Baca PDF (OCR): Pétroek dados ratoe; tjarangan bebanjolan

54 halaman · 49 halaman diproses dengan OCR· 44000 ms

Daftar isi
  1. Wason
  2. PL 5179 P49
  3. 1920
  4. ASIA
  5. Wa i9
  6. Digitized byby Google CORNELL UNIVERSITY
  7. CORNELL
  8. UNIVERSITY LIBRARY
  9. Gaylord
  10. J.Denbis.
  11. J.0.20
  12. VOLKSLECTUUR
  13. BALÉ POESTAKA
  14. BASA DJAWI SERAT -SERAT
  15. R.Prawirawinarsa.
  16. (Holl 0,03
  17. II."0,15
  18. Niti karsa
  19. II. 77
  20. PÉTROEK DADOS RATOE
  21. KAETJAP SAHA KAWEDALAKEN
  22. UNIVERSITY
  23. PL:111
  24. RINGGIT
  25. POENIKA PAKEM
  26. POERWA,LAMPAHAN
  27. PÉTROEK
  28. DADOS RATOE
  29. WONTEN NAGARI
  30. ING SONJAWIBAWA.
  31. Jamangkana, wong
  32. lan sandangangané lan tinandoer dadi
  33. I.epak koerawa Ngastina mblabarlirsagara.
  34. y Google CORNELL UNIVERSITY
  35. Digitized by
  36. Google CORNELL UNIVERSITY
  37. IVg raji Dyan Santyaki,Patih Oedawa.
  38. Jaji Wangga di jaji
  39. ljengkar sidakep sloekoetoenggal.
  40. byGoogle CORNELL UNIVERSITY
  41. byGoogle CORNELL UNIVERSITY
  42. Digitizeby Google CORNELL UNIVERSITY
  43. DIigitizedby Google CORNELL UNIVERSITY
  44. Jamangkana Kanékaretna karsanira sowan
  45. dipati Karna.
  46. I Poenta adji
  47. Ja Werkoedara karsa nimbali kang
  48. Ladjeng sekar Pangkoer.
  49. Digitized y Gogle CORNELL UNIVERSITY
  50. Digtizeby Google CORNELL UNIVERSITY
  51. Mars
  52. tadanawa kalih Setjabawa,danawa kațah.
  53. Digtizeby Google CORNELL UNIVERSITY
  54. Digitized bybyGoogle CORNELL UNIVERSITY
  55. Digtizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY
  56. Jamangkana sowanira satrija Madoekara kalih ingkang poetra
  57. Digtize by Google CORNELL UNIVERSITY
  58. Digtizedby Google CORNELL UNIVERSITY
  59. Digitzed byGoogle CORNELL UNIVERSITY
  60. Digitized byy Google CORNELL UNIVERSITY
  61. Digitizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY
  62. Digitizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY
  63. Digtizedb Google CORNELL UNIVERSITY
  64. ,,WisSéna, lan Djanaka, pada sirnakna ditya Kalaraseksa. "
  65. MANDJER GOENOENGAN.
  66. BJAR.
  67. NAMANING PANGARANG.
  68. R.Sasraprawira.
  69. M.Poedjaardja.
  70. R.Tirtadanoedja. R.Poerwasoewignja.
  71. M. M.Wirjadiardja R.Ng
  72. M.Prawirasoedirdja
  73. H. C.
  74. R. Ng
  75. Dr. L. de Raadt R. M. Mangkoedimedja.
  76. R. M. A.
  77. NgWirapoestaka M. Hardjasapoetra c s
  78. R. A. A.Reksakoesoema
  79. M.Soewadi.
  80. R. Tjitrawasita
  81. M. Soetardja
  82. M. Ng. Mangoenwidjaja
  83. NAMANING SERAT.
  84. REGI.
  85. "0,03
  86. "0,08
  87. "0,05
  88. "0,06
  89. "0,35
  90. Ss2@caaama
  91. by Google CORNELL UNIVERSITY
  92. DATE DUE
  93. ALG FI
  94. Digltizedby Google CORNELL UNIVERSITY

Wason

PL 5179 P49

1920

ASIA

Wa i9

P49

Original from

Digitized byby Google CORNELL UNIVERSITY

CORNELL

UNIVERSITY LIBRARY

UNIVERS CORNELL •

FOUND COR ZZWA

Calif.,Stockton

Y.N. Syracuse, BINDER PAMPHLET

Gaylord

J.Denbis.

J.0.20

Serie No. 51 Regif 0.25

PÉTROEK DADOS RATOE

Tjarangan bebanjolan.

Mawi gambar 16 idji.

Tjap-tjapan ingkang kaping tiga.

UITGAVE VAN DE COMMISSIE VOOR DE

VOLKSLECTUUR

WEDALAN

BALÉ POESTAKA

BDUCRO UITV.

FALG FILMY

.

BASA DJAWI SERAT -SERAT

tijanga poenika sok ingandap. ing Weltevreden ingkang kaseboet Serat-serat BALÉ POESTAKA post- dateng kantor roemijin mawi kénging toembas kedah kakintoenaken,,dienst " dateng Jatra panoembasipoen serat-serat wave badé kakintoenaken, nanging kedah bajar inggih kénging wissel.Déné ingkang toembas. Rembours. wragading pangintoen

. NAMANING PANGARANG

Djajapoespita.

R. Ng.
. Ng.Wirapoestaka Soerjapranata.

R. M.
Mas Koempoel alias Mangkoeatmadja ..

R. Prawirawinarsa Poedjaardja.
M. Darmawijata.
.

M. Poedjaardja
. Sastratama. Prawirawinarsa

R.
. Padmasoesastra. Ki

R. Prawirawinarsa
.

R.Prawirawinarsa.

Padmasoesastra Ki

.REGI. NAMANING SERAT

.f 1,52 Serat Mahabharata"0,70 tanpa sekar. 0,23 Serat kantjil rinontjé. 17 Serat Sotya wa-Wédda trikara 0,10 Serat 77 loeja.. 770,14 Serat Goegon-toehon tijang

Dongèng tjarijosipoen170,12 sepoeh. 0,09. 19 Tjampoer bawoer ka- tjarijos ingkang 0,07 Serat ing. sawaban nama 0,15. Tri djaka soewala " 0,08 Tjarijos pandoeng

. 0,07
17 klapa. 0,27 Kawroeh-botjah .77 lagoe botjah 0,10 Serat tjablaka. Serat piwoelang " 0,95 Paţi basa.. ka-Senggoetroe

(Holl 0,03

77 rakter). "0,06 Piwoelang betjik.

.21 0,35
Pangresoelaning kéwan " 0,11 Walidarma

.0,08 taniI.
71 Serat panoentoen

II."0,15

Idem 27 0,15

Asţa tjarita. 73 0,23 Sarimoelja. 0,12 pratama. 73 Serat koela soedaning Pratikel moerih370,06 karojalan.770,08 tjarijos. 0,11 Nembelas garangan. 17 0,09 Bab bako 17

Niti karsa

. wahja. 72 0,19 poerwa 77 0,15 SeratI. Serat pararaton

II. 77

0,50 Idem. 0,31 III Idem

Ng.Wirapoestaka.

Kartasiswaja..

M.
R. Wirawangsa
.

M. Djajatenaja Idem
.

R. M. Mangkoedimedja
M. Poedjaardja.
.

R. Martaardjana
.

R. Martakoesoema Poerwasoewignja.
.

R.
M. Prawirasoedirdja
.

M. Poedjaardja
.

R. M. Mangkoedimedja Idem Idem Idem

Serie No. 51 Regif 0.25

PÉTROEK DADOS RATOE

Tjarangan bebanjolan.

Mawi gambar 16idji.

Tjap-tjapan ingkang kaping tiga.

KAETJAP SAHA KAWEDALAKEN

DÉNING BALÉ POESTАКА 1920 DRUKKERIJ VOLKSLECTUUR WELTEVREDEN.

ROUCRO UITV.

UNIVERSITY

PL:111

Original from Digitizedby Google CORNELL UNIVERSITY

RINGGIT

POENIKA PAKEM

POERWA,LAMPAHAN

PÉTROEK

DADOS RATOE

WONTEN NAGARI

ING SONJAWIBAWA.

Djedjeripoen Ngastina , ladjeng
ratoe agoeng , gangsa serbegan datoelaja , ginarebeg rep,
manggoeng badak
sawoenggaling ,sarta mas kang pinatik
nawa .
„ Dalang oermat ladjeng pada dodok lenggah ! " : moenja djoemegoer batoe saksana. .
„Ong loeng ratoe agemira. : awigena soedibja agoeng -angoen marang , mastoehoe., nom, :marang . boesana angagem . gelang gine- :
marang sapoeloeh, poerwa :marang .
. pandjang apoendjoeng :pandjang apoendjoeng ? .. :
dawa, poendjoeng : :marang goenoeng doewoer. , gemah :anengenaken aripah sagara ,,
moerah kajoe sandang dadi dodol, sabarang soeket , godong ,
radja- . ” landjeng soeloek : -leng menjang sesangka
lagi koemenjas , mangrengga , napas
mandaja goemiwangkara , soememboer , , soerja
saléla , soekmèng , ,roem setya asmara ,
Soeralaja amoedja : : „ Kawoela : „ brangta noewoen dadi . ! ", paman, praboe . ana
ngarnasingsoen .

mijos saking lan bijada, sami angampil lar ngampil dampar

kanda :

Jamangkana, wong

para, para tjèți ardawalika retna Para kantja Noelja marijem Ingrikoe ladjeng kanda wilaèng wonten ingkang Jata wong toer pangangoen

Waoe ta Kotjapa ingkang Nagara Apa ta kawinja

woekir angiwakaken lawan

kajané Dalang

mandaja resmining andjrah risang sekar déwataning dyah ing lala salira Nata ngandika „ Paman Patih Sangkoeni Nata Ngastina Adja "

kalantaka wonten sitinggil retna

sidem Lah ingrikoe kang karengga ing ing Ngastina Adjedjoeloek ratoe kaéka adi dasa

wiwitan wonten nagari ing Ngastina pasir awoekir loh dinawi Pandjang marang pasir Nagari rahardja pangan; wong

Leng wajahé roeming poeri moektya sir gita djaladri kapita kang salira jekti sang Parta nala déwa sekti mandaja madibja, dibja djajèng

arija anak " atinira, soentimbali

poerwa Eka sawidji adi kang loewih, dasa

lan sandangangané lan tinandoer dadi
Sangkoeni : „ Kawoela noewoen praboe,
sareng gelap toeni ; santeripoen , namoeng, menggah
anak praboe dedosan; menggah moendoet ,dosa dosa pedjah pedjah gesangipoen sajogi abdidalem anak praboe praboe kang
amedjahana . ”. : „ , ingsoen ndjoendjoeng kapra-
!

Patih,anak koela tampi timbalandalem lir tinebak ing sima lepat lir sinamber ing boten priksa tjlorotipoen djoemebréting gelap, saking timbalandalem ingkang katrap sakit kang sajogi inggih njakiti anak ingkang

Nata Ngastina Paman tarima boningsoen " Paman pandita ing Sokalima

I "

Pandita Sokalima „ Kawoela
(Gambar ). : „ Sampoen : dados panggalih nonon. :
ngarsaningsoen : . ” „ Koela noewoen , , sareng tampi
-dalem :kambengan salembar
aloen-aloen , praboe , oegoehan, poenapa ;
doeta ? Poenapa badé moendoet ngèlmoe -
kados goemlinding kados ,oetawi pangasihan pangle-
repan ? Soeralaja. " : ,boten poendi, paringipoen
- kados binandjoeraken , paman, ing
ratoe ngadeg , paman ,boten
mbebajani . : dateng noewoen , praboe : „ ., paman ,
medaling djaba ,dawoehana botjah , soenangkati
mbedah nagara : rampoeng . ”
medal . "

Nata Ngastina maniratimbali wonten Pandita Sokalima anak praboe timbalan lir pinandjer ing madyaning kasiliran ing samirana kati ing kajoe anon kawoela nonon inggih anak ta ingkang kapoen- ingkang meling meling beling nèker Inggih wonten kekirangan déwa ing

Nata ngandika „ Kados paman,koela mireng tembang rawat rawat titir saniki wonten wonten ing nagari Sonjawibawa wandé " Doerna matoer „ Koela inggih anak " Nata ngandika patih Sangkoeni Wis ta pakenira Koerawa ing Sonjawibawa Patih matoer „ Sampoen timbalandalem, kawoela klilan ing djawi Nata ngandika: „ Paman,di rada ngati-ati, adja kaja botjah." Patih Sangkoeni: „ Sandika " Patih ladjeng moendoer saking ngarsadalem Dalang kanda :

( Gambar II). , waoe sabda pandita
ratoe - balèbèg pèndah toemètès
daloewang ., serbegan . agoeng manggoeng saksana badaja.
Sinigeg , pasowanan ,
.

Waoe ta lah ing kana, wali wali tan kena lirmangsi ing Wong Ngastina kondoer ing kadaton ingapit para tjèți tanapi para " Gangsa genti kotjapa ingkang wonten djawi ken- tjeng karsanira

ern

P

I.epak koerawa Ngastina mblabarlirsagara.

Original from Digtiedby Google CORNELL UNIVERSITY

goepala angapit kéring gapoera.

Original from Digitized by

y Google CORNELL UNIVERSITY

Original from Digtizedby Google CORNELL UNIVERSITY

C

me

berawa,Patih Sengkoeni,

Original from

Digitized by

Google CORNELL UNIVERSITY

Original from Digitzed by Google CORNELL UNIVERSITY

22/93/28 888

IVg raji Dyan Santyaki,Patih Oedawa.

Original from Digitizedby Google CORNELL UNIVERSITY

Gending. Dalang ladjeng kanda :

poenika ingkang ing
anenggih pasowanan
, ora ana praboe Mandoera
Ngawangga , ing pepak sadaja :arja Doersasana
ing : timbalandalem agoeng . Mandoera angandika Sangkoeni :
Ngawangga , kaparèngarsa : , noewoen . " inggih, praboe
Gangsa kèndel . soeloek, : manoengkoening poenggawa
lamaté goena
mèh bangoen Mandoera . " dateng .

„Waoe ta,anenggih wonten pasowanan djawi kaja,kalihan ingkang raji adipati para adipati Ingkang wonten kéringira satrija Bandjardjoemoet sarta toemenggoeng Banakeling Djajadjatra Ing kana waoe patih kang ndawoehaken Jitnanira wong ing

Jaji Wangga di jaji

Adipati „ Koela kakang."

Dalang ladjeng „Witning wandanira ingkang, wong kena kidang djalala pepintjangan wajahé rahina Praboe tanja patih Sangkoeni

III Patih Sangkoeni

(Gambar ). ndawoehaken timbalandalem :
Mandoera -anak
koela sadaja ; dawoehing sijaga sadaja. " para
Mandoera matoer : „ Makaten : praboe , paman. ". ”
Praboe Mandoera : „Mangga sampoen ngantos .
Sangkoeni dawoeh dateng : -èh ,
pada dandana , ,
kesoesoe oengkalana ,tamboer bedah dondomana , slomprèt
adja na . boedaling : . " dandang reboet koenarpa ,
salang toendjang reboet ngarsa .

Anak ,, praboe, poenika sami kamirengna anak Nata dateng koela : sapoenika Koerawa kakarsakaken

Patih Sangkoeni „Anak inggih ta kalajatan " Koerawa Eh „botjah pradjoerit, bedil bolong boentetana toembak pada warangana jèn kèri " Para pradjoerit Koerawa „Sandika Waoe ta wadya bala kaja

Genti kang tjinarita, gelising kang moenggel kawi,gantjanging tjarita, sédjé tanah nanging toenggal kandané. Ana nagara Darawati kang djedjoeloek praboe bațara Kresna.Mijos sinéba wadya bala pepak ander moenggèng ngarsadalem.

ingkang wong
(Gambar ). ,
agoeng , ,
poetradalem rahadèn
. , . Déné , rahadyan Oedawa .

IV Waoe ta wonten ngarsanira Darawati sinten ingkang sowan wonten ingarsanira ja Wisnoepoetra Samba, ja radèn Wisnoe- brata Ingkang wonten kéringira satrija Lésanpoera arja Setyaki ja Bimakoențing kananira ja patih

Jitnanira bațara Kresna karsa angandika: „ Samba! Samba! Mara di kapara ngarep. " Samba : „Inggih dateng sandika. " Gangsa kèndel. Dalang soeloek :

„Lengleng ramjang risedengnja alenggah, sang narapati Kresna, oemjat wisajèng deling, toemandang kang bala koeswa,éka wisanggeni maja moeroeb kadya kaberanang. " Kresna ngandika: „ Samba, adja dadi atinira,soen timbali ana ngarsaningsoen. " Samba matoer : „Kawoela noewoen inggih, kangdjeng rama adji, poetra dalem sareng tampi timbalaning Nata lir tinebak ing sima lepat, kadya sinamber ing gelap toeni; boten priksa tjloroting kilat, namoeng priksa santering timbalandalem. " Kresna : „Ja, koeloep, ingsoen tarima. " „Adimas arja! " Setyaki: „ Kawoela non,kaka praboe. " Kresna : „Adja djeneng para soemelang,adimas,sira soen-timbali ana ingarsaningsoen.” Setyaki: „ Saklangkoengkoemedjot koemitir katjarjan maras kawoela." Kresna : „ Oedawa! " Oedawa : „ Koela." Kresna : „Sira tata-tataa,Oedawa, soen arsa panggih lan jaji Samiadji, jèn sijang sijagaa, jèn wengi barisa pendem. " Oedawa : „Noen inggih, goesti, dateng sandika. " Kresna : „ Wis,sira kang dadi kamitoewa, kang rada prajitna." Oedawa : „Dateng sandika. " Kresna : „Adi mas arja! " Setyaki: „Koela." Kresna : „Sira dombanana adja katoengkoel." Setyaki: „Inggih, dateng sandika. "

(Gambar V). Lah ingrikoe wong agoeng ing Darawati arsa djengkar, saking karsanira dateng nagari ing Ngamarta; djlog tedak dateng plataran wong agoeng Darawati,arsa nggajoeh ngakasa awor méga poetih, bala ndèrèk sadaja.

(Gambar VI).Sinigeg gantya kotjapa, toenggal kandané na- nging ja sédjé tanahé.Kang wonten nagari ing Sonjawibawa, sinten ta djedjoeloekira, ja praboe Bèlgedoewèlbèh Tongtongsot Oepelgèn. Sinten ta ingkang sowan wonten ingarsanira, warang- kadalemja radèn Kanékaretna,déné wingkingira ditya Kaladoer- ga, sangandapira toemenggoeng Ardawalika, kéringira arja Si- gargagang; pepak sadaja ingkang sowan ingarsadalem.

ljengkar sidakep sloekoetoenggal.

Original from Digitized by

byGoogle CORNELL UNIVERSITY

Original from Digitizeddby Google CORNELL UNIVERSITY

D

henggoeng Ardawalika, pepak wadya.

Original from Digitized by

byGoogle CORNELL UNIVERSITY

Original from

Digitizeby Google CORNELL UNIVERSITY

jatra.Toemenggoeng

Original from

DIigitizedby Google CORNELL UNIVERSITY

Original from Digitizedby Google CORNELL UNIVERSITY

Boten wonten ratoe karengga boesana angagem gelang gera- nanira, ja ngagem koeloek boeloe-boeloe djangkangan, sepatoe modjah dadi patoetira. Jamangkana ingkang sowan ingarsadalem pepak sagoeng wadya bala,lirpéndah sagara mblabar, doemoegi salèring waringin koeroeng ngantos doemoegi sakilèn bloewèn ingkang samja sowan ingarsadalem. Jitnanira raden Kanékaretna : „ E é, kaprijé karsané goestikoe, karsa aneloekaké radja sèwoe nagara;dakkira apa bisa, nganti klakon moengsoeh nata ing Ngastina." Ri saksana ngandika wong agoeng Sonjawibana: „ Poetih bok di mbréné.” Gangsa kèndel. Ladjeng omong banjol. Radja Sonjawibawa: „Apa wis pada soewé anèng kono lèhmoe pada loenggoeh? " Atoering patih: „ Kawoela sampoen, goesti,wonten ingarsadalem." Sang nata : „Ja wis, poetih akoe ora weroeh apa-apa. " Atoering patih' „Inggih, kadjawi karsadalem, goesti,mana- wi taksih abdidalem poen Kanékaretna, kakerigna tijang Ngastina, kados pangèstoedalem kadoegi ngajoni". Sang nata : „Ja, poetih, ja pada remboegana. karo kowé boeta bala-bala kabèh pada amețoekna kana djaba,akoe arep tajoeban karo nginoem roedjak koewèni roedjak gobèt". Ladjeng gending lingko-lingko. Boten dangoe mengsah dateng.

(Gambar ). dangoe gègering ,
agoeng Mandoera , saha ,
ladjeng kapetoekaken toemenggoeng prang
datengira , ., : Goerisa ..
sang , bang - ,
pan koemedoet , geter ,waoe ,
ingkang tjoeriga .
kénging dangoe . ,saksana praboe Mandoera katjepeng doeka dipoen..
Soeloek . ramé ,saksana praboe Mandoera panah
ranté boten saged ébah, sami moendoer radèn sadaja. . dateng
ngarsa praboe Bèlgedoewèlbèh ngladosaken teloekanipoen , praboe
Mandoera lan

VII Tan antara djawi datengira wong ngirid wadya Koerawa Ngastina Ardawalika, mangsah lan toemenggoeng Djajadjatra tanding Djajadjatra kepladjar Lah ingrikoe dipati Karna ladjeng soeloek Tjapeng Karna pati djadjanja mawinga winga latinja saking manahira dipati Karna narik Kepladjar Ardawalika Patih madjeng prang lan dipati Karna; dipati Karna djemparing ranté ladjeng Tan pantara jajah sinipi

Ladjeng prang katiban ladjeng katjakoep Koerawa

Jamangkana Kanékaretna karsanira sowan

dipati Karna.

Serbegan ladjeng kèndel. Dalang noelja kanda : Lah ingrikoe waoe katjepengipoen prijaji Ngawangga lan praboe Baladéwa anekakaken gara-gara, apa tengarané: lindoe ping pitoe sadina, kekoewoeng pating palengkoeng, tédja pating glebjar, poetjoeké goenoeng Mrapi kadya kitiran. Djleg Semar kelawan Garèng sami banjolan, ladjeng sowan. Sinigeg gantya kotjapa kang wonten nagari Ngamarta gan- droeng kapirangoe. Dalang kanda : ,,Anenggih poenika ingkang kotjapa,sinten ? Japraboe Joedistira, apeparab ja praboe Widjakangka. Wondéné ingkang wonten ngarsanira Nata Darawati,kanan kéringira kadang pandawa pepak sadaja. ” Gangsa kèndel. Soeloek sekar Semaradana :

(Gambar ).sedengira ,maha praboe
lenggah sadaja , oepatjaranira saksana , angandika badak : ,
,, Poentadéwa, , „dateng : : „, apa : „ noewoen tembang kasoewoen, dateng praboe dangoe, ! kakangkoe ! " praboe -, katoeran praboe.. ". „ panakrama
ratoe djoemeneng : „ : „ noewoen ! " . ", praboe .
Werkoedara : „, apa : kakangkoe kawroehmoe . ", ana ratoe
digdaja mangkana , mangsa : „ „ Koela noewoen : „ Mara „soemangga raden boronga ! ", kangmas pajo pada. " : „Rada . ". sing -adja poetra
radèn .
Séna nabda .

VIII Ri tinangkil Joedistira, dampar kentjana lar ardawalika, kalawidja pepak Paran tata kakang praboe dèrèng." Kresna :Inggih jaji " Poentadéwa „Adimas Werkoedara " Werkoedara I Poenta adji „ Adimas Djanaka Djanaka: Koela kaka " Nata Kresna matoer Ngamarta : Ingkang poenika jaji koela mireng rawat rawat ing sapoenika wonten nagari ing Sonjawibawa Nata Ngamarta Koela inggih kaka " Nata Ngamarta Adi Werkoedara

I Poenta adji

Nata Ngamarta „ Andadèkna jèn saiki loewih sira Werkoedara Djanaka Djanaka: " Werkoedara disirnakaké ratoe Sonjawibawa. " Djanaka:Inggih Nata Kresna ngandika ati ati kaja botjah."

Ja Werkoedara karsa nimbali kang

Gaţoetkatja

Ladjeng sekar Pangkoer.

bela, Sedéwa pepak para poetra, Batara Kresna.

Original from Digtizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY

Katjanagara etra Radèn

Original from

Digitized y Gogle CORNELL UNIVERSITY

Original from

Digtizeby Google CORNELL UNIVERSITY

Mars

&

&

tadanawa kalih Setjabawa,danawa kațah.

Original from

Digtizeby Google CORNELL UNIVERSITY

saking Sonjawibawa patjak. sami baris

Original from

Digitized bybyGoogle CORNELL UNIVERSITY

Original from

Digtizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY

(Gambar ). radén , ngagem kampoeh polèng
rinengga adi, angoela doemoeng, paningal ,
jèn gereng -gereng patoet ,satoehoe gagah prakosa ,
soedira : „ Koela : „ Moelané : „ .,, dateng radèn : „Gatot poetradalem,, . ". ". " nagara ngambah . "
gantara dedel Gangsa , ndjedjeg méga radèn serbegan boentala poetih.. :ngandelong saksana sawah sadjoeng. ,
, : : „ Djeneng „ : „ Noewoen para Madoekara. ", praboe, . medal . djoe-
Gangsa . wong, : serbegan agoeng Garèng. gajoeh. ngakasa méga. perpat

IX Ia Widjaséna salira andik ingkang ngandika teka prawirèng djoerit Radèn Werkoedara ngandika Gatoetkatja nimbali Werkoedara taktimbali takdjak nggitik Gaţoetkatja Inggih sandika Lah ingrikoe Gațoetkatja karsanira ing dir- siti awor Jata Werkoedara karsanira tindak

Kotjapa sinten ? Satrija ing lan Nata Darawati Andikanipoen Kipé Djanaka Atoeripoen Djanaka kaka " Kresna adja klajatan raka para mantara " Tindakira Darawati amor Waoe tajaradèn Djanaka tindaknja kadèrèkaken kekalih Semar kalıhan

(Gambar X). Genti kotjapa ingkang patjak baris wonten wana Tjatoerdenda kaja djangkrik denkilèni, emban Mamangdèwi sakantjanira pating glereng. Tan antara dangoe pladjaripoen Setjabawa,kalawan megap -megap atoerira. Para danawa pitaken: „Ana apa, Togog,mara matoera. " Togog : „Klai-klai, sing atos-atos,saniki wonten satrija liwat, bagoes, réntjangé kalih,koela takoni :saking Madoekara. " Denawa : „Apa ora kobalèkaké ?" Togog: „ Saklangkoeng." Saksana para danawa ladjeng tjantjoet,sami anjoewara : „Adi- adi, ditjegat lorwétan." Salang toendjang polahé danawa. Gangsa serbegan. Djanaka prang kalih danawa ramé, inggih poenika danawa saking Sonjawibawa,danawa kapladjar sadaja,radèn Djanaka ladjoe ing tindakira.

(Gambar ).Sinigeg radèn
. samja
anèng .Sapa
Soera

XI gantya kotjapa lampahira Werkoedara londjong mimis Para boeron wana kang patjak baris Tjatoerdenda kemritjik soewaranira kang ana kono ? Dirada sakantjanira.

Gadjah Soera witjanten: „ Mata-mata kapi,adi kaja ana sina- trija liwat londjong botor lakoené, mara pada ditakoni,déné wani-wani mlakoe anèng kéné;mara adja kesoewèn, mandeg- mandeg." Ingrikoe tindakira satrija ing Djodipati raden Werkoedara kèndel saksana,mriksa jén wonten boeron wana, Widjaséna saklangkoeng doekanira. Soeloek sekar Doerma. Lir sindoera risang arja Werkoedara, winga-winga mawengis, lèn tjiptanja djoega,kebaka ingrat tala, poenika ingkang soepa- mi,lirgoenoeng wadja,éwoeh awrat sinanggi. Ladjeng prang sampak,radèn Werkoedara ngamoek saksana, boeron alas samja mladjar sadaja,radèn Werkoedara ladjeng lampahira.

Gantya ingkang kotjapa kang Sonjawibawa
agoeng lenggah .dampar , nagari, logja soeka -soeka .
sanira. angandika :
, matoer : apa „ ratoe noewoen Mandoera, pangèstoedalem , goesti ? ",
sampoen katjepeng ratoe Mandoera sadaja. .
Sang : „ Mandoera , bara , apa teloek matoer apa ora ? ".
Sang : dadi sandika , :patoeté. " bandjoer. ,
, étja gènira ,
boten dangoe radèn
gantang, ladjeng dawah Bèlgedoewèlbèh .
djoemboel , boepati gègèr ana

wonten Gending Radjasoewala Wong kantjana kar-Sang Nata Keprijé patih wis katjekel karo si Karna Patih Kawoela kalijan dipati Karna Koera- wa Ngastina sami mladjar Nata Patih tarinen ta disik Ratoe kalihan adipati Karna sami teloek Nata ngandika „ Patih gèk kon ngangsoe kana si Karna koewi kon tjarik " Patih :,,Dateng

Waoe ta lagja siniwaka ja praboe Bèlgedoewèlbèh antara Gatoetkatja tjoemlorot saking madya ingarsanira praboe Sang Nata sami alok:wong tiban saka nglangit. Sang Nata ngandika: „ Tangia, pak tjilik. ” Waoe ta,radèn Gatoetkatja kasiliring samirana gereng-gereng grégah noelja woengoe, ladjeng sowan wonten ngarsadalam. Nata angandika: „ Patih, koewi singkirna kana, adja awèh séba, pintanen pagawéan." Patih matoer : „ Dateng sandika. "

Jamangkana sowanira satrija Madoekara kalih ingkang poetra

radèn Angkawidjaja lan Irawan, radèn Samba lan arja Setyaki, kalawan satrija dasar pratala radèn Antaredja, sadaja sami sowan wonten ngarsanipoen praboe Bèlgedoewèlbèh, kantoen arja Werkoedara ingkang taksih kantoen wonten djawi, sarta oegi béla teloek kadang sadaja. Kotjapa kang wonten ing djawi, lah ingrikoe sowanira praboe

pandawa sami teloek,Semar, Garèng tinari sagah.

Original from Digtitze by Google CORNELL UNIVERSITY

Ngastina lan para Koerawa toewin sagoeng nijaka, toemenggoeng, boepati,mantri, kerig sadaja anjaosaken pedjah gesang.

(Gambar XII). Waoe ta, wong agoeng Darawati lan perpat kalih ladjeng ngandika: ,, Semar! mara kéné pada remboegan, sapa manèh jèn ora kowé Semar, sing dadi rasané pikirkoe, kakang." Semar matoer : „ Poenapa makaten? " Kresna : „Ja, kakang Semar. " Garèng njela atoer : „ Koela mawon,kalih tjèlèng tawa mesți mrantasi,dara. " Kresna : „Mangkono, Garèng? ” Garèng: „Inggih,dara. " Nata Kresna ngandika: „Wis, kakang Semar, adja klajatan." Semar, Garèng ladjeng tjantjoet,sami mangkat. Gangsa serbegan. Kotjapa kang ana nagara Sonjawibawa praboe Bèlgedoewèlbèh, kang sinéba wadya bala sarta para teloekan sadaja. Gangsa kèndel. Nata ngandika : „ Patih, moeng sidji sing dadi rasaning pikirkoe." Patih : „ Kawoela noewoen inggih. " Sang Nata : „ Pikirkoe rada ora kepénak." Patih matoer :Kados poendi ingkang dados karsadalem? " Nata ngandika: „Ja koewi,saiki, pada djaganana,nèk ana wong toewa nganggo koentjoeng, djenengési Semar lan Garèng, poma-poma adja nganti bisa mleboe ana ngarepakoe; moeng koewé, patih.” Poetih matoer :,,Dateng sandika. "

Patih ladjeng medal ndawoehaken timbalandalem. Patih : „Paman Kalajeksa, botjahmoe bala boeta pada dawoeha- na patjak baris ana sakiwa tengen tepis wiring nagara, jèn ana wong wis toewa djenengé si Semar lan Garèng, balèkna, jèn ora gelem bali, patènana sing nganti rampoeng. " Kalajeksa matoer : „ Sandika. "

Sigeg ganti kotjapa. Jasatrija Djodipati, jaraden Werkoedara pepak sakadang-kadéjan sadaja:Djanaka, Angkawidjaja,Gatoet- katja. Séna nabda : „I, Djlamprong,metoea. ” Djanaka: „ Koela noewoen inggih. " Gangsa kèndel. Soeloek : Witning warnanira,madoe koening riwé medal, katal mawoer ing sira, lamating wong kena goena, kidang djala,lakoené pepintjangan, wajahé woes bangoen rahina.

Werkoedara : „Adimas! " Djanaka: „Koela." Werkoedara : „Keprijé ? " Djanaka: „ Koela énggal matoer, kang mas, kadjawi saking

: „ Koela énggal matoer, mas,
sampoen
poen .
nabda : „ Apa mengkono ?

karsa, sadangoenipoen koela wonten ngriki lami koela kèngetan Pétroek " Bima " Djanaka: „Kangmas, inggih. "

(Gambar XIII).Kotjapa Semar, Garèng ladjeng soroh amoek, wadya bala mapagaken sadaja.Bramatya patih Kanékaretna ametoekaken. Gangsa soewoek. Semar dipoen wangsoelaken boten poeroen,meksa ngamoek, prang lan bala sami kepladjar sadaja. Semar, Garèng liwoeng. Lah ingrikoe kantoen pijambak praboe Bèlgedoewèlbèh,andi- kanipoen: „Èh,blai saiki, kodjoer awakkoe.”

ladjeng tjinandak
). saranta .
déning ,ora -. " : „ apa ,sadina
ora gelem . "
: „. , : . ", pada séba rangkoelan daramoe , .
, , sowan dateng pasanggrahan .
soewoek .
gending - pasanggrahan ., waoe agoeng
, kadang pandawa pepak sadaja;
: ! "
: „, apa ? "
: metoea . "
: „.
.
soeloek . : ! "
: „ ?
: „ ! "
: .
: „ Mara ,adi, djeneng . "
datengipoen Samba sarta , Garèng angla-
poen .
nabda : „Déné , ?

(Gambar XIV Wilakatika tan. ,Dadi kowé kira kira Ladjeng kadjodi katlikoeng Kapok ora kowé iki jèn tobat, takgawé pakan matjan Pétroek Bijoeng wis kapok Semar priksa kang poetra ladjeng tijang tiga badar Semar witjanten,,Wis ta Nata Kresna " Semar Garèng Pétroek ladjeng Gangsa Soeloek Rina rina Ingkang wonten ta, ja wong Darawati kalihan para jitnanira Nata Darawati Adi Werkoedara Werkoedara I Kresna „ Mara adi Werkoedara Ija " Gangsa kèndel Ladjeng Kresna ngandika „Adi Werkoedara Werkoedara Ара " Kresna Kipé Djanaka „ Koela " Kresna para kang jitna Ladjeng radèn Semar dosaken Kantongbolong Kresna kowé Semar "

ngitan kena, ngamoek poenggoeng

ngi tan

Original from

Digtize by Google CORNELL UNIVERSITY

Original from

Digtizedby Google CORNELL UNIVERSITY

g. lan ki Semar dènplètjèti dènengkoek-engkoek.

ullcOriginal from

Digitzed byGoogle CORNELL UNIVERSITY

dèndjemparing maring Dyan h Kanéka. koedara

koedara.

Original from

Digitized byy Google CORNELL UNIVERSITY

Original from

Digitizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY

Nerada,awas Bațara Kresna rada.

rada.

Original from

Digitizedby Gogle CORNELL UNIVERSITY

Original from

Digtizedb Google CORNELL UNIVERSITY

Semar : „Inggih,dara, jektosipoen kang dados ratoe poen Pétroek." Djanaka nimbali poen Pétroek : „ Pétroek bisa temen gawé soesah." Kresna soemamboeng: „ Wis,adi pada sadijaa,balané sing kèri mangsaboronga. " Séna ngandika: „Wisadja miloe-miloe,akoe déwé. " Séna nimbali radèn Gațoetkatja: „ Gatot! " Gatoetkatja: „Koela. " Séna : „Ajo pada disirnakaké. " Gatoetkatja: Sandika. " Ladjeng sami boedalan. Ganti kotjapa kang wonten nagari Sonjawibawa, patih Kanékaretna lan ditya Kalaraseksa lan wadya-bala pepak sadaja. Ganga soewoek. Patih Kanékoretna ngandika: „ Paman Kalaraseksa! " Kalaraseksa : „ Koela, nggèr. ” Patih Kanékaretna : „ Saiki goestikoe wis sirna marga lajoe." Kalaraseksa : „ Poenapa makaten.nggèr? ” Patih Kanékaretna : „Ija."

(Gambar XV). Tan antara dangoe datengira radèn Werkoedara, kapetoekaken Kalaraseksa, prang patih katiban gada malih dados bațara Narada ladjeng ngandika:

,,WisSéna, lan Djanaka, pada sirnakna ditya Kalaraseksa. "

Werkoedara : „ Mangkono.” Narada : „Ija,wis ta sira karia,kita moelih menjang kahjangan. " Werkoedara : „Djlamprong,Kalaraseksa patènana. " Djanaka: „Inggih. " Ija mangkana ladjeng dipoendjemparing ditya Kalaraseksa, sareng katjoendoek ing djemparingira sang Parta,Kalaraseksa moesna dados bațara Goeroe ladjeng ngandika: „Koeloep Djanaka, pada marénéa, ingsoen paringi priksa. "

(Gambar XVI). Waoe ta radèn Djanaka sareng priksa jèn sahjang Djagadnata ingkang nimbali, sedaja ladjeng sami sowan ingarsadalem; sahjang Djagadnata adadawoeh : ,,Wis, koeloep,wekaskita,krana adja manèh -manèh sija ma- rang si Pétroek." Pandawa sami matoer : „Koela noewoen inggih, Hjang poe- koeloen."

Batara Goeroe : „Wis,sira pada karia, ingsoen moelih menjang kahjangan. " Ingkang kantoen Nata Kresna praboe Mandoera, praboe Ngastina, para poetra-poetra lan para wadya Koerawa Ngastina pepak sadaja.

Jitnanira wong agoeng Darawati : „Jaji praboe, soemangga dikapara ngarsa. " Nata Ngastina sabdanira : „Inggih,kaka praboe." Gangsa kèndel. Dalang soeloek : Witning warnanira,madoe koening wiwaha medal,katal ma- woer ing salira,lamaté wong kena, goena kidang djala lakoené pepintjangan, wajah medal kang baskara. Kresna ngandika:Jaji praboe." Nata Ngastina: „ Koela noewoen, kaka praboe." Kresna : „Sami kaseksènana,menawi sampoen moelja sedja- nipoen para kadang, koela ladjeng najoeb, para wadya bala sami asoeka-soeka,moendoet gending kembang gajam. "

MANDJER GOENOENGAN.

BJAR.

NAMANING PANGARANG.

R.Sasraprawira.

Idem

R. Dirdjasoebrata. Idem Kemis alias Ardjasoewita.

M.Poedjaardja.

R.Tirtadanoedja. R.Poerwasoewignja.

II 0,13
. 77
Mangoenpoestaka . . 19
. . 77
. Djajamargasa . -. 17
. . 17
Croes . . 15
.Soeradipoera. . andoepara . . 17
O. . pès.
. 11
Soerjasoeparta . tanah sa- dateng
. 11
. toerangga . 17
. . -érang .
.. - .
. . 11
. . 11
. . 17
. .
c. S. . 77
. . 11
.. . 77
. .
. . 11
.
. 77
. . .-
. 17

Idem

M. M.Wirjadiardja R.Ng

M.Prawirasoedirdja

H. C.

Djagawigata

R. Ng

Dr. L. de Raadt R. M. Mangkoedimedja.

R. M. A.

Tjakradibrata

NgWirapoestaka M. Hardjasapoetra c s

R. A. A.Reksakoesoema

M. Samsirmiardja M Koeswadiardja
M. Wirjaatmadja

M.Soewadi.

Sastrawirja

M. NgMangoenwidjaja.
M. Sastradiardja

R. Tjitrawasita

M. Soetardja

Sasrasoedirdja Idem Djakoebc. s.

M. Ng. Mangoenwidjaja

Tjakradibrata

NAMANING SERAT.

Bijoeng koewalon. Idem (Holl. karakter). Gara-gara. Pamboekaning nalar. Pasrèn. Tjarijos Tilarsa. Ngèlmoe kasoegihan. Serat lebdatama I. Idem. Oepadarja Waris lan Lalis Wredda Moeda Serat panoetan Bab angin Pepéling lan pamrajoga Serat temboeng Bab lelara Asalipoen ringgit Serat tjarijos kekésahan king Djawi nagari Walandi Wasita Serat érang Dongèng warni warni Tjarijosipoen banawi Sala Djaka Djohanis Rara Kandreman Rara Rarasati Bok randa Setijadarma Parabangsa. Trilaksita Kețèk lan koera Tridyatmika. Tijang remen main Sri Djoewita Balé warna Enoet gending sléndro Woerjalotjita Djadjalan warna warna bab ngèlmoe alam

REGI.

f0,06

"0,03

710,12 170,20 170,05 770,26 170,05 720,08 77 0,09 0,11 0,11 0,12 0,05

"0,08

0,16

"0,05

0,36

0,39 0,60 0,14 0,11 0,12 0,12 0,09

0,12

0,09 0,40

0,40

"0,06

0,42

"0,35

0,50 " 0,15

1,30

Ss2@caaama

Original from Digitized by

by Google CORNELL UNIVERSITY

PL 5179.P49 1920 Cornell University Library Petroek dados ratoe; tjarangan bebanjola

3 1924 020 652 966 ech

OLIN LIBRARY-CIRCULATION

DATE DUE

APR 28/01

GAYLORO PRINTEDINU.S.A.

ALG FI

Original from

Digltizedby Google CORNELL UNIVERSITY