Marhusor. Jadi di na sadari _rap rna nasida .na dua manungkun doli-doli i manang na sian dia do ibana, jala laho tu dia; jala ala ni aha rna umbahen sahat ibana tu Lumban Partimbo.
Mansia bangkol do nian roha ni si Bagas Marhusor mamaritahon pardalananna, alai ala sai disosoi pangulima i dohot datu i ibana , gabe ninna rna, "Aut bolas nian, unang pola hupaboa piusoriottku dohot parsorion ni damang dohot drunang; ai na paet do sude, jala na gok haleaon!
Alai nunga sai dipangido rohamuna, ba huturihon rna tutu.
Ia goar ni hutanami, i rna Lobu Sotartaban, jala raja ni huta i, i ma Raja Parsahala Sotarihuthon.
Ia sai ro rna tingki i aili mambarungkari gadong ni hutanami, niuluhon ni aili na bolon, siatna sanjongkal. Songon na so mabiar do mida jolma!
Holan ramba toras do humaliang hutanami anggo dompak habinsaran, jala mansai godang do disi maringanan mansam ni angka binatang; angka gompul na balga-balga na dos ne dohot jolma.
Sigogo saara do on; jala didok angka natua-tua, molo manonggak angka gompul on, ba olo do suak angka dangka ni hau.
Alai ndang dung dope mate jolma dibahen angka gompul on, jala ndang dung mambahen hasusaan tu angka pangisi ni huta i.
Angka babiat pe tung godang do di tombak i; jala molo laho angka ama mangalului hau, ba diida do angka bogasna; i rna angka babiat balemun dohot babiat sibolang.
Sai longang do iba pabege-bege angka natua-tua manurihon angka pardalanannasida, na so hea dihabiari angka i. Ndang dung an tong olo manoro jolma.
Huroha tung godang do sipanganon ni angka babiat i di bagasan tom bak i, j ala ndang dung laho rohana anggo na manusai angka pangisi ni hu ta i.
Adong pe ninna nahinan sada halak na gabe mate, ndada ala na sinoro ni gompul manang babiat. Na tarsonggot do ibana.
Marbada antong gompul, ninna angka natua-tua , dohot sada babiat, jadi mate rna tutu gompul i.
Ia toho rna disi sada halak, na margoar si Padot Nahipas, na mangaluli parhau di tombak i; ba diida rna pargalasaan i, jala laos dapotsa rna gompul na mate binunu ni babiat i.
Diboan ibana rna i tu huta, jala dipam bagihon; alai nunga mansai mabiar hian ibana di tombak i. Dung manang na piga ari nari mate rna ibana, ala sai digohi biar. Asa ndang na disoro ibana. Asa anggo babiat manang gompul, ndada pola manusai; angka aili do, niuluhon ni aili bolon na marbolang.
Di na sahali sude rna mangonggop aili i; jala dipantom rna aili bolon i, hape ndang diterge; mardabuan do, dung muntul tu huling-hulingna.
Dung i ro rna raja i parpudi sahali mamantom dohot hujuma, hape dabu boti do hujuma i!
Ia goar ni damang, si Partiang Nabulus do; dung. diida ibana, na so tarhahua angka hujur i aili i, ba ndang dohot be ibana rnaman tom; diboto ibana do an tong, na so adong gunana.
Jadi, dung adong na paboahon, na so dohot damang mamantomhon hujuma, mansai muruk rna raja i; disonggahi rna damang.
Dung manang na piga ari nari mangonggop rna muse nasida; ro rna tutu aili bolon i.
Adong do dua hujur ni damang; sada hujur na somal ,jala sada nari hujur pusaho; dos rupana. Ndang adong na mamboto, na adong dua hujur di jabu.nami, na dos rupana. Holan on do asingna, ia hujur pusaho i, bontar do matana, ndang olo tasihon.
Jolo diparade dainang do manuk na pinadar allangon ni da121 mimg laho borhat paduahalihon, na mangonggop i.
Sanga do aili na somal i dipantomi jala dapot do tutu adong lima; alai anggo aili bolon i, tung so dianturehon do idaon angka sitiop hujur i.
Didatdati do manguge; jala mansai jut rna roha ni Raja Parsahala Sotarihu thon.
Jadi marsurahi rna raja i manuru rna asa dipantom sitiop hujur na di julu, dung i na di hambirang, dung ina di siamun. Dung i dilojong aili bolon i rna dompak saara na sai marsurahi i, i rna raja i.
Sude do nangkin na mamantomhon hujur i tarhalomong, ai so mahua aili i; jadi, didok roha ni raja i rna, na ingkon ibana nama huroha mamatehon aili i, ba dihujur rna, hape asal tom born do hujurna i; so mahua.
Nuaeng holan damang nama na maniop hujur!
Tarhalomong do raja i, songon na mago rohana idaon ; dung i tinggang rna ibana; jadi dilojong aili i rna ibana ... aut unang na dipantom Damang, ingkon mate do raja i.
Nian ndang mate dipantom Damang, alai pantik do di lam bung ni hau bona parjolo.
Ala ni hansitna, maporus rna aili i, jala madabu do muse hujur ni Damang i.
Anggo Raja Parsahala Sotarihuthon nunga malua sian hamatean.
Jadi, ala ni balga n.i roha ni raja i, dipangido rohana rna, asa lehonon upa ni Damang , na paluahon ibana sian parmaraan bolon i. Disuru rna damang mangido upana !
Ndang olo damang mangido , ai i do tohona; ingkon na urupan do halak na di hagogotan. Alali sai didatdati raja i rna mandok tu damang, asa didok lorna ni rohana . Adong do nian sada natuatua pasingothon raja i, asa unang pola sai didatdati mandok sidohononna; so tung tarrobung raja i antong annan di hatana.
Alai didok raja i rna, na so tupa olo ibana tarrobung , asal rna dipapuas damang pangidoanna.
Manang na beha rna huroha pangkuling ni gorak ni damang, ba didok rna tutu, asa dilehon raja i boruna gabe parumaenna; ai adong do boruna na suman tu ahu.
Ndang disura roha ni Raja Parsahala Sotarihuthon na songon i dohonon ni Damang, gabe tarhatotong rna ibana.
Dung i didok rna, na so sahat tusi haoloansa.
I rna mula ni singkam mabarb<,ir, mambahen haleaon bolon tu hami na saripe. Ndang tartaon ahu be pangaleaion ni angka dongan, jadi lintun rna ahu; jala huboan rna hujur pusahonami i, asa adong sinjatangku .
· I rna na mamantom andora ni anggi ni Raja Panonggak Jingar, uju naeng ditampul simanjujungmuna, pangulimanami!
Ndang dao dope ahu sian huta hatiha i; liat-liat di tombak ni hutanami dope ahu. Hape naung marburu do angka amana umposo dohot angka doli-doli mangalului aili bolon i.
Dohot do disi si Galutu, doli-doli na gumogo pahata-hata hami na saripe.
Maralo rna aili bolon i dohot angka biang parburu i. Di pantom si Galutu rna, hape muntul boti do, so ada diterge .
Dung i disaroso aili i rna ibana, dingatngat rna tambihulna duansa; laos mate rna ibana disi.
Dilojong aili i rna muse anak ni raja i, na margoar si Panjahatua Todosdiari, toho laho manaek ibana tu sada hau na tar jonok tusi.
Sanga rna disilbakkon bitisna , jala didatdati ibana rna manjangkit tu ginjang ; alai anggo aili i ndang morot be sian toru ni hau i; sai dipaima do di toru.
Hubuge do paraloan , ni aili i dohot angka biang parburu i; jadi , hupajonok rna tusi. Ditahop aili rna ahu; ditinggalhon hau panjangkitan ni si Panjahatua Todosdiari i. Humonsakkon rna satongkin , dung i hupantom rna parateateanna i; laos peak rna, mate disi.
Dung i laho rna ahu, ai ndang ringkot rohangku ditanda nasida ahu; jala ala ni i do urn bah en hu bahen ahu martalitali samilpil , asa adong mangkuphupi bohingku.
Sian i hununuti rna dalanku , ba sahat rna ahu tu huta Lumban Sipogos-pogos; holan jolma na marniang do disi, na so ada gogo idaon. Na ro do ninna sada raja na jahat tu huta i, jala dibuat rna sude arta dohot angka sipanganonnasida; jala adong pe Jombunasida disi, na toho do di balian hatiha i, gabe ndang dohot dibat raja najahat i.
I pe sude do mansai marniang.
Pandoknasida dibunu do nijanasida , ala so olo maneahon diri!"
Dung i disorohon pangulirna i rna mandok :" Raja Panonggak
Jingar nahinan do na mamunu i; asi do rahanami nian, jala tining123 galhon do deba sipanganon i, alai dijehehon angka sisolhot ni raja i rna, ba laos dipasuda rna tutu!"
"Sintong do songon na nidokmuna i!" ninna si Bagas Marhusor: dipaboa do, na adong do nian na denggan roha, na naeng rnangondihon.
Dung i huida rna, ria so adong do aek rnardalan tu adaran na ntahiang i; ala ni i ba rnalos rna tutu angka duhut-duhut i. Jadi hupature rna sian dolok ni huta i dalan ni aek sahat tu i; ai anggo nasida ndang na tarpatupasa be i, ala ni galena be.
Dung sahat aek i tu adaran na hasang i, rnulai rna lornak angka duhut-duhut i; gabur rna tano i ulaon; lam rnok-mok rna angka lornbu na rnarniang i.
Asa dung rnokmok angka lornbu i, husuru rna sada-sada diseat , asa adong allangon nasida sipagogo badan. Unang na disi ahu, ndada na saut nian rnangan brnbu nasid a, ai so adong rnanang ise na tarpangasahon.
Asa alm rna na rnamorothon dohot rnanah ei.
Tar pola dope lornbunasida i; i rna na.so dapot raja na jahat i, ala toho di balian hatiha i; jadi sahali tolu ari rna ham i rnangan lorn bu.
Dung adong sampulu lombu husahei hami , nunga tutu lam tnargogo nasida .
Tangis do nasida , dung dibege naeng tinggalhononku rna huta Sipogos-pogos i. Alai gabe hubahen hami do na imbaru goar ni huta i, i rna Lumban Parhehean ; anggiat rnarhehe tu joloan on.
Borhat rna ahu tutu , hununuti rna dalanku , ba sahat rna ahu tu hutamuna on, Lumban Partimbo on!
Ba udotna , nunga diboto hurna panguliman arni dohot han1u datunami !" ninna si Bagas Marhusor rnangujungi baritan a i.
''Mauliate rna tutu di ho an1ang !" ninna Pangulima Tahanmangalo. "Holan na denggan do hape diulahon ho; i do hape alana , urnbahen so diloas Ornpunta Debata ho agoan hosa!
Diurupi ho do hape anak ni Raja Parsahala Sotarihuthon , nang pe i nian bunsir ni sude haleaon na songgop tu hamu sude .
Dung i diurupi 1m do angka pangisi ni Lumban Sipogos-pogos i ; gabe hipas muse nasida. Alai ndang diboto ho dope ra, rnanang ala ni aha urnbahen songon i dangol nasida!"
"Ndang huboto dope tutu tangkasna; holan sisaotik na hudok i dona huboto!" ninna si Bagas Marhusor.
"Sai disura 1rohanasi . da dope , na jonok parmaraan; jadi, mansai mabiar do nasida paboahon tangkas na masa i. Bege rna, asa hupaboa !" ninna pangulima i.
''Huta na maduma hian do i, jala Raja Panonggak Jingar do mambahen goar ni huta i: Lumban Sipogos-pogos. Laos raja on do na mangarampas sude mas ni parmas na di huta i; ibana dona mamboan sude Iomba na mokmok tu huta on; asa allangan.
Ia lombu angka na marniang, na niidami, toho do tutu di harangan hatiha i; ala ni i do umbahen na adong tinggall_ombu i di huta i.
Mangalo do jolo pangisi ni huta i; i rna umbahen na mate rajanasida dohot pangulimana; dipukpuhi do sude angka ama dohot angka doli-doli, jala disuru raja i do dilonjani sude pargadongan.
Dung i disuru do na manegai bondar, dalan ni aek tu adaran ni huta i, asa rahar sude suan-suanan dohot duhut-duhut.
Jadi, ala nunga marsahiti sude ama dohot angka doli-doli, ala ni hansitna didegei parangan ni Raja Panonggak Jingar, gabe so margogo be nasida padengganhon manang aha na sinegaan ni na ro i;jadi sai marniang rna nasida sude.
Dohot do hami tingki i mandongani raja i, alai ndang anggo dohot hami anggo mandegei pangisi ni huta i. Holan sisolhot ni raja i do na gasa-gasaon.
Di tingki i pe nunga maralo rohanami .dohot raja i, alai ala ndang pola tumorop sisolhot ni raja i sian hami dohot donganku, ba ndang tarpapuas ibana dope murukna tu hami.
Alai nunga sanga diida ho na masa di dolok batu adu. Pintor marbagi dua nama pangisi ni huta pon; ai ndang hutolopi hami, anggo tung na mamelehon jolma.
Asa di na hundul hami na sapartahian di pudi, nunga adong hian tahinami, laho mangalo raja i di dolok i; ai ndang tarpaberengbereng be hajahatonna i.
Hape laos disi rna dibondut lombang i Raja Panonggak Jingar najahat i;jala marporang rna sisolhot ni raja i dohot hami.
Jala ho do amang Bagas Marhusor, siboan hamonangan !" ninna pangulima i.
Dung i didok Datu Panampargara rna, " Laos ho do tutu amang, na paluahon laengku si Marhola sian hamatean!"
"Ndang pola sipujion ahu disi!" ninna si Bagas Marhusor.
''Na tama do i ulahononku; ai ahu pe halak na pinalea-lea jala na .
dangol do; huboto do hansit ni na di bagasan hagogotan dohot pannaraan!"
-- - Jadi, didok Pangulima Taharunangalo rna, " Nuaeng pe amang Bagas Marhusor, ba sai horas rna ho rnaringanan di tonga-tonga ni hutanta on.
Horas rna tondi rnadingin, Pir tondi rnatogu!"
Sude do tutu mangkilalahon, na ingkon pabangkiton rna raja di Lumban Partimbo; ndang bolas malelengku, so adong raja di huta .
Ala ni i dipalolo rna muse loloan bolon di hu ta i, asa marpungu antong sude natua-tua laho mangkatai taringot tu na pabangkithon raja.
Sai laho do nian roha ni pangisi ni huta i tu si Bagas Marhusor, alai sai muntul rna pingkirannasida , ala so hot ripe dope tutu ibana. Jala ndang suman pabangkiton doli-doli gabe raja. Sude do urnbote i jala mangkilalahonsa.
"Magopo na i!" ninna roha ni na deba. "Sai balga pangkophopna di hutanta on ; alai beha bahenon . .. !"
Jadi ro rna na tumua sian huta i didok rna, ' ' Hamu pangulimanami dohot sude natua-tua ni hutanta on. Adong do ra na gempang nuaeng di ate-atenta ; alai hurang malo hita papuashon .
Dia rna jolo hupapuas , betak tung une didok rohamuna. Molo une, ba peop huma, molo so une, tallushon hamu sian rohamuna .
Sude do hita umbotosa , manang na beha do pamiahapan ni si Bagas Marhusor uju ro tu hotanta on, jala pola naeng pelehonon ni Raja Panonggak Jingar nahinan ibana tu Sombaon Ompu Raja Borotan.
Alai raja i do gabe mate; mangolu do ango si Bagas Marhu127 sor; di tonga-tonganta do ibana nuaeng.
Siol ditampul anggi ni raja i do simanjujung ni Pangulima Tahanrnangalo, alai hujur ni si Bagas Marhusor do na pasudahon ho- • sana.
On do na naeng dohonongku: Tam a do nian pabangkiton si Bagas Marhusor gabe r<tia, aut naung rnasuk natua-tua ibana.
Alai 'nda naung sahat hasangapon harajaon tu ibana, rnolo tasuru ibana rnamillit r<ija ni huta on? Beha do pandokmuna, angka dongan natua-tua?"
"I rna tutu, i rna tutu!" ninna be.
Jadi didok Pangulima Tahanrnangalo rna, "Ale amang Bagas Marhusor ! Nunga dibege ho soara ni natorop i ! Sangap situtu do ho dibahen. ·
Nuaeng pe, jongjong rna ho, jala dok rna hatam!
Manang aha didok ho, oloannami rna i! Jala songon hamauliateonnami rna i di sude na binahenrnu tu hami na sahuta dohot tu ahu sandiri!"
Tung so olo do jolo si Bagas Marhusor jongjong, alai dung sai disosoi angka natua-tua i ibana, hebe rna ibana sian hundulanna, jala jongjong rna di lam bung ni Pangulima Tahanmangalo.
Didok ibana rna, " Jurnolo rna rnarsantabi ahu tu hamu angka natua-tuangku dohot sude pangisi ni huta on. Mansai bangkol do rohangku rnandok hata, ai poso dope ahu.
Ram ba na poso dope ahu,
Na so tubuan lata.
Halak na poso dope ahu,
Na so urnboto hata!
Alai, ia sai disosoi hamu rna ahu, asa rnandok hata, ba santabi ale angka amang, rnolo adong na hurang une di rohamuna, ajari hamu ahu!
Anggo na hutimbangi, ndang adong be _FangCl!llbati · laho pabangkithon Pangulima Tahanmangalo gabe raja di huta on!
I rna hata sian ahu! ninna. ·
"Horas, horas, horas!" ninna natorop i.
Jadi saut rna Pangulima Tahanmangalo gabe rlija ni huta Lurnban Partimbo; jala laos dipabangkit'rna nang anggina gabe pangu128 lim a na im baru.
Sonang rna antong rohanasida sudena!
Jongjong dope Pangulirna Tahanmangalo satongkin nari, didok rna, " Mauliate godang rna di hamu angka amang, ala ni pos ni rohamuna, laho pabangkithon ahu gabe raja ni hutanta on.
Sai anggiat rna tutu manurnpak Ornpunta Debata, horas-horas hita on saluhutna ; tamba gabe, tarnba horas, tamba rnamora tu joloan on.
Tubu ma dingin-<lingin,
Di tonga-tonga ni huta.
Saur rna hita madingin,
Tumangkas rna mamora.
Bahenonta dope pesta bolon; ari hababangkithu gabe raja ni huta on! Horas rna hita saluhutna!"
Dung i dibuhul rna ari na uli na denggan, i rna ari pesta pabangkithon Pangulima Tahanmangalo gabe raja ni huta Lurnban Partimbo.
Ditullang rna horbo, disahei rna i, jala dipannasahi rnansai tabo; indahan pe dilornpa rna godang.
Dung i dipalu rna ogung, rnanortori rna nasida saguru lorno ni rohana; dung loja nasida na rnanortor i, ba rnangan rna nasida sabutong-butongna be!
Pesta las ni roha bolon do sadari on.
Pesta hababangkit ni raja ni Lurn ban Partim bo!
Dung ·i rnarhata rna, jala rnanungkun rna tutu raja panungkun taringot tu hata ni sipanganon i.
Jadi rnandok hata rna Pangulima Tahanmangalo-na rnargoar nuaeng Raja Tahanmangalo-ninna rna, " Hamu angka amang dohot hamu angka inang, sude tahe pangisi ni hutanta on!
Mauliate go dang rna dipasahat rohangku di hamu, ala ni pos ni rohamuna, laho pabangkithon ahu gabe raja di huta on.
Tahasogohon do salelengna on, nasa hajahaton ni Raja Panonggak Jingar nahinan, alai ndang rnargogo hita rnangalo, ai torop do nang sisohotna. Nuaeng rna dapot di hita tingki na uli, laho padengganhon saluhutna di hutanta on.
Ingkon sude do hita satahi saoloan, asa dapot hita na taparsinta.
Didok angka ompunta do: Raja do ihot ni uhum, Na mora do ihot ni hosa.
Ala ni i, sude angka paradongan, naeng rna gabe pangurupi di hinadenggan ni parngoluan di huta on.
Hotang rasras do hotang singgoran, Bahen pangarahut ni ruma. Dos do rcija dohot na mora, Na parorot patik di bagasan huta.
Asa ndada sai holan raja tuganon, alai angka paradongan pe, ingkon dohot do mangkajongjongkon uhum di huta on.
Hotang sasa, hotang singgarar, Pangarahut ni ruma. Sobok raja dohot na mora, Pature ruhut di bagasan huta.
Songon panimpuli ni hatangku dohonongku rna:
Adong natuak sian dolok, Adong na nagkok sian toruan. Adong na ro sian habinsaran, Adong na sian hasundutan. Manumpak rna Debata, Dilehon di hita pasu-pasuan.
Erne sitamba tua , Parlinggoman ni siborok. Debata dona martua, Sude rna hita diparorot.
Sahat-sahat ni solu, Sai sahat tu bontean. Leleng rna hita mangolu, Sai sahat tu parhorasan dohot panggabean.
Songon i rna jolo pangujungi ni hatangku di hita saluhutna! Boti rna!"
;,I rna tutu!" ninna natorop i mangolophon:
Jadi rnansai lasma roha ni sude pangisi ni huta i, dung adong rajanasida; haposan ni rohana.
Dung i rnarsonang-sonang rna sude pangisi ni Lurn ban Partirnbo; lam gabe rna na niula; lam sinur an tong angka na pinahan ; jolrna pe antong lam torop.
Sai tinggal disi rna jolo si Bagas Marhusor , paima ro tingkina, laho borha"t rnanopot sitopotonna.
Di na sadari habang rna pidong rungkisa sian ginjang ni huta i, songgop tu hau sona na bolon. Dung diida si Bagas Marhusor , naung songgop pidong i tu hau i, rnarlojongi rna ibana rnaildapothonsa.
Habang rna antong pidong rungkisa i tu toru ; didapothon rna ibana.
"Aha dona rnasa, urnbahen ro ho ale-ale na basa?" ninna rnanungkun pidong i.
"Adong rna do sipaboaonku tu ho!" ninna pidong i. "Bege rna tangkas! Adong do nuaeng sapunguan halak na jahat, na sai ro tu angka luat laho rnanamuni .
Nunga rnanang piga huta dipasuda arta ni pangisina, jala dina habang hami sian ramba ni hutamuna torus dornpak dangsina, nunga huida hami nasida di sada huta rnanamuni, rnangallangi. Ai guru dokna do sude!
Ndang r:>ola torop nian nasida, holan sampulu halak do. Alai na gogo situtu partogina i; ndang diterge angka podang dohot hujur;
jadi sai mengkel-engkel do ibana mardalan di jolo Jaho mamasuhi angka harbangan ni huta.
MoJo diida angka parangan ni huta i partoginasida i mangkoishon hujur na pinantomhon tu ibana, ba tung tarmali tondi do nasida.
Gabe dipasahat be rna artana , angka mas dohot perak; unang apala disurbu angka na jahat i hutanasida.
Ianggo goar ni partoginasida i, i rna si Paralemu Dilaut ; ala di sada huta na di topi laut do i diguruhon, jonok tu huta ni halak Anse.
Sungkun rna Datu Panampargara, manang dia rna siulahononmu sabulan on; ai molo dung salpu bulan on, ingkon mulak do ho tu Lumban Sotartaban, hutamuna.
Ingkon sahat do ho tusi, andorang so ro angkajolma najahat i; ai holan hujurmi dona bolas mamantom partogina i.
Nuaeng pe , anggo andorana dohot butuhana , ndang dapot hujuronmu ; ingkon ginjang ni gon tingna i do.
Maol do tolap ho i, ia so jolo marguru ho tu Datu Panampargara. Ai ala ni i do, umbahen margoran ibana songon i:·parpitonggam do i, jala malo manampar alemu!
Patorangonna do i tu ho, ai sude do marholong ni roha tu ho!" ninna pidong rungkisa i.
Dung i habang rna ibana marlongos-longos dompak dolok i.
Sai songon na tarhatotong rna si Bagas Marhusor ; jala sai dipahusor-husor di bagasan rohana sude hata ni pidong rungkisa i.
Laho mulak ibana tu huta, pajumpang rna ibana toho dohot Duta Panampargara; jadi didok ibana rna, "Na marhua do hamu datunami tuson?"
"Ba ho rna jolo husungkun, na rnarhua do ho tuson ?" ninna datu i mengkel.
Jadi dipaboa si Bagas Marhusor rna sude hata ni pidong rungkisa i, jala didok rna, "Sai songon on dope huroha marudut-udut na rnasa tu ahu; sai holan parungkilon dope dohot paraloan na rna sa di ngolungku!"
"Ndang song<_?n i dohononmu, amang !" ninna datu i. "Ndang sude jolma hasal1atan ni tona , songon tona ni pidong runglisa i. Dung i ingot rna: ingkon nangkohan do dolok, asa sahat iba tu punsuna !"
Jadi ninna si Bagas Marhusor ma mangalusi, "MoJo dung sahat tu punsu ni dolok i, ba beha ma huroha ?"
"MoJo dung sahat iba tu punsu ni dolok i, bolas rna iba humosa !" ninna datu i. "Dung i manatap rna iba tu toru; idaon rna hinauli ni adaran dohot rura ; songon i nang angka batang aek!
Dung i sombu rna roha!
Betak na ro rna, na pasumbo roham; na mangubati sude na hansit di roham; ai so adong hita na umbotosa, rna nang sadihari i. Betak na ro rna parhusor ni pane di ngolum !"
"Songon i do pingkiranmu datunami? Sai anggiat rna! Jadi ajari rna ahu taringot tu pangaradeonku sabulan on!" ninna si Bagas Marhusor.
"Ajaranku rna ho tutu; ndang adong tabunihononku tu ho ; pos rna roham !" ninna datu i.
Dung i ditogihon Datu Panampargara ma si Bagas Marhusor tu tombak Iongo-Iongo ; na margoar Tom bak Naholom ; tom bak na di juJu ni Sombao Ompu Raja Borotan.
Disi ma nasida marbahudung , paima borhat si Bagas Marhusor mulak tu hutana, i ma Lobu Sotartaban.
Disi ma diparsiajari ibana angka mual ni hagogoon sian Datu Panampargara ; alemu mam bahen mago biarniba dohot pitonggam mangaliluhon roha ni aloniba.
"Panotnoti simalolong ni alomi, alai ingkon gumogo do sondang ni simalolongmi sian sonuang ni simalolongna; i pe asa tartaluhon ho! Pasomal-somal mamercng sibercngonmu asa Jam metmet, lam mctmct.
Molo 1<1111 llll'lllll'l diida ho alonu, talu ninna Datu Panamparg<lf<L M<msai godang dope diajarhon ibana tu si Bagas Marhusor siscanna i.
. Apala bagian parpudi on ma sada na ummaol diparsiajari ibana. ala1 UJungna bolas ma dibahen.
Dung i borhat ma nasida sian parbahuuungan i laho mangalului alo . '
.. ParJolo pajumpang ma nas1da dohot sada bodat longlong na- .rmgar.
"Dapothon ma jolo, jala pasang ma na ginuruhonmi !" ninna datu i ; marjaga-jaga pe ahu dohot sinjatangku, moJo tung manang na dia na masa: alai unang laho roham tusi ; ingkon talu do hahl·nonmu!"
Jadi didapothon si Bagas Marhusor rna tutu bodat long)ong na bolon i; holan diida bodat i ibana ro, mansai muruk rna ibana. Marsirunsur rna ibana sian hau i, jala mardalan mandapothon si Bagas Marhusor.
Dung i didok bodat i rna, "Ndang diboto ho, ahu dison marha- ? Marhua ho tuson, so tung hurampaingkon annon pinggolmi!"
Alai ndang dialusi si Bagas Marhusor ibana.
Dung jonok dipasang si Bagas Marhusor rna pitonggamna; m;rrsijonggoran rna nasida. So rna antong bodat longlong i, songon na tarhatotong.
Sai dipamanat Datu Panampargara do sian pudi, alai ndang nanggo manggulmit ibana; songon gana-ganaan do pantik di hajQngjonganna .
Songon na so do jolo bodat longlong itahu, alai di ujungna dipaeleng rna uluna; dung i laho rna ibana marlojongi.
Mansai las rna roha ni Datu Panampargara, dijou rna si Bagas Marhusor , jala didok," Nunga tung uli non i; nunga monang ho di paraloan parj.olo.
Alai hira na so dibege si Bagas Marhusor do soara ni datu i; ai sai jongjong dope ibana di hajongjonganna i.
Dung i didapothon datu i rna ibana ; disi pe asa humusor si Bagas Marhusor, jala ninna rna :"Nunga laho maporus bodat longlong i."
"Nunga maporus tutu musu parjolo i !" ninna datu i.
Didatdati nasida rna muse mangaoti; dung i pajumpang rna nasida dohot sada gompul naung matua, na so hajonohan jolma; di bona·ni sada hau do ibana hundul-hundul.
Holan diida gompul na matua i nasida, muruk rna ibana, jala manonggak rna sian bona ni hau i.
Mansai gogo rna soarana mandok, "Marhua do hamu tuson ? Na mangalului hamatean do hamu?"
Ndang a dong nasida manang ise mangalussi; alai dihusiphon datu i rna tu si Bagas Marhusor, "Pajonok rna dompak hau i!"
Dung i dipajonok si Bagas Marhusor rna tutu dompak hau i, jala laos ro rna gompul na matua i mandapothon ibana.
Du.ng jonok masijonggoran rna nasida; paralemu do huroha ...... aompul i, ai sai dilangkahon dope manana pip langlca nari, hira 10 dit · , pamereng ni alona i.
Songon na so rnargogo idaon, pangkorhon ni pitonggam ni si Bagas Marhusor i; sanga songon na ganggu roha ni Datu Panarripargara. Alai holan satongkin do, ai diingot rna poda ni guruna na rnandok: rnolo ganggu guru, ganggu do roha ni siseanna.
Ibana do nuaeng guru; jala si Bagas Marhusor do siseanna ; dao rna tutu na ganggu!
Dipahibul Datu Panampargara rna rohana, songon na manungkoli siseanna i. Tutu rna antong; tongkln nari nunga mangupir gompul na matua i; dung i laho rna·rnanopot dalanna.
"Musu paduahon nunga talu, denggan rna i!" ninna datu i, huhut didapothon rna si Bagas Marhusor .
"Tutu do i nian, alai nunga tamba maolna !" ninna siseanna i rnangalusi.
Jadi ninna datu i rna, "Songon i do alemu pitonggam asa manjadi ; ingkon lam maol do asa sahat.
Lam nangkok do dalan, laho rnangeahi pungsu ni dolok na timbo!"
"Tutu do i nian!" ninna si Bagas Marhusor.
Dung i didatdati nasida rna muse rnardalan, huhut songon na tuat sian dolok i.
"Ai beasa pin tor tuat hita? Ai ndang di ram ba toras on dapot hita alo?" ninna si Bagas Marhusor.
"Ndang di rarnba toras, di rama poso do. Ida rna annon!" ninna Datu Panrnargara.
Leleng ndang a dong nasida pajumpang dohot manang aha pe; alai dung sahat nasida tu ramba poso, dibege nasida rna mardaras di ramba i; dung i diida nasida rna sada aili na rnansai doras rnarlojong; suman na nieak ni musuna.
Tongkin nari ro rna marngongos sian pudi sada babiat, raja ni tombak i.
Dung diida adong dua jolma di jolona , marngaung rna ibana, ala ni murukna; tung marsaringar nama tarbege soarana di tornbak i.
Dung i disonggak rna si Bagas Marhusor dohot Datu Panampargara, ninna rna, "Ndang ringkot be roharnuna huroha mangolu, umbahen ro hamu tuson, atehe?
Aha do na niulamuna umbahen ro tuson ; ndang diboto hamu na ahu do raja ni tombak on; hape lomolomom ro tuson?
Diida hamu do nangkin aili na marlojong i? Na naeng hamu do singkatna?
Sapala na sihorpuk,
Asa hupopo ho!
Sapala na muruk,
Asa hupolgak ho!"
I rna didok babiat na gasa-gasaon i.
Alai ro rna Datu Panampargara dihusiphon rna tu siseanna i "Unang ho mabiar ale Bagas Marhusor ! Ndang adong sihabiaran ; pajonok rna nan get -nan get!"
Apala satongkin dipapitpit si Bagas Marhusor rna simalolongna, songonna pahibul gogo. Dung i dilangkahon rna tutu dompak jolo .
Songon na longan g antong babiat i mamer eng doli-doli na barani manjonohi ibana ; adon g do hap e di tomb ak on antong na barani pulu t pajonokkon dirin a tu ibana.
" Jolm a aha on ulaning!" ninn a roha ni babiat i.
Asa marnida i pe, nanget-n anget nama babiat i mangalangka tu jolo ; ndang ditimbun g songon na somal tu jolo , asa diparsurage alona .
Dung i masijonggor an rna nasida!
Tangkas situtu do diboto Datu Panampargara , ia talu si Bagas Marhusor , ba ingkon mate rna nasida na dua . Asa nang ibana pe, nunga marsitutu paluahon na binotona.
Songon na manganangkohi balatuk sidean parnaehan nama ibana laho manjata angka sinjata sihabunian di parpeopan ni pitonggam .
Asa dohot do datu i sian pudi manganolnol babiat na jorbut, na so bolas hajonohan i.
Tongkin nari nunga lam metmet diida datu i babiat i, sai lam metmet . Pos situtu rna rohana, nunga sahat hamonangan ; nunga dao hataluan.
Asing do anggo pangkulalaan ni si Bagas Marhusor sahali on ; sanga do songon na adong maniak dihilala ibana di simalolongna, ala ni tajom ni mata ni babiat i. Sanga do songon na manura dihilala ibana.
Alai anggo biar tting so adong di di bagasan rohana; nunga tung pate anggo i ditanomhon tu bagasan rohana.
Ndang pola leleng pangkilalaan na maniak dohot na manura i dihilala ibana di simalolongna; tibu do antong mago. Dung i dihilala ibana rna, naung dos tajom ni pamerengna dohot babiat i; ndang adong tunduk ibana di na masinolnolan nasida .
Dungi lam moru rna diida balga ni babiat i; lam moru!
Tompu rna humusor babiat i; dung i manirnbung rna tu rambaramba i.
Songon gana-ganaan na pantik do sian nangkin si Bagas Marhusor dohot Datu Panampargara; dung mardubur pe babiat i mangompashon dirina tu ramba i, asa humusor nasida na dua.
"Pahundul rna jolo ! Nunga mansai Ioja ho!" ninna datu i.
"Oio tutu, datunami! Tutu do i!" ninna si Bagas Marhusor; tarida do tutu di bohina na mansai loja ibana .
Rap hundul rna tutu nasida na dua di inganan i.
Dun g humosa didok datu i rna : " Mansai maol nangkin , atehe !
Nd ang hin ata ; ai mata ni babi at m a na tumajom sada sian sud e nasa binatang.
Nunga so ngon na loja ho ra nangkin ; ahu pe sanga do marun gkil clibal1en; alai ndang dun g ro ganggu ni roha tu ahu!
Hope huida , gomos situtu do m:tniop na binotom !"
" Tutu do na nidokmuna i dat una mi ; maol situtu do nangkin. Sanga do adong songon na mani ak , dung i songon na manura di simalolongku.
Tuani do , ndang pola sadia leleng i; ai mago rna muse namaniak dohot na manura i, dung so ra morot ahu sian parbinotoan, na pinodahonmi!
Jadi lam moru rna huida balga ni babiat i!
Ujungna nunga rap taid a !" ninna si Bagas Marhusor.
Jadi ninna datu i rna , " Nunga tung denggan na binahenmi! Nunga dibolu s ho par aloan ni pitonggam na tumimbo . Ndang huboto hi an, na ingkon babiat paraloan patoluhon ; hap e pintor i do soluk.
Songon na tompu do nian, alai ndang pola dia i. Nunga monang ho! Mulak rna hita tu huta ; jonok nama ari haboborhatmu ."
Dung i mulak rna nasida tutu tu Lumban Partimbo.
Laho salpu rna bulan na nidok ni pidong rungkisa i; sipata songon na lungun roha ni si Bagas Marhusor laho maninggalhon huta Lumban Partimbo on.
Alai tongkin nari, songon na las rna rohana laho borhat, ai nunga tutu mansai malungun ibana di amana, inana dohot anggina.
Jadi songon na marsiranggut rna na dua pangalaho i di bagasan rohana; sipata olo do monang na sada ; alai ndang piga dan, nunga monang muse na sada nari.
Adong do patubu-tubu hata di Lumban Partimbo, didok, "Saut nama da si Bagas Marhusor gabe hela ni Raja Tahanmangalo. Adong. do tutu boru ni raja i-i rna pangulima hian-na magoar si Mas Napita, na uli tutu; jala mansai lomo rohana marnida si Bagas Marhusor.
Diboto angka namarbaju ni huta i do mansai tangkas taringot tusi.
Sasintongna ·nang si Bagas Marhusor pe adong do rohana tu boru ni raja i, alai ndang anggo dung dope dipapuas.
"A dong dope tinggi muse tusi!" sai nina rohana di bagasan.
Ndang na naeng paroa-roahon nian di si Bagas Marhusor, umbahen dipatubu-tubu halak hata L Tung ala ni holong ni rohanasida do. Naeng rna nian tinggal di huta i ibana ;jala sada dalana na uli manuju i, ba i nama na dumenggan : gabe hela ni raja i.
Diboto si Bagas Marhusor do i; jadi ndang olo muruk antong ibana, nang digaithon angka donganna doli-doli taringgot tusi. Ai anggo di bagasan rohana-nang pe buni diparhatopot ibana do hasisintong ni hata i.
Alai aha rna tartontuhon ibana di tingki on?
Amana dohot inana dohot anggina pe , nunga tung leleng so diida .
Dung i di na sadari tarbege rna muse saara ni angka pidong rungkisa na habang, marlongos-longos sian atas ni huta i.
Songgop rna sada sian angka pidong i tu sada hau na jonok tu huta i; jadi didapothon si Bagas Marhusor rna tusi.
Habang rna pidong rungkisa i tu toru, jala didok rna tu si Bagas Marhusor, " Nunga dapot tingkina ; tolu ari nama tingkim di huta on ; dung i ingkon pintor borhat rna ho mulak tu hutamuna, Lumban Sotartaban.
Rap rna hamu borhat dohot gurumi , Datto. Panampargara, jala boan donagamu , manang na piga na une didok roha ni Raja Tahanrnangalo. Sai horas-horas rna ho!"
Dung i habang rna pidong ringkisa i dornpak dolok i.
Pintar didapothon si Bagas Marhusor rna Datu Panampargara, jala dipaboa rna na nidok ni pidong rungkis a i.
"Denggan rna i! Nunga taida salelengna on , holan na uli do diok pidong rungkisa i tu ho. Nuaeng pe ingkon saut do hita barhat .
Alai tangkas rna tapaboa tu raja i.
Dung i laho rna nasida tu jabu ni raja i; disi do an tong toho raja i hundul-hundul.
Dung diida raja i nasida ro dohot bohi na rnarsitutu, disungkun rna, " Ai aha huroha na masa ? Tarida do di bohimuna na dua , na adong na naeng dohononmuna taringot tu sitimbangonna bagas!"
"Ndang pola adong sitimbangon na bagas, rajanami ! Na ro do hami mangkata-hatai!" ninna datu i.
"Antong pahundul hamu ma!" ninna raja i.
Dung i dipajojor Datu Panampargara ma sude na nidok ni pidong rungkisa i, jadi sai longang rna raja i pabege-begehonsa .
Alai dung salpu longang ni rohana i, ro ma soluk pangkilal aan na lungun ; ai tinggalhonon ni si Bagas Marhusor rna hape huta on dohot sude pangisina .
So adong dope manang aha dibahen ibana tu doli-doli na palu141 ahon ibana sian hamatean.
A dong do buni tartan om di bagasan rohana sada sihol ni roha; alai· ndang dung dipauas ibana i manarig na tu. ise. Sai naeng nian saut si Bagas Marhusor gabe helana. Alai ndang sipaboaon i tutu; sitongka do i di angka nampuna boru; tarlobi di sada raja ni huta .
"Beha huroha rahanami!" ninna datu i, dung diida sai hohom raja i. "Ingkon laho do si Bagas Marhusor on, unang sanga marmara pangisi ni huta Lobu Sotartaban; dohot rna disi amana, inana, anggina. Jorhut do na naeng masa tu huta i! Ndang dung dope margabus pidong rungkisa i; toho-toho do sude na nidokna , sahat tu sadari on!"
"Denggan do tutu borhat ibana, asal rna nian mulak ibana tu huta on, ia dung salpu parmaraan i. Ai so adong dope manang aha tabahen, halos ni sude na denggan hinahen ni si Bagas Marhusor tu hit a sude!
Tarmasuk do i dohot tu ho, ale datunami !" ninna raja i.
Jadi didok si Bagas Marhusor rna, " Marnida disi rna i, ale rajanami; ai so binoto dope ujungna!"
Dung songon i alus ni si Bagas Marhusor, tungki rna Raja Tahanmangalo ; ndang rardoksa be rnanang aha.
Manogotna i dijou raja i rna sude pangisi ni huta i, jala dipaboa rna taringot tu sangkap nisi Bagas Marhusor, na laho borhat rnulak tu hutana , laho rnangalo angka parjahat na naeng rnanamun tu hutanasida .
Jadi, didok angka natua-tua ni huta i rna, asa halo nilehon dolidoli ulubalang i rnarsipanganon, na laos songon parhontasan huhut ; anggiat sai rnonang ibana rnangalo rnusu angka na jahat.
Asa pir antong tondina di paraloan i!
Sude do rnanolopisa ; ndang adong na so rnarlas ni roha. I nama dalan papuashon harnauliateon tu doli-doli na uli lagu i.
Marsogotna i disuru Raja Tahanrnang alo rna na manullang horbo, disahei ma, jala diparrnasahi ; dilompa rna nang indahan godang ; ingkon butong do tutu sudena jala rnarlas ni roha.
Dung sidung na rnangan rnanungkun rna tutu raja panungkun, ninna rna, " Ia nunga bosur hita rnangan mdahan na las; rnahap rnangan juhut na tabo.
Hinadang hadang-hadangan,
Dornpak ginjang ihotno!
Nunga pinangan sipanganon, Ba dia rna na nidokna?"
Jadi, rnangalusi rna Raja Tahanrnangalo, ninna rna, " Hamu angka amang, dohot harnu angka inang, sude hita pangisi ni hutanta on .
Ia nunga sidung hita tutu rnangan indahan na las, ba tahabosurhon ;jala rnarlornpan juhut na tabo, tahasagathon.
Ba tung so sadia pe i nuaeng, ba
Sititi rna sihornpa,
Golang-golang pangarahu tna.
So sadia pe na pinatUpa i,
Sai godang rna na pinasuna.
Sai anggiat rna i antong :
Pamumas tu daging , Saudara tu bohi. Sipalornak irnbulu rna i, Sipaneang holi-holi.
Manungkun rna raja panungkun taringot tu hata ni indahan rnasak , ba paboaon rna tutu. Haduan naeng borhat rna si Bagas Marhusor rnulak tu hutanasida Lobu Sotartaban ; ai ingkon gabe partogi rna ibana disi, laho rnangalo angka na jahat, niuluhon ni ni sada partoginasida, na rnargoar Paralernu Dilaut.
Na gogo do uluannasida on; ai di sad a huta na di to pi laut do ibana papunguhon ragam ni alernu; i rna huta na rnarjonokkon luat ni balak Anse.
Nungamanang piga huta disamun, jadi tibu nama asa sahat tu huta ni halak si Bagas Marhusor.
Ia ro rna pidong rungkisa , na habang dina sahali di atas ni hutanta on , dipaboa rna tu si Bagas Marhusor , jala didok asa rnarguru ibana taringot tu alernu pitonggam sian datunta, i rna Datu Panampargara.
Nunga sabulan nasida di tornbak longolongo rnarbahudung ; pasadahon roha , laho rnangguruhonsa.. Jadi nunga rnarujung parguruan i.
Godang do na uli, na denggan na binahen ni si Bagas Marhusor di hutanta on, jadi tama do hita paborhathon ibana di atas ni sipanganon . Laos sipanganon parhontasan rna on di ibana.
Sai monang rna ibana maralohon musu i; jala ia dung monang ibana, dipangido rohanta do nian, asa mulak ibana tu hutanta na uti on.
Ditagam roha do, ingkon sobu paraloan i, ai ndang adong dope nanggo sada huta na hum mangalo Paralemu Dilaut.
Sude rna hita mangidohon, asa margogo si Bagas Marhusor, pir tondina di paralmin najorbut i.
Asa lomak rna silinjuang,
Lomak so binaboan, Sai pantik rna an tong hujurna, Erne sitamba tua, Parlinggoman ni siborok. Sai tongtong rna ibana martua , Debata rna na marorot.
Tu dia pe si Bagas Marhusor on laho,
Sai dapotsa rna hamonangan .
Di ginjang ni pargontingan.
Songon panimpuli dohonku rna :
Sahat-sahat ni solu, Sai sahat tu bontean , Leleng rna hita mangolu, Sahat tu parhorasan dohot panggabean.
"I rna tutu!" ninna natorop i.
"Horas ma si Bagas Marhusor; monang rna ibana mangalo musu!" ninna nasida muse marsurahi ..
Alai manetek do ilu ni angka ina , dung diboto na laho mangalo musu na jorbut do hape, umbahen na borhat ibana ; ndanda na mardalan-dalan boti!
Dung i ro rna sada natua-tua , dido!< rna , " Nunga sahat hata ni raja i, nunga diolophon sude pangisi ni hutanta on ; alai malungun do hami umbege hata partandingan sian ulubalangta doli-doli i, i rna si Bagas Marhusor .
"I rna tutu!Na denggan, na uti rna i!" ninna natorop i muse.
Ndang tarjua be, jadi mandok hata rna tutu si Bagas Marhusor; n'unga apala dipangido angka natua-tua , jala ditolopi natorop i: ndang bolas juaon pangidoan na songon i.
Ndang adong tarida di bohina lungun rnanang arsak roha. Ai nunga antong ditanornhon Datu Panampargara tu ibana angka poda, nang pe di paturnonaan nina rnarguru i dope ibana.
Parjolo : na so tupa tarida rnuruk di ibana, asa unang rnago hagogoon ni alernu pitonggamna.
Paduahon: na so tupa tarida di ibana, arsak rnanang ganggu ni roha, rnanang lungun ni roha; ai nang i pe bolas do rnangagohon hagogoon ni parbinotoanna.
Asa longangsitutu do sude pangisi ni huta i rnamida ibana rnangkatai, ai tung tongarn situtu do antong.
Didok ibana rna, " Mauliate rna dipasahat rohangku di raja i dohot sude harnu pangisi ni hutanta na itahaholongi on! Huida do uli ni roharnuna paborhathon ahu; rap rnarsipanganon hita antong.
Ndang roha-rohangku na borhat on, laho rnaninggalhon harnu; alai na dipaporsanhon do tu ahu laho rnangalo rnusu na neang ro tu hutanami, i rna Lobu Sotartaban.
Songon goarna i rna nian saut; ndang tartaban rnanang isc.
Pahibul harnu rna rohamuna sude, rnangidohon tu Ornpunta Debata, asa rnargogo ahu, jala rnonang rnangalo rnusu i.
Horas rna harnu sude na hutinggalhon; horas harni na borhat tu hutaharni!"
"Horas rna tutu!" ninna natorop i.
Dung dapot ari haboborhat ni si Bagas Murnusor, disuru Raja Tahanrnangalo rna Datu Panarnpargara rnandonganisa ; jala dipillit rna sampulu halak baoa na gogo jala na urnbegu rnangalo rnusu . Angka i rna na gabe parangan nisi Bagas Marhusor.
Dipataru pangisi ni huta i do nasida sahat tu ruar ni harbangan i; di jolo rna angka arna dohot doli-doli ; jala di pudi rna angka ina dohot namarbaju.
Apala di pudi adu sai tangis do si Mas Napita, so diboto be rnanang aha dohononna.
Sana do rnarnereng si Bagas Marhusor dornpak pudi, jala diida do tutu boru ni raja i sai tangis.
Alai beha bahenon, ndang adong be dalan laho rnulak tu pudi ; ndang adong rnasa na songon i di ngolu ni ulubalang.
"Saulak on rna i, Mas Napita!" ninna ibana di bagasan rohana sian ruar ni harbangan i.
Mulak rna pangisi ni huta i tu huta, jala dinunuti si Bagas
Marhusor rna dalanna rap dohot angka donganna i.
Dung manang na sadia leleng nasida na mardalan i, sahat rna nasida tu huta Lumban Parhehean. Ndang hapalang las ni roha ni pangisi ni huta i, dung diida nasida si Bagas Marhusor dohot angka donganna.
Nunga hipas-hipas be nasida idaon; ndang be an tong songon na niida ni si Bagas Marhusor na parjolo. Sipanganon pe nunga lam godang di huta i: ndang adong be dohonon na hurangan nasida .
Ditamuei pangisi ni huta i rna nasida; jala dung diboto nasida, na naeng mangalo musu do si Bagas Marhusor dohot angka donganna, dipangiso nasida do, asa dohot sian nasida borhat mandongani.
Mansai godang do huhut ditaringoti nasida uju di huta i maradian si Bagas Marhusor, ai di pahoa rna antong naung mate Raja Panonggak Jingar, na ro UJU 1 manamun pangisi ni Huta Lumban Parhehean, na margoar hatiha i , Lumban Sipogos-pogos.
Jala sude sisolhot ni raja na jahat i nunga bungkas sian huta i; angka i rna najolo mandongani raja i pahabishon arta ni huta i.
Tung sombu do roha ni pangisi ni huta i umbege barita i; laos ale-aleriasida huhut ulubalangnasida i do hape na papatu raja na jahat i" dohot sude sisolhotna. Mansai menga nasida, ai dietong nasida do si Bagas Marhusor songon pangisi ni huta Lumban Parhehean.
Mansai pos do roha ni pangisi ni huta i, na ingkon bolas adong dongannasida dohot laho mangalo musu i; ba molo so bolas dohot mangalo musu, ba nanggo apala sihadang hajutna. Songon i rna sangapna ibana dietong nasida.
Alai tung mansai gomos do dijua si Bagas Marhusor;jala dokna i do tutu saut.
"Mauliate rna di haradeonmuna ; na denggan do rohamuna sudena; alai ndar.g apala torop musu na ro i; jala ala ni i do ndang dope ringkot anggo saonari dohot sian hamu !" ninna ibana.
"Dia rna dohononnami!" ninna pangisi ni huta i; "saguru di hamu do, manang dia rna na denggan !"
Jadi sonang rna rohanasida umbege haputusan i!
Nunga songon na sumuang gogo ni punguan na ro i, i rna si Bagas Marhusor rap dohot angka donganna ; jadi dinunuti nasida rna dalanna, asa haru sahat nian tu huta Lobu Sotartaban.
Dung diida si Bagas Marhusor ram ba paraloan ni aili bolon na pinantomna i, tarsingot rna tu rohana sude na rnasa i.
Alai ndang adong tarida manang aha di urat ni bohina.
Songon i rna pangundukkonna di poda ni guruna. Datu Panampargara .
Sai managam do rohana di parro ni pidong rungkisa i, jumpa na rnarnolus ram ba i nasida. Anggo di na sahali rnandosik do ibana, betak tung jonok an tong angka pidong ale-alena i.
Alai huroha dao situtu do angka pidong i, jala ndang adong pola huroha na mansai ringkot sipaboaonna ; aut sura botoonna do mangalului sian ramba i.
Ujungna sahat rna nasida tu Lobu Sotartaban . Ndang tarhatahon las ni roha ni inana; songon i nang amana nang anggina si Martunas Panahatan.
Sobokkon na rnulak rnangolu do dirajum i nasida parro ni si Bagas Marhusor i; sai diumrnai inana i do ibana .
Alai anggo amana si Partiang Nabulus, sai mengkel rna marnida anakna i, dung diida antong ditiop si Bagas Marhusor hujur pusaho i.
"Ho do hape mamboan?" ninna amana i.
"Ahu do tutu amang na mamboan i, nunga ro di dia dibolus hujur on!" ninna si Bagas Marhusor.
Raja Parsahala Sotarihuthon pe dohot sude pangisi ni huta i, nunga tung marlas ni roha bolon. Ai nunga tarbortik antong, naung ro angka parjahat jala ndang pola sadia dao be nuaeng sian huta i.
Nunga tarnba dongannasida laho mangalo angka panamun i.
Diparateatehon Raja Parsahala S-otarihuthon do tangkas, na mamboan hujur si Bagas Marhusor; bontar marhillong matana.
"Ingkon i do hujur na bolas mamantom aili bolon i, na so tarhujur ntanang ise!" ninna rohana di bagasan.
Songon i do nang anakna si Panjahatua Todosdiari; sai longang do marnida mata ni hujur i. Alang-alang diingot ibana rna nuaeng, na songon i do diida ibana rupa ni mata ni hujur na mamatehon aili bolon i; tar songon i do tutu diida ibana sian hau panjangkitanna i.
Sai Ioja do rohana salelengna on mamingkirisa; alai anggo nuaeng nunga songon na dapot be!
"Ndang sala be na nidok ni rohangkon; tung so sala be!" sai ninna rohana di bagasan.
Alai laos rnangantusi do ibana, na so dapot dope tingkina nuaeng, laho rnanulingkitisa .
"Molo songon i, ba si Bagas Marhusor do na paluahon ahu sian harnatean ! ·lbana do baoa na rnartali-tali bulung ni sarnilpil i?" ninna rohana di bagasan.
Sai sude rna naeng rnanungkuni si Bagas Marhusor, alai sai longang rna roha nasida, ai songon na asing do diida bohina .
Ndang pola olo gaor rnangkatai; ndang pola longang idaon na rnulak i ibana tu hutana . Hira na so dung rupani idaon ditinggalhon huta L
Amana, inana dohot anggina pe , diida do hamubaon ni si Bagas Marhusor; songon na rnaol do tutu pangkulingan . Holan na ringkot do dialusi, jala ndang adong rnarbarita .
Songon i do nang Datu Panampargara dohot angka paranganna; ndang pola godang rnangkatai, ai nunga dipopai datu i nasida sud e.
"Molo dung jurnpang tingkina, ba pinaboa pe!" ninna datu i. "Jala ingkon jolo rnarujung paraloan asa bolas rnarsiribur-ribur rnarnonang!"
Dung i ro rna parbalian paboahon , naung diida nasida rnusu i di ramba najonok tu Lobu Sotartaban.
Hira-hira rnandapothon tonga ari rna sahat barita i, diboan baoa na ro rnarlojongi i, rnarhosa-hosa , tu huta.
Disi rna dapot tingkina, asa paboaon tu raja i tangkas taringot tu na rnasa on . Ala ni i didapothon datu i rna raja i, jala didok rna , " Ale rajanarni, nunga huboto hami hian , na ro rna tu huta on angka na jahat, panarnun jala panangko . Sarnpulu halak do torop nasida, jala partogi nasida rnargoar: Paralernu Dilaut.
"Sian dia rna diboto harnu i?" ninna raja Parsahala Sotarihuthon rnanungkun.
''Adong do pidong rungkisa ale-ale ni si Bagas Marhusor, uju na rnartabuni ibana nabaru on di rarnba ·na di larnbung ni Sornbaon Ornpu Raja Borotan, na di larnbung ni huta namL I rna na rnanuru ibana asa rnulak tu huta on, jala na paboahon na naeng ro angka panamun rnangarampas arta ni pangisi ni huta on .
Ala ni i rajanami , pasahat rna na laho rnangalo rnusu on tu ibana. Nunga rnangarade ibana di parbahudungan, di tornbak Iongolongo. Anggo na asing disuru raja i rnanguluhon, rnago rna hita , jala rnago rna nang huta on!
Ai tung andul do asing ni paraloan on annon sian na somal. Ingkon longang do hamu sude marnidasa!"
Dung i mangkata i ma Raja Parsahala Sotarihuthon dohot pangulima ni huta i. Leleng do nasida na mangkatai i, jala nunga tung godang dibege nasida na dua taringot tu partogi ni panamun na naeng ro i ; nanggo sad a ndang adong na bolas mangalo i, anggo tung sian huta on do.
Dung sidung nasida na mangkatai i, didok Raja Parsahala Sotarihuthon rna tu Datu Panampargara, " MoJo naung songon i do pangaradeon nisi Bagas Marhusor , jala naung dipaboa pidong rungkisa hian do hape na naeng masa on tu ibana , ba nunga sintong na nidokmuna i datunami ; tu ibana rna tutu pasahaton na manguluhon paraloan i.
Sahat tu ibana rna manang na beha bahenonna laho pataluhon musu i; pabo a rn a tu ibana!"
Jadi dipabo a datu i rn a tutu tu si Bagas Marhusor, taringot tu pangkataionnasida dohot Raja Parsahala Sotarihuthon. Jala naung mangkat ai raja i dohot pangulimana laho maningmbangi taringot tu na nidok ni datu i.
Dung i laho rna tutu si Bagas Marhusor mandapothon raja i, didok rna :"Mauliate rna rajanami!"
Holan i do didok ibana ; dung i diatur rna sude parangan ni huta i dohot parangan na binoanna.
Humaliang huta i rna marjaga anggo parangan na di huta i; alai anggo di harbangan i, parangan na binoanna i rna marjaga, jala ibana rna apala di jolo. Di pudina rna Datu Panampargara.
Mansai hatop jala renta do diatur ibana sude; ndang adong na marganjang-ganjang .
Ndang pola sadia leleng nari tarida rna musu i ro manjonohi harbangan ni huta i. Mebal-egai do partogina i mardalan di jolo , i rna na margoar si Paralemu Dilaut . Hira nalaho mamastapi dakdanak do parrona ; ndada songon na laho mangalo musu.
Tung na mangasapi do tahe pardalanna i.
Dung tuk jouon marsurak rna si Paralemu Dilaut, ninna rna, "Nunga dibege hamu taringot tu barita ni angka huta na hubolus ham i; pin tor dilehon be do mas dohot perak na a dong di hu ta i. Ai holan i dona ringkot di hami! Bereng hamu rna 'ndi on!"
Laos dipatuduhon rna huhut sada puro na bolon, na marisi mas
dohot perak ; i rna angka na sinamunna sian angka huta naung bi149 nolusna.
Didok si Paralemu Dilaut rna muse, " Anggo angka horbo dohot lombumuna, di hamu rna i. Alai molo so olo huma pasahathon na hupangido hami i, surbuon nami rna hutamuna on; jala bunuonnami nasa paranganmuna.
On rna da si Paralemi Dilaut, na so bolas mabugang binahen ni podang manang raut!" ninna, huhut rna ditompuk andorana na bidang i.
"Ndang bolas ho masuk tu bagasan huta on, ia so jalo langkaanmu bangkenami!" ninna Raja Parsahala Sotarihuthon.
"Ndang pola maralo paranganku tu parangan ni huta on. Suru hamu rna sahalak singkat ni paranganmuna i, mangalo ahu; unang pola marganjang.ganjang hita mangkatai. Molo tung talu ahu, ba na talu rna paranganku ; molo talu na pinajujumuna, ba na talu rna hamu na sahuta!
Alai tumagon rna sumurut hamu , unang sanga husurbu hutamuna on , jala hupamate paranganmuna on sudena !" ninna si Paralemu Dilaut .
"Songon i pe taho!" ninna Raja Parsahala Sotarihuthon.
"Suru rna mangalangka tu jolo alongki , asa huponggol uluna i!" ninna si Paralemu Dilaut ; huhut disintak rna podangna na marhillong i.
Dung i mangalangka rna si Bagas Marhusor tu jolo ; gomos rna ditiop hujur pusahona i.
Dung i tompu rna ibana hundul , jala marhombangsila ; mubitubit rna ibana mandok:"
"Sada sihor-sihor,
Bagas man om buk langkat.
Di rigat pamolaan .
Ndang bolas halak na tigor,
Taluhonon nina jungkat ,
Mamboan tu pargadisan.
I pe ale ompung!
Papir rna tondingku!
Patomos rna rohangku!
Padasip rna jari-jaringku!
Mamantomhon hujur on,
Tu sipangago na ro!"
Sai mengkel-engkel rna si Paralemu Dilaut marnida si Bagas Marhusor na hundul marhombang sila i: jadi didok rna :" Ho rna alongku? Suman dope ho tu doli-doli bajar-bajar.
Ndang maila hamu na sahuta on, manuru sada dakdanak laho rnangalo ahu? Di dia pangulimamuna? I rna suru, asa hugotaphon uluna i!"
Dung i jongjong rna si Bagas Marhusor.
Jadi didok Raja Parsahala Sotarihuthon rna," I rna alom, runggangkononna rna ho;jalo rna upam!"
"Pajonok rna, rnolo songon i anak ni asu, asa hujaljali ho; nunga hupasingot ho, hape sai dijugulhon ho!" ninna partogi ni panamun i.
Mansai rnuruk do ibana, huhut rna songon na di pangarambasrambashon podangna i tu siamun dohot tu siambirang.
Ndang dialusi si Bagas Marhusor, rnanang beha pe kasar ni hata nisi Paralernu Dilaut i.
Sai diingot ibana do poda ni guruna, " Mago do gogo ni pitonggam dibahen rnuruk na rnanggohi roha! "
Jadi sai hohorn do ibana, huhut rnangalangka nanget-nanget rnandapothon rnusuna i. Sai dinolnol do si Paralernu Dilaut, sai dinolnol.
"Ai aha do umbahen sai dinolnol ho ahu, anak ni asu? Aha rna gellok ni anak ni asu!" ninna partogi ni pan am un i.
Ala so rnangalusi si Bagas Marhusor, rnarpiar-pira rna rnurukna, dilojong rna laho rnanampulhon podangna tu ulu ni alona i.
Nunga adong hian dipature si Bagas Marhusor bosi panahan di ginjang ni mata ni hujurna i. I rna ditullangkon tu podang ni alona i, jala sangkot rna tutu podang i di bosi panahan i.
Songon na longang rna si Paralernu Dilaut, ai asing dihilala ibana sahali on, sara ni alona on rnangalo; songon i nang sinjatana, asing do!
Ndang ditagam ibana, na hujur do pangke on ni alona i.
Sai digogo si Paralernu Dilaut rna rnanggalogothon alona i, alai ndang tolapsa, ala gumanjang do hujur i sian podangna. Tung rnansai rnuruk do ibana , ala nunga rnalelengku didok rohana, so dapot dibola ulu ni doli-doli na barani rnangalo i.
Sipata dimonsakkon si Bagas Marhusor rna tu hambirang dohot tu siamun.
Hona do sahali andora ni si Paralernu Dilaut dipantorn; rnarsu151 rak rna pangisi ni huta i, dirimpu marujung rna na maralo i; hape so nanggo manang mahua alo i.
Paduahalihon hona hujur do bufuhana i; i pe ndang nanggo diterge, alai pin tor hatop rna disampathon ; songon na mabiar molo hona ginjang ni gontingna i.
"Tutu do nidok ni pi dong rungkisa i!" ninna roha ni si Bagas Marhusor. "Ndang tolap hujurhon tutu andorana; songon i do nang butuhana ; holan tu ginjang goritingna i do huroha tutti!"
.Nunga adong nasida sangombas na maralo i; nunga tung hodohan be nasida na dua, jala marhoas-hosa. Ndang adong tarida di urat ni bohi ni si Bagas Marhusor nanggo saotik hamuruhon, rnanang ganggu ni roha .
Sai pir do tahakna!
Alai anggo si Paralemu Dilaut, nunga sai lam muruk; nunga sai lam gasa-gasaon! Hurang hatop di rohana , marujung na masa on! Nunga malelengku asa dapot ditampul ulu ni alona i.
Anggo parangan ni angka panamun i sai hundul-hundul do marsonang-sonang, disi mulai do paraloan i. Holan na paimahon hamonangan nama antong!
Didok rohanasida, holan di bagasan -sangkidop mata hian do marujung sude. Hape nunga songon i leleng, laos so binoto dope manang ise do na ingkon monang.
Nuaeng nunga songon na ganggu rohanasida ; hehe be rna nasida , jala jongjong mainondur. So pamotoanna idaon, nunga sai lam sumurut nasida .
Sai lam jebu rna na dua halak i maralo; nuaeng pe asa dihilala si Paralemu Dilaut, na so "anak ni asu" alona i.
MoJo .sanga songon na masijonggoran nasida, dihilala ibana do songon na mamantik pamereng nisi Bagas Marhusor tu simalolongna, mam bahen ibana songon na ditulakkon.
Mangasa gogo rna ibana muse manosak; matutaktak rna pangkuling ni podangna na hona tu bosi panahan ni hujur ni si Bagas Marhusor.
Sitiop andorana be rna pangisi ni huta Lobu Sotartaban, ai dihilala be do, tongkin nari nama paraloan on.
Angka ina na di huta i pe, nunga adong na sai tangis, ala ganggu rohana, so tung partogi najahat i annon na monang; gabe hona
surbu huta i. Ndang jolma na somal si Paralemu Dilaut; nunga di152 boto nasida i taqkas sian anJka hata dohot barita ni angka ama.
Angka ama pe suang songon i do deba; nunga bukbak taroktokna; ai tangkas tutu diida nasida, ditullang si Bagas Marhusor andora dohot butuha ni alona i, hape so manang na mahua. Siunan tu aili bolon sibolang nabaru on!
Tangkas rna nuaeng diparhatutu Raja Parsahala Sotarihuthon dohot pangulimana i, na so adong bolas manang ise sian parangan ni huta i mangalo patjahat i; tung holan si Bagas Marhusor do tutu na tarpajuju.
Madekdehi do hodok ni i mamereng paraloan i; sipata songon na hitir-hitir ate-atena; apala dung diida rna, na so bil hujur i tu andorana dohot butuhana.
Sai dipanotnoti raja i rna muse Datu Panampargara, datu ni huta Lumban Partimbo; songon gana-ganaan nama idaon jongjong, ndang sirang simalolongna sian si Bagas Marhusor.
Di lam bung ni raja i do nang datu ni huta i, i rna Datu Pamurpur Mardupa; jadi ninna i rna nanget mandok ibana :. "Ale datunami, unang alang be ra binotom, palua rna sude pagannu, pasang rna sude alumun! Mate manang mangolu rna hita dohot doli-doli ulubalangta on!"
"Olo rajanami ! Huantusi do i; ndang adong be na hutahan; ndang a dong be na so hupa sang. Pos rna roha ni raja i, nunga huhilala, ndang dao be hamonangan i! ... ninna datu i.
Parangan ni si Paralemu Dilaut pe, nunga songon na mabiar; ndang hea dope songon: i le leng, so bolas dipatunduk partoginasida i alona.
Longang situtu nasida mamereng gomos ni doli-doli i mangalo ulubalangnasida i, na so hea dope tartaluhon halak di luat ni deba. Hira na adong do tutu parbinotoan dohot partahananna, na so bolas dipatunduk uluannasida i.
Nunga mulai ro ganggu ni rohanasida!
Ndang marguna na sai gasa-gasaon i si Paralemu Dilaut, ai so ra moru gogo dohot malo ni alona manamparhon podangna; gariada nunga lam moru idaon gogona laho pasidingkon mata ni hujur ni alona i.
Di sada tingki tompu rna muse songon na mannonsak si Bagas Marhusor pasidingkon podang ni alona i.
Dung i so rna ibana apala satongking; diida rna naung metmet alona i. I rna tingki na pinaimaimana.
Manimbung rna ibana dompak hambirang,, jala songon hilap dipantomhon rna hujurna i, toho tar di gif\iang ni gonting ni alona i.
Runggang rna si Paralemu Di laut, huhut mangangguk bingar; jala laos i nama angguk na mamboan tu hamatean.
Marsurak-sutak rna sude parangan ni Lobu Sotartaban dohot parangan na sian Lumban Partimbo; songon i nang sude pangisi ni huta i.
"Nunga monang si Bagas Marhusor, ulubalang na gogo i; nunga talu partogi ni angka panamun na jahat i. Horas , horas , horas! •• ninna nasida. (
Dung i marlojongi rna nasida mamereng musu na runggang i; tongkin nari nama malgip, dung i mate rna ibana .
Di lambung bangke i do nang Raja Parsahala Sotarihuthon jongjong, jala sai dipamanat-manat ibana rna huhut nang si Bagas Marhusor; maridi hodok nama idaon ibana, alai tung songon i nama tongamna idaon ibana.
Tungki rna raja i satongkin, ala adong di bagasan rohana na solot tarfugot tu hata, na hea dipapuas ibana, hape ....
Tarpaune dope i muse ulaning?
langgo parangan ni musu i, maporus rna dung diida runggang ulubalangnasida i. Ndang laho be rohanasida laho mambuat puro na gok mas dohot perak i sian lam bung bangke i; hosana be nama disarihon!
Pintor dieahi parangan ni huta i rna musu i, alai digora si Bagas Ma.,-husor rna nasida , jala didok , "Unang pola lele hamu nasida; paloas hamu rna na asing mamunu i sude. Nunga dison partogina ; Jaho mate nama i sude!"
Ndang adong manang ise sian nasida na barani pulut mangalo hatana i, ai suman do tu hata ni ulubalang bolon, na ingkon oloan.
Dibuat si Bagas Marhusor rna puro na gok mas dohot perak i, jala dilehon rna tu Raja Parsahala Sotarihuthon.
"Ndang tu ahu hasahatan ni on ; di ho rna i, ai nunga olo ho maneahon dirim tu hamatean humophop huta on !" ninna raja i.
"Jalo hamu rna jolo nuanami; sahat di hamu dohot natuatua ni huta on rna manimbangi muse!" ninna si Bagas Marhusor.
Ndang dijua nda i be hatana i, ai dihilala do hasisintong ni ha154 tana i.
·Dung i tornpu rna tarsonggot nasida sude, ai rnarlongos-longos · tarbege soara ni angka pidong rungkisa di ginjang an; jala songon na dihaliangi rna idaon huta i.
Sai dipanotnoti si Bagas Marhusor rna angka pidong i, jala dihirim rohana adong sian i na habang tu toru laho rnamang kulingi ibana.
Hape ... torus do angka pidong i habang; ndang adong na songgop tu hau i. Sai habang do nasida sude, rnanuju tornbak na di dolok an!
Di lambungna do - Batu Panampargara, jadi .didok ibana rna: "Ale datunami! Beasa ndang adeng be pidong rungkisa i songgop, laho rnamangkulingi ahu?" 1 ·
Dibereng datu i rna siseanna naung rnonang i, jadi ninna rna : "Nunga rnonang ho ale Bagas Marhusor ! Ndang na naeng rnamodai, urnbahen habang nasida sian ginjang ni huta on; na laho rnarnereng harnominganrni do!"
Las rna roha ni si Bagas Marhusor urnbege hata ni guruna i.
Dung i ditanorn nasida rna si Paralernu Dilaut tu topi ni·ramba na di pat ni dolok adu; dao sian huta.
Ndang hapalang las niroha ni Lobu Sotartaban , dung talu si Paralernu Dilaut dibahen si Bagas Marhusor. Jadi dibahen angka naposo rna ende-ende las ni roha , rnamuji doli-doli na todos di ari i:
Na tinampul ruas ni bulu,
Laho rnambahen tagan .
Ro rna da angka rnusu,
Tahina, laho rnartaban.
Tu hutanami na uli,
Huta Lurnban Sotartaban.
Alai ro rna si Bagas Marhusor,
Parroha ulubalangjala na tigor.
Ro rna sidoli ulubalang,
Laho rnangalo partogi ni musuna.
Si Paralernu na garang,
Na tartullang dingkan gontingna.
Horas rna ho tutu doli ,
Na mangondihon hutanta i.
Horas si Bagas Marhusor,
Parroha ulubalangjala na tigor.
Ndang be tutu si Bagas Marhusor na nileaan; si Bagas Marhusor, parroha ulubalangjala na tigor nama!
Oto tutu, songon i rna parhusoma di partibi ni jolma on!
Naeng do nian pintor bahenon ni huta i pesta bolon laho psangaphon si Bagas Marhusor, huhut mandok mauliate tu Datu Panampargara dohot donganna na sampulu halak i.
Alai diorai s Bagas Marhusor do pintor marpesta; ninna do, " Loja dope ahu, songon i nang angka donganku. Paloas hamu rna jolo humosa hami, ai ganjang dope tingki; dung sumuang gogonami, ba bahen hamu rna pesta i!"
langgo Raja Parsahala Sotarihuthon, sai jotjot do tungki hundul di jabunasida; ai diingot rna tutu hatana na nidokna tu si Partiang Nabulus, "Ndang sahat anggo tu na nidokmi, hata na naeng oloanku!"
Lapatan ni hatana i: Mabamihu do si Partiang mangido boru ni rlija i gabe parumaenna.
Dung i ro rna angka pangaleaion tu si Partiang Nabulus dohot nasida na saripe . Lintun rna si Bagas Marhusor; hape marburu rna anakna si Panjahatua Todosdiari, siol dingatngat aili bolon i rna pat ni anakna i.
Hape tompu rna ro doli-doli sian ramba i, martali-tali bulung sampilpil, mate rna dipantom aili i dohot hujuma.
Tangkas do diboto raja i, naholan hujur ni si Partiang Nabulus do na bolas manombus huling-kuling ni aili i. Sai sungkun-sungkun do rohana salelengna on : ingkon si Bagas Marhusor do i, na mamantom aili i.
Molo i do, naung dipalua ibaria do anakna i sian hamatean.
Ro muse rna si Paralemu Dilaut, na so bil dibahen podang manang raut na somal. Ise hian rna mangalo i ? Suda hian rna mas dohot perak ni pangisi ni huta on. Molo so i, betak na hona surbu hian rna sude !
Hape ... ro muse rna si Bagas Marhusor sian luat na dao; nunga diboto hian taringot tu paraloan na naeng masa; nunga diparade dirina. lngkon na maralemu do i, umbahen na so mate dibahen partogi ni patjahat i.
Puro na gok mas dohot perak pe dipasahat ibana do tutu tu nija ni huta on. Jala mate do musu i dibahen. ·
Marutang rna nuaeng sude pangisi ni huta on tu ibana. Dohot rna raja i rnarutang ... utang uli lagu, na so bolas targarar dohot mas rnanang perak. Hape ... on rna na lintun nabaru on, ala ni pangaleaion ni hu ta on; bunsirna sian nija i sandiri.
Angka i rna sipata na songgop tu pingkiran ni raja i, urn bahen 'la olo ibaha sai tungki di jabu.
Nunga rnansai rnaila ibana mandok tu manang ise pe, asa olo si Bagas Marhusor gabe helana: Ndang tahe , ndang bolas puas i sian pamanganna.
Diboto pardihuta ni raja i do na masa i; songon i do nang borunasida si Lantio Bulani. Dung diboto huta i nabaruon , naung lintun ·si Bagas Marhusor , disungkun si Lantio Bulani do inana, ninna do, " !nang! Adong do sian tonga-tonga ni angka na poso mandok , na laho maningkot do si Baga:s Marhusor tu ramba i; ai ndang tartaonsa be na masa tu dirina dohot tu natorasna.
Molo mate ibana, ise dona sala?"
"Boru hasian! Unang sahat tusi pingkiri! Unang patangi-tangi angka hata ni halak!'' ninna inana i.
''Ndang hata-hata ni halak i inang ! Ai 'nda damang dona manonsothon hatana , asa dipangido natoras ni si Bagas Marhusor upana? Beasa sai disosak damang ibana?
Ai tangkas do dijua, ai didok amanta i do, na so pola ringkot ibana manjalo upa. Ise rna nian na so olo manjalo upa, molo dung dipalua ibana rajana sian hamatean?
Ba dung dipapuas, dijua Damang!" ninna si Lantio Bulani.
"Magodangku do ho mangkatai; sai poso nari ho , boru basian!" ninna inana i.
"Alusi dainang rna jolo sungkun-sungkunki, ise do na sala, molo •tu tu mate maningkot si Bagas Marhusor, ala ni haleaon na masa tu ibana?"
Hohom rna satongkin inana i; dung i tompu rna didok, "Aut dioloi amanta pangidoanna i, olo do ho mangoloi di bagasan las ni roha, asa gabe parumaenna ?"
Dung i ninna si Lantio Bulani rna, mangalusi inana i, "Beasa ndang oloanku di bagasan las ni roha inang? Ai nunga antong dipalua damang sian parmaraan bolon?"
- Sai dinolnol inana i rna ibana; tongkin nari sai diapus-apus rna simanjujungna; dung i didok rna, "Hohom rna ho ale boru hasian ; so tung ditaringoti hoi tu manang ise pe!"
Alai di sada tingki, di na binegena marsahit ina ni si Bagas Mar158 husor, sipsip do laho boru ni raja i mandapothon tu jabumi ..
Tarsonggot do ina i marnida si Lantio Bulani; jala ninna rna, "Marhua do ho tuson?"
"Unang pola sai marsak huma inang! Hubege nunga pola marsahit hamu, ala ni arsakmuna. Horas-horas do i, si Bagas Marhtisor i; unang porsea hamu, rnolo didok halak na laho ibana rnaningkot tu ramba i!" n1nna si Lantio Bulani.
"Ai aha di ho ringkotna, mangolu anakki?" ninna Nai Bagas Marhusor.
"Adong do dia ahu ringkotna, ai nd·a ala na niurupan ni amanta jabu on do Damang, urnbahen mangolu?" ninna boru ni i.
Dung i songon na ro rna sondang tu bagasan simalolong ni Nai Bagas Marhusor, jala didok rna, " Ai ndang dohot ho hape mangaleai anakki?"
"Dao rna i, Inang! ninna si Lantio Bulani . "Unang be sai rnarsak hurna, betak na tibu do i ro; hape sai rnarsahit hamu didapot."
"Na basa do ho!" ninna Nai Bagas Marhusor huhut rnengkel otik .
Dung i laho rna si Lantio Bulani mulak tu jabunasida.
Angka i rna na masa hatiha i di bagas ni Raja Parsahala Sotarihuthon ; na so binoto ni angka jolma parruar. Asa angka ari parungkilan do tingki i di nasida, di raja i, di pardihu tana dohot di borunasida si Lan tio Bulani.
Di na sadari rnangkatai rna Raja Parsahala Sotarihuthon dohot Datu Panampargara, ai dihilala rohana, holan datu i nama na bolas padaukkon roha ni si Bagas Marhusor; ai rnanang na piga hali rna naung didok raja i, asa bahenon pesta hamonangan di huta i; tong sai songon i rna hatana, " Di ari na asihg rna i, rajanami!"
Dihilala raja i do , hira na rnamaloshon doli-doli i di pangalahona di tingki na salpu. Nunga adong tahe husip-husip na rnandok, "Beha do! Marsorin-sorin do dana di ta:no on; nunga dipaula so dibege si Bagas Marhusor hata ni raja i, na rnandok asa bahenon pes ta. Nunga rnangelek da rajanta i; so diupekkon sidoli i be idaon.
Tole adong d.o ninna barita i, boru ni raja na di huta tininggalhonna i; betak naung tusi do rohana. Dago ... parhusor ni pane na so hatingkian on!"
Jadi, dina sadari laho rna tutu Datu Panampargara tu jabu ni halak si Partiang Nabulus; toho do didapot disi si Bagas Marhusor dohot inana.
Mansai rnanat do datu i rnangkatai. Songon on rna didok, songon pamulai ni hatana :" Nunga be ra sae songon i leleng hami di huta on ; didok donganta na sampulu halak i, asa dititi ho nianari ale Bagas Marhusor, rnanang andigan rna hami bolas mulak tu huta Lurnban Partimbo.
Ndang sai hatingkian, rnanang aha na masa di hutaniba; naeng do hami dohot manjagasa, moJo ro musu. Pangidoannami nian, naeng rna dohot ho mulak tu hutanami, ai hira so tarsirang do goannu sian goar ni hutanami.
MoJo tinggal ho dison, ba sai malungun rna hami, sude pangisi ni huta i di ho! I pe songon na hudok nangkin, titi rna arina, asa pin a boa tu angka dongan!"
Songon na lupa rna si Bagas Marhusor di hansit ni rohana, na gompang di pusu-pusuna. Saleleng so salpu paraloan dohot musu i, dao do dibahen ibana muruk, arsak dohot hansit ni roha sian dirina.
Alai dung sahat rna hamonangan i tu tanganna , jala musu sijagaon so ada be, ro rna muse soluk angka pangalaho na nioraan ni datu i; i rna angka pangalaho na pagalehon alemu pitonggam i.
Elekna i hata ni guruna i tu ibana!
Aut so dilehon parbinotoan i, ba mate rna ibana; mate rna amana dohot parangan ni huta i; manang masurbu rna Lobu Sotartaban.
Mengkel do Datu Panampargara marnida partungkar ni bohi ni siseanna i.
Nunga dihilala hurona, naung sinonggopan ni ginjang ni roha ibana, dung monang di paraloan i.
Dung i dialusi si Bagas Marhusor rna guruna i , didok rna, "Mauliate rna datunami, di denggan ni rohamuna mangajari ahu, huhut manganju ahu; hamu dona maniti parborhatmuna!"
Disi rna disolothon Datu Panampargara sidohononna; jadi ninna rna tutu, " Antong nunga tung mansai uli non i , moJo songon i didok ho. Alai sai masihol do Raja Parsahala Sotarihuthon mambahen pesta; laos i rna nian pesta parborhatnami, moJo tung une didok roham!"
Hohom satongkin si Bagas Marhusor; dung i didok rna : "Nunga hudok datunami, hamu rna maniti ari ni pesta i; alai unang adong pola na asing angka sihataan; olat ni na nidokmuna i rna!"
Mangantusi do datu i, dung i didok rna, "Nunga tung uli non i; alai holan hami do hape mulak tu Lumban Partimbo?"
"I rna jolo datunami; ai malungun dope ahu di dainang , di anggingku dohot di damang !" ninna si Bagas Marhusor.
Dung i laho rna Datu Panampargara mandapothon Raja Parsahala Sotarihuthon, jala dipaboa rna sude pangkataionnasida dohot si Bagas Marhusor.
Jadi las rna tutu roha ni nija i!
Disuru rna na mamorothon horbo sada, sipanganon arian i; jala sada babi bolon rna disimpang , sipanganon manogot i.
Dilompa rna nang godang indahan , asa butong sude pangisi ni huta i; unang adong na hurangan.
Dung sidung na mangan, ba manungkun rna raja panungkun taringot tu hata ni sipanganon i; na tumua sian tonga-tonga ni angka natua-tua rna na gabe raja panungkun , i rna Ompu ni Haloho.
Didok rna tutu, " Nunga bosur hami mangan indahan na las, jala sagat marlompan na tabo . Sai tubu rna antong singkat ni i di nda i, lam ganda rna antong gabe ni na niula, jala lam sinur na pinahan.
Taringot tu hata ni sipanganon i, ba dipaboa raja i rna!"
Jadi mangalusi rna tutu Raja Parsahala Sotarihuthon , ninna rna, "Didok hamu tutu, nunga bosur hamu na mangan indahan na las, jala sagat marlompan na tabo . Bangkona rna i sai dohonon songon i pcijagarhon hata ; ai so sadia na tarpatupa ; na hurang godang dope i nian , jala na hurang tabo.
Nang pe songon i, ba on rna dohonon:
Sititi rna sihompa ,
Golang-golang pangarahu tna.
So sadia pe na pinatupa i,
Sai godang rna na pinasuna .
Ba manungkun rna hamu nuaeng taringot tu hata ni sipanganon masak, ba paboaon rna tutu.
Di ari angka na salpu , ro do angka paijahat huhut panamun, niuluhon ni si Paralemu Dilaut , laho manamun tu hutanta on . Dipangido do asa tapasahat tu nasida sude nasa mas dohot perak na adong di hita be . Ia so olo hita , ba surbuonna rna hutanta on, jala bunuonna parangan ni huta on sudena.
Paralemu na utusan do partoginasida, na margoar si Paralemu Dilau t, na so bil binahen ni podang , songon i nang binahen ni raut.
Alai andorang so taboto dope manang aha taringot tu tahi ni angka paijahat i, nunga ro pidong rungkisa paboahonsa tu si Bagas Marhusor. Huhut dipatuduhon rna dalan, beha dalan lalaho manaluhon musu i.
Laos didok pidong i do tu ibana , asa marsiajar ibana sian Datu Panampargara ; dung i ingkon borhat rna ibana muse tu hutanta on , laho mangalo angka pa.Ijahat i.
Asa marbahudung do sanga si Bagas Marhusor dohot Datu Panampargara di tombak Iongo-longo, laho manjalo alemu.
Tolu ari nari asa borhat, ro dope pidong rungkisa i pasingothon si Bagas Marhusor, taringot tu ari haboborhatna.
Toho situtu do tingki parsahatnasida tu hutanta on, ai ro rna tut angka panamun i tuson.
Dipangido si Paralemu Dilaut do, asa unang pola maralo parangan tu parangan, alai todoonta rna sahalak sian paranganta sahalak laho mangalo partoginasida i.
Ia monang si Paralemu Dilaut, sahat di ibana rna mas dohot perak na adong di hutanta on. Ba ia talu ibana, ba laos i rna hamateanna.
J adi tapillit rna si Bagas Marhusor sian tonga-tonganta laho mangalo partogi ni angka panamun i ..
Sobu do tutu paraloannasida i, jala hira na dos do idaon gogona be . Dung huida podang do dipangke si Paralemu Dilaut, hape hujur ditiop si Bagas Marhusor, songon na marlubuk do taroktokku.
Ai didok rohangku antong, sumintong hian do molo rap podang ditiop be.
Hape naung adong do di ginjang ni hujur i dibahen sada bosi panahan, jala i rna mangam bat tallik-tallik ni podang ni musu i.
Na begu do si Paralemu Dilaut, jala tutu do paralemu ibana, ai so tartullang anggo andorana manang butuhana.
Alai nang i pe nunga diboto si Bagas Marhusor hian; ai dipaboa pidong rungkisa i do antong, na tar di ginjang ni gontingna i do na ingkon honaanna.
I rna tutu dapot ditullang; runggang rna musu i, laos mate disi.
Ia puro inganan ni mas dohot perak na sinamun ni angka parjahat i, tinggal do di lam bung ni partoginasida naung mate i, ai maporus do angka donganna i.
Ahu do nuaeng manimpansa!
Jala sihataan ni huta angka natua-tua dope i.
Na marlas ni roha do hita sadari on, hinorhon ni hamonangan i, jala na mandok mauliate godang do hita tu ulubalangta, si Bagas Marhusor, na manaluhon musu i. Laos mandok mauliate do tadok tu Datu Panampargara dohot sude parangan na rap dohot nasida ro sian huta Lumban Partimbo .
Marsogot borhat rna nasida mulak tu hutanasida; sai dao rna angka mara, tiur-tiur rna dalan boluson nasida .
Sai ingotonta do lagu nasida na uli i; ndang tarhalupahon hita i, jala pasahatonta do i nang tu angka pinomparta.
Songon pansidungina dohononku rna:
Gala di gala bulu, Panggalaan ni bonang. Nunga talu musu, Hita rna na monang .
Anduhur martutu, Di atas ni Purbatua. Horas rna nasida na borhat , Horas na tinggal di hu ta.
Habang rna ambaroba , Songgop tu hau sitorop . Debata do na martua, Luhut rna hita diparorot.
Sahat-sahat ni solu , Sai sahat tu bontean. Leleng rna hita mangolu, Sai sahat tu parhorasan dohot panggabean."
"I rna tutu!" ninna nator.op i, di bagasan las ni roha bolon .
Dung sidung na marhata i, dipangido Raja Parsahala Sotarihuthon rna , asa marpungu sude natua-tua ni hu ta i rap dohot si Bagas Marhusor , Datu Panampargara dohot parangan na ro sian Lumban Partimbo .
Dung pungu sude nasida, didok raja i rna," Umbahen na tiniopan hamu angka amang satongkin nari , asa tapaujung do pangkataion taringot tu puro na marisi mas dohot perak, na dapot siat si Paralemu Dilaut i.
"Na uli rna i tutu!" ninna angka natua -tua i.
Jadi didok Raja Parsahala Sotarihuthon rna muse , " Bolas do on jempek hataanta, ia olo hum a manolopisa!"
"Ba didok r&ja i rna!" ninna natorop i.
"Songon on rna nian ditirn bangi rohangku. Ala hira painondur do hita sude dohonon, jala holan sasada si Bagas Marhusor do na rnangalo rnusu i, ba tapasahat rna puro i tu ibana. Laos ibana rna rnangalehon deba tu Datu Panampargara dohot angka parangannasida na sian Lumban Partimbo!" ninna raja i.
"Na uli, na uti!" ninna natorop i.
Tarsonggot do si Bagas Marhusor urnbege hata ni raja i,jala na laos tinolopan ni angka natorop i. Sangapna i dibahen r&ja i dohot sude natorop i.
Dung i dihilala ibana rna tangkas di bagasan naung rnapirhu ibana rnaradophon raja i dohot pangisi ni huta i; hape naung songon i do denggan ni rohanasida sudena nuaeng di ari na uli on!
Hira na adong do dihilala ibana na rnangalinsing di bagasan ate-atena, na maminsang ibana!
Hira na rnarnipi-nipi do ibana, dina nidok ni Ompu ni Haloho tu ibana :" Nuaeng pe arnang Bagas Marhusor, anak na pinatujoIo! Uli rna roham , dok rna hatam na denggan i, laho rnangalusi angka natua-tu a ni hu ta on ! "
Tornpu rna lungun rohana urn bege hat a ni natua-tua i; ai i do antong na sai rnangampini amana; so dung haruar hata sangkababa sian natua-tua on, na paleahon nasida na saripe.
Dung i didok si Bagas Marhusor rna :" Ndang tama ahu songon on posona, rnangantoi hata on . Hupasahat rna i tu raja i dohot hamu angka natua-tuangku!"
Ro rna Ornpu ni Halolo, didok rna .muse , " Huantusi hami do na nidokrni, alai na mangelek rna hami di ho; tung oloi damang rna jolo pangidoan ni raja i dohot sude harni natua-tua ni huta on, dohot Datu Panampargara dohot sude donganmu na ro tu huta on!"
Ndang tarjua si Bagas Marhusor be , jadi rnarsantabi rna ibana, asa bolas jongjong ibana rnandok hatana, ala tar onding hian do hundulanna.
Jadi didok rna, " Nunga hudok nian, na so tarna pangkataion on pasahaton tu ahu, asa ahu paujungkon.
Ai : Rarnba na poso dope ahu ,
Na so tubuan lata .
Halak na poso dope ahu,
Na so urnboto hata.
Alai ndang tarjua ahu be, ala sangap situtu do hamu sude huida!"
Dung i dipamanat ibana rna jolo punguan i, andorang so diuduti hatana. Parjolo rna diida arnana, na sai munduhunduk mamereng ibana .
Dung i pajumpang rna simalolongna dohot simalolong ni Datu Panampargara ; mengkel do datu i, las rohana antong.
Apala satongkin dibereng ibana dompak raja i; tungki do raja i Tangkas rna dihilala si Bagas Marhusor, naung sala ibana salelengna on. Ndang patut songon i bahenon tu raja, nang pe talu dibahen ibana musu i.
So pamotoanna mambal rna panailina tu ama ni si Galutu ; tarsingot rna sude tu rohana , alai ndang adong anggo hosom na mian di bagasan rohana . Asi do rohana marnida ama nisi Galutu, naung mate sinaroso ni aili bolon i.
Naeng dohononna rna hatana, alai songon na amporotan rna ibana , ai di na dao diida ibana inana , sai rnanatap dompak ibana .
Longang do sude johna i, dung songon i rnaol asa puas soara ni si Bagas Marhusor, Songon na rnongkol-ongkol rna ibana satongkin , dung i didok rna, " Molo une didok rohamuna , tar songon on rna nian parbagi ni mas dohot perak i; molo so surnan , ba padenggan hamu angka natua-tuangku!
Lehon hamu rna paJjolo bagian ni huta on , Lobu Sotartaban , ala raja ni huta on do hasahatanna dung tabuat sian musu i.
Dung i lehon hamu rna muse parbagian ni huta Lumban Partimbo, ai raja ni huta i do na paborhathon hami ; jala i do huta ni gurungku Datu Panampargara. ·
Laos ingot hamu rna mangalehon parbagian ni huta Lumban Sipogos-pogos , na margoar nuaeng Lumban Parhehean ; ai si urupan do nasida; ai adong sada raja na jahat mangarampas sude artanasida, jala huhu t do pangisi ni hu ta i dipasipal-sipal .
Na dohot hian do nasida ro tuson laho mangalo musu i; na huorai do umbahen na so saut . Manang beha pangalahona , bahenonmuna do parbagiannasida .
Songon i rna hatangku jolo rajanami dohot hamu angka natuatuanami; guru di hamu rna sara marbagi; unang be sahat i tu ahu ; paloas hamu rna ahu maninggalhon punguan on!"
Mauliatema , nunga toho i!" ninna angka natua-tua i.
Dung i lamo rna anggo si Bagas Marhusor tu jabun asida ; alai tinggal rna tutu dope sude angka natua-tua. Tibu do satahi nasida rnambahen parbagian ni huta Lobu Sotartaban, Lurnban Partimbo dohot Lumban Parhehean.
Datu Panampargara rna mamboan parbagian ni na dua huta, i rna: Lurnban Partimbo dohot Lurnban Parhehean.
Nunga tung rnarune sude, jala ndang adong be na hurang anggo di ulaon na sadari i.
Sai las do roha ni si Partiang Nabulus rnamida pangalaho ni analcna i; raja idaon;jala pangkulingna pe gok hapantunon begeon. Longang do rohana , rnanang na sian dia do i dapotsa .
Ala ni parniahapan na bemit i do i ulaning , uju na lintun i ibana?
Si Panjahatua Todosdiari pe , anak ni raja i, songon i do pangkilalaanna. Nanget-nanget dapot disulingkiti ibana sian Datu Panampargara taringot tu pardalan nisi Bagas Marhusor. ·
Nunga tangkas diboto ibana nuaeng, rnanang ise na rnangurupi ibana di parburuan i.
Salelengna on sai alang do rohana rnamangkulingi si Bagas Marhusor , ala sai songon na hohorn idaon . Alai di na tininggalhonna punguan i, diihuthon ibana rna sian pudi. Laho rnandapothon jabunasida i, tar batuk-batuk rna ibana.
Mamereng rna tutu si Bagas Marlmsor dompak pudi,jala diida rna si Panjahatua Todosdiari; gabe so rna ibana.
"Adong nian apala otik na naeng dohononku tu ho!" ninna anak ni nij a i.
"Dok rna, aha huroha?" ninna si Bagas Marhusor dohot soara na larnbok.
Urn bege soara na lambok i, lam gomos rna roha ni si Panjahatua Todosdiari; jadi ninna·ma, "Nunga be huboto, manang ise na martali-tali bulung ni sampilpil i; na paluahon ahu sian hamatean , ala mate antong dipantom aili bolon i!"
"Di dia hamu huroha marburu aili bolon ?" ninna si Bagas Marhusor.
"Unang pola tabunihon; sae rna . i! Dung huida hujurmi, na marmata na marhillong i, pintor huingot do rupa ni hujur ni baoa, na mamantom aili i. Ho do i! Mauliate godang rna di ho!" ninna si Panjahatua Todosdiari. ·
Jadi didok si Bagas Marhusqr rna," Na tama do urupan dongan na di bagasan hagogotan;jala na dumenggan dope, molo niurupan, so pola ditanda iba!"
Dung i ditiop rna tangan ni anak ni raja i, jala didok rna:
"Ndang pola sipaboaboaon i; sae di hita na dua mai, da!"
Dung i bongot rna si Bagas Marhusor tu jabu nasida; disido inana hundul-hundul; mansai las rohana an tong marnida anakna i.
Disi sidung nangkin si Bagas Marhusor mandok hata, pintor dihudus inana i do laho tujabu;jadi apala i pe dohonon sahat.
"Nunga sun mangkatai angka natua-tua dohot raja i, anak hasian?" ninna inana i.
"Ndang dope inang; na hupajolo do nangkin ro tuson, dungjolo hupangido panolopionnasida. Alai didok rohangku, ndang pola leleng be i, ai bulus situtu nama paujungkon hata i!" ninna si Bagas Marhusor.
"Denggan rna i tutu!" ninna inana i.
Sin tong dona nidokna i, ai tar sangombas nari nunga ro amana tu jabu; dung i ihut rna muse Datu Panampargara.
"Hatop do huroha marujung pangkataion i?" ninna si Bagas Marhusor manungkun na ro i.
"Hatop do; ai pola be paganjang-ganjangon be, ai nunga dilehon ho pangkal pamingkirion; i nama niihu thon!" ninna datu i mengkel.
"Ndang pola adong na huula da, datunami! Hamu angka tua i do dohot raja i, na mangula saluhutna!" ninna si Bagas Marhusor.
Dung i diatup datu i rna napuranna. Dung diida siseanna non i, diboto rna na adong rna sidohonon ni guruna i. Jala ala ni i do, umbahen pin tor diihuthon amana tu jabunasida.
Sintong do antong songon i; ai dung dihilhil datu i napuranna, jala tarida na rara ni aekna, didok ibana rna, "Las do rohangku rnamida ho, amang Bagas Marhusor! Nunga ·songon na rnago huida pangkilalaanmu na sai rnarningot na salpu i; angka na rnasa di huta on di ari angka na salpu.
Huida, nunga tung lam bok nangkin bohim na rnandok hata i.
Sada naeng dohononku tu ho , ala naung dung do ho gabe siseanku. Martingki do sude! Malo ho rnanitnbangi! Huboto do na godang rnasa di bagasan ngolum .
Ndang na pasigat-sigat nulung ahu,
Parigat-rigat bulung gaol.
Ndang na pasigat-sigat hinalungun ahu,
Mangarungkari sidangolon.
Tutu do adong najolo pangaleaion tu hamu di huta on ; dung i pangaleleion ni Panonggak Jingar di ho , pola naeng pelehononna ho tu Sombaon Ornpu Raja Borotan .
Alai ingot rna jolo pidong rungkisa na sai ro paboahon tu ho angka na masa, pangurupionna di hita , uju di dolok batu i hita.
'Nda pi dong rungkisa i do dohonon na rnam boan songgot tu Raja Panonggak Jingar , urnbahen pola dabu ibana tu lornbang na bagas i?
Parborhatrni pe tuson ; sude do dipaboa tu ho , so tung lupa ho disi.
Ndang gogorn rnanang gogo ni angka parangan i, na rnangalehon hamonangan i. Na ro sian na so tarida do i dohonon.
Alai ho rna dipangke gabe ulubalangna!
On do na naeng dohononku tu ho : Huida , nunga tung rnangelek Raja Parsahala Sotarihuthon, raja ni huta on tu ho ; nunga dihilala na sala do pandohanna tu amanta.
Songon i do nang na sahuta on ; tung sangap situtu do ho dibahen, jala do hot hami na sian Lurn ban Partim bo gabe taruli hinorhon ni i.
Ulijala lambok rna roham rnambege i sude!" ninna,
Sai hohorn do si PartiangNabulus, huhut sai dipamanat bohi ni anakna i, na sai songon na tungki umbege hata ni Datu Panampargara , guruna i.
Dung i didok si Bagas Marhusor rna, " Mauliate rna datunami; gurungku do hamu tutu di parbahudungan na di tornbak i; gurungku do hamu sahat tu paraloan i; laos gurungku dope hamu sahat tu sadari on, na rnamodai ahu di ngolungkon, ala poso dope ahu .
Sintong do na nidokmuna i, gurunami! lhuthononku do poda170 rnuna i. Ai ndada diringku tutu na rnamboan hamonangan i; parbinotoan, panungkolonmuna, poda ni pidong rungkisa i do na rnangkirpasi ahu sahat tu hamonangan!"
Jadi ninna datu i rna," Huboto hian do, na denggan do roham! Aut so i, ndang olo ahu rnangcijari ho."
Mengkel rna datu i, laos rnengkel rna nasida sudena di bagasan las ni roha.
Laos diuduti datu i rna muse , ninna rna, " Nunga na tang ho; mansai lorno do roha ni Raja Ni Lurnban Partimbo, asa gabe helana ho! Alai raja ni huta on pe huida, rnansai lomo do rohana, ho gabe helana, asa mago panolsolion ni rohana, huhut asa margarar utangna.
Sahat di ho do i, jala lam bas rna roham manimbangisa.
Horas-horas rna ho dohot amanta dohot inanta dohot anggim dison. Marsogot borhat rna hami, jala masihol do hami aut boi nian rap hita mulak!"
"Mauliate rna datunami! Dison rna jolo ahu . Horas-horas rna hamu di dalan, molo borhat marsogot tu hutanta Lumban Partimbo!"
Marsogotna i disuru Raja Parsahala Sotarihuthon dope manimpang babi bolon, asajolo mangan parangan ni Lumban Partimbo dohot Datu Panampargara.
Dung simpul mangan, borhat rna tutu nasida , pangisi ni huta Lumban Partimbo i, jala diboan nasida rna mas dohot perak parbagian ni hutanasida; songon i do nang parbagian ni Lumban Parhehean.
Dipataru Raja Parsahala Sotarihuthon dohot pangisi ni huta i do nasida sahat tu adaran, jonokkon pargadongan adu.
Alai tinggal do anggo si Bagas Marhusor di Lobu Sotartaban, huta hinaholonganna i.
Di na sadari rnangkata-hatai rna Nai Bagas Marlmsor dohot anakna i, didok rna, " Malo tung adong roha ni raja ni huta on, mangkasiholi ho asa gabe helana, ba oloi damang rna i; ai nunga on antong hutaniba. Sai dao anggo huta Lurnban Partimbo. Na adong do hape boru ni raja ni huta i?"
· "Adong do inang, na uli, na lambok!" ninna si Bagas Marhusor.
"Ba on pe damang, tong do na uli!" ninna inana i.
''I do nian, inang, alai nda tung binoto roha ni i, rnanang beha tu hita. Betak na pis do rnata ni i, ala ni hata ni damang nabaru on. Malo rnuba roha ni raja i, ba ise urnbotosa, naung rnuba nang roha ni boruna?" ninna si Bagas Marhusor.
''Bege jolo anak ha sian! Dua hali ra ro boru ni raja i rnandapothon ahu tuson, alai na tangkas huingot, tingki na marsahit i rna ahu, dung na so tarida i ho. Ro daba, si Lantio Bulani, boru ni r.Qa i, rnanisip-nisipi tu jabu on, rnangapuli ahu. Ai adong rnandok, na laho rnaningkot do ho tu ramba i.
Tarsonggot do ahu rnamereng ibana, ai tung so disura rohangku do i!" ninna inana i.
''Beha rna didok boru ni raja i da, laho rnangapuli dainang?" ninna si Bagas Marhusor rnengkel.
.. Songon on rna didok: Unang pola sai tangis harnu inang!
Horas-horas do i si Bagas Marhusor i ! Unang porsea hamu, rnolo didok halak, na laho rnaningkot ibana tu ram ba i. Ndang tutu non i!
Jadi hudok rna: Ai aha di ho ringkotna, rnangolu anakki?
Dung i ninna si Lantio Bulani rna: Adong do inang ringkotna di ahu, ai amanta jabu on dona rnangurupi Damang umbahen rnangolu.
Hudok dope tu ibana: Ai ndang dohot ho hape rnangaieai anakku na pogos 'i?
Jadi, didok rna: Dao rna i, inang ! Unang be sai rnarsak hamu; betak na tibu nama i ro; hape sai rnarsahit hamu didapot!
"I rna pangkataionnami, da anak hasian!" ninna inana i.
Lambok rna roha ni si Bagas Marhusor; ai ndang sude hape dohot mangaleai ibana dohot natorasna.
Dung i didok rna tu inana i, "Taida rna inang, tapaima rna angka na naeng ro; unang lehon roham rnagodangku tusi, ai na pogos do hita di huta on!"
Dung i hohorn rna ibana; laho rna rohana tu Lurnban Partimbo, tu namarbaju, na sai tangis di parborhatna i.
Di angka ari na parpudi on, sai jotjot laho rohana tusi; sipata songon na disolsoli do dirina, ala na so rap borhat i ibana dohot angka parangan ni Lurnban Partimbo, tu huta ni Raja Tahanmangalo.
Dung i salpu rna angka ari ...
Adong dope parjabuan na rnan1bas di huta Lobu Sotartaban; jadi di na sadari rnarhusip-husip rna Raja Parsahala Sotarihuthon dohot angka natua-tua ni huta i, jala hibul rna rohanasida laho pajong-jongkon sad a jabu disi.
Borhat rna angka sialap hau tu tornbak; dung i rnambarbar ma angka tukang,jala rnanuhil rna angka panuhil.
Hira na rnarpesta di dibahen nasida na pajongjongkon i; sai rnengkel-rnengkel be nasida dibahen las ni rohana.
Longang do jala roha ni si Bagas Marhusor, dung lolo tahi i dibahen angka natua-tua, ai so dipaboa manang jabu ni ise i antong.
Tar songon huling-kulingan do na rnasa on di bagasan rohana!
Jadi, disungkun ibana rna amana, ninna rna, " Ai na naeng di ise do jabu na naeng pajong-jongon on, Arnang? Beha do didok angka raja dohot angka natua-tua?"
"Molo i do tahi ni raja dohot angka natua-tua, ba taula rna anak hasian! Ai tahi na denggan do i. Burju rna ho mandongani angka donganmu naposo tu tombak, mangal<mi parhau na ringkot!" ninna amana i mangalusi.
"Oio amang!" ninna si Bagas Marhusor; dung i ndang pola sai disulingkiti be, ai po<> do rohana di hata ni amana i.
Songon i nama sonangna roha ni si Bagas Marhusor di tom bak i, rap dohot angka donganna naposo . MoJo laho marumpak hau na tinaba nasida i, ibana rna na gumogo marsurak, mandok, "Horas!"
Bali do las ni roha na adong di si Bagas Marhusor tu angka donganna, ai nasida pe , dung diida pargaitonna i, tole rna nasida mangendehon ende-ende ninna poso!
Jumpa maradian, mangalap gogo , diendehon ma:
Duhut simarhasoli ,
Na tubu di toru ni dapdap.
Na oto do ho doli,
Sai hoi an na sai Jalap.
0, ale doli!
lnanta sai tungki,
Beasa ho sai Jalap?
Parumaen sora dialap.
MoJo diadehon i, sai mate be rna nasida mengkel-engkel; alai huhut sibereng rna nasida sude tu si Bagas Marhusor, ai ibana rna tutu doli-doli na tumua.
Ndang olo muruk ibana, ai tung sonang do rohana rap dohot angka donganna doli-doli i. Tung tangkas do diparate-atehon ibana poda ni guruna, Datu Panampargara i; nunga tung dipajonok dirina tu angka donganna; jala angka donganna i pe, nunga rosu tu ibana.
Anggo di aru na parjolo, tung sude do mabiar tu ibana, betak tung dibaloshon ;bana angka pam bah en an ni na deba pangisi ni huta i.
A sa tung som bu do roha ni angk a na poso i, dung dialusi si Bagas Marhusor dina sahali ende-endenasida i. Diddok ma:
Duhut simarhasoli, Na tubu di toru ni dapdap . Ndang na pto sidoli, Jala ndang hoJan na Jalap.
langgo sidoli, Ndang na sai Jalap. Mengkel ne rna inanta i, Parumacnna tibu rna sahaf
Dung i marsurahi rna angka doli-doli i sagum gogona be! Tung marsaringar nama bege on di tombak, panabaan ni hau i. Longang angka natua-tua na jonok tu nasida, um bege engkel ni angka doli-doli i.
Laos dohot ma nasida muse marlas ni roha, umbege engkel i.
Ai sian mulana pe, dipangido angka doli-doli i do, asa pulik nasida holan angka na poso mambuat hau . Ndang ditolopi angka natua-tua jolo pangidoannasida i, alai dung diida nasida dohot do Jisi si Bagas Marhusor , didok rna, " Roha ni na poso rna di na poso ; pulik pe taho hamu!"
Molo ·sahat angka sitaru hau tu huta , pintor ro do angka ina dohot namarbaju mangalehon mual inumon ni angka na loja jala na mauas i.
Jadi , sai digaithon angka doli-doli i rna nanget, asa angka namarbaju mangalehon mual tu nasida . Didok nasida ma, "Anggo si Bagas Marhusor annon mangido i, saut do i!"
Mengkel do si Bagas Marhusor mam bege hata ni angka donganna i; dung sai ganup tongkin didok angka donganna i songon i, ninna rna gogo jala tompu," Hamu rna mandok ; sai holan na pajujuhon do hamu!"
Margahargak ma angka naposo i.
Las antong nang roha ni angka natua-tua i, paida-ida gogo ni angka na poso i mamorsani hau na dokdok i sian tombak. Alai andul dope Jumas rohanasida, marnida parsaoran ni si Bagas Marhusor dohot angka donganna i.
Tanda na denggan ma i antong!
Di na maradian angka doli-doli i di tom ni sada hau maranti bolon, ro rna sad a pidong na sum an tu hatullit; songon on rna pangk.ulingna:
Tartoli-toli tulu-tului,
Tartoli-toli tulu-tului.
Mansai t<tngi rna si Bagas Mathusor; asing do ditangk.up ibana pangkuling ni pidong i. Songon on do didok, mangihuthon parbinegeanna:
Tioponmu do muse hujunni ,
Ai ro do dina dao musumi!
Jadi , tompu rna martungk.ar bohina, jala sai hohom rna ibana .
"Beasa songon i tompu ho hohom?" ninna angk.a donganna i.
"Ndang pola dia i!" ninna ibana .
Tongk.in nari tarbege rna soara ni na marlongos-longos ; i rna soara ni sapunguan pidong rungkisa , na habang id atas ni angka hau na timbo i.
Tompu rna jongjong si Bagas Marhusor , dilojong .rna dompak inganan na sae, asa diida angk.a pidong rungkisa i; atik na adong sipaboaonna .
Songgop do tutu sada pidong i tu sada hua maranti bolon, jala dung diida si Bagas Marhusor, habang rna ibana tu toru , laho mandapothon ibana.
Dung i didok rna, " Pir rna tondim! Adong do na naeng ro siboan barita tu huta on sian Lumban Patimbo. Parade rna dirim!" ninna. Jala habang rna muse pidong rungkisa i, laho mandapothon angk.a donganna.
Mulak rna si Bagas Marhusor tu hundulanna hian ; sai tungk.i rna ibana. Dung i mamoto rna angka donganna doli-doli, naung adong na masa. Ndang adong be nasida na gaor mangkatai ; ndang bemarende-ende nasida.
Sai dinunuti nasida do na martaba hau i, jala manarui tu huta, alai ndang be songon ari na somal be gok engkel-engkel dohot surak-surak.
Angk.a natua-tua pe mangk.ilala do, na adong na muba di angka doli-doli i. Hira na adong mandondoni rohanasida!
Di na asadari toho rna sahat si Bagas Marhusor dohot angka donganna tu huta manarui hau; jadi diida nasida rna adong tolu halak ro marlojongi dompak huta i.
Dung sahat di harbangan i, tungkap rna sahalak ; tongkin nari na sahalak nari rna muse; dung i mangihut rna na patoluhon. Dilojong si Bagas Marhusor rna mandapothon nasida, ditogu rna na tungkap i sada-sada. Laos ro rna muse angka donganna mangurupi.
Disuapi nasida rna na tolu halak i, dipaspasi rna dohot bulung rata, ai so marroha be. Ro rna muse dohot angka natua-tua mangurupi .
Dung adong rar sangombas, ba trujolma rna nasida. Tolunsa do nasida ditanda si Bagas Marhusor, ai pangisi ni huta Lumban Partim bo do nasida.
Dung i disungkun rna nasida, " Ai aha dona masa , umbahen songon i pola parlojongonrnuna?" ninna .
J adi dialusi na patoluhon i rna, ai surnan do i na gumogo : "Unang tarsonggot ho! Tiur roham; nunga ditangko rnusu jala diluahon boru ni Raja Tahanmangalo.
Toho laho boru ni raja i tu mual; di hos ni ari i do nian. So ada sihabiaran ; hape nunga monggop disi musu ; ditangkup rna boru ni raja i jala disompol paQ1anganna!
Adong do nian sada ina na matua mamidasa, alai gong-gong rna i ala ni songgotna; leleng asa trujolma , gabe sanga do dao diluahon, di na ro pangeahi sian pudi mangalojongi."
Sai tungki do si Bagas Marhusor, sai tungki . . . So diboto be dohononna. I do huroha na pinaboa ni pidong rungkisa i dohot pidong na sai mangkulingi i.
Dago , sai laho rohana tutu tusi di angka ari na par·pudi on; tu namarbaju na sai tangis , di ari parborhatna i.
Parsirangan mahape ilu-iluna i!
Jongjong rna muse si Bagas Marhusor, jala didok rna tu Parsahala Sotarihuthon, na jongjong di lam bungna, " Anggo sahali on rajanami, holan angka doli-doli rna jolo donganku ; ai ringkot situtu , ingkon hatop hami marlojongi, asa tibu sahat.
Dison rna jolo na tolu halak on, asa surnuang gogona; moJo tung sumuang gogona , disi pe asa mulak nasida tu Lumban Partimbo."
"Songon dia na denggan didok roham, ba bahen rna!" ninna 1<\i a i.
Dung i dipillit si Bagas Marhusor rna sampulu halak donganna, i rna angka doli-doli na gogo jala na hatop marlojong .
Andorang so sude dope dipillit, ro do si P&n.;ahatua Toda. diari, anak ni raja i tu jolo mandapothon, didok rna mansai elek, "Dohot do ahu mandongani ho ... unang palea ahu!"
Jadi, diPamanat si Bagas Marhusor rna patna, sinalbithon ni aili bolon i. Dung i ninna rna, "Beha do patmon?"
"Nunga malum i tibu! Tinggalhon ahu di ramba i, molo so tolap ahu mangihuthon!" ninna anak ni raja i.
"Anggo songon i hatam, ba dohot rna ho!" ninna si Bagas Marhusor.
Dung i marhobas rna nasida; songon na nieak ni musu do idaon hudusna sude pambahennasida; dung i borhat rna nasida; sai songon na marlojongi nama pardalan nasida.
Ndang hagogoon ni pat be na di nasida i; alai holong ni roha do laho mangurupi dongan, i do na mangalojongkon patnasida. Jala adong rna i deba, muruk tu musu' na jahat i, na mangaluahon na hinaholongan rii roha .
Didi sahat nasida tu Lumban Parhehean, mansai las do roha ni pangisi ni huta i manamuei nasida. Tole antong nunga sahat parbagian nasida sian mas dohot perak, na dapot sian si Paralemu Dilaut.
Sai longang do roha ni si Panjahatua Todosdiari , rap dohot angka donganna paida-idahonsa; ai tung songon raja bolon do panjangkon nasida di si Bagas Marhusor. Nasida pe sude, mansai sangap do tutu dibahen.
Dipangido angka doli-doli ni huta i do, asa dohot nasida mandongani; alai ala so songon gogo ni angka donganna i nasida, didok si Bagas Marhuc;or rna, " Sian pudi rna hamu ro sampulu halak; nanget-nanget pe hamu. Ia sumurut musu i, asa hamu mangambat di pudi, unang malua!" ninna.
Huhut na mangolani do rohana di nasida!
Alai nunga tung mansai las roha ni pangisi ni huta i, ai nunga dohot nasida antong masuk parangan ni si Bagas Marhusor, hinaholongannasida i.
Dung sumuang gogo nasida, dihudus nasida rna muse marlojongi; di pudi rna parangan ni Lumban Parhehean.
Sahat rna nasida tu pamongkahan ni aek, na pinauli ni si Bagas Marhusor nabaru on. Sai manopi-nopi aek i rna nasida mardalan. Manang aha dalanna, umbahen songon i disuru si Bagas Marhusor, ndang apala diboto ibana patorangkon; alai adong di ibana pangkilalaan na mandok, ingkon sian 1 ao nunutan nasida dalanna.
Ia loja nasida, hundul rna nasida di batu-batu i, jala rnarsuap saguru lomo ni rohana be! ·
Tar satonga ari nari asa sahat tu Lumban Partimbo, rnaradian do nasida muse ·di toru ni angka hua gala-gala na toho godang parbuena . Tung sonang do rohanasida mamutihi parbue na poso i.
Disomophon si Bagas Marhusor do patna tu bagasan aek i, huhut rna dipaarut-arut. Jadi, ambal rna panailina dompak bariba ni aek i, dornpak urat ni gala-gala na balga.
Diida rna songon na adong disi sangkot. Batang ni pisang do? Dagoi ... Amang! Tangan do i sada na murnbang-urnbang i?
Marsisir rna imbuluna ! So tung na jolma do i. Dihudus ibana rna taripar; gopgap do ibana sahali di tonga. Dung lam jonok, diboto rna na sintong do na sinura ni rohana i.
lnangoi inang! Nunga tarida obukna, obuk na ganjang!
Hira na lalaen nama ibana mangkudus. Dompak bona ni galagala i do bohi ni na mate i; ndang busuk dope, Ndang leleng dope dung mate .
Dipabalik rna bohi i laho patangkashon rupana, dung i mangangguk rna ibana saguru gogona.
Mabugangi do bohina, margasa botohanna dohot abarana; alai nunga tangkas diida si Bagas Marhusor: boru ni Raja i do i sian Lurnban Partimbo, si Mas Napita.
Urnbege angguk i, ro rna sude angka donganna i rnandapothon ibana; dung i diboan nasida rna bangke i tu duru.
Dung sahat di duru rnangandung sibari-bari rna si Bagas Marhusor, ninna rna, " Boru ni rajanami; leak do sai tangis ho di na borhat i ahu; parsirangan do hape na nidokmu.
Ndang jaishu i, boru ni rajanami, na laho manahop rnusu do ahu, so ada be roha tu manang aha. Muse rna i piningkiran, muse rna i ngolu haposoon i, ninna rohangku, boru ni rajanami!
Hape so robe tingki i, so haulahan be!
So tung dibaloshon tondim tu ahu rnanang aha, born ni rajanami! Sai burju i, raja i, hape ingkon songgop rna arsak na songon on bolon, arsak na so ada anian!
0, Mas Napita! Holan na hansit do parsorionku hatiha i, urnbahen so sanga ahu rnandok rnanang aha!
Sai dipanotnoti si Bagas Marhusor rna bohina i. Ndang tarida be hinaulina i, ala ni angka bugang bunahen ni angka batu i. Manang ... na diornbahi musu do i?
Hatop na i salpu son dang ni bohi ni jolma na uli i, anggo dung mate hape . Songon na so dapot ditangkup roha ni si Bagas Marhusor!
Dung i· dihallung nasida rna bangke ni si Mas tu huta Lumban Partimpo.
Ndang tarhatahon pangangguk ni inana, amana dohot sude na mangkaholongi ibana, dung sahat bangke i. Sude do tangis, sude do rnangkilala hinahansit ni pannate ni namarbaju, boru ni rcija i; holan angka doli-doli rna na rnanahan soarana; ilunasida do sai mabakbak.
Diingot Datu Panam·pargara do hatana tu si Bagas Marhusor, andorang so borhat maninggalhon Lobu Sotartaban. Hape ingkon bangke dapotonna, jala ingkon ibana dapotan jala mangkallungsa tu huta.
Loja rna nasida na mangandungi i; hira so ada be ilu na bolas haruar sian mata ; ai nunga songon na mahiang ...
Dung i ditanom nasida rna bangke ni si Mas Napita, born ni Raja Tahanmangalo i.
· Jala songgop rna borngin, rnambahen dokdok simalolong ni jolma i; asa modom ibana, jala asa dihalupahon na hansit i; asa margogo muse marigula ulaonna , dung songon i loja tangis dohot mangandung.
Sude do tombak na humaliang Lumban Partimbo dilului pangisi ni huta i, ai disura rohanasida hian, na diluahon do i, asa gabe pardihuta ni rajana.
Alai nuaeng nunga andap, musu bolon dona maiSaluahon,jala na mangaup si Mas Napita.
Jadi borhat rna nasida, parangan ni huta i dohot parangan ni si Bagas Marhusor mandapothon huta ni sisolhot ni Raja Panonggak Jingar. Mangihuthon padan hian, ingkon adong dua ari dalanan daona sian Lumban Partimbo.
Ala ni hatop nasida mardalan, ndang pola dua ari dibahen; alai dung sahat nasida, diida rna naung ditinggalhon do huta i. Ndang adong manang ise na dapot di huta.
Jadi, disurbu nasida rna huta i.
Jadi, dilului nasida rna bogas ni na bungkas i; tarida rna, na dompak dolok do nasida laho . I rna diihuthon nasida, jala maniamun rna muse bogas i dompak habinsaran.
Dung i tarbege rna soara ni jolma di tombak i; dung lam jonok nasida, dianto rna, naung pungu nasida sude di sada ramba poso na pulguk.
Pintor dihaliangi nasida rna i siandolok dohot sianjae; sian habinsaran dohot sian hasundutan; sude rna nasida lam panjonokkon tu inganan i, huhut lam martingko rna nasida mangkaliangi.
"Musu, musu! Nunga ro musu!" ninna angka na bungkas i, dung diida hirdop ni na mangkaliangi i,
Martangisan rna angka ina dohot angka dakdanak;jala naeng mangalo rna angka ama sian tonga-tonganasida.
"Unang pola mangalo hamu; dao do hami tumorop sian hamu; lobi dua hali lipat toropna !" ninna si Bagas Marhusor marsurak. "Pungu rna hamu sude ama dohot doli-doli tu jolongkon!" ninna ibana.
Dung pungu didok ibana rna, " Holan angka parsala do uhumonnami, molo tangkas dipaboa hamu, manang ise do na mangaIuahon boru ni raja i. Dung i, ise do na mamunu jala na mangaup tu aek i!
Ia so dipaboa hamu, sude rna ama-ama dohot doli-doli mate bunuon. Paboa rna!"
Hohom do jolo nasida sude. Dung i ditangkup si Bagas Marhusor rna sada na tumua, jala dipaula rna songon na mamantomhon hujurna .
"Paima rna asa hupaboa!" ninna natua-tua i. "Ndang na hutolopi hami natua-tua na rnasa i; dao rna i! Alai ndang tardok hata tu halak na tolu on; sai guru dokna do-Na parsala di na rnasa on i·rna: si RintiJ>, si Gargar dohot si Piuan.
Nasida na tolu rna na rnannagkup namarbaju i, alai anggo na rnarnunu si Gargar do!"
''Tudu rna sada-sada!" ninna si Bagas Marhusor.
Dung i ditudu natua-tua i rna, " On rna si Rintop, on rna si Gargar jala on rna si Piuan." ninna.
So pola dibahen paruhuman, pintor dibuat si Bagas Marhusor rna podang ni tolu halak,jala dipeakkon dijolona.
Dung i didok rna:" Hosa do abul ni hosa . Ise sian parangan on sude na rnangkilala, sintong do uhurnan i, dibuat rna podang on sian jolongku!"
Pintor disoi:o tolu halak parangan ni Lurnban Partirnbo rna podang i sian jolo nisi Bagas Marhusor; dung i disuru rna manangkup na tolu halak i.
Dung i didok rna tu sada halak na maniop podang i, "Ponggol rna ulu nisi Gargar on, ai sibunu jolrnadoibana."
Mangangguk rna sude ina, jala dihuphupi rna bopi ni angka anakkonna, unang diida pisik ulu nina hona uhurn i.
"Sik!" Santampul do, nunga pisik ulu nisi Gargar.
Dijou rna na paduahon , na rnaniop podang i, ninna rna, "Ponggot rna ulu nisi Rintop on, ai na dohot do ibana rnanangkojolma, na laos rnamboan tu hamatean!"
Santampul do nang i, nunga pisik uluna.
Alai laho rnanampul ulu ni si Piuan , ro rna tu jolo sada halak natua-tua sian tonga-tonga ni angka na rnaporus i, ninna rna : " Sornbangku rajanami! Na holan na mangihut-ihut do on; ndang diboto on dope rnangulahon hajahaton na songon i balga. Asi rna roham, rajanami!"
Alai didok si Bagas Marhusor rna, "Ala ni nasida na tolu do, umbahen na hona bunu boru ni rcija i. Hosa abul ni hosa!"
Dung i didok rna tu na rnaniop podang i, "Nang on pe rnarsala do! Ponggol rna uluna i!"
I pe santampul do dibahen, pin tor sirang do uluna i.
"Sangkothon rna ulu na tolu i tu hau na timbo an ;jala di toruna i rna sarathon bangkena on!"
Jala didok rna tu angka na maporus i, " Nunuti burna rna da182 lanmuna hatop; dison dope hami.
Maporus rna nasida sude, so diboto manang dompak dia tondongonna, ala ni biarna. Tongkin nari, ndang tarida be nasida.
Dung i didok si Bagas Marhusor rna, "Santabi rna di hamu rajanami, dohot di hamu ditunami, dohot di sude angka na tumua sian ahu.
Nunga gabe songon panguhum sisadasada ahu, so pola marpanungkun tu hamu. Alai i nama huhilala na dumenggan, unang pola sai pasigat-sigat sidangolon , molo ingkon dope mambahen loloan di tom bak on.
Alai molo tung so une didok rohamuna na hubahen i, ba sala rna ahu disi!" ninna
Dung i paJjolo rna mangkatai Raja Tahanmangalo, " Nunga sintong uhuman na nidabumi!" ninna.
"Ahu pe laos i do dohononku, nunga denggan diuhum ho parjahat i!" ninna Datu Panampargara.
"Bea ia hamu sude parangan na dohot dison. Sintong do ditimbang hamu uhuman i?" ninna si Bagas Marhusor rna muse.
"Sintong do!" ninna nasida.
Dung i mulak rna nasida sude tu huta Lumban Partimbo.
Ndang pola leleng be si Bagas Marhusor dohot angka donganna na sian Lobu Sotartaban dohot Lum ban Parhehean, tinggal di huta i. Godang dope siulaon di hutanasida, ai hira satonga dope parhau naung sun tinaruan tu jabu na naeng pajongjongon i.
Tole muse, mangsai lungun do rohana tinggal di huta i, ai sai ditabunihon do dibagasan rohana salelengna i, manang beha pangkilalaanna tu si Mas Napita nahinan, boru ni Raja Tahanmangalo; ai godang tutu siulaon; holan na mangarade do ibana, lahomangalo musu.
Jadi, sai disolsoli do rohana.
Di ari parpudi didok Datu Panampargara rna tu ibana, tingki mardalan-dalan nasida, " Unang matungkihu ho, ale Bagas Marhusor; nunga salpu sude.
Huboto do na sai disolsoli ho roham, ala so dung dipapuas ho antong na buni na di bagasan roharni!
Alai betak na dumenggan do songon i; unang matoguhu tali i, jala mahansithu pargotapna."
Dibereng si Bagas Marhusor rna guruna i, sai dinolnol,jala ninna rna, "BuJjurn do rnandok i datunami?"
"BUijungku do!" ninna datu i; "ai ndang tartaon ho be sura hansitna, aut naung godang dipangan ho napuran na niatupan ni si Mas Napita nahinan!"
"Beasa?"
"Ala songon i rna pangalaho ni napuran; uratna pe an tong rnasirangging rnasiranggongan, hira na rnanambat; jala hira na rnasigorngornan. I rna urnbahen didok angka natua-tua:
Naputar tano-tano,
Masirangging rn asiranggongan.
Madanta i padao-dao,
T()ndinta i rnasigorn-gornan.
Dung i diida nasida rna sahalak sipiu tali; di jolona ijuk na rnarserahan, hape di ujung an, nunga tali na togu, na so targotaphon .
"Adong dope anggim, atehe?" ninna datu i rna tompu.
"Adong, si Martunas Panahatan goarna . Beha huroha, datunami?" ninna si Bagas Marhusor.
"A dong dope anggi ni si Mas Napita nahinan; molo lorno roham, bolas do piuonrnu tali parningotan, songon na binahen ni sipiu tali an. Nang pe sarsar jala rnarserahan dope di jolona tali i, na bolas do dipui jala togu muse di ujungna!" ninna datu i.
"Na maol do i datunami ! Molo sahat tu anggingku muse, nunga dao situtu i. Ai jolrna na pogos do hami, so aha bolas na tarpangasahon!" ninna si Bagas Marhusor.
Dipanotnoti datu i rna siseanna i, jala tamba rna holong ni rohana di sidoli na todos di ari i; hape sai serep do marroha .
"Ale Bagas Marhusor ! Mangihuthon tondungku, marhusor rna pane; binsar rna mata ni ari di ngolum. Ndang roha-roha tutu di ngolu on. Olo do ro jolo holan angka na hansit, so bolas iba manodo. I do umbahen didok angka ornpunta najolo :
Simanuk -manuk,
Manang sibontar andora.
Ndada sitodo turpuk,
Manang siahut lorno ni roha.
Alai taraput rna roham; disi dope si Lantio Bulani, boru ni Raja Parsahala Sotarihuthon. lngkon saut do i huroha rongkapmu; donganrnu sahangoluan!" ninna datu i.
Dung i dapot rna ari haboborhat ni parangan na sian Lobu Sotartaban dohot na sian Lumban Parhehean. Disuru raja i rna antong na rnanimpang babi bolon dohot rnangalornpa indahan.
Ia dung sun rnasak sude, rnangkatai rna satongkin; ndang pola rnarganjang-ganjang, ala ni arsclk na rnasa, na so tarhatahon.
Dung i holan na rnandok rnauliate do Raja Tahanrnangalo di haroro ni angka parangan na sian Lobu Sotartaban dohot na sian Lurnban Parhehean.
Jala rnandok hata apul-apul rna tutu angka parangan na ro i; si Bagas Marhusor rna sian nasida rnandok hata.
Songon na amporotan do ibana, hira so bolas puas hatana. Alai apala i do na tumangkas paboahon habot ni rohana; ndang hata na godang, na rnarganjang-gnjang.
Tarapul do roha ni raja i dohot pardihutana, rnamida holong ni roha ni angka parangan na ro rnangurupi tu hutanasida. Sude do hape rnarhabot ni roha; sude do tahe rnanangisi borunasida naung jurnolo i.
Dung i borhat rna si Bagas Marhusor rap dohot angka donganna na sian Lobu Sotartaban dohot na sian Lurn ban Parhehean.
Dipataru pangisi ni huta i-suang songon na parjolo-sahat tu balian ni harbangan i. Manaili rna si Bagas Marhusor dornpak pudi, alai ndang adong be di pudi adu, namarbaju na tangis, na niluluanna dohot simalolongna na tarilu-ilu i.
Beha bahenon, nunga salpu be i ...
Dung sahat si Bagas Marhusor dohot angka donganna tu Lobu Sotartaban, marsirongom rna pangisi ni huta i, laho manungkun taringot tu na masa i. Sude do nasida masihol naeng urn boto ujungna.
Ndang olo mangkatai anggo si Bagas Marhusor, angka donganna i do mangkatahon nanget-nanget; sude rna tutu umbotosa, naung hona bunu si Mas Napita, boru ni Raja Tahanmangalo i.
Tung marsak do nasida sudena!
Dung i diuduti na deba rna ria binegena di andung ni si Bagas dung diboan bangke i tu duru; naung adong hian do hape roha ni partoginasida i tu si Mas Napita nahinan.
Alai ala parbahudungon na tu tombak lon&.o-longo, laho mangguruhon alemu pitonggam , dung i haboborhatna tu hutana laho mangalo si Paralemu Dilaut , ba gabe so ada tingki ni si Bagas Marhusor laho papuashon na di rohana. Angka i rna dipandok na deba manambai.
Adong muse dope mandok :" So bolas hape manirpang roha ni sisean , na mangguruhon alemu pitonggam, agia tu mamanang aha, saleleng so marujung na niulana.
I rna da alana , ·umbahen songon na dipalua si Bagas Marhusor sudena sian bagasan rohana. A..a naung na godang do hape pangkophopna di pangisi ni hutanta on! Dohot di i tahe!" ninna.
Sai i rna dihatahon angka na dohot i, jadi tun1 rnauliate rna tutu roha ni angka na urnbegesa.
Dung i laho rna muse angka doli-doli ni huta i mangalap hau tu tom bak, alai ndang adong be na riburan marende-ende. Sipata dohot do si Bagas Marhusor alai sipata tinggal do ibana di huta.
Sai songon na marnipi-nipi do ibana sipata laho tu bona nihariara na di harbangan i; disi rna ibana mangunsande, manatap-natap dompak langit na dao adu. Tar di toru ni langit i rna huta Lumban Partimbo.
Bari situtu do roha ni inana mamereng ibana;jala sai lambok rna hatana mangapuli. Sipata so diboto be, hape naung sai diapusapus do simanjujung ni anakna i, sobokkon na mangapuli dakdanak na tangis.
Gabe songon i rna sipata doli-doli ulubalang i, dung tompas sidangolon na gok lungun i tu ibana.
Di sagang-sagang ni ari rna hatiha i. Nunga marlaoan ama dohot doli-doli tu tom bak , laho mangalap parhau saotik nari.
Angka ina dohot namarb&ju nunga laho tu pargadonganna be. Holan angka tukang na matua dohot angka dakdanak nama di huta . Anggo di balian ni huta i lungun do.
Losok do roha ni si Bagas Marhusor sadari on dohot tu tombak; jadi songon na somal, laho rna ibana tu harbangan i, jala mangunsande tu hariara na bolon i.
Ndang dung adong manang ise na manugan ibana.
"Pasombu hamu rna, asa haru 'malum lungun ni rohana i!" ninna angka na tumua. "Ai iba pe, aut masa songon i tu diriniba, ba olo do sega rohaniba!"
Tar jonok tu bona ni hariara i do dalan tu mual ni angka ina. Dung adong manang sadia leleng si Bagas Marhusor disi hundulhundul, ro rna si Lantio Bulani sian muallaho mulak tu jabu.
Toho do sondang ni mata ni ari manondangi bohina.
Tu si Mas Napita nahinan do roha ni si Bagas Marhusor hatiha i, jala sai sungkun-sungkun do rohana, beasa ingkon songon i songgop tu namarbaju na so marsala i. Sai lam bok i, sai uli; panailina sorur .
na rnamipi-nipi do ibana , dung diida ibana adong sada ro mamboan mual; jala dung jonok diida ibana rna suman rupana tu si Mas Napita; ndang holan suman tahe! -
0 ale Ompung ... i do ibana!.
Dipatigor rna parhundulna, ai tar pitu langka nari nama sian ibana; nunga didapothon ibana. Sai dinolnol ibana rna namarbciju i; jala didok nanget huhut rharhosa-hosa ; "Mangolu do ho hape, boru ni n\ianami!"
Manang aha mambahen, ndang binoto; ndang tarpaeret si Lantio Bulani be patna;jala sai dornpaksidoli i nama dibereng.
Hagogoon ni alemu pitonggam i dope i?
Dung i rnamolus rna sada ina na matua, diida rna sai jong-jong boru ni raja i, so adong manang aha didok; jadi mangkuling rna natua-tua i, ninna rna, " Ba na beha do hamu na dua? Sai rnasipanotnotan; na rnaila do hamu rnangkatai, ala dison ahu? 0 doli, longang na i pamerengrni! Ho pe namarbaju, sai hira gana-ganaan ho saijongjong disi!"
Dung i laho rna ina na rnatua i sian inganan i.
Tarsonggot rna si Bagas Marhusor urnbege hata ni ina na rnatua i; hurnusor rna ibana, jala disorohon dope rnandok: "Na rnondohondok do ahu nangkin, inang!"
Dibereng rna muse tu jolo, ba nunga rnangalangka namarbciju i; nuaeng pe asa ditanda ibana.
"Dagoi amang! Si Lantio Bulani do hape!" ninna ibana.
Pintor jongjong rna ibana, jala ninna rna, "Na rnarnipinipi do ahu nangkin, ito! So tung dia rohamuna! Sala rna ahu disi!"
Mengkel do si Lantio Bulani, jala ninna rna, "Ndang adong pola·salamuna ito! Songon i do sipata, moJo rnadaohu rnampar roha!"
Laos dihudus rna laho tu jabunasida, so tung sanga adong na marnida ibana disi, apala di sagang-sagang ni ari on.
Anggo si Bagas Marhusor, nunga tung mansai maila. So diboto be rnanang aha dihononna tingki i! ·
"Panjoraan rna on!" ninna rohana di bagasan. "Tung so olo be ahu ro mangunsande tu hariara on. Sai nirimpu na so adong be jolma di sagang-sagang ni ari on di huta, hape songon on rna! Marsogot dohot nama ahu tu tombak!"
Dung i laho rna ibana tu jabunasida , nanget-nanget rnardalan. Aha do mambahen i? Songon na lurnbang dihilala ibana rohana; 10ngon na adong na lambok mangapus ate-atena na mabugans i!
Beasa mulai las rohana? Na niidana i do nattgkin si Mas Napita, hape rnarbadanhon boru ni rlija i, si Lantio Bulani?
Manang engkel dohot hata ni boru ni raja i do na rnambahen tarapul rohana?
Dung sahat ibana tu jabu, didok inana i rna, " Songon na las idaon roham, anak hasian! Adong na inasa, na pahinsahon roham? " Ale Dainang na basa! Na tlijom rna pamereng ni Dainang ! " ninna si Bagas Marhusor.
Jadi didok inana i rna, "On dope diboto ho, na tajorn pamereng ni angka ina? Lurnobi tu angkkonna? Situ rna nian anak hasian; nunga las rohangku, molo huida songon na mengkel bohim!"
Dung i tompu rna mengkel si Bagas Marhusor; nunga tung leleng tutu ndang dung tarbege engkelna. Ala ni i tainba rna antong tabona begeon di ornbas na denggan on.
Jadi, ditangkup inana i rna tanganna, ala ni las ni rohana, laos ninna rna, "Pahoa rna jolo, manang aha do na mam bahen ho gabe malo mengkel sadari on?"
Dung i dihusiphon si Sagas Marhusor rna nanget, mansai nanget tahe, " Plijumpang ahu nangkin inang dohot si Lantio Bulani, boru ni rlija i; diubati ate-atengku na malala i!"
Mansai las rna roha ni inana i, jala ala las ni rohana maraburan rna iluna; dung i diampehon rna simanjujungna tu ahara ni anak hasianna i, jala didok rna, "Tondingki!"
Manogotna i dohot rna si Bagas Marhusor tu tombak, on nama an tong ari parpudi laho mangalap hau; nunga be hira martopi nantoari;.angka urur nama na ringkot dope buaton.
Ndang dohot be angka ama di ari on, holan angka nama borhat laho papunguhon i.
Nunga sai diantoi si Bagas Marhusor angka donganna i rnailgjala las situtu rna roha ni angka doli-doli i marnidasa. Ai nunga tung sai hohorn nasida paidaida ibana salelengna on; rap mangkilalahon do antong nasida sude di sitaononna i, hape ibana rna na paluahon hutanasida sian parmaraan bolon i.
Jadi, margait rna sada sian nasida mandok, " Bolas do hami mangendehon endenta sinabaru on, ale Sagas Marhusor?"
"Ba beasa ndang bolas; endehon hamu rna, asa binege.
Dung i marende rna angka doli-doH i:
Duhut simar11&4101i, Na tobu di toru ni .dapdap. Na oto do ho doli, Sai olo holan na lalap.
0, ale doli! Beasa ho sai lalap? Inanta . sai tungki, Parumaen:na so ra·dialap .
Sai rnengkel rna si Bagas Marhusor urnbege ende-ende ni angka donganna doli-doli i. Mamida i lam barani rna angka dortganna i rnanggaithon hatana , didok rna, " Alusi endenami i, ale dongan samagodang!"
Jongjong rna si Bagas Marhusor; rnarende rna ibana : "Duhut simarhasoli , Na tubu di toru ni dapdap . Ndang na oto sidoli, J ala ndang holan na lalap.
langgo sidoli, Ndang na sai lalap. Mengkel ne rna inanta , Parurnaenna tibu rna sahat ."
"Sai tibu rna tutu!" ninna angka doli-doli i rnarsurahi. Sude do nasida rnangkilala, naung a dong do na rnangubati ale-alenasida i.
Porsea do nasida , tibu rna ro angka las ni roha. Engkel ni sidoli i rna an tong na papatarhonsa .
langgo si Lantio Bulani, dung sahat dijabu laho rna hundul tu suhi-suhi, jala dihungkupi rna bohina dohot tanganna duansa. Sai nanget-nanget rna didok, "Leleng na 'i, asa masipangkulingan hami!"
Jadi, tung so tarhatahon do las ni rohana!
Ai sipata dapot do ditangkup ibana hata ni amana dohot inana; diboto do na sai holsoan do an tong nasida, ai hira na so diargahon si Bagas Marhusor do nasida na saripe. Songon i rna pangkilalaan nasida.
Dung i muse, hira sude do pangisi ni huta i manalahon nda i, ai so malo antong mambuat roha ni anak ni si Partiang Nabulus i; so malo mangubati bugang na binahenna sandiri najolo.
"Ingkon beha bahenon ni si Bagas Marhusor mangkophop huta on! Tole, so ada be na mangambat; ai nunga songon i pcirsorion ni boru ni Raja Tahanmangalo na sian Lum ban Partim bo ... ninna angka na deba.
Lam leleng, sai lam tam ba do sangap ni si Bagas Marhusor di parnidaan ni si Lantio Bulani; tongamna dohot bolonna pe sa songon na lam tamba do diida ibana. Ise rna tutu adong di hutanasida i, na songon i barani olo manahop musu, so manang na adong manang ise na marbaga-bagahon upa tu ibana.
Asa dung masipangkulingan nasida na dua, ba tung i nama sornbuna dihilala born ni raja i; songon na adong boban na dokdok tallus sian abarana. Pola antong ndang tarpaeretsa patna, ala na sai dinolnol sidoli i.
"Sonang na i na rnasitatapan i; sonang ni rohangki ... ! " ninna si Lantio Bulani tu dirina sandiri. ·
Ndang diparrohahon ibana naungjonok inana.
"Na rnahua do ho; adong sahitmu? Sai dihuphupi ho bohim!" ninna inana i.
Mengkel rna si Lantio Bulani, jala ninna rna, " Ndang mengkel na marsahit, da Inang!"
"Antong aha dona umbahen songon i las roham?"
"Ndang pola sipaboaon dope i Inang na basa! Ndang ringkot dope i sahat tu natua-tua!"
Dung i mangantusi rna inana i, naung adong do pa.Jjumpangan ni boruna i dohot sidoli tinotokkean ni rohana.
Ndang dope tutu ringkot i botoon ni natua-tua.
Sipaimaon dope tingki ni i!
Martua do antong sada huta, molo adong sada halak na bisuk di tonga-tongana, songon Ompu ni Haloho na di Lobu Sotartaban.
lbana rna na mandok tu Raja Parsahala Sotarihuthon, asa marlam bas ni roha raja i paimahon tingki halehetanna. Ai tung humasusa do roha ni raja i dung mulak si Bagas Marhusor sian Lumban Partimbo, laho mangalele musu na mamunu boru ni Raja Tahanmangalo .
Pola do adong deba na ganggu roha marnidasa, jala didok, Betak na magarangku do ibana mandabu uhum tu sitolu halak i.
lngkon natua-tua do nian mangulahon i, molo pola do tu angka na marutang hosa .
Atik naung ro do begu ni na tolu halak i mangihut-ihut ibana; gabe songon na mao to ibana idaon.
I rna sada arsak ni Raja Parsahala Sotarihuthon marnida ibana. "Olo do tutu gabe maoto si Bagas Marhusor muse!" ninna rohana di bagasan. "Beha nama ujungna?"
Dipapuas do i tu Ompu ni Haloho, alai ndang songon i anggo pandapot ni natua-tua i. Dipasingot rna raja i, jala didok, "Huboto do na di bagasan roha ni raja i; molo songon on godang ni na masa tu sada halak na poso, ndang pola longang rohanta , molo gunsang songon galumbang rohana.
Ai ndang hea adong sian hita na mandalani ngolu na songon i; tole diboan Datu Panampargara do ibana tu tombak Iongo-longo, laho mangguruhon alemu pitonggam.
Lambas rna roha ni raja i; salpu do i muse, galumbang na gunsang i. Tapaima rna!" ninna.
Asa dung diida Raja Parsahala Sotarihuthon, naung mulak songon doli-doli na somal si Bagas Marhusor, ndada olo be hohom sasadasa mangunsande tu hariara songon na mago rohana, ba ndang tarhatahon be las ni rohana.
Dijou rna Ompu ni Haloho, ninna rna, "Ba uduti rna muse; sahat tu ho rna , asa saut sangkaphi!"
"Na uli, ulaonku rna i tutu. Pos rna roha ni raja i!" ninna natua-tua.
Parjolo rna dihusiphon ibana tu si Partiang Nabulus, asa diboto antong; dung i didapothon rna namboru nisi Bagas Marhusor , Ompu ni Martoho Boru. Sai las rna roha ni i umbege barita i; naung sai masihol do hape Raja Parsahala Sotarihuthon laho marhelahon si Bagas Marhusor.
Di na sadari didapothon ibana rna paramaanna i. Songon i do na somal di luat i; sai tar namboruna do manaringoti tu si doli molo taringot tu hata na mangaririt.
Alai tar margellohi do sipata hata na masa, jumpa masa na songon i.
Sipata songon na nidok ni umpama i do:
Songon hata Hurlang,
Na so nidok i do asa hata.
J adi ndang tullom didok sidoli na di bagasan rohana; sipata apala suhar-suharna i do didok. Nunga rupani mansai lomo rohana di siboru, ba didok rna: ndang adong rohangku tusi; dao rna i!
Songon on rna pangkataionnasida.
Beha do didok roham Bagas Marhusor; ndang tingkina dope ho mangoli?" ninna nam boruna i.
"Ndang sai huduson ida namboru! Poso dope iba!"
"Ndang tutu i da amang ! Nunga tang situtu ho; sadia leleng nari paimaon?
Sipu-sipu ni baja,
Dipaullus-ullus alogo.
Patua-tua daging rna ho,
Pasuda-suda gogo."
"Niida rna jolo namboru; sahat tu na adong boru, sinolorn ni rnata!"
"Laos so adong dope huroha hinalungunhon ni roham?"
"Songon na so adong dope hu boto . A dong diboto nam boru?"
"Adong do huboto; rnolo hudok goama, olo rna ho tutu rnangoloi?"
"Niida rna da namboru; ndang sai tartontuhon. Ia angka na so tardungdung annon, ba rnamboan hailaon ·tu iba na pogos on!"
"Molo tardungdung, ba olo rna ho?"
"Marnida disi rna do namboru!"
Dung i dipastap namboruna i rna abarana , jala ninna rna: "Sai rnarmonsahi do ho rnangahisi ahu; rnonsak tullom nama bahenonku . Olo do damang tu si Lantio Bulani, boru ni raja i?"
"Dago namboru! Na ginjang rna rohangku da, rnolo hudungdung na so tardungdung . Olo rna boru ni raja i topoton ni sidoli na songon ahu on? Ndang hajonohan ida namboru!"
"M olo nasida pajonokkon, beha ia i?"
"Ndang huboto i da namboru! Hata nipi dona nidokrni!"
Sai songon i rna nasida rnangkatai, alai di ujungna didok si Bagas Marhusor ma, "Sahat di narnboru rna i; alai so tung maila hita, molo so dijalo hatamuna!"
"Sahat di hami ma anggo i!" ninna namboruna i mengkel, huhut sai digotil rna tangan ni pararnaanna i.
Dung i laho rna Ornpu ni Haloho rnanopot Raja Parsahala Sotarihuthon; dipaboa rna naung sahat hata i tu si Bagas Marhusor, binoan ni nam boruna, jala nunga be rnarune.
Sonang rna tutu roha ni raja i, pardihutana, songon i nang si Lantio Bulani.
Laos dibahen Ornpu ni Haloho rna boa-boa tu nasida, na roma pandehata tu jabunasida, suruan ni si Partiang Nabulus, laho rnanungkun boru ni raja i.
Di ari na binuhul disuru Raja Parsahala Sotarihu thon rna m animpang babi tar hadengganansa balgana; i rna laho rnanjalo haroro ni angka pandehata i.
Ndang adong antong na maol sihataan, ai disi dope mas dohot perak, parbagian ni Lobu Sotartaban.
Dirajurni pangisi ni huta i do i songon ugasan ni si Bagas Marhusor.
Asa tung uli do sude pangkataion i, jala hatop marujung ; so ada na maol sihataan.
Dung i dititi rna ari laho mambahen pesta bolon di parbagason ni si Bagas Marhusor dohot si Lantio Bulani.
Digongkon rna Raja Tahanmangalo dohot pangisi ni huta Partimbo; songon i nang na sian Lumban Parhehean. Asaro nasida di ari na denggan, ari na uti i tu pesta na di huta Lobu
Dimare-marei rna harbangan, disapu ias sude huta; dung i dipature rna inganan ni partataganing dohot sipalu ogung dohot siparsarune.
Tolu ari lelengna bahenon pesta i; nian didok na deba do asa pitu ari bahenon; alai ro rna si Partiang Nabulus mandok, "Nunga sae tolu ari; ai i do tona ni anakku si Bagas Marhusor!"
Ndang pola ringkot roha ni si Bagas Marhusor malelengku pesta i, marningot Raja Tahanmangalo , na sai marsak dope, paingotingot boruna na bona bunu i.
Sadari andorang so pesta i dipapungu Raja Parsahala Sotarihuthon rna sude natua-tua ni huta i, asa rap nasida pasahathonjabu na imbaru dipajongjong i tu si Partiang Nabulus.
Ompu ni Haloho do na palolohon tahi i nabaru on di tongatonga ni angka ama na di huta i. Asa nunga diboto si Partiang hian i, alai ndang dipaboa tu si Bagas Marhusor.
lngkon songgot di botoonna i, asa songgot ro parsaulian.
Laos di tingki i rna diompoi jabu i; dibahen rna pesta na metmet; anggiat horas-horas jala dapotan pasu-pasti nasida na mangingani i.
Mandok hata do disi Raja Parsahala Sotarihuthon, ninna rna, " Na marutang do hami tu hamu lae Partiang Nabulus, di sude angka na uli na binahenmuna tu hami pangisi ni huta on. Ndada holan hamu lae na hudok, dohot do bereniba si Bagas Marhusor.
Ala ni i songon na papuashon hamauliateon ni rohanami, dipalolo angka natua-tua do tahi laho pajongjongkon jabu on, sipasahaton tu hamu di ari halehetanna.
On rna tutu ari na uli, ari na denggan i!
Ndang na mandok hami, naung margarar rna utangnami; ndang i! Ai utang na so targarar dohot mas manang perak do anggo utangnami i. Sabat ro dina marujung ngolunami be, sai ingotonnami do uli lagumuna, na binahenmuna tu hutanta Lobu Sotartaban on.
Sintona do antona goama i, so tartaban rnanang ise sahat tu sadari on. Horu-horas rna burna rnanginpni jabu sibaganding tua on, sigorngorn pangisina.
Sai hot rna di batuna, Togu di pangarahu tna, Dasip di hansing-hansingna.
Disi sirungguk, Disi rna sitata. Ia di jabu on hamu hundul, Sai disi rna Debata.
Tiris ni langit, Panuangan sirn bora. Sude hita satuptup satahi, Nunga jurnpang lorno ni roha.
Sahat-sahat ni solu , Sahat tu bontean. Horas-horas rna hita mangolu, Sai sahat tu panggabean."
"I rna tutu!" ninna natorop i.
Di ari na binuhul, mata ni pesta i, sahat rna odoran na sian Lum ban Partim bo do hot Lobu Parhehean tu harbangan ni hu ta i. Mangkuling rna ogung, manortor rna angka na ro, tinomu-tomu ni pangisi ni Lobu Sotartaban. Sai manortor rna nasida sahat tu alaman ni raja i.
Ndang hapalang las ni roha ni angka na ro i, dung pajumpang dohot si Bagas Marhusor; mansai longang sude pangisi ni huta i paidaidahonsa .
Manortor rna sude pangisi ni Lumban Partimbo dohot Lumban Parhehean mangkaliangi si Bagas Marhusor dohot Raja Parsahala Sotarihuthon dohot si Partiang Nabulus.
Apala Datu Panampargara rna na sumiar manortor, songon papuashon las ni rohana mida siseanna, naung dapotan silomo ni rohana i.
Hira na so diboto do idaon na loja , padenggal-denggalhon tanganna.
Alai anggo Raja Tahanmangalo , sai songon na hohom do na manortor i. Dipajonok si Bagas Marhusor do tu jolo ni raja i, songon na mangido pasu-pasu. Dipasu-pasu raja i do antong ibana , ai mansai holong do roha ni rlija i di ibana.
Dung i dipatop rna si Bagas Marhusor dohot si Lantio Bulani, boru ni Raja Parsahala Sotarihuthon.
Mandok hata rna angka raja dohot natua-tua huhut mangalehon pasu-pasu; anggiat antong gabe ripe na hasea nasida.
Marulahulak rna tarbege angka umpasa: Tingki so mangkuling ogung, sai mamonangi rna si Bagas Mar199
Sai tubuan laklak rna, Tubuan singkoru, Di atas ni Purbatua.
Sai tubuan anak rna hamu, Tubuan boru, Donganmu sarimatua.
Bintang n.a rumiris rna, Ombun na sumorop, Anak pe antong riris, Boru pe antong torop.
Huhut rna godang poda na uli dilehon tu nasida; asa masiaminaminan songon lampak ni pisang, jala masitungkol-tungkolan songon suhat di robean.
Dipaingot do nasida asa tongtong pantun mangkatai dohot marpangalaho, ai didok angka natua-tua antong:
Pantun hangoluan, Tois hamagoan.
Dung sidung na mamodai i, tole rna muse mangkuling ogung; judi manortor rna si Bagas Marhusor dohot si Lantio Bulani.
Sai las rna Toha ni natoTop i pamanat-manat panguTdot ni boru ni raja i, songon i nang marnida paTdenggal-denggal ni tangan ni si Bagas MaThusoT.
"Emma da!" sai ninna natoTop i ganup tongkin.
Dung i TO rna angka natua-tua didok rna :" Molo dung rongkap i, ingkon pajumpang do atehe ? Agia pe laho mangaranto tu Tombak Naholom!" ninna.
Diuduti nasida rna muse marpesta di ari paduahon.
Anggo di ari patoluhon, hira marrumangkon pesta laho pasangaphon Raja Tahanmangalo dohot pangisi ni Lum ban Partimbo nama dohot pangisi ni Lumban Parhehean. Songon na mandok mauliate di haradeonnasida TO sian na dao, mangalusi gongkon ni Raja Parsahala .Sotarihuthon.
husor dohot angka ale-alena na sian luat na dao i. Godang antong sitaringotan nasida, i rna angka na rnasa di tingki ari naung salpu i; i rna na nidok ni angka natua-tua rnarsirarion.
Disi rna na lungun, disi rna antong nang las ni roha.
Marujung do sude, songon i dong nang pesta las ni roha on, parbagason ni si Bagas Marhusor dohot si Lantio Bulani.
Dapot rna Ari hamurnulak ni Raja Tahanmangalo dohot angka donganna ria sian Lumban Partimbo; songon i nang na sian Lurnban Parhehean.
Diantusi Raja Parsahala Sotarihuthon do, rnanang na beha pangkilalaan ni Raja Tahanmangalo; jadi tung denggan do antong jala sangap dibahen, laho paborhathon raja i rnulak tu hutana.
Disuru do jolo rnanimpang babi bolon rnanogotna i, jala rnandok hata dope raja i tu sude nasida na ro sian na dao, pasahathon hamauliateon dohot balga ni rohanasida di Lobu Sotartaban, siala haroro ni angka na ginongkon i.
Dung i disuru rna adong dua pulu halak ama-ama dohot dolidoli rnandongani nasida, satonga ari dalanan .
Tung tarapul do roha ni Raja Tahanrnangalo dibahen raja i; dianto ibana do huhut, na dohot do si Bagas Marhusor patupahon i sude, atik pe so adong na paboahon.
Na denggan do tutu roha ni hela ni raja Lobu Sotartaban i.
Ala ni i rnansai las ma roha ni rcija na sian Lurn ban Partim bo laho rnulak tu hu tana.
11<**
SoDan& situtu do roha Di si 8agas Marbusor' maiupnm di jabu na imbaru i; soogon i dong nang amana dohot inana..
Son&on na so adoag be na hunag; gok situtu las Di mba i, eli pano Di parumaen nasida si Lantio Bulani, botu ni nwa ._ Nunp salpu angb na Juagun i, angta na hansit i; jala soluk ma Jalaal& ro las Di roba.
Sipata tung SIOD&OD nipi do dihilala ina ni si 8agas Marhusor; jala olo do ibana manpnotnoti parumaenna i sian bmbung.
"Balga ni tnaagki!" Dinna ibana di bagasan robana; dung i mcn•d supiag ma ibana..
Di na sadari dis .. ,. on si Lantio Bulani ma sinondukna i, "A1e ADak Di Namboru! Laos so dung dope dipaboa ho. manang aha do dipmhon ho eli parbahudungan na di tombak i. rap dohot Datu Panampmpra i Pahoa majolo antoag saotik taringot
Jadi ninna si Ragas Madwsor ma. " Ndaag pola sai paboaml be nian, manaag aha na masa di tingki na salpu i, ale Boru ni 0.. tuJang.
Alai molo sai naeng botoonmu. ba pinaboa pe. Alemu pitongpm do huparsi;Quai disi; ai manang ise na bona pitonggam, mwa nama i aloon!"
"Antong Anak ni Namboru, i do hape dibahen ho tu ahu. di
na mulak ah1a sian mual i; pola so tarpaeret ahu pathu? .. ninna par201 dihutana i.
Songon na bangkol rna roha ni si Bagas Marhusor patorangkon, ai beha rna roha ni pardihutana i annan , molo dipaboa na surnan tu rupa ni si Mas Napita nahinan do ibana hatilu i diida, urn bahen sai dinolnol.
"Songon na maol dialusi ho Anak ni Nam boru!" ninna si Lantio Bulani.
"I rna da Boru ni Datulang, songon na maol huingot rnanang natar beha do uju i na rnasa i. 0 tahe , nunga be huingot. Ndang adong alemu pitonggam hupasang uju i, alai di na huida ho mardalan , ra gabe songon na hehe alemu i di bagasan diringku; ba ndang huboto! " ninna.
"I rna da; tuani rna ro natua-tua i, gabe so pitongganmi ; gabe bolas ahu mangalangkahon pathu!" ninna si Lantio Bulani.
'Tutu do i, boru ni datulang ; alai ahu rna. muse hona pitonggam!"
"Aha mambahen da Anak ni Namboru ?"
"Engkelmi dohot hatami na mandok : ndang adong salangku! Gabe hona pitonggam rn a ahu, ale Boru ni Datulang ; gabe hona ihot sahat tu sadari on , so bolas manang aha na di tano on mangkarharisa!" ninna si Bagas Marhusor.
Dung i mengkel rna nasida na dua.
· Sataon dung dipatop si Bagas Marhusor dohot si Lantio Bulani, manggora rna pamuro. Hu rna di bulanna , gok rna di taonna, sorang rna anak di nasida ; dibahen rna goarna si Pitonggam ; marningot alemu na ginuruhon ni si Bagas Marhusor , amana i sian Datu Panampargara , uju di haposoonna.
Marpesta do nasida ; diseat do babi bolon , ala ni las ni rohanasida; baoa antong buhabajunasida ;
Sai menga do ompungna , na margoar nuaeng Ompu ni Pi tong - gam.
Di rnulana i songon na hurang tabo do dihilala goar i, alai ala sai dielek anakna i ibana , asa i saut goar ni pahompuna i, gabe dioloi rna tutu.
Anggo nuaeng dagoi! Ndang adong be goar na tumabo didok rohana sian go am a i: Ompu ni Pitonggam.
Dung i salpu rna muse dua taon . . . tolu taon ne tahe, ba sorang rna boru nasida. Andorang di bortian dope i, nunga adong di202 ririt amana goarna. Alai sai alang do rohana mandok tu pardihutana i; ai sai guru dokna annan sude goar ni anakkonnasida i, ba ndang denggan i tutu!
Alai didok pardihu tana i rna, "Songon na hohom do ho Anak ni Namboru; ndang songon di parsorang ni anakta i; pintor dihudus ho paboahon goama.
Beasa ndang riritonmu dope, ia goar ni boru hasianta on?"
J adi, dialusi si Bagas Marhusor rna, " Songon na alang rohangku, ale boru ni datulang. Adong do nian sai solot di bagasan rohangku goar ni borunta i, alai ndang huboto manang na tolopanrnu; ai goar na bulus do, alai tabo begeon!"
"Dok rna da Anak ni Namboru! Ndang sai solot be i di bagasan roham; so tung gabe suga i na solot i; unang pola alang roham !" ninna Nai pitonggam, pardihutana i.
"Malo songon i didok ho, ba hupaboa pe tutu. Si Napita do goar, na sai solot di rohangki!" ninna si Bagas Marhusor.
"Napita! Napita! Ba, uli na i non i tutu; nunga denggan i Anak ni Namboru. I rna goarna, lambok begeon!" ninna pardihutana i.
Jadi , saut rna si Napita goar ni borunasida i. Sude do mandok, na uli do goar i, ai pita lapatanna: polin, ias.
Gabe goar sipaeheteheton rna i di Lobu Sotartaban .
Ra diboto si Lantio Bulani do-na rnargoar nuaeng Nai Pitonggam-otik taringot tu goar nisi Mas Napita nahinan. Alai dung diida sinondukna i rnandok goar i, sian nasa rohana, hira na puas sian lubuk holong ni roha , ndang barani pulut ibana laho paasingkon i. Diolohon do i di bagasan las ni roha.
Ai las ni roha ni sinondukna i, las ni rohana do i.
Nunga rnanang na piga toan ...
Laos so rnartinodohon do si Napita ;jadi sai humolso rna roha ni si Bagas Marhusor dohot pardihutana i, ai nunga tung ngolngolna nasida. Ai sai hirirn do antong rohanasida di torop ni anak dohot boru, ai i do pasu-pasu na nilehon ni angka natua-tua dohot angka raja .
Sai tu buan lakalak,
Tubuan singkoru,
Di atas ni Purbatua.
Sai tubuan anak,
Tubuan boru,
Dongan rnuna sarimatua.
Due i Sli • J: s & do eli sipareon nasida umpasa na uli, na ..... I I. •i:
Biatmg na rumiris,
O.bun na sumorop.
A-* pe antong riris,
Bona pe torop.
lllpc ...._ ada do -*» sada do nang boru; ba tung aha do
-- a· wbld:! Disadlli didak si JIJips llarhusor rna tu pardihutana,
•AJe ... 8 Crt± L _.... songon na leleng so rnartinodohon .._ 2 si Nlpila. Paloas ..a ahu jolo laho rnardalani tu Lurn ban ........... _.. • lfvCs5 .. dohot gurungku Panampargara. lldak 11111& ..._. do diboto alana, urnbahen songon on rnasa tu
Wi. didc* ........._ i ma, " Ba ho rna da, Ainak ni Namllanl;..alo Sli basi- Mihb roham, ba borhal rna ho!"
0... i si ... Uarhusor rna tolu halak donganna, jlla ....._ ma tD -?P? dobot inana taringot t!l sangkapna i; d..._..a_tD .... • z, Raja Parsahala Sotarihuthon.
s.ll: do •IDII& •-dopisa, ai sude do nasida rnasihol di ha- ...,.
Alii_.. & so bodall ctidok amana, Ornpu ni Pitonggam do, -._ llajgr P' 'o i! Ndang hatingkian angka na rnasa . ...... • aijoljot Ito ..aiDa sian parmaraan, ala dipatiop-tiop
-olo .._ si Ragas Marhusor; laos diboan rna tutu ........... ...,i
Di IDe;+• .._ diida ibzna rna pidong na songon hatullit i, alai W g do " g • i; lldizng pola rnanang aha didok. Jadi , _.,..d •a ibzaa.jzla didok ma di bagasan rohana, "Ndang adong ......,.. ,_...__.. di to.,_ cblan, urnbahen so didok be, asa hupaliop-liop ........_ Szi UBZng rna tutu adong angka ambta- .-bzl: ...,.alan&!"
T...-do .._.mlaszllal: tu Lurnban Partimbo,jala pintor ditopot•a Datu ,._._papa. Nansai las rna roha ni datu i rnami - llb '!Jollot rdom&z••w didok ma, "Nunga sai rnasihol ahu 1nr.-.... mii&b bolaim: tuani •a ro asa som bu lungun .
"-.,n lj"JI- ·'"--ll !IIIIIJI Olha do mn bah en ro ho tuson : na holan !!· ' ! .. ... l ' ··•l li m :.llmid :·t ham i., ..
... do da om-i; • ........ do allu tutu, ai 11UDP leieu& DCbDc sian 011 iba.. Alai ......... do - Jaal& Holm ada dope nabumi, .i* holan sada dope ... bonmmai.. Na IDasiltol do bami di ... becMI, di torop Di ..t dohot di torp Dibona.
I IDa ._ .. bUm na 10 abu ..... u ... un h-u, dia ID& aha do - ID ....... t, PIDt.hl:a SO 10 be ... ............ "?-
Jadi, didok datu i IDa, • he do bile dl-..hc:D ......... IIi .......... i? Jala ile ... Di bonmai!•
Jadi, Diana si Blips ........... ..., .. Alao .... Di ...-.... ; i, Ia si PitG..._... do binahm, ai sai hllinllot do alaau • h.....-- hoasiu.._.u_
Ia .... Di bonulmai i, si Napi1a do, datullallli!"
Taniollgot do datu i, dun& clibc:Be &mr ""'Napita" i llollmD -- satouctin,jala sai .....
Dull£ i diclok IDa, " Hubolo do JuDrpn Di .00.0, IDaJ'IIIiDrpt ..U • salpu ._t.hal clit.heu hamu si Napita .,_ Di na i Alai holm ...- do clibaheu ho, S011fPD mhut-nlhut Di pmuiJII!Ptall!•
.. Ai sala - llut.hm i .... Di borunmri i si Napita, ale clatu- ...u!" ninna si Raps llarhusor.
-o ale Raps ll.tnasor'! Nunp lupa ho, di • huclot llljolo, • adollc do clalan na ui sibabenomnu laho maJDuclun tali bcJioa& Di mba tu nia IIi ludaJumi OD.
Buclok do tu ho, dope bona Di Raja TahamDauplo, • ---to allfZim di IDUSC.
Hape lupa ID& ho huroha di to.....pi; ai ....... --taa.-nuli aqzi nisi lias Napita nah.-.n. si I..anabottn
Jala nUDp pbe cloli-cloli na angjm si llartunas r. ..........
Hurimpu do ho: SoJwm tobu tutun&
Na so IDart.ok &Ofa..
Na so lupa sdi uhum,
Na so lupa di tona..
Porhis na
llolo tiaPos hata jinangionpn •
Gabe ma hita saluhutna..
I pe, nunga ro ho di tingki halehetanna, di tingki naung sai hupaima-ima. Unang pola be ganggu roham, ro nama hagabeon di hamu. Ai hudok rna di ho, ndang dapot ditimbangi roham, manang beha bagas ni holong ni roha ni Raja Tahanmangalo di ho.
Ndang saut ho helana, anggimi rna singkatmu gabe helana!"
Songon na tarsonggot do roha ni si Bagas Marhusor urn bege hata ni Datu Panampargara i. Beha tutu, naung lupa do ibana di sude hata na nidok ni datu i? Naung Jalap do ibana di bagasan sonang ni rohana, dung saut si Lantio Bulani na uli i gabe pardihutana?
Dung i didok rna tu datu i, "Unduk do ahu di sude hatamuna i, datunami ! Huulahon pe, songon na nidokmuna i.
Jujuanku rna anggingku si Martunas Panahatan, asa ro tuhuta on mardalani, asa pajumpang do hot boru ni raja i ! "
Dung i didapothon rna Raja Tahanrnangalo, jala rnangkatai rna nasida. Tung rnansai las do an tong roha ni raja i, songon i nang pardihutana. Sude do disungkun nasida taringot tu n·a masa di Lobu Sotartaban .
Mao! do nian roha ni si Bagas Marhusor laho papuashon, alai dihabaranihon ibana rna mandok , "Ndang sai tarbahen ahu be rajanami jotjot ro tu huta on, alai nunga doli-doli na tang anggingku si Martunas Panahatan . lbana nama na neang Jangkana, laho ro tu huta on .
Sai dao rna bingkolang, sai dao abat; tibu rna ro ibana tuson mard a! ani."
Dung i mangantusi rna Raja Tahamangalo dohot pardihutana di tujuan ni hata ni si Bagas Marhusor i. Lam bok do ida on rohanasida urn begesa, jadi didok rna, " Nunga tung uli non i; sai tiur rna tutu sude langka ; sai tibu rna ro anggimuna si Martunas Panahatan mardalani tu hutanta on!"
Dung i mulak rna si Bagas Marhusor dohot donganna i tu hutanasida ; lurnbang situtu rna rohana .
Disi sahat si Bagas Marhusor, pintor disungkun pardihutana i do," Bega do Anak ni Namboru, denggan do hata ni datu i?"
"Pos rna roham Boru ni Datulang , denggan jala uli do hatana; ndang adong na mao! siulaonta!" ninna sinondukna i.
Dung i dipaboa rna hata ni Datu Panampargara , naung leleng
do sai dipaima-ima datu i ibana. Asa.tung ari na uli do ari habobor206 hatna i tu Lumban Parthnbo.
Laos dipaboa rna tu amana dohot inana taringot tu sangk.apnasida dohot Datu Panampargara. Jala nunga maima-ima Rlija Tahanmangalo di haroro ni si Martunas Panahatan tu Lum ban Partimbo.
Sai songon na lomos do roha ni inana urn bege hata ni si Bagas Marhusor i.
"Sai pogos hita Amang; ba beha rna patjadina paborhathon anggim tu Lumban Partimbo? So manang aha dung dibahen anggimi na tau palashon roha ni raja ni huta i? Tung aha rna na binerengna di ibana ?"ninna inana i.
Dung i didok si Bagas Marhusor rna, " Ba ahu pe inang, so adong manang aha hubahen lahopalaslbn roha ni raja ni hutanta on; ba dilehon do borunasida i gabe parumaenmu, nang pe pogos hita!
Sungkun rna parumaenmi manang aha rna adong hubahen palashon roha ni raja i, simatuangku!"
Mengkel rna antong Nai Pitonggam, pardihutana i;jala lambok rna roha ni inana i, umbeg e hata ni anakna i.
Sai songon na Iomos do nian roha ni si Martunas Panahatan urn bege hata ni am ana dohot in ana i; songon i do nang hata ni hahana si Bagas Marhusor; dihilala ibana do na mamurahu ditimbangi nasida sudena.
Raja Tahanmangalo pe, so pola ditanda dohonon; holan di pesta parbagason ni hahana i rna diida; siboru pe so hea dope diida.
Aha rna siingoton nasida sian aha rna sidalianna ro tu huta Lurnban Partimj<>.
Jadi, dipapuas ibana rna i tu hahana.
"Tutu do na nidokmi, Anggi!" ninna si Bagas Marhusor; "jala huantusi do, urnbahen songon i lomos roham mandapothon raja i.
Aut sura tarpaboa ahu sude na di rohangkon tu ho, bolas rna nian antusanmu umbagas; alai anggi, songon na nidok ni angka natua-tua nama ann on:
Parigat-rigat bulung nama i,
Pa1igat-rigat bulung gaol.
Pasigat-sigat hinalungun nama i,
Mangarungk.ari hinadangol.
u...c ..... at wj aamg salpu i Alai ringkot do bo- _.. • - ..... tlo I •lllpi Raja Tabamnangalo sian hama- ..._ Jala ..... tlo,- SJ Jgt tu ahu harajaon di Lumban ................. llotdpe ... ahu..
Iaiii. ._ - z • t1o aja i,_ asa •••aproag togu-unang gotap te .& he ' • IIi _.,.. LA-c IIi rolla i Uaang gotap; ba sada _....._iaa•whjtr .-lftllat ni paluudongon . .,.... .., - -' ••i; -Ito do na tinanda nasida;
...... rr + -, -.., abu .a.lajobna tanda ahu di -7 .......................... Ul..
"Talww ... .., AIIID, ..-hi. buitac:Li! Laho rna ho jolo _ ' 7 - 11111i. Pd _ I 2 -Ito jo1o dobot R,.ia ..., Tahanmangalo .....,. .......... .._bnttio
llaiD m ._, ..._, Ia .tang pola. Asal rna naung pajumJIIII& ... ...._ si lllpsllahusor; hulmt diserbang rna parS'
Dit - •anggaiti boruna si Napita. laho 7 1 Mo t : -1a1Joi. L
So o • - _. aa si -.....as Panahatan. ala ni hata ni ha- .._ i; i diidak ..a, -AIIalo naung songon i do tahimuna . ba ...... pear.!-
... si lllps ...._sor ma manang piga halak. laho o-g i 5 7 0 - - si " I Panahatan; i rna angka naung ..... - .......... ._Part:imbo .
'"1'17 z·- at·•-··:' lamu!'"ninDaibana.
So o • .-...gm t111Q11a do ctibilala si Martunas Panhatan na --cL•W i;IIIIIIII&IISF I idaon. Jadi_didapothon angkang- - .._ i diidak-. na i'\o sian bah am! Hape ...,. ...._, lllog suman rna tutu na rnarhahaAi -.lillie - ...._ -ta dohot inmlta? Na hinabarani-
.._ t7D .ial!iat 6 I 5 ..,._on! Ai ahu pe. asa diboto ho. na W 7 7 •• Jd1aW..O. umbabm saut hami! ..
T-.- - ziH' si -......as Panalptan; rnansai geok dilillla IIIIa IIi J 5 i; Sz h • antong ate atena .
.t.li,.., .a si ..._X 7 •r mandapothon. didok rna ... Ai
-. tlilak I i songon i tompu jala tabo engkel208
"Angkangboru rna disungkun Dahahang annon!" ninna si Martunas Panahatan.
Tolu halak do saut dipillit si Bagas Martunas dongan ni anggina i, laho borhat tu Lurn ban Partirn bo; bilangan tolu do na tabo dihilala,jadi i rna saut.
Jadi, nunga ro donganna na tolu halak i; asa borhat rna sidoki pangaririt tu huta na so hea dope didege.
Songon na tarhatotong do Raja Tahanrnangalo, dung diida si Martunas Panahatan, anggi ni si Bagas Marhusor; surnan situtu antong bohina, parbalgana dohot ganjangna tu hahana.
Gabe songon na rnaila rna si Martunas Panahatan, so diboto dihononna. Alai na bisuk do rcija i; hatop do ditangkup ibana na rnasa i. Diambalhon rna hatana, ninna rna, "Disan do jabu ni Datu Panampargara, ale-ale ni haham si Bagas Marhusor; laho rna jolo hamu tusi paboahon harororn, asa las rohana. Sai rnasihol do i di haham.
Dung i ro rna hamu annon tuson rap dohot datu i, asa dison hita rnangan."
Di jagu do tutu datu i didapot nasida, jadi ala tar holorn do di suhi-suhi hundulanna, jala silo dornpak pintu rnarnereng, didok rohana si Bagas Marhusor dona ro i; ala surnan do tutu sude.
"Nunga ro ho hape Arnang Bagas Marhusor! Nunga tung rnalungkun ahu di ho!" ninna Datu Panampargara.
Songon na so rna satongkin nasida na ro i.
"Anggina do aim datunami, na ro on; donganku do na tolu halak on; si Martunas Panahatan do goarhu !" ninna.
Dung jonok dipatangkas datu i rna bohina; dung i ninna rna, "Ba tutu, alai na surnan rna hurna na dua na rnarhahamaranggi i. Naung sianjabu ni raja i do hamu nangkin?"
"Nunga datunami ! " ninna si Martunas Panahatan.
Dung i didok datu i rna muse, "Las ni roha ni raja i nangkin marnida ho, atehe!"
Ndang dialusi si Martunas Panahatan hata ni datu i; hurang diantusi ibana do na masa i.
Sai marbarita rna Datu Panarnpargara, ala ni las ni rohana; pajurnpang among dohot anggi ni si Bagas Marhusor, siseanna i. Alai ndang adong ditaringoti anggo taringot tu si Mas Napita nahinan, boru ni Raja Tahanrnangalo, na hona bunu i.
Tingki rnansai tabo nasida na rnamonangi i, ro rna suruan ni raja i paboahon, naung masak sipanganon ; jala didok na rnanjou i rna, asa ro datu i rap dohot angka tarnue i rnangan tu jabu ni r.ija i.
Jadi, l>orhat rna tutu nasida tu jabu ni raja i, jala mangan rna nasi.da. Sasahali ro do si Lamboktio manaruhon si panganon tu partambuan ; tnansai nanget mangalangka jala donda panailina.
''Godang pangan hamu angka Amang ; nunga dao didalani hamu!, sai ninna pardihuta ni raja i ganup tongkin; ala ni las ni rohanarna i.
Sai dimatababihon donganna sitolu halak i do si Martunas Panahatan , rnanang na olodo ibana marnareng dornpak boru ni nija i, jumpa ro rnanaruhon na ringkot.
Alai sai tungki do ibanarnamongkuhi indahanna ; dipaula hira na so adong na rnasa. Anggo sasintongna , na sai rnarlubuk-lubuk do ate-atenajalajari-jarina pe sai humitir do otik.
Sai naeng do nian rnandi.rgak ibana , asa dapot diida ibana bohi ni boru ni raja i, alai ndang tolapsa . Laho simpul nama rnangan, alai dijaulon pardihuta ni r.ija i dope , " Haru tarn bai rna I nang jolo indahan i!" ninna.
Ro rna tutu si Lamboktio . . . ; anggo disi dihabaranihon si Martunas Panahatan rna satongkin rnarnereng , alai huhut rna tar songon na rnanjata lompanjuhut i ibana.
Diparate-atehon donganna na tolu halak i do i ; alai hurang tangkas do diida nasida, rnanang na toho rnangkidop do boru ni nija i, manang na si Martunas Panahatan do na hinidopna.
Na tangkas diida nasida on do : pintor rnaradian rna sidoli na manpn i.
Jadi, didok pardihuta ni raja i rna , " Hatop na i hamu Arnang rnansohot na mangan i!"
"Nunga be (nang; nunga mansai butong huhilala!" ninna si Martunas Panahatan.
Tung so halojaan do antong Datu Panarnpargara manuri.hon na rnasa di angk.a ari naung salpu i; alai ndang pola ibana palobilobihon; tong do manat ibana papuashon angka pandohanna.
na poso dope antong hasahatan ni baritana i.
Jadi , diboto si Martunas Panahatan rna godang barita ni hahana i; diboto rna parsorionna uju baru sahat tu Lurnban Partirnbo .
Marsisir imbuluna, dung dibege hinajahat ni Raja Panonggak Jingar.
Sai longang do ibana patangi-tangi datu i rnangkatahon na niahapna rap dohot si Marhola dohot si Bagas Marhusor.
Apala barita ni Sornbaon Ornpu Borotan i rna sada na so ra longkang sian rohana. Angkal-angkal ni datu i do hape sude binahenna hatiha i, laho paluahon laena si Marhola sian hamatean .
Songon na naeng rnengkel nasida umbege bisuk ni datu i, alai songon na naeng ro ilu nasida, rnarningot hinalungunna.
Jadi, laho rna si Martunas Panahatan dohot donganna natolu halak i di sada rnanogot tu Sornbaon Ornpu Raja Borotan. Alai dipaingot Datu Panampargara do nasida tangkas, so tung rnargaiti di lambung ni sornbaon i. Unang gere-gere rnangkataijala unang rnarsitijur.
Dung sahat nasida tu pargadongan i, diingot rna na pinaboa ni datu; sian i do si Bagas Marhusor rnangkali gadong bahen balanjona. Diida nasida rna tutu aek na gurgur i, na rnarbullakbullak songon am bar na gurgur.
Di top ina i pe adong do hapuasan ni aek las i; rnansai las do tutu; ndang dia imbama sian aek na ginorgoran. Patut do tutu rnasale gadong, rnolo dibonornhon tusi, ai so tarjama dibahen rnohopna.
Ditatap nasida rna dornpak hau na balga, jala na rugun i. Disi rna hape dipature si Bagas Marhusor undung-undungna, jala disi rna p<Vumpang ibana dohot pidong rungkisa i.
Adu rna Dolok batu i! Sabat tusi do si Bagas Marhusor, Datu Panampargara dobot si Marhola. Disi rna hape tarsulandit Raja Panonggak Jingar, ala tarsonggot dibahen parlongos ni pidong rungkisa na ro rnangurupi nasida.
I rna hape hadabuan ni raja ni jahat i, laos di lornbang na so hadodoan i do tanornanna.
Ndang adong pola nasida rnangkatai, saleleng na rnanatapnatap i, ai ndang adong tutu gunana rnangkatai. Tuk do angka na tarida i sude patuduhon na rnasa i. Ai hira na dohot do aek na gurgur i paboahon tu nasida taringot tu na niula ni si Bagas Marhusor disi, songon i do nang hau na balga, jala na rugun i, dohot dolok batu i rnangkatahon, so pola rnarsoara pe.
Tangkas situtu rna nuaeng diantusi si Martunas Panahatan,
rnanang ala ni aha umBahen songon i holong roha ni Rcija Tahan211 mangalo, Datu Panampargara dohot sude pangisi ni huta i di hahal\a si Bagas Marhusor.
Hujur ni hahana si Bagas Marhusor do hape na mamunu anggi ni Raja Panonggak Jingar; aut so i ba ingkon mate do Raja Tahanmangalo.
I rna hape alana, umbahen songon i gomos hahana marsuru ibana borhat tu Lumban Partimbo, ai na dietong do hape on dos dohot hutana sandiri.
Nunga lajo nasida na manatap-natap i; jadi martahi mulak rna nasida tu huta.
Nunga hira na diida nasida bogas, tininggalhon ni si Bagas Marhusor humaliang sombaon i dohot dolok batu i.
Dung sahat nasida tu pargadongan i, adong rna dibege nasida na rnangkatai; dung lam jonok diida nasida rna, na dipargadongan ni raja i do si Lamboktio rap dohot sada donganna, rnangkali gadong ; alai huhut rna nasida na dua sai rnargaiti.
Jadi , didok dongan ni si Martunas Panahatan i rna, " Parpudi rna ho , asa hupajolo hami tu huta ; dung i didatdati nasida rna rnansai hatop rnardalan, hira na rnarlojongi nama tahe.
Ndang sanga dope rnanang aha didok si Martunas Panahatan, nunga dao donganna sitolu halak i. Dung i ro rna dongan ni si Lamboktio, rnanggora rna sian pargadongan i, ninna rna, "Ai na sian dia do hamu ito rnardalani?"
Mamereng rna si Martunas dornpak pargadongan i , hape nunga rnansai jonok nang born ni raja i.
I dope nasida tangkas ·rnasiberengan , rnasipanotnotan.
Ise do na hona pitonggam, si Lamboktio do rnanang si Martunas Panahatan. Dung tarbege pe engkel ni dongan ni boru ni raja i, asa tungki nasida na dua; songon na rnaila be.
Dung i dipaula namarbaju na dua i rna rnardalan; jadi didok si Martunas Panahatan rna," Hamu rna parjolo, ito!"
Alai ninna si Lamboktio rna, " Hamu rna ito parjolo , ai nunga dao donganrnuna di jolo an!"
'' Denggan rnolo songo i ! " ninna si Martunas Panahatan ; dung i dihudus rna rnardalan; alai didege dope narnarbaju na dua halak i sai rnengkel-engkel di padina.
Mandapothon huta i dapot rna dieahi ibana donganna na tolu halak i, ai nunga sai jongjong nasida disi. Dung sahat ibana , rap rna nasida na tolu rnameakkon tanganna tu andorana be, jala didok,
" Daaoi Amang ! Son10n soara ni ronggur di bapsan."
''Ndang songon i ba!" ninna si Martunas Panahatan; "songon soara ni alogo na angon-angon do!"
"Nunga sombu roham atehe! Ndang pola mulak. be hita tu Lobu Sotartaban; dison nama hita!" ninna sitolu halak. i.
. Dung i rap margahargak rna• nasida, songon doli-doli na baru pajumpang, di hapupultak ni sidadana.
Dung adong nasida manang na piga ari di Lumban Partimbo, dipaboa si Martunas Panahatan rna tu Datu Panampargara, na disuru hahana si Bagas Marhusor do ibana mardalani tu huta i; jadi naeng mulak. rna nian jolo nasida tu hutanssida.
"Nunga huboto i sude !" ninna datu i; "alai dison rna hamu jolo manang na p.iga.ari nari; hupaboa pe parborhatmuna.
Alai dok rna jolo tu ahu, lomo do roham di boru ni raja i?"
Jadi ninna si Martunas Panahatan rna, " Anggo na rumingkot datunami, on do : olo di boru ni raja i ririton ni anak. ni na pogos?"
Mengkel rna datu i, jala didok, "Husuru pe na panunungkun taringot tusi. Pos rna roham, marune do i. Ai adong do sipata boru ni raja, na so pola mamereng hamoraon!"
Na malo do antong Datu Panampargara i; sintong do ibana guru alemu pitonggam; mura-muta do dipatupa, na niagam hian maol taijadi.
Ai di na. sahomgin pajumpang rna di jabu ni Ompu ni Maduma baroiboto ni datu isi Martunas Panahatan dohot si Lamboktio. Disi rna nasida mangkata-hatai niadopan ni natua-tua.
Sai mengkel do Ompu ni Maduma boru mamereng si Martunas Panahatan, ala ni ilana diida, gabe didok natua-tua i rna : "Ai na todos di ari do nian haham si Bagas Marhusor, hape ro rna ho anggina, songon na so tabereng ho apala namarbaju.
Na mahua do ho ?"
Jadi didok si Martunas .Panjahatua rna, "Ndang binoto da Ompung mangkatai, molo hona pitonggam iba; agia pe doli-doli na todos di ari!"
"Ndang dung nian hubege , na diboto si Lamboktio taringot tu pitonggam. Alai tung pitonggam dia rna huroha mambahen Damang, umbahen so malo ho mangkatai?" ninna natua-tua i.
"Pitonaam ni simalolongna i do da Ompuna!" ninna si Mar213 tunas Panahatan. "Songon on do didok sada ende: Nunga bulu sai madungdung, Sai madungdung tu bonana. Roha nian sai malungun, Mangalului boru ni raja. Alai beha rna laho mandungdung, Sibahenon pe so ada. Tole iba hona pitonggam, So binoto be mandok hata!"
"Na teal ho! Malo do ho hape mandok hata!" ninna Ornpu ni Maduma boru.
Jadi, didok si Lamboktio rna:
"Ndada holan bulu na madungdung, Dohot do simardali-dali. Ndada holan sidoli na rnalungun, Dohot do nang siboruadi, Ai beha rna so malungun, So puas hat a ni .sidoli, Didok : beha laho rnandungdung! Hape .. . nunga pinairna ganup ari."
"Ho pe Lamboktio! Na patanom-tanom bisuk do ho hape. Dago .. . , holan na malo do hape hamu na dua . Nunga be, nunga denggan i!" ninna Ompu ni Maduma boru, huhut sai rnengkel.
Dung i diboto angka na poso rna, naung rnangkatai si Bagas Marhusor dohot si Lamboktio di.jabu ni Ornpu ni Maduma boru. Las situtu rna roha ni angka namarbaju i, jadi di sada borngin diendehon nasida rna ende-ende ni angka namarbaju, rnolo dung dapotsa sirongkap ni tondina :
Binuat do ila-ila, Binahen tu rnata ni bagot. Unang ho rnaila-ila, Manopot sidongan saurdot. Tuson rna ho doli, Patibu rna an tong ro! Dison siboru najogi, Paima-ima ho!
Si boru panjenghari Mengkel manomu ho!
Sai songon i rna nasida rnarlas ni roha , rnarende taripar, ala ro sidoli pangaririt, jala pajurnpang dohot na tinotongkean ni rohana .
Dung i rnarune rna sude pangkataion dibahen Datu Panampargara; jala dipaborhat rna si Martunas Panahatan rap dohot do nganna na tolu i rnulak tu hutana, tu Lobu Sotartaban. Asa tangka:s dipaboa antong tu amana , inana dohot hahana si Bagas Marhusor, naung denggan rnarujung sude pangkataion ni napose. Jala nunga ditolopi natoras ill boru i.
Songon na dihabangkon nama patna dihilala si Martunas Panahatan di na laho rnulak i; tung suhar-suhar ni parborhatna do sian hutanasida nabaru on. Ai tung lornos do jolo rohana pandapothon Raja Tahanrnangalo ; songon nipi sipata di rohana, olo antong si Lamboktio , boru ni raja i, diririt.
Holan na margaiti do ulaon nasida di dalan i, holan na mengkel. Ari pe antong tiur, alogo mangullus angon-angon manambai hinsa ni rohanasida di dalan i.
Holan sada do na so saut diida nasida, i rna pidong rungkisa, na sai ro rnangurupi si Bagas Marhusor. Tung rnasihol situtu do nian nasida rnarnidasa, alai ndang ra mullop sian tombak.
Huroha ala na denggan i do sude parujung, so pola ringkot ibana rnam boan barita.
Di haboborhatnasida tu Lum ban Partirn bo, songon i nang di na laho rnulak nuaeng, sai denggan do nasida ditamuei di Lumban Parhehean , marningot saluhut na denggan , binahen ni si Bagas Marhusor tu huta i.
Sude do marlas ni roha, dung sahat si Martunas Panahatan rap dohot angka donganna tu hu ta ; a pal a hahana si Bagas Marhusor rna na lurnas rohana , dung dibege, na denggan do antong sude marujung .
Lam tu toguna rna antong tali parningotan tu Lumban Partimbo; laos rahut-rahut na rnauliutus rna i di bagasan holong ni roha di partondongon.
Alai anggo pardihutana Nai Pitonggam , sai digaithon do hatana i tu anggina i, ninna rna , " Beha Martunas Panahatan, nunga diparhatutu ho na hudok i? Na hinabaranihon do sipata di ngolu
on. Aut so saut ho laho, rnarhua rna botoonmu, na olo raja i man215 jaqkon ho gabe helma!"
''I ma da Angkang, aut so huhabaranihon laho, ndang begeonku be hata na lambok, nidok ni boru ni i!" ninna si Martunas Panahatan.
"Beha huroha didok da?"
"Tung lambok do ate-ate urnbegesa, da angkang! Songon on
"Ndada holan bulu na madungdung,
Dohot do simardali-dali.
Ndada holan sidoli na malungun,
Dohot do nang siboruadi.
Ai beha rna so malungun,
So puas hata ni sidoli.
Didok: beha laho mandungdung!
Hape nunga ... pinaima ganup ari."
"Na malo rna i tutu na mandok hata i; ndang hinata songon i lambok ate-atem dibahen . Tuani rna i!" ninna Nai Pitonggam , angkangna boru i.
Alai tongkin nari hohom rna ibana ; sai sungkun-sungkun rna rohana, manang dia rna di laon-laon ni ari angka pasu-pasu boanon ni boru ni na sian Lumban Partimbo on tu nasida na saripe. Ai uli an tong pardalanan ni si Martunas Panahatan on sude :
Tung rintar do songon bonang di gala,
Tio songon mual.
Dao do bingkolang,
J ala dao do nang a bat.
"Anggiat rna!" ninna rohana di bagasan.
Dung i dititi rna ari, jadi borhat rna pande hata sian Lobu Sotartaban tu Lumban Partimbo, laho manungkun boru ni i.
Twlg songon i nama hinsa ni angka na borhat i, ai didok Datu Pamurpur Mardupa antong, na tiur do dalan dalanan nasida; dao do angka pangago, so ada mara di siboluson .
Toho rna antong, sonang do nasida na di pardalanan i, jala duq sahat tu Lumban Partimbo, tung so adong do manang aha na maol sihataan . Ai sihol do roha ni raja i dohot pardihutana, asa helana si Martunas Panahatan, anggi nisi Bagas Marhusor .
Sai dipeop 1'1Qa i do di bagasan rohana taringot tu parluana sian hamatean; jala hujur ni li Marhu10r ma na mamunu alona i
Jala boi rna dohonon, ba tung laos sian tanganna do dijalo nang harajaon i.
Asa na pagokkon las ni rohana nama anggo na rnarhelahon si Martunas Panahatan on. Ndang adong pola sisarihononhon sinarnot; ai naung godang do mas dohot perak na gabe parbagian ni Lumban Partimbo sian si Paralemu Dilaut.
I pe ala ni .hata ni si Bagas Marhusor do urn bahen na sahat i tu nasida.
Ala ni i do umbahen songon i balga dibahen R;da Tahanmangalo panggalangon di haroro ni angka pande hata i. Laos dititi rna ari, pesta parbagason ni Martunas Panahatan dohot si Lamboktio.
Datu Panampargara rna anggo manitisa, jala didok ibana, tung i nama ari na umuli, na dapot ibana di parhalaan.
Dung i mulak rna angka pande hata i tu Lobu Sotartaban; dipaboa nasida rna taringot tu denggan ni langkanasida, so adana maol sihataan. Tutu rna ari na uli parborhat nasida i, ari na denggan parsahatnasida tu Lurn ban Partim bo.
Las rna roha ni Ompu Pitonggam doli dohot boru umbegesa, songon i rna nang anakna si Bagas Marhusor dohot parumaenna, nang si Mutunas Panahatan. Tung sude do tahe pangisi ni huta i marlas ni roha , ro di rcija i.
Dung jonok ari na tiniti i, nunga sude Lumban Partimbo dipaias; harbangan pe nunga dimare-marei. Emper inganan ni sipalu ogung, tataganing dohot parsarune uli . situtu rna dipajongjong.
Anggo leleng ni pesta i, dos rna dibahen songon pesta ni si Bagas Marhusor; tolu ari rna lelengna. Sai dipangido Datu Panarnpargara do asa gumanjang ari ni pesta i, alai didok Raja Tahanmangalo rna, "Ndang toho i, lobian ari pesta ni anggina sian hahana ."
Dung didok songon i, sintong rna pandapot ni raja i dihilala angka matua-tua. ·
Di manogot ni ari pesta parjolo i nunga sahat paranak dohot odoranna na sian Lobu Sotartaban; ihut tu nasida rna odoran ni Lum ban Parhehean, ai ndang dung lupa si Bagas Marhusor di angka ale-alena na pogos nahinan, binahen ni Panonggak J ingar.
Mangkuling rna otuna sonaon na nasida. Di jolo sahali ma Par Sotarihuthon rap dohot si Partiang
Nabalus, na rna.rgoar nuaena Ompu ni Pitongam; dung i si Baps Marhusor rna, i rna Am a ni Pitcnaam; laos dohot rna Datu Pamurpur Mardupa rnandongani nasida.
Angka IlJl malo manortor do nasida; songon i nama ulina idaon pardenggal-denggal ni tanganna. Songon i rna nasida huhut manortor bongot sian harbangan i, sahat tu alaman ni i.
Nunga salpu angka ari arsak ni roha, nunga soluk ari na uli, ari na dengan, na mamboan las ni roha. I rna na tarida di bohi ni R.;a Tahanmangalo dohot pardihutana.
Tung dipadenggal-denggal i do tanganna songon na padaohon ha lungun; anggo sadari on rnanjalo pasu-pasu nama na songop tu hu tana.
Nunga loja nasida na manortor i; nunga male be nasida; jadi mangan rna nasida tutu.
Dung i dipatop rna si Martunas Panahatan dohot si Lamboktio, boru ni Raja Tahanmangalo na sian Lumban Partimbo. Mangalehon pasu-pasu rna tutu angka dohot natua-tua, jala godang rna angka poda na uli dilehon.
Ingkon masipature-turean do antong nasida, masipadenggandenganan songon na nidok ni umpama:
Masijarum na bikbikna,
Masidungkap na tombukna.
Unang antong pidatangi-tangi angka sigodang hata, na olo patubu-tubu hata; songon na nidok ni umpama:
Bibir lingga,
Bibir partali-tali.
Halak siginjang dila,
Unang pinatangi-tangi .
Dung i dilehon rna tu nasida angka umpama na uli, anggiat gabe jala horas.
Sai tubuan laklak rna, Tubuan singkoru, Di atas ni Purbatua. Sai tu buan anak m a, Tubuan boru, · Donganmuna sarimatua.
Bintana na rwniril. Ombun na sumorop. Anak pe riris. Boru pe antong torop.
Dung i dipaujung rna muse dohot umpasa na uli i: Sahat-sahat ni solu, Sai sahat tu bontean. Leleng rna hita maitgolu, Sai sahat tu parhorasan, dohot panggabea.
••1 rna tutu!" ninna natorop i.
Dung i mangkuling rna ogung, jala manortor rna nasida. Sai longang do natorop i pabereng-berengkon si Bagas Marhusor dohot anggina si Martunas Panahatan, ai nuaeng pedung patampaktampak nasida, asa tung tangkas, na hira silinduat do hape nasida. Tung disuman anggina do hahana di rupa, bolon dohot
Patampak-tampak rna si Lamboktio dohot Nai Pitonggam manortor; jadi marnida i pe tarsonggot rna angka ina, ai nuaena pe diparrohahon nasida tangkas , na suman do hape Nai Pitongam tu si Mas Napita Nahinan .
Puas rna hata ni na deba ; jadi ro rna angka marlojongi laho patangkashon.
"Tutu do da!" ninna deba sian nasida, jala adong rna tutu na perek iluna, i rna angka ina na poso, dongan satorbang ni sinahinan.
Sai didok roha ni si Bagas Marhusor dohot pardihutana, si Martunas Panahatan dohot pardihutana do, ala ni malo nasida, umbahen marsirongom jolma i ro mamereng panortor nasida.
Dung pe arbis dibege si Bagas Marhusor hata ni sada ina, mandok, " Sumanna i; sumanna i tu sinahinan!" ; disi pe asa mangantusi ibana, na suman pardihutana i diida halak tu si Mas Napita nahinan.
Dung mansohot ogung i mangkuling , marhosa godang rna angka jolma i. Nunga loja be antong na manortor i, nunga male be; jadi mangan rna nasida.
Di ari paduahon manortori rna nasida muse; hape tompu rna tarbege soara na marlongos di gilijang an.
,. Alta do i Hahana?" ninna si Martunas Panahatan songon na ta.rsonggot; huhut rna mamereng ibana dompak girijang.
"Pidong ringkisa do i Anggi!" ninna si Bagas Marhusor. Na dohot do i marlas ni roha, ala naung gabe hela ni raja ni huta on ho!''
"Di na ro patjolo ahu, sai masihol do ahu naeng marnida pidong rungkisa di huta on, manang di tombak an; hape ndang adong tarida!"
"Ndang tingkina dope di harorom na i; sadari on pe tingkina!,. ninna hahana i.
Hvlan mamolus boti do sian ginjang angka pidong rungkisa i; dung i habang rna dompak tombak na di dolok an. I nama parpudi diida si Bagas Marhusor angka pidong i; sai lungun do rohana manuluthon di langit an ...
Alai mangkuling rna muse gondang; jadi manortori rna muse nasida, so ra mahap.
Anggo ari patoluhon, songon ari pasangaphon angka na naeng borhat marsogot nama.
Manortor rna odoran ni Lobu Sotartaban; sidung nasida manartor, mandok hata rna Raja Tahanmangalo, mandok: mauliate godang tu nasida.
Sidung i manortor rna odoran ni Lumban Parhehean;jala suang songon na patjolo, mandok hata hamauliateon rna raja pi Lumban Partimbo.
Parpudi muse manortor rna sude nasida rap marlas ni roha; mamasu-masu rna angka raja ni hula-hula, manomba-nomba rna angka boru; tortor pailimpuli nama on, ai marujung do tutu sude.
I do hasonangan ni rohanasida manortorhon las ni rohana, manganhon parbue ni na niulana, molo dung salpu angka arsak jala nunga mahiang angka ilu-ilu.
Tar sataon lobi rna hatiha i ... dung i marhusipi rna angka ina, molo diida si Lamboktio, naung manggora pamuro;jala las bema rohanasida.
Hu rna di bulanna, gok rna di taonna, sorang rna tutu anak buhabajuna. Jadi, marpesta rna nasida ala las ni rohana. Dibahen ompungna rna goarna si Parharatorop, anggiat torop dope antong tinodohonna.
Jadi, margoar rna si Martunas Panahatan gabe Ama ni Parh.- ratorop; jala mandai menga rna ibana, hela ni huta Lumban
Partirnbo i.
Dung i di taon na rnangihut, toho di sipaha tolu, turnagam haroan rna pardihuta ni si Bagas Marhusor, dung songon i leleng sai dipaima nasida. Las situtu rna rohanasida.
Asa hu rna di bulanna, gok rna nang di taonna, sorang rna anaknasida; i rna anak paduahon di si Bagas Marhusor. Jadi, dibahen nasida rna goarna si Pasu Mangihut ; ai na rnangihut rna antong dohonon iban a.
Dung sorang anakna na paduahon i, sai laho do roha ni si Bagas Marhusor tu hata ni Datu Panampargara; tuani rna tutu diihuthon nasida podana i, ai tung hasintongan bolon do luhutna.
Dung i borhat rna ibana rap dohot rnanang piga donganna tu huta Lumban Partirnbo , ai rnasihol situtu rohana naeng ibana sandiri paboahon las ni roha i tu Datu Panampargara.
Alai jurnolo rna ibana laho tu jabu ni Raja Tahanrnangalo; i pe asa tu Datu Panampargara; dipaboa rna tutu angka silas ni roha godang i.
Nang nasida di Lumban Partimbo, tung rnariaia do umbegesa, jala adong dope didok datu i tu si Bagas Marhusor, di tingki paduadua nasida.
"Pos rna roham, tamba dope habageonrnu, tamba dope di pudiah ni ari hasangaponrnu , asal rna tongtong diingot ho angka poda na hulehon i tu ho!"
Dung i mansai las rna roha ni si Bagas Marhusor urn bege hata ni datu i, lurnobi rna ala didok , sai tamba dope hagabeon di ibana. Anggo taringot tu sangap na nidokna i, ndang apala i na parjolo diparsinta rohana.
Nunga mansai sonang rohana , dung saut si Lantio Bulani gabe pardihutana ; rnolo ro hope hagabeon , nd ang lao be rohana tu hasangapon. Alai molo tung ro , ba ndang sijuaon i tutu.
Dung som bu angka sihol · ni roha nasida, mulak rna si Bagas Marhusor tu huta nasida , tu Lobu Sotartaban na uli i.
Di na sahali marpungu-pungu do nasida sude di jabu ; nunga sahat di huta, jala godang rna antong tingki laho marbarita rnanang
Jad_i, laho rna roha ni si Bagas Marhusor rnanungkun, rnanang na sian dia do nahinan ro angka Ornpung ni Ompungna.
"Ah, pola sai paboaon i; nunga gabe hamu; roha ni barita rna di barita!" ninna amana i.
"Pahoa rna Amang!" ninna si Martunas Panahatan, na margoar nuaeng Ama ni Parharatorop; "ai di laon-laon ni ari sai sungkunan ni pahompumon do taringot tusi. Beha rna i, ia so huboto hami paboahon?"
Dung i sai dipanotnoti natua-tua i ma angka pahompuna i; ro ma si Pitonggam, dipajonok ma tu lamb ungna , jala dipeakkon simanjujungna tua ampuanna.
"Nunga dohot pahompungkon mangido , asa huturihon manang di dia najolo Ompu ni Ompum. Denggan huoli pe; alai patuba hamu ma api i, asa lum as hilalaon ; ai songon na mangullus do alogo na ngali sian ruar i.
Dip ahu sor Ornpu ni Pitonggarn rna parhundulna, asa bolas dolngos rnangunsande tu dorpi ni jabu i; dung i diturihon rna tutu, " Ianggo angka Ornpung ni Ornpungrnu najolo , rnaringanan di sada huta na di dolok-dolok do; jala tartatap do sian i !aut na hidang.
Mansai godang do di tingki i angka musu , ala ni i do umbahen di dolok-dolok hutanasida dipajongjong . Anggo musu na jumorbu t. i rna angka na ro marparau bolon sahat tu topi !aut.
Di na sahali ro do hopal hau na balga, jala marlabuan ma di pudi ni sada pulo na rnetrnet ; dung i ro ma nasida marparau tu topi pasir i. Adong do disi angka huta na metrn et ; ndang pola torop pangisina , ai otik do disi tano na bolas ulaon.
Alai na malo do nasida mard engk e, jala adong do dapot nasida sian !aut i hir a batu na marhillon g; dipapungu-pungu do i, alai ndada pola diboto manang na adong arga ni i.
Manang na sian dia diboto parparau bolon i, ndang binoto , alai ro ma nasida laho mangarampas angka batu na marhillong i. Mansai mabiar ma pangisi ni hut a na metmet i , ai sitiop pociangna dohot hujurna do angka na ro i.
Jadi , marlojongi ma nasida dompak dolok , domp ak huta ni Ompung ni Ompunta i: somba-somba ma nasida , anggiat diurupi pangisi ni hu ta na di dolok i nasida.
Ditatap nasida ma tutu sian ginjang, ba nunga mcujillarn api di toru on , ai nunga disurbu angka jolma na sian parau bolon i huta i. Muruk situtu antong nasida, ala so disi be pangisina.
Huroha na naeng suruonna hian do nasida papunguhon angbatu na marhillong i. Nian ditinggalhon be do i di jabuna ; ai tu aha i di ibana, ai holan daon lalapna do i dipapungu. Sudc do i dibuat parhopal hau bolon i, i pe asa disurbu hu ta i.
Alai hurang godang dope i di nasida, jadi dieahi ma pangisi ni huta i sahat tu dolok i. Ndang somal nasida manganangkohi dolok , jadi nunga Ioja situtu nasida dung sahat tu toru ni huta na di dolok i.
Mansai rnabi ar do sude pangisi ni huta na di dolok i mamida angka musu i, ai asing an ton g balgana dohot rupana ; ganjangganjan g do igungna . Marhill o ng-hill ong do rnata ni podangna.
Na eng rna disuru raja ni huta i, asa martabuni angka pangisi ni hut a i tu angka tombak najonok tusi. Alai ro rna sada halak sian parhuta topi laut i mandok , " Mal o rnaporus hita , surbuonna rna hut a on. Dung i angka n a jahat dona ro on ; olo do rnanangkojolma , tarlobi rna doli-doli ohot angk a namarbaju .
Dung dibege raja i hata i, tarrimas ma ibana , ai ado!lg tutu borun a, jala adong anakna doli-doli. Manggora na ibana saguru gogona , " Angka ina , namarbaju dohot dakdanak , laho ma maporus tu tom bak an ; angk a am a dohot doli-doli tinggal ma di hu ta .
Dung i ditarui nasid ma angka batu dohot hau hibul tu .topi ni hut a i; dung pungu godang, mang go ra ma raja i, asa diparacle be rabin a dohot podangn a di lam bungna be.
"Sada, dua . . tolu ! Dabu bema batu i! Ompashon hau hibul i !" ninn a raja i.
T arsonggot situtu do musu na di toru i, ndang ditagam nasid a na songon i bah en on ni pangisi ni hu ta i mangalo nasida ; ai somalna pintor maporus do halak marnida nasida.
Adong do manang na piga sian nasida mate ;jadi disarat nasida rna bangk e i tu taru ; jala so diboto na deba sian nasida be sam ban Iaho maporus tu toru an.
"Dabu batu i, tompas dohot hau i .. . eak sahat tu toru!" ninna raja 'i ; ai lam marsigorgor ma hagarangonna , dung diida rnargulang-gulang deba musu i tu toru.
Na todos di ari do angka Ompung ni Om punta i; jala ale-ale ni raja i do angka nasida . Maporus ma tutu musu i dieak nasida , jala ndang dung be ro angka musu siganjang igung i tu luat i.
Di laon-laon ni ari lam sompit rna toni i, ai huta na pinajongjong di dolok-clolok do ; holan buntul-buntul muse do humaliang. Jadi, borhat rna angka Ompung ni Daompung i mamereng tano na napu jala na umbidang: ba dapot ma di Lobu Sotartaban on .
Ndang dohot hian raja i tuson, holan angka Daornpung i do. Alai ala ni denggan ni tano i, tole bidangna dohot napuna, dialap nasida rna raja i. Leleng do asa dioloi raja i; alai dung diida sandiri, ba olo rna ibana.
Asa angka Daompung i do nian sipu11gka huta; holan ala na hula-hulan s 1!0 raja i. um bahen lao s dioloi raja nasid a. Anggo sasintongna , 11 ;1 ro di pudi do angka pomparat: ni raja i. I do umbahc n songo1 ; i denggan hian roha ni angka raja na parjolo tu angka D.tompung, ai sian Daoll\ p ung d0 dohonon dijalo tanona i.
Alai eli puclian ni ari, lam sos::J ma parningotan; ndang diingot angka nidi pudi be hinauli ni lagu ni angka na pa1jolo.
Songon i do di bagasan ngolu on!"
Dung i !whom rna nasida sudena. Huhut ma sai diapus-apus Ompu ni Pitonggam simanjujung ni pahompuna i. Alai tompu mangot pahompuna i,jala didok rna gogo, "Ompung !"
Huhut ma songon na momar simalolongna rnamerengi, jadi mengkel ma tutu nasida sudena .
. ''0 pahompungki!" ninna Ompu ni Pitonggam; "anggiat rna ho muse, songon na nidok ni angka natua-tua:
Sigodang uti-utian,
Sideak boto-botoan.
Panjaha-jaha d i bi bir.
Parpustaha di tolonan!"
"Nunga denggan be sude. da Amang 1" ninna si Bagas Marhuso : : ''nunga mulak be denggan suclena' "
'"Tutu clo na nidok ni Dahahang i'" ninna si Martunas Panahatan, "nunga uli Amang!"
"Mauliak ma di Ompunta ninna Ompu ni Pitonggam:" dua do hamu anak' Duansa he la ni r::Jja. Hujur pusaho i ma na mam boan tua i. Olat ni on sahat tu angka pinomp·annuna sogo t. goaron rna hujur i: hujur nisi Bagas Marhusor! Marhusor antong sudena dibahen!
Ai nunga be on songon nidok ni angka ompunta:
Bagot na madungdung,
Tu pilo-pilo na bajar.
Nunga tading na lungun,
Nunga robe najagar!"
Dung i sonang situtu ma roha nasida sudena!
·..f · !J . . PN BALAI PUSTAKA - JAKARTA