GOVERNMENT OF INDIA ARCH/EOLOGICAL SURVEY OF INDIA CENTRAL ARCHEOLOGICAL mi LIBRARY
ACCESSION NO41300
Pi CALL No. 901.095961
D.G.A. 79
D0D v
JAVA IN THE 14TH CENTURY
NAGARA-KÉRTAGAMA
VOLUME I
A POET, V. PAGE V.
KONINKLIJK INSTITUUT VOOR TAAL-, LAND-EN VOLKENKUNDE TRANSLATION SERIES 4, 1
41300
JAVA IN THE 14TH CENTURY
A STUDY IN CULTURAL HISTORY
THE NÄGARA-KÉRTÄGAMA BY RAKAWI
PRAPAÑCA OF MAJAPAHIT, 1365 A.D.
Third edition, revised and enlarged by some contemporaneous tests, with notes, translations, commentaries and a glossary by THEODORE G. Ti. PIGEAUD, Pn. D. LeYDen ILLUSTRATED WITH DRAWINGS BY PROFESSOR TH. P. GALESTIN PUBLICATION COMMISSIONED AND FINANCED BY THE NETHERLANDS INSTITUTE FOR INTERNATIONAL CULTURAL RELATIONS
I JAVANESE TEXTS IN TRANSCRIPTION
901.095961
Pig
THE HAGUE-MARTINUS NIJHOFF - 1960
MUNSHI RAM MANOHAR LAL (rental & Fotaiga Boek-Selers,. 1165. Nai Sarak, DELHI-6
CENTRAL ARCHAEOLOGICAL LIBRARY, NEW DELHI.
Ac. No. 41300..
Date.6
Call No. 901. 0 95 9611 P
The complete work is in five volumes: VOLUME I
JAVANESE TEXTS IN TRANSCRIPTION
VOLUME II NOTES ON THE TEXTS AND THE TRANSLATIONS VOLUME III TRANSLATIONS VOLUME IV COMMENTARIES AND RECAPITULATION VOLUME V GLOSSARY, GENERAL INDEX
page IX
XI XIII XIV 1 76
VOLUMEI
TABLE OF CONTENTS
Preface Introduction: The Text of the Nägara-Kěrtâgama. The Minor Writiugs and the Charters The Transcription". Nāgara-Kčrtāgama text Nagara-Kêrtägama colophons Minor Writings: Nawanatya text. Räjapatigupdala text Purwädigama preamble text Praniti Răja Kapa-kapa text Charters:
text.
text. Batur charter found in Batur, text
text.
99 104
108 113 115 118
120 121 122 123 124
Illustrations: drawings by Professor Galestin:
gate.
bound with a string
after a relief of Candi Jawi.
II
XVI
Sarwadharma charter of 1269 A.D. found in Pēnampihan,
Decree Jaya Song, 1350 A.D. found in Bendosari, text. Ferry charter of 1358 A.D. found in Trawulan and Pělèm,
Biluluk charters of 1366—1395 A.D. found in Bluluk, text Rêněk charter of 1379 A.D. found near Majapahit, text .. Walaņdit charter of 1381—1405 A.D. found in Pěnañjangan, Patapan charter of 1385 A.D. found in Trawulan, text Karang Bogěm charter of 1387 A.D. found in Trawulan, text Katiden charter of 1392 A.D. found in Trawulan, text .. Shela Maņdi charters of 1394—1396 A.D., text.
I. Frontispiece: drawing composed from features seen on reliefs of Caņdi Jawi: a poet, musing; in the background a Javanese II. A Javanese book written on palm-leaves, with wooden boards
III. A bird's-eye view of a Royal compound, with various gates and buildings, freely drawn after a Trawulan relief. IV. A view of the residence of an ecclesiastical gentlenan of high rank, drawing composed from features seen on reliefs of Candi Tigawangi and other monuments of the same period
V. Three men of the common people carrying fruits and bamboo containers with liquor, suspended from carrying-poles, drawn
PREFACE
The panegyrical poem callted Nágara-Kěrtägama, written in honour of King Hayam Wuruk of the Eastern Javanese kingdom of Majapahit, is hereby for the first time published with an English translation. As it is a most important source of information on 14th century Javanese civilization the Directors of the Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (Royal Institute of Ethnology) of The Hague have deserved well of scholars not conversant with the Dutch language by making this edition available. By providing funds for the publication the Netherlands Institute for International Cultural Relations has placed all students of things Javanese under an obligation. The present author is indebted to Professor de Josselin de Jong jr of Leyden for advice on the English idiom, and to Professor Galestin, also of Leyden, for providing drawings made after 14th century Javanese reliefs to serve as illustrations.
Leyden, 1960.
INTRODUCTION
I. The Test of the Nagara-Kěrtägama.
The old-Javanese manuscript written on palm-leaves, now known as Codex Orientalis 5023 of the Legatum Warnerianum, Leyden University Library, was discovered on the 18th of November 1894 by Dr J. Brandes in the palace-compound of the Balinese King of Cakra Něgara, on the island of Lombok, one of the Lesser Sunda Islands to the east of Bali. By order of the Governor-General of the Netherlands East Indies, Dr Brandes, then Government linguist, was attached to the staff of the military forces engaged in the Lombok war, with a view to preserve from destruction all objects of cultural interest to be found, especially manuscripts. At that time it was already a well-known fact that the best manuscripts of Old Javanese, i.e. pre-Muslim, literature are to be found in the libraries of the Balinese Kings, nobles and priests who adhere to their peculiar form of Javanistic Hinduism, whereas the majority of the Javanese turned Muslim in the 15th and 16th centuries and subsequently forgot most of their ancient arts and letters. The discovery of the Nägara-Kěrtägama manuscript was a fair reward of Dr Brandes' efforts. Codex 5023 includes yet some more Old Javanese texts as well. The Lubdhaka kakawin and the Kuñjarakarņa kakawin are of considerable interest. In 1902 Dr Brandes published the Nägara-Kěrtägama text in the Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschop van Kunsten en W'etenschappen, vol. 54. Perhaps the delay in publishing so valuable a text was partly caused by the expected discovery of yet another manuscript of the Nägara-Kértâgama in the collections at Batavia (Djakarta) and at Leyden, which were enriched at that time by many new acquisitions. But neither then nor at any later period has another 9 manuscript of the Nägara-Kěrtägama been discovered. Codex 5023 is unique. It is worth mentioning that the Nägara-Kěrtägama text of codex 5023 has drawn the attention of a Balinese reader. He was especially interested in those passages where the island of Bali is mentioned and
XII
in the description of a Court festival in Majapahit. He added short notes in the margins of the leaves that contain those passages, apparently in order to enable him to find them again. Probably the preservation of the 14th century Nägara-Kěrtâgama text in the 18th century Cakra Négara palace library was due to the Balinese nobility's interest in texts referring to the age-old connection between the Majapahit and the Bali Royal Courts. Dr Brandes caused the Nāgara-Kěrtägama text to be printed in Balinese characters as nearly as possible in conformity to the original manuscript. He did not supply a translation or a coumentary. Dr Brandes found the name Nāgara-Kěrtägama in Cod. Or. 5023 in a Balinese scribe's colophon appended to the text. He took it for the true name of the poem, and so it has been called by scholars ever since. However, the Javanese author who lived in the 14th century at the Majapahit Court probably called his poem Deça-W'arana (Desha-Warpana), Description of the Country. Professor Kern, of Leyden, then, in his old age, shouldered the heavy task of studying the Nägara-Kěrtägama text in order to provide a translation and a commentary. As his work advanced he published, from 1903 to 1914, canto after canto in romanized transeription, with a translation and a commentary in Dutch. The first cantos appeared in De Indische Gids, the following in the Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde van Nederlandsch-Indić, both at The Hague. In 1917/'18 these translations were combined to produce the first complete edition of the text, published in the Verspreide Geschriften (Collected Works) of Professor Kern, vol. VII and VIII, under the title: Het Oud-Javaansche Lojdicht Nagarakrtägama van Prapañca, 1365 A.D. Unlike Dr Brandes' edition, in Professor Kern's book the transcribed text has been subjected to editing. Professor Kern made many emendations in order to re-establish the original text as written by the author. These emendations are not always clearly indicated in notes. Thus the transcribed text does not faithfully reproduce the text of codex 5023. After publishing Professor Kern's Collected Works, the Directors of the Royal Institute thought fit to offer a separate edition of the Nāgara-Kērtägama to the public. In 1919 Professor Krom, of Leyden, was found willing to take care of this edition. With the whole-hearted approval of the Directors he availed himself of the opportunity to append in the form of notes everything he thought of use for the better understanding of the text, These appendices, divided into (a) notes on the text and (b) explanatory notes, considerably enhanced the value
XIII
of the reprint of Professor Kern's translation. Professor Krom's work may justly be considered as a second, revised and enlarged edition. In the notes on the text, Krom, continuing the work of Kern, indicated with the utmost accuracy wherever he found the text of codex 5023 needed emendation, especially in connexion with the metre. In the explanatory notes he inserted many emendations proposed by himself and other scholars. Professor Krom's edition, with its appendices, was not an easy book to handle. Nevertheless it has been in use since 1919. In the course of time several scholars proposed emendations and new translations. The Notes (Aanteekeningen op de Nagarakrtägama, Bijdragen K. Instituut, 80, 1924) of the Javanese scholar Professor Raden Mas Ngabehi Dr Poerbatjaraka are most valuable in this respect. It gave a great deal of trouble and it took much time, though, to consult them continually when studying the text. In 1948 the Directors of the Royal Institute entrusted the present author with the preparation of a completely new edition of the Nāgara-Kěrtägama, Professor Krom's book being out of print. He has found it the best plan to reproduce the text of codex 5023, till now the only available text, in a faithful transcription. The emendations, proposed by his predecessors and by himself, are relegated to the Notes on the Text and the Translations in Vol. II. In this way it will be easier than before to form a correct idea of the quality of the text and to compare the proposed emendations and translations as to their respective merits.
II. The Minor Writings and the Charters.
The present edition contains some smaller Javanese texts and several charters contemporaneous with the Nägara-Kěrtägama, most of them now for the first time translated and annotated. They have been chosen for their usefulness in providing explanations of technical terms of law and religion found in the major poem. The present author regrets that limitations of space did not allow him to increase the number of these smaller writing and charters. The codices of the Leyden Uni- versity Library, and the books by other authors which contain these texts are indicated in the Notes on the Texts and the Translations in the second volume of the present edition. Moreover, in the fourth volume, following the commentaries on the Nāgara-Kěrtägama, the minor writings and the charters, several chap-
XIV
ters containing general discussions of subjects of cultural interest of the Majapahit period, mainly sociological, have been added as a reca- pitulation of results. History and archeology have profited already by the thorough discussions by Kern, Krom and others of the Nāgara-Kěrtägama passages that are of importance in these respects. The results of those discussions are common property of historians and archeologists. It is hoped that the present Nágara-Kěrtägama edition with its appendices may be found to contain some new facts that should be of special interest to students of sociology and cultural anthropology.
III. The Transcription. The system used for transcribing the Balinese characters of the Nāgara-Kěrtägama manuscript is the usual one, introduced by Profes- sor Kern, Keeping as close as possible to the orthography of codex 5023, the present author has not followed Kern's example in inter- calating an è in all those cases where the metre seemed to require it, between consonants that are written as ligatures in the original, nor in substituting dh for to be in accordance with Sanskrit orthography. On the other hand the kh is transcribed faithfully every time it is used in the manuscript. Both Brandes and Kern have neglected the kh. The Javanese wigñan, the Balinese bisah at the end of a syllable is transcribed as À. The vocalic I and always are transcribed as I and r. (Kern substitutes sometimes lè and rè, in other places ¿l and èr, accor- ding to the exigencies of the metre). The Javanese and Balinese ccak at the end of a syllable is transcribed as y, the guttural nasal written as akşara as à, in accordance with the system of Dr de Casparis in his publications on Old Javanese charters (Prasasti Indonesia, Bandung
1950). In the Translation and the Commentaries, however, common ng is used. In the Glossary (vol. V) the standard transcription is s. The Javanese and Balinese paten, separating two akgaras, is transcribed as /. Two consonants not separated by / in the transcription must be considered as forming a ligature in the manuscript. The end of a verse, in the manuscript indicated by a small sloping line and a paten, if necessary, is only marked by a comma in the transcription. The pada, marking the end of a stanza, is transcribed as a full stop. The place of the double pada, mariking the end of a canto and the beginning of a new one, with another metre, is indicated in the tran- seription by a final dash.
xv
Neither capitals nor punctuation have been used in the transcription, both being non-existant in the manuscript. The words are separated by space in the usual manner, though. Without this separation of words the transcription would have offered too singular an aspect. The cantos have been numbered and the name and scheme of the metre have been prefixed te each, according to the list in Professor Krom's edition. The handwriting of the Nägara-Kěrtägama copy in codex 5023 in the well-known Balinese Old Javanese seript is sufficiently clear, but not handsome. Without any doubt the copy contains many mistakes, in the first place offences against the Indian metrics, The number of mistakes of this kiud indicated by Kern and Kron is considerable. One is led to suppose that the scribe (or his predecessors) had no clear apprehension of the difference between short and long syllables in Indian prosody. Long vowels are frequently written in the following cases: at the end of a verse, if it is open, and in titles and names of persons of high rank, to show respect, and sometimes in syllables that are long by position. Just like the Javanese scribes of the 17th century, the Balinese mainly distinguished the Indian metres by counting the syllables in one verse, irrespective of their quantity. This is apparent, moreover, from the fact that the scribe (or one of his predecessors) in some cases failed to insert a double pada, indicating a change of the metre. This occurs where the verses of two consecutive cantos have (approximately) the same number of syllables. The difference of the metres apparently escaped the seribe's observation. The scribe of codex 5023 (or one of his predecessors) uses aspirates (especially jh in Majhapahit, sometimes kh) and instead of n in titles and names, to show respect. The authentic value of the aksaras was forgotten. The Javanese scribes from the 18th century onward have made a rule of it to use aspirates in this fashion. They take the place of capitals to indicate names. In addition to offences against Indian metrics and Sanskrit ortho- graphy, the scribe of codex 5023 made many more mistakes (or he transmitted mistakes made by his predecessors). The text shows many verses containing too few or too many syllables. In one instance a whole verse is missing. Several passages are incomprehensible, they must be corrupt. One is led to suppose that the scribe had a rather small understanding of the meaning of some parts of the text. This is apparent, moreover, from some cases of queer spelling and most unusual linking of words. The scribe was not unaware of the deficiences of his work. In some
XVI
cases he left some space open for an akpara in the text of his predecessor he could not read. In several instances he eliminated akparas he thought amiss by putting dots above and below them. The text shows some later interpolations of akgaras that were inadvertently omitted in the first writing. The interpolated aksaras are written under the line, accompanied by a reference-mark between the aksaras concerned in the emendation. All the scribe's interpolations and emendations are to be found in the transcription and the notes of the present edition. As has been mentioned above, Kern and Krom have tried to recon- struct the original text of the Nágara-Kērtāgama, as written by the author. Without any doubt the original text must have been more pure, both in respect of metries and of orthography, than the text of codex
- It is debatable, however, whether it was without flaws. One may surmise that in the 14th century the Javanese literati's knowledge of Sanskrit grammar was not so thorough that they never erred. For that reason reconstructing the original text is to be considered a precarious enterprise. The present author has preferred, therefore, to transeribe faithfully the only text of the Nāgara-Kěrtāgama that has been handed down to us, such as it is. He has thought it superfluous to take into account the edition of the text published by Brandes. That edition shows mistakes by which Kern occasionally was led astray. The texts of the minor writings Nawanatya and Räjapatiguņdala that are appended to the present Nägara-Kērtāgama edition have been transcribed from manuscripts of the Leyden University Library mentioned in the Notes on the Texts and the Translation. In the transcription the same rules as in the case of the major poem have been observed. On the other hand the texts of the other minor writings and the charters have been copied from former editions, also mentioned in the Notes. As a rule in their case the usual romanized orthography for Javanese texts has been retained.
A JAVANESE BOOK, V. PAGE V.
NAGARA-KÉRTAGAMA TEXT
CHAPTER1-THE ROYAL FAMILY.
Canto 1.
Metre:---- 23 fect, jagaddhita.
(92a) awighnam ästu.
o nāthāya nanostu te stutinin atpada ri pada bhațãra nityaça, san sükşmer tlěn inz samācli çiwa budda (92b) sira sakala nişkalātmakā, san çrī parwwatanātha nāthanin anātha sira ta patinir jagatpati, sarz hyanz nin hyań inişty acintyanin acintya hanā waya tmaniren
[jagat.byāpi byāpaka sarwwatatwagata niguņa sira riń apakșa weșawa, rin yogīçwara porușeu kapila jambhala sakala sirãn/ hyan irz dana, ęrī wāgindra sirān hyan in sakalaçāstra manasija sirer smarāgama, rinz wighnotsarana prayoga yamaräja sira makapalan jagaddlita.
- nāhan don in umastutī padanirâhyun umikěta kate nareçwara, sar çrī nätha ri wilwatikta haji râjasanagara wiçeșa bhüpáti, sākşat/ janna bhațāra nātha siran ańhilanakěn i kalarkanin prajā, hēntyaz bhümi jawätibhakti manuküla tumuluy i tker digantara.
rin çāka rttu çarena rakwa ri wijil/ nrpati tlas inastwakěn/ prabhū, an/ garbbheçwara nātha rin kawuripan/wihaganiran amänuşådbhüta, liņduń bhümi ktug hudan hawu gěr kilat awitan in nabhastala, guntur ttan himawān/ ri kämpud ananaz kujana kuhaka mâti
[tanpagap.nāhan/ hiñanirãn bhațära girinātha sakala matma prabhüttama, na Iwir sāděgirekanan sayawabhümi cawa tluk umungku (93a)1 âdara, wipra kşatriya waiçya çüdra catur açrama sama nipuņer samähitā, hěntyan dürjjana maryyābuddi kala kewala matakut i wiryya san
[prabhū.
4 NAGARA-KERTAGAMA
Canto 2. Metre: ---- 21 feet, sragdhara.
I. ndan/ san çri räjapatni prakaçita sira mātämahã çri narendra, sag Iwir päwak/ bhațäri paramabhagawati catraniń rät/ wiçeşa, utsäher yoga budasmaraņa giněnirän/ ciwari wrdamuņdi, rin çāka drșți sāptäruņa kalahanirān/ mokta munsir kkabudlan.
2. ryyantuk/ çrī rājapatnī jinapada kawkas/ duhkitan rāt byamoha, ryyāděg/ çrī nātha mungwin majhapahit umuluy/ tușa mangõz
[kabhaktin, reņa çri nātha sar çrī tribhüwana jiwayottungal dewi gunanti, mungwin räjyerikan jiwanapura sira tämwanmwan i çrī narendra.
Canto 3. - Metre: - - - 19 feet, çärdalawikridita.
- těkwan bhakti sirān makebu ri sira çrī rājapatniçwari, satyānūt/ brata pakșa sogata masanskāre dagan saz pjah, tan sah çrī krtawarddaneçwara pitā de çrī narendrädipa, sedampatyapagěl siren sugatamārggańde sukhanin jagat.
- ndan/ çri bhüpati san pitä nppati mungwiz sinhasäryy apagěh, sākşāt/ hyar wawa ratnnsambhawa sirān māngěh parārttar ja
[(93b)gat, dirotsāha sire kadıdyanikanan rāt/ satya bhaktye haji, lagyängěgwani karyya sahana kädyakşätidakşen naya.
Canto 4. -- Metre:~~~~-- 18 feet, mahāmalikā.
- muwah ibu haji sar narendränujā de hajīy jiwana, prakaçita haji rājadewi mahāräjasānindita, sira ta siniwi rin däha nopamen parinz sadguņa, samasa kalawan hajiz jiwana Iwir sudewyäpalih.
CHAPTER ONE-THE ROYAL FAMILY 5
- priya haji sań umungwiz wěńkēr banun hyań upendränurun, nrpati wijaya räjasānopamer paramajñottama, samasama kcalawan/ npati siñhasāryyakapakşãpa... sira wihikan iz thāni yāwat/ sabhümi jawa.
Canto 5.
Metre:----~ 13 feet, praharsini.
I. wwantěn täri haji ri wilwatikta räjñi, sar mungwin lasěm anuraga riz kahaywan, putrī çrī narapati riz dahā prakáça, san çrī räjasa duhitendu dewyanindya.
2. ndan çri wardana duhiteçwari pamunsu, rájfi mungwiz pajan anopamen raras rüm, putrī çrī nrpati ri jīwana prakāça, an/ sākşāt anuja tkapnirar narendrā.
Canto 6.
Metre: - 19 feet, çärdalawikriita.
- penan/ çrī naranātha kapwa ta huwus/ labda bhişeka prabhū, san nāther matahun/ priya nrpati san räjyer lasěm/ suçrama san çri räjasa warddana prakaçiter rüpā (94a) di wijñen naya, tan penda smarapińgalä patěmu sar näthenaļm niz jagat.
- san nāther paguhan/ priya npati sa räji pratiște pajan, kyātī çri nrpa sinhawarddana surüpānwam/ suçilápagěh, açry äwarņna sanatkumăra saha dewidā papangihnira, bhakti jög haji māsih awwan anak ande tuştani nägara.
4 NAGARA-KERTAGAMA
Canto 2. Metre:---- 21 feet, sragdharā.
- ndan/ sar cri räjapatni prakaçita sira mätämahã çri narendra, san Iwir pāwak/ bhațäri paramabhagawati catranin rāt/ wiçeşa, utsäher yoga buddasmaraņa giněnirän/ ciwari wrddamundi, rin çäka drsti sāptâruņa kalahanirān/ mokta munsir kkabudçlan.
- ryyantuk/ çrī râjapatnī jinapada kawkas/ dukitan rāt byamoha, ryyāděg/ çrī nātha mungwig majhapahit umuluy/ tușta mangön
[kabhaktin, reņa çri nätha san çri tribhüwana jīwayottungal dewi gumanti, muńgwin râjyerikan jiwanapura sira tämwanmwan i çri narendra.
Canto 3. Metre:---~~ 19 feet, çärdülawikridita.
- těkwan bhakti sirān makebu ri sira çrī räjapatniçwari, satyánút/ brata paksa sogata masanskäre dagan sag pjab, tan sa çrī krtawarddaneçwara pitā de çri narendrādipa, sedampatyapagěh sirer sugatamärggande sukhanin jagat.
- ndan/ çri bhūpati san pitā nppati mungwiz sińhasāryy apagěh, sākșāt/ hyar wawa ratnasambhawa sirān māngěh parärttan ja
[(93b)gat, dirotsäha sire kadrddyanikanan rät/ satya bhaktye haji, lagyāńgěgwani karyya sahana kādyakşātidakșer naya.
Canto 4. Metre:~~~~~---- 18 feet, mahämālikā.
- muwah ibu haji san narendrānujā de hajīą jiwana, prakaçita haji räjadewī mahäräjasänindita, sira ta siniwi rin däha nopamen parinz sadguņa, samasa kalawan hajin jiwana Iwir sudewyäpalih.
CHAPTER ONE-THE ROYAL FAMILY 5
- priya haji san umungwin wěńkěr banun hyań upendrānurun, nppati wijaya rājasānopamer paramajfiottama, samasama kalawan/ nppati sihasāryyakapakşāpa... sira wihikan iz thāni yāwat/ sabhümī jawa.
Canto 5.
Metre: ---- 13 feet, praharșins.
- wwantěn täri haji ri wilwatikta räjñi, sag mungwin lasěm anuraga rin kahaywan, putrī çrī narapati riz dahă prakáça, saz çrī räjasa duhitendu dewyanindya.
- ndan çrī warddana duhiteçwari pamuńsu, räjñī muńgwin pajan anopamen raras rüm, putrī çrī npati ri jīwana prakāça, an/ sāksät anuja tkapniran narendrā.
Canto 6.
Metre: - - 19 feet, çārdalawikridita.
- penan/ çrī naranätha kapwa ta huwus/ laba bhişeka prabhü, san näther matahun/ priya nppati sarz rājyer lasěm/ suçrama san çrī räjasa warddana prakaçiter rüpā (94a) di wijñen naya, tan penda smarapingalā patěmu sar näthenaļm nit jagat.
- san näther paguhan/ priya npati san rāji pratiște pajag, kyātī çri nrpa sińhawarddana surüpänwam/ suçiläpagéh, açry äwarņna sanatkumära saha dewidā papanginira, bhaktī jöz haji māsih awwań anak ańde tuşłani nāgara.
6 NAGARA-KERTAGAMA
těkwan/ wddyawke narendrā san umungwinz wirabhümy andiri, san çrī nägarawarddlani pratita rājñi känyakānopama, ndan/ rantěn/ haji rāja ratwiz mataram/ lwir hyanz kumäränurun, san çrī wikramawarddaneçwara panińkah çrī narendrādipa.
wunsu çrī nppati pajan siniwi mungwi pawwanawwan/ purī, rājñi ęrī surawarddani nwamira wäla Iwir hajěn nin tulis, sakwe çrī yaja 1 rāja sapada madudwan nagarätungalan, ekhasthäna ri wilwatikta manisapwi san narendrādipa.
Canto 7.
Metre:----- 23 jeet, jagaddhita.
warņnan/ çri naranātha kastawaniran dinakharasama digjaya
[prabhū, bhraștan çatru bañun tamiçra sahane bhüwana rinawasan nareçwara, tuşțā sajjana pañajamam ikanań kujana kumuda satya satwikā, sthityag ghrāma sabhümy awe ana banun/ jala hinaturakěn/ ya [sakrama.1wir sar hyan ça- (94b) tamanyu mańhudani rāt/ haji tumulak i
[dühkhaniz prajā, lwir hyan pitrpati kaaņanin anäryya baruņa ri katmwanin dana, Iwir hyan báyu sirān tamer sakalaloka makaçaraņa düta nityaça, Iwir prthwi ri karakşaniz pura katonanira kadi bhațära candramá.riz warņnakrti kämadewa sakalānurun umulat i rämyaniz purī, sakwe san para putrikādika wadü haji kadi pawibhajyanin ratih ndan sar çri parameçwari swaduhitä nrpati wijayaräjasottama, mukyāwarņna susumnadewy anüpamerz hayu tuhu sawawe
[nareçwara.těkwan/ wrddi sirān/pakānak i siran npati kusumawarddlanīçwari, rājī rājakumäryy anindya siniwi pura ri kabalan utamen raras, san çri wikramawarddanendra saniruktyanira pañucapin sanägara, säkşāt/ dewata dewati siran atmwa hlam anukani twasin jagat.
1 corrected by the scribe: tea,
CHAPTER2-THE CAPITAL.
Canto 8.
Metre:---~-- 25 feet, a kind of atikęti.
- wārņnan tińkah ikcan purädbhuta kuthanya bata bań umidēr
[mmakanděl aruhur,
kulwan/ dli dwura waktra manharpakan buh agěn i ta way
[edran adaļm, brāhmāsthäna matungalan pathani buddi jajar inapi kapwa sök [caracara, nkā (95a) tońgwan para taņda tan pgat aganti kuměmit i [karakşanin purasabhā.
lor ttar gopura çobhitäbhinawa kontěn ika wsi rinüpakāparimitā, wetan/ saņdiń ikärjja pańgun aruhur/ patigan ika binajralepa
[maputih, känna lor kkidul i pkěn/ rakět ikcar yaça wkasin apañjan [adbhuta dahāt, ańkěn/ caitra pahömaniz bala samüha kidül ika catuspathāhyań [aha]p.alwāgimbar ikan wañuntur an haturddiçi watañan ikäwitäna ri tńah, lor ttan weçma panańkilan/ para bhüjañga khimuta para mantry
[alingih apupul, wetan/ úgwan para çewa boddla mawiwäda mucap aji sahopakāra [wki sök,
präyaçcitta ri kälanin grahaņa phalguņa makaphala haywanin
[sabhüwana.
- kännal wetan ilan pahoman ajajar ttiga tiga ri tah kaçaiwan
[aruhur,
ngwan sarz wipra kidul paottama susun/ barat i natar ikäbatur
[patawuran,
ńgwan san sogata lor susun tiga tikar wañunan i pucak ärjja
[mokirukiran, kapwāńjra racananya puspa pinaran/ nrpati satata yan hanoma [mapupul.
8NAGARA-KERTAGAMA
ńkänen jro kidulin wañuntur ahlt/ palawañan ika (95b) na
[paçewan atathã, weçmärjjājajar anhapit hawan añulwan i tńah ika tañjun anjrah [askar, ndah kulwan/ mahłt müwaħ kidul i panguń ika balay aneka [medran i tpi, arddälwă ri tńal natar nikana maņdapa pasatan açańkya lot [mawurahan.rī jronyeki muwah paçewan akidul/ dudug anusi wijil kapinrwa
[ri daļm, tińkahnyeki tinumpatumpa mahļt/ palawañan ikanaz sapaņta [tinińkah, kapwa wweçma subadda watwan ika len/ saka balabag usuknya [tanpacacadan, sök deniz bala hajy anankil agilir/ makmit an umapekşa wära [matutur.
Canto 9. Metre: - --- 21 feet, sragdharā.
nāhan lwirnyag manańkil pañalasan iñaran/ kwenya tanpa pramāņa, tanpalwir nyü gadin jańgala kadiri sdah pańlaran räjadewī, waiçańkā wwang panewwan/ krtapura sinlir mwan jayen praz
[jayāgōn, anreyok kaywapu wwan jaladi pasuruhan/ sāmajādi prakirņna.nähan tädinya mungwin watañan alunalun tan/ pgat lot maganti, taņda mwan gusti wadwā haji muwah ikan amwan tuhan/ rin
[yawäbāp, mukyanz muńgwinz wijil/ pi kalih aika bhayańkāryyapintāpu- (96a) pul/ sök, lor nin dwäre daļm/ úgwanya kidul ika para kşatriya mwar [bhüjangā.ńkänen bäyabya ri paçcima miděr umärer mtyüdeça yaçākwe, sar sök de sag sumantryāmawa pinituha rin wirabhrtyān panańkil, anyat kanna kidul/ päntaran ika lawaan/ maņdapa mwan
[grhäkweh, sar sök de bhrtya sa çri nppati ri paguhan nityakälan paçewa.
CHAPTER TWO-THE CAPITAL 9
- ńkāne jronin wijil piz kalih arja natarnyāratālwātiçobha, sök/ weçma mwan witanābhinawa papupulan/ san manańkil
[maren jro, wetan tekan grhänopama wañunan ikāçry aruhur sopacara, ngwan/ çrī nāthan paweh çewa rin umarčk umuńgwiz - [witanäprameya.
Canto 10.
Metre: --- 18 feet, a kind of dhýti.
- warņnan/ warņna ni sar manańkil irikcan witāná satatä, mantri wrdda paräryya len para pasańguhan/ sakapark, mwarz san pañica ri wilwatikta mapagěh dmuz kanuruhān, tansah rańga tuměńgun uttama ni san mark/ wki pnu.
- kweh niz weçapurì kamantryan in amātya rin sanāgara, donin bhäşa paräpatih pāra dmunz sakalan apupul, ańhiz san juruniz watěk/ pañalasan/ mahīńan apagöh, pañicäkwehnira mantry anindi- (96b) ta rumakşa käāryya ri dalm.
- ndan/ sanz kşatriya len/ bhujanga și wipra yapwan umałk, ńkäne höbnin açokha mungwi hirinin witānā mańaděg, armmādyakșa kali lawan/ san upapatti sapta dulur, san tuhw äryya lkasnirān/ pañaran āryya yukti satirun.
Canto 11.
Metre: ---- 23 feet, jagaddhita,
- nā lwir sar mark in witāna pinake daļm inapi rinańga çobhitā, riz jro pürwwa sake wijil/ pisan ado pininit ikan umañjiñe daļm, ndan san çri nppati sińhawarddana kidul/ saha yugāla saputraputriká, lor sar çrī krtawarddaneçwara bañun/ surapada tiga tang purápupul.
NAGARA-KERTAGAMA 10
- sakwe nin grha nora tanpa çaka mokirukiran apněd/ winarņnana, mwan tekan batur açmawişłaka miral wintuwtu pinik/ rinüpakā, ājra tekan wijiliz kulāla pinakottamani hatěp ikan grhädikä, tañjuz keçara cämpakādinikanan kusuma caracarāñjral hiz natār.
Canto 12.
Metre:----~---- 19 feet, çārdalawikridita.
I. warnnan tińkah ikan pikanděl atathätüt kanțanin nāgara, wetan/ san dwija çaiwa mukya sira đarhyan brāhmaräjādiká, ńkāner daksiņa bodda mukyan anawun sańkā karńkannadī, kulwan/ kşatriya mantri puńgawa sa (97a) gotra çrī narendrädipa.
2. wetan dan mahļt/ lbul pura narendrer wěńkěr atyādbhutä, sāksāt indra lawan saci nrpati lawan san narendrer dahã, sat năther matahun/ narendra ri lasěm/ muńgwiz dałm tan kasa, kannal dakșiņa tan madoh kamgětan/ sar nātha çobhāhalp.
- ņkänern üttara lor saken pkěn agön kuww ahalp/ çobhitā, sar sākşāt ari de nareçwara ri wěńkěr san makuww āpagöh, satyäsih ri narendrädira nipuņern nityäpatil riù dahá, kyati rāt/ mañaran/ bhațāra narapaty ānde halp ninz prajā.
- wetan lor kuwu sar gajałnada patił rin tiktawilwädikcä, mantrī wīra wicakşaņen naya matańgwan/ satya bhaktyaprabhū, wāgmi wāk padu sārjjawopasama dihotsāha tan lälana, rāja dyaksa rumakșa ri sthiti narendrān cakrawarttin jagat.
- nda ńkäne kidul in puri kuwu kaçlarmmädyakşan arddähalp, wetan rakwa kaçaiwan üttama kabodçlākulwan naçryātathā, tan warņnan kuwu san sumantry adikā len/ mwan san para kşatriyā, denin kwehnira bheda ri sakuwukuww ände halp nin purā.
- lwir ccandräruņa tekanar pura ri tikta çri(97b)phalanopama, tejäńgěh nikanan karan sakuwukuww akwe madudwan hałp, Iwir ttārāgraha tekanan nāgara çeşannekha mulyan dahä, mwan nüşāntara sarwwa maņdalitā rāstrā naçrayākweh mark.
CHAPTER3-TRIBUTARIES.
Canto 13. Metre:---- 20 feet, suwadanā.
- Iwir niz nüşa pranüşa pramukha sakahawat/ kşoņī ri malayu, nar jāmbi mwaz palemban karitań i těba len/ darmmāçraya tumüt, kaņdis kahwas manańkabwa ri siyak i rkān/ kämpar mwań i pane, kämpe harw āthawe maņdahiliń i tumihaz parllāk/ mwań i barat.
- hi Iwas läwan samudra nwan i lanuuri hatan lämpuy mwar i barus,
7 yekāclinyar watěk/ hhūmi malayu satana kapwāmatěh anût, len tekan nüşa tañjun nāgara ri kapuhas lawan ri katiñán, sāmpit/ mwan kütalinga mwan i kūtawarinin/ sambas mwań i lawai.
Canto 14.
Metre:~-~ 17 feet, prthwi.
- kaançañan i laņda len ri samçlan tim tan kasah, ri sedu huruner ri kalka saludut ri solot/ pasir, baritw i sawaku muwal ri tabalunz ri tuñjuz kute, lawan ri malano makapramukha ta ri tañjunpuri.
- ikan sakahawan pahanz pramukha tan hujunz medini, ri łükasukha len ri saimwań i kalantěn i tringano, naçor pa- (98a)kamuwar (unun ri tumasikh/ ri sarhyar hujur, klan kěda jěre ri kañjap i nirān/ sanuşa pupul.
- sawetan ikanan tanal jawa muwal ya warnaněn. ri balli makamukya tan badahulu mwań i lwāgajah, gurun makamukha sukun/ ri taliwar ri clompo sapi, ri saghyan api bhīma çeran i hutan kadaly äpupul.
NAGARA-KERTAGAMA 12
- muwah tan i gurun sanüşa mañaran ri lombok mirah, lawan tikań i säkşak ädinikalun/ kahajyan kabeh, muwa tanah i bāntayan pramukha bäntayan len/ luwuk, tken ua makatrayālinikanar sanüşāpupul.
- ikar saka sanüşanñşa makhasar butun/ bańgawī, kunir ggaliyau mwan i salaya sümba solot/ muar, muwa tikhań i waņdan ambwan äthawā maloko wwanin, ri seran i timür makādinin aneka nüşätutur.
Canto 15.
Metre:---- 17 feet, cikhariņ.
- nähan/ lwir nin deçäntara kacaya de çrī narapatī, tuhun/ tan syańkäyodyapura kimutan dlarmmänāgarī, marütma mwar rin rājapura ńuniweh sinhanagarī, ri cämpa kâmbojänyat i yawana mitreka satatã.
- kunar tekan nüşa mațura tatān ilwin parapuri, ri denyān tungal/ mwan yawadäraņi rakwaikana dańü, samudra 1 nańguz a bhümi 3 kta ça- (98b) ka kalanya kañö, těwēknyan dadyāpāntara sasiki tatwanya tan ado.
- huwus rabdan dwipäntara sumiwi ri çri narapati, padästhity awwat/ pähudama wijil ankěn/ pratimasa, sake kotsāhan/ saß prabhü ri sakhahaywanyan iniwö, bhüjanga mwan mantrinutus umahalot/patti satatā.
Canto 16. Metre:~ 17 feet, wilasina.
1. krama nika san bhüjangan umaren digantara dańū,
hinilahilān/ swakäryya jaga dona tan swan alahā, wnan ika yan/ pakon/ npati sin parāna ta kunag, magěhakna çiwagama phalanya tan/panasara. 1 scribe's note: 4; id.: 2; id.: 1.
CHAPTER THREE-TRIBUTARIES13
- kunań ika san bhüjańga sugatabrateki karńö, apituwin ajñia hajya tan asig 1 paranan tikã, hinilahila sakulwan ikanar tanah jawa kabe, taya rin usāna bodda mara rakwa sambhawa tinüt.
- tuhun ilcanan digantara sawetaninz yawadara, i gurun i báli mukya kawnan parânaktikä, samāyanirag mahāmuni bharada rakwa mapagěh, lawan ikha saz munłndlra kuturan/ prakāça kaçńö.
- karaña ni sarz bhüjanga tinitah ri lakwa rasikha, ikan inutus manulwana nawetanakrama huwus, saji saji nin lumakwakn i sājñia san narapatī, sawiku sadā yan āñujar awe psě- (09a) pnin umulat.
- irika tan anyabhümi sakhahěmban in yawapurì, amatēh i säjña saz nępati khapwa satya rin ulah, pituwi sin ājñalanghyana dinon/ wiçirņna sahana, tkap ikanar watěk/ jaladi mantry aneka suyaça.
1 scribe's interpolation: s0.
CHAPTER 4 - THE ROYAL PROGRESS.
Canto 17.
Metre:---- 23 feet, jagaddhito.
sămpun/ rabda pagěnyaděg/ nrpati rin yawaaraņi jayer digantara, ńkāne criphalatiktanágara sirän/ siniwi mulahakěn/ jagadditā, kirņnaikaz yaça kirtti darmma ginaweniran anukhani buddininz para, mantrī wipra bhüjanga san sama wineh wibhawa tumut akīrtti rin
[jagat.gör nin wiryya wibhüti kagraha tkap/ nrpati tuhutuhüttama prabhü, Hila nora kasañçayāniran anamtami sukha sakaharşanig manah, känyā sin rahajön ri jangala lawan/ ri khadiri pinilih sasambhawa, astäm tarz kahañiarz saker parapurà sin arja winawe daļm purī.
- salwänig yawabhümi tulya nagari sasikhi ri pañaděg/ narädipã, mewwiwwan janadeça tulya kuwuniz bala maniër i khaņtaniz purī, san lwir nin paranuşa tulya nika thāniwişaya pinahasukainaris, Iwir üdyana tikan wanādri sahananya jinajar hira tan panançaya.
bäryyan/ mãsa ri sâmpunin çiçirikāla sira mahasahas macankrama, wwantěn thāny a- (99b) naran/ ri sima kidul i jalagiri mañawetan
[ię purā, râmyāpan/ papunnagyaniz jagat i kälanin sawun ika mogha tan pgat, mwarz wewe pikatan/ ri caņdi lima lot paraparanira tușta lālana.yan tan mańka maren phalah mark i jög hyan acalapati bhakti sādara, pantěs/ yan panulus datěr ri balitar mwan i jimur i cilährit alńön, mukyanz polaman inz dahe kuwu ri lingamarabañun ika lanenusì, yan/ rin jangala lot sabhā npati riz surabhaya manulus mare
[buwun,
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS15
- rin çākākşatisüryya sar prabhū mahas/ ri pajań inirin in sanágara, rig çäkânganagaryyamā sira mare lasěm ahawan i tīranin pasir, ri dwärādripanendu paļńéniren jaladi kidul atüt wanälaris, nkāner lodaya len tětör i siclěman/ jinajahira lañönya yenitu.
ndān/ riz çāka çaçańka nága rawi bhadrapaçamasa ri tämbwañin
[wulan, saz çri rájasanāgarän mahasahas/ ri lamajań añiturz sakhendriyan, snkweh çri yawarāja sapriya nuuwal tunut i haji sabhrtyawähana, mantrī taņda sawilwatikta ńuniweh wiku haji kawiräjya mandulur.ńkān tekiz maparab/ prapañca tumut an- (100a) łněn anirin i jön
[nareçwara, tan len/ san kawi putra saù kawi samenaka dinulur anänmaten mañö, dlarmmādyakșa khasogatan/ sira tkap/ narapati sumili ri san yayah, sakweh sar wiku bodda mazjuru padäñatuturakhên ulahniren dańü.ndän tińkal rakhawin mark/ ri haji dug/ raray atutur açewa tan
[salah, pinrihnye hati rakwa milwa saparå narapatin amalar kasanıatã, hin tapwan/ wruh apet lanö pisaninun/ tětěsa maminta gīta rin [karas, nā hetunya kamärņna deça sakamarggà aranika riniñci tüt hawan.tämbeniz kahawan/ winārņna ri japan/ kui kuți hana caņdi sāk
[rbah, wetan taz těbu päņdawan ri daluwaz babala muwa hi kañci tan [madoh, len tekar kuti rātnapańkaja muwa kuți haji küți pańkajādulur, pañjrak maņdala len/ ri pońgin i jiñan/ kuwu hañār i samipanin [hawan.präpter armma rin paficaçãra tumuluy/ dlatń i kapulunān sirämgil, ndān lampah rakawin/ lumāryyāmgil iz waru ri hěrin i tira tan
[madoh, angāńgěnya tkap/ bhațāra kuți rin suraya pagě mara cinärccakěn, hin rakwan kaslan (100b) turunz mulih amogha matutur [atisämbhramer mañö.
16NAGARA-KERTAGAMA
Canto 18.
Metre: -- -- 21 feet, sragdharã.
yyańkat/ çri nätha sakez kapuluñan ikanan rājabhrtya nirinz sök, salwáninz räjamärggâparimita hibkan/ syandanonwat matämbak, wwaz niz wwaz pekhaninz peka tka saha padāti harp/ mwan ri
[wuntat, düdwag wadwā đarāt/ sě girimisěn aměēp/ mwan gajāçwādi [kirņna.nistanyāçańkya tan syāndana mapawilañan deni cihnanya bheda, těkwan lämpah nikāpaņta tulis ika dudü ri san mantri samantri, rakryan san mantri mukyäpatih i majhapahit/ san praņalen
[kadatwan, pintěn/ mäwan çata syandana pulupulutan teki cihnanya nekä.sar çrī nāthen pajar kweni rathanira pațācinanin diwaça çrī, ndän/ çri näthen lasěm/ sök/ rathanira matulis/ nandaka çweta
[çobha, san çrī năthen daha cihna sadahākusuma syandanābhrātulis mãs, mukyan çrī jīwanendrāsakała samasama cihna lobhez wih sök.ndan san çrī tiktawilwaprabhü sakataniräçankya cihnanya wilwä, grinsin lobhen łwih lāka pada tinulis in mås kajannyān riněngā, salwirnin pungawämwat/ bini haji nuniweh .. ęwari çrī sudewi, (101a) sakwehniz pekabhāryyā sakața nika sinaz pańhapniz
[sapanta.muńgwiz wuntat/ ratha çri npati rinacanan swarņna rätna pradipta, anyāt/ lwirnyātawin jampana sagala mawälwähulap/ sönnya lumra, kirņnen wadwā niriz jangala kaçiri sah panlaraz sök marampak, ästam tekan bhayankäryyamawamawa dudün bhrtya mungwin
[gajāçwa.
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS17
nda prāpten pañjuran/ muńkur atiki lariniz syandaneñjin
[marāryyan, lampanin khawy animpan suměpēr i sawunån/ mañlawad/ [wanduwarggā, linsirnin süryya mankat marńi ri haliwat/ çri narendrān lumampah, tüt mārggämürwwa cighrän datń i watukiken/ ri matañjun [marāryyan.deçäsimpar kkabodklan kapark i tpininz mārggākaywanya poryyaß, pratyekanye galnngarz muwah ikan i badunz tan mado mwan
[barunbur, tan kāryyāner mmaņik/ towi kawiçaya ri yânatrayāngěhnya menöt, sarz dlarmmādyakșa çighran/ siněgčhan ika rirn bhojanāpāna tuştā.sämpun/ prâpte kulur mwan batan i gañan asěm/ teki lampalł
[narendrã, tistis/ hyan süryya pintěn/ ghațita pitu sięm kämukhan sańhub [awrā, skandäwäre tal nin harahara dinunuz çrī narendre kanantyan, prāptān wyāpāra (101b) sāmpun/ panadahira madum/ sthāna tekin [wwan akwe.
Canto 19.
Metre:---~~-~ 23 feet, jagaddhita.
- eñjiz ryyańkatiran narendrā datń anhiněp i bhayalańö tigan kułm, salł sańkerika tan kēdu dawa rame janapada kahalintañan huwus, rin lampěs/ ri timěs muwah kuți ri pogara kahnü łbuh nika gnět, mwan rin maņdala hambulu traya tke dadap adulur ikarz rawälaris.
- wwantěn/ darmmā kasogatan/ prakäçite madakaripura kastawen
[lañö, simănugraha bhüpati san apatih gajamada racaņanyan üttama, yekānurz dinunurz nareçwara pasangrahanira piněněd rinüpakā, andondok mahawan/ rikan trasuñay andyus i capahan [atirthaçewana.
18NAGARA-KERTAGAMA
Canto 20.
Metre: - - 19 feet, çärdalawikridita.
- präptan deça kasogatan/ sahana mawwat bhakta päne hajī, pratyekanya gapuk sadewi cisayeń içānabajrāpagě, gantěn pol capahan kalampitan in lumban len/ kuran we ptan, mwan pañcar prasamāńça niz kuți muńgul kapwa tāçrar mamark.
- milwan deça ri tungilis pabayěman/ rowagnya nekäpupul, rehnyäńçe kuti rätnapańkaja hane caccan kabhüktyāpatěh, nāhan ta pabalas/ kasogatan an ançāngělnya kuww āpagěh, bhükti- (102a) nyan pan akāryya kawwalu huwus tinkahnya nüni
[dañū.
Canto 21.
Metre:--- 17 feet, çikhariņī.
- byatitefijiz mańkat/ caritan ikanan deça kawahan, rin lo paņdak raņwakunin i balerah barubare, dawöhan lāwan kapayěman i tēlpak/ ri barmi, sapān kapräptan/ mwag kasaduran anujwin pawijunan.
- jurar bobo runtinz mwan i pasawahan teki kahnü, muwah prāpter jalādli patalap ika mwan ri padal, rin ârnnon lawan pangulan i payaman/ len těpasana, tker mban prāpte kamirahan i pingir nin udadi.
Canto 22.
Metre:---- 23 jeet, a kind of wikęti.
- i dampar i patuñjuñan/ npati lālana mahawan i tīraniz pasir, amürwwa hnu tüt/ hnī ratâratà nika magnět timbah iz ratha, aråryyan i samipaniz talaga sě çarasija tarate padla skar, jněk mihat i posikiz makara riz wway ahnin i daļmnya waspada.
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS19
- ndatan wicaritan kalańwan ikanan raņu masurawayan lawan tasik, riyańkatira sa datan ri wdi ri guntur asnět i samłpanin hawan, kasogatan i bajrākâńça ri taladłwaja tlas apagěl cinarccakēn, dulurnya ri patuñjuñan/ kaslaù i bala turun umuli marer kuți.
yatekha hinalintañan/ muwah amürwwa matut alas i tiraniz pasir, (102b) arāryyan irikan palumbwan aburu kşaņa lumaris i liñsirin
[rawi, bhawişya hilintañiz lwah i rabut/ lawan anuju surud nin ampuhan, lural ri balater/ linakwanira lälana maměgil i tiraninz pasir.rin eñjin ahawan kunir basini sākşaņa datń i saden sirâmgil, piran wńi kunčg lawasnira jněk/ mamńamń i sarampwan anlör, ri sahnira wawaz tke kuła bacok/ narapatin awiláça ring pasir, jněk lumihat iz karan kinasut in ryyak asirasirat ańhirib/ jawul.
- Tuhun rakhawi tan mare kuța bacok/ dumadak anut i simpañin
[hawan, añüttara sake sadlen mahawan in balun anuju ri tümbu len habět, muwah ri galagal ri tanpahiń ańântya mgil i ıņěs apty anańkilā, amoghå kapapag/ narendrā mahawan/ jayakrta ri wanagriyālaris.
Canto 23.
Metre:~---------- 12 feet, wamçasthā.
- ri oni běņtor puruhan lawan bacěk, pakhis haji mwan padañan/ scan, ri jāti gumlar kkawahān cilā bhaño, añüttaren dewarame tke dukun.
- muwah lumāmpah datńin pakâmbañan, rikā mgil/ san prabhů sāksaņān laku, datarz tansil/ wwitanin lurah daya, linakwan aglis/ catniz juraz dalm.
NAGARA-KERTAGAMA 20
- ikar wahan dug mañalor saken tasik, ri sanděń andě nikha durggā- (103a) må rupök, lumud jawuł sēngkanikän padālyö, aneka tarz syändana sak/ silil pagut.
Canto 24.
Metre:--- 17 jeet, şikhariņt.
- tuhun maglis/ dug/ ri palayañan awarpnālayan adoh, ri bānkorz konan tag parana mamgil/ çīghra lumaris, paçāmrił präpta rin çaraņa tikanan wwaz maçaraņa, waneh cīghra prāpter surabhaşarabādnin wwan anirin.
- sirpnin wai mandālaalan i tkányen alañalaß, ri caņdyān děguyaņděl/ sapi nika wane pu běsur añel, bhawīsyān yānā ńūttara turayan an deça kahawan, pacläçrwäńkatnyägyätakitäki tká ri patukanan.
Canto 25.
Metre:--- 19 feet, cärdülawikridita.
- tañeh yan caritan/ pratińkah ikanan swabhrtya mantry adulur, warņnan teki datannire patulcañan/ sar çrī narendräpuphul, ńkāneg sāgaratira kulwan ikanan tālākrp alwāratā, lor parņnanya saken pakuwwan irikäńgwan/ çrī narendrämgil.
- sakwe san para mantry amañcanägaromuńgwin pakuwwan kabeh, mwan sar dyakşa pasańguhān/ rasika sar wançādiräjomark, tansa sań hupapatty anindita dań āçcāryyottarānopama, çaiwâpañiji mapāńji sāntara widagden āgama wruh kawi.
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS21
Canto 26.
Metre:----- 20 feet, a kind of kęłi.
ndān mükya dipatin pakuwwan apagöh san āryya çürādikāra, sakwe nir jajahan/ sn (103b) ke patukanan/ sāmpun clataz tan
[masowe, kapwäsran mahaturhatur padā sinüñan wastra buddinya tuştā, tuştanyäńdani tusta ri nrpati santustan/ jnëk/ rin pakuwwan.wwantěn/ rüpaka laryyalaryyan anña sańke hujunnin samudra, waięmäneka kikis tinap natar ikälwāpiņda nüşan/ saker doh, märggānyeki linantaran/ lyěp awarņnangunz katon denikag ryyak, kirtti san āryya towi pasnāhe präptya san çri narendrā.
Canto 27.
18 jeet, a kind of dhrti.
- kā çri nätha marânlipur huyan i tikşņanin dinalara, sākşat dewata dewatin saha khasilhnirāțikatilān, wwan ri jro sawan apsarin wahu saken wihāya madulur, moktan klesa hiděp nika mulat awarņna tibra kawńan.
- tan tuńgal/ tikanaz wilāça ginawe narendräkasukhan, sin wastwäsuña tuşłacitta rikanan pradeça winanun, baryyan karaktan/ çramaçrama maweh jńěr nin umulat, singih dewa maniņdarat/ juga sirān humanlań i jagat.
Canto 28. Metre:~~-~~-~~~~~~ 13 feet, a kind of alijagati.
I. pira teki lawasnira ri patukcañan, para mantri ri báli ri mațura atan, ri balumbun andělan ika karuhun, sayawaksithi wetan umark apuphul.
NAGARA-KERTAGAMA 22
pada bhakty ahatur pada masirasi(104a)ran, bawi meşa kbo sapi hayam asu sěk, saha wāstra pinuņdut adulur/ hasusun, manahiz mulat adbhuta kadi tan i rät.
sakatěmbay in eñjan atiki caritan, naranātha sirädadar i bala kabeł, milu salwir ikaß para khawi sinután, pada tușța ti para jana mañaļm.
Canto 29.
Metre:----- 19 feet, kind of atidhrti.
- ndan sanz kawy aparab/ prapañca juga çokha tanari siwuhön, de san kawy upapatti sogata mapañji krtayaça pjah, miträńgêh rasike kalańwan asih andulur atakitaki, lagyämulyani kirtti pustaka tinumbas inapi tinñöt.
- cittańkwi rasikan katmwawarasnatěramahasahäs, nyāma wruh ri parānanin mahas akirttya tilara kakawin, ńünīn mātya jma muwal sisip ikin lara pinahalalu, mātī pwā datńinhulun/ łwčs awel skěl analahasā.
- nähan kāraņaninz wawan sah umarerz ka milu rumuhun, tal tuńgal halalan dawáä ri pacaron/ kahawan i luñatan, prâpter toya runun/ walaņdiñanujwī tarapas amgil, eñijiz lāryy ahawan/ lma bań irikan kşaņa đatń i kłā.
Canto 30.
Metre:----~~~~~ 17 fect, mandräkräntā.
- rintar san çri narapati n arulwan/ muwa teki warņnan, çighra prāpten ka pili- (104b) pilih pañca rätrin pañanti, sweccāmarņna jalanidi n amangih muwa laryyalaryyan, ndätan dady älupa rin anukhâne parāpan ginör twas.
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS23
- kwehnin mantri kła padā mark nāyya mājfiā sań āryya, wīrāpraņādinikha milu saçewa boddopapatti, mwan sakweh nir jajahan añiriz sök/ Jatan tan hinundan, kapwäwwat/ bhojana sahana tustān/ sinūñan/ suwastra,
Canto 31.
17 feet, prthwi.
- ri sałnira saker kła měwěh ikar swahhrtyäñirin, bañu hnin ikcanar hawan/ wki datar ri sampora sök, muwah ri daļman/ tke wawaru rin hinor hop/ glisan, ghan kp i glam/ tke kalayu rājakāryyeniwö.
- ikan kalayu darmma sīma sugatapratiștäpagö, mahottama sujanma wandu haji san dinarmmer dańü, nimittan i pakāryya kāryya haji darmmakāryyadikā, prasidda mamgat sigika wkas i sularmmenulah.
- ikan widi widāna sakrama tlas/ gněp sāńkěpan, makādyan upabhoga bhojana halp nikānopama, amātyagaņa sāmyasańghya çagiri datar riz sabhā, mpdańga paçlahātri megěliglan mahińan dinã.
- narendrā ri huwusni kāryyanira seştāni twas ginög, asin sakapark/ (105a) pradeça pinaran dlanondok datēn, pirarz wńi lawasnirerika parārttha mańgörz sukha, surüpa bini hajy ulihnira wiçeşa kānyānulus.
- ri sahnira sakenz kalayw i kutugan kahěnwälaris, ri khěbwan agěń aglis engal amgil/ ri kāmban rawī, suçarmma sugatapratișta racananya çobhah halp, anūgraha nareçwarā san apatih pu nălādikā.
- haturhatur i san pati łwu haļpnikäninditā, byatita panadah narendrä rikanarz prabhätocapēn, umankat ahawan/ ri halsěs i ba ¹ ran ri pätuñjuñan, anüntēn i patěntěnan tarub i lesan asrwālaris. 1 erroneous aksara ro eliminated by seribe.
NAGARA-KERTAGAMA
24 Canto 32.
Metre:--~--~~ 22 feet, a kind of wikrti.
çīghrān/ datn i pajarakan/ patar dina lawas narapatin amgil, ńkänen harahara kidul in sudarmma sugatäsana nakuwukuwu, mantrī wiku haji karuhun saù äryya sujanottama parń umark, kapwäńaturakěn upabhogha bhojana wine dana padākasukhan.
rintar narapatin alaris/ wanáçrama ri sägara ktan usirn, sěnkān/ hawanira manidul pakalyan i buluh kta kahaliwatan, mwan mäńdala hikan i gde samāntara ri sāgara kta kadunu, çobhābhinawa ri trah i wa- (105b) nāçri racananyan amulaunakěn.
ndätan pijěr umark i jön narendrä rakawin/ jněk añapi lanö, lanlan lalita lali laleda lułwi lala meněh akalis in ulah, tamtäm/ tan atutur i tutur nikan tut i tatäni sań atakitaki, jañjān/ jumalajah i jajar ni bañjar ikanan yaça cinaracarā.
prâpten pathani ri tpinin tpas/ tpus ikä tpun atětěl atöb, seccã macamaca cacahanyan anracana bhâsaracana kakawin, kwehniz yaça pada dinunam/ wilāpa dadakan/ saha parāb inaměr. pañcakşara ri wkasan in pralāpa sinamarsamār awtu lañö.
bwat/ räntěn atulis atulis kathä patiga watw inasaban aruhur, jra nāgakusuma kusumanya rin natar i tira nikcha pinarigi, andwanz karawira kayumās mnür/ ccaracaranya saha kayu purin, mwan nyū gadiń akuniń ahaņdap ahwah i padunyan amuhara lanö.
tan ne yadi caritan ikarz wänāçrama lañönyan asmu siluman, tińkahnika ri dałm i hen mahogra tkap it yaça padā hiněduk, mwan kwe parakaki nuniwe pareņdań atuhäraray ahayu wagěd, moktan mala kaluşa mihat bañun/ wihikcan in çiwapada sakala.
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS 25
Canto 33.
Metre:~- 17 feet, narkułaka, rajant.
1. (106a) nrpati mahás/ rin açranma wawan sinčgéh sgěhan,
tkapira sar mahärși mapalińgih açabda ęsěp, asun upabhoga salwir i bhinuktinire patapan,
npati maļs/ yathäkrama rin arttha wčs kasukhan.
pańucapucapnirān/ gunuņita rasaniz kawikun, pada mawarah ri sesini mananira tan rinñöt,
2 wkasan acańkrama ńěn asin kalańön pinaran, mulara ri tușła san tapatapin/ lumihat kawñān.ri huwusirānlhön majar i san sutapān muliha, ri wijilirälaris/ hlahla lumuihat kawkas,
-tapitapi sin raränwam ahajön padākäryy añaran, smara manurun mamañcana sireki hiděpnyan aků.
Canto 34.
Metre:------------- 14 feet, wasantotilakā. 1
- yyantuk narendrā kari sükşań açramorük, priznyā kuçāběh abalut/ ri matälupå ken, angöz tańis/ sěrh ikāyam alas nikājrit, aluh tusin tal añajh syu 1 n ikān pasämbat.
- asęt lari nrpatin aglis apan tumāmpa, kwehniņ yaçārja kamärggā tlas kalalwan, cighrān datan sira rin áryya sarātry añanti, eñjitz manuttara bhawișya dataz ri gěņdin.
i. - san mantry amañcanāgari karuhun/ san āryya, sińhädikära nuniwe parā çaiwa bodda, kapwä hatür ttadah anindita sopacära, (106b) mās/ wastra nâma pamals/ nrpatin/ suke twas. 1 erroneous akçara ki eliminated by seribe.
NAGARA-KBRTAGAMA 26
- arddālawas/ nrpati tansah añanti mãsa, solaniren sakuwukuww atikan linolyan, ryyankätnirän hawan i logaway ig sumaņdin, boran banör barmi tüt/ hnu úúny añulwan.
Canto 35.
Metre:------ 22 feet, a kind oj akrti.
- tuhun i datön nire pasuruhan manimpan añidul/ ri käpáñañan, anuluy atüt damārgga madulur tikan ratha datěn rin andoh wawan, muwah i kdu plukh/ lawan i hamhal antya nikarz pradeçenituz, jhathiti ri sińhāsâripura rājadarmma dinunun narendrämgil.
- kuněn ilka san prapañca kari kulwan in pasuruhan pijěr lälana, kuți mañaran/ riņdarbaru ri bhu pradeçanikanan pradeça hujun, yata pinaran/ tinakwanakēn ança punpunanikā ri san sthāpakã, likita tinonakěn/ rasika supraçăsti winacāmañun/ waspada.
- ikań i hěpit/ yathāswa salbak/ wukirnya wişayāńça san hyar kuți, satñah i markkaman/ sawah i baluńhura sawah muwa rin hujun, rasanikanaß praçăsti magawe hyuniń kawi madoha sańken purã, ri taya nikan puräkıttha t-hěr ddaridra musiran kuțīņdarharu.
- karaņaniń açru mańkat i huwusnirā mpu masgěh bhawisyan
[(107a) laris, maluy i kaçewakan/ datń i sińhäsāri matutur manankil/ mark, nępati huwus mamuspa ri dalm/ sudarmma sakatuşțanin twas ginön, hana ni kurz bhirű ri kaçurāńgaņān/ mwan i bug lańönyenitun.
Canto 36.
- Metre:--- 23 fect, açwalalita.
- krama çubhakäla sanira ri sińhāsári mańidul mare kagněñan, humaturakěn kabhaltin i bhațāra darnuma sawatěk/ watěknira tumüt, dana paribhoga bhojana dulurni puspanira sopacara mahalp, saha wasanäwawan/ watan aparruhun padaha garjjitag ńwań umulat.
CHAPTER FOUR-THE ROYAL PROGRESS27
- ri huwusirān pañarccana mijil/ ri her pinupul in baläkrama mark, para wiku çai sogata san āryya näligih iniriz nirekhi tän adol, awicaritan/ sdlenni panadlal narendrā tumkāni seşła ri hati, bala haji siz sasāmbhawa wine suwastra magawe rsēpniz umulat.
Canto 37.
Metre:----~~ 20 feet, a kind of krti.
warņnan/ pratińkah ikanan sudarmma racananya tanpasiriñan, dwärätiçobhiten saha mekale yawa ruhurnikäparimitä, ri jro natar nikā tinumpatumpa tinatãn yaçar/jja ri tpi, sök sarwwa puspa hakulärjja nähi kusumädya warņna (107b)
[siluman.prāsāda mungwi túah asmū kādbhuta halp nikā hyań aruhur, Iwir meru parwwata ciwapratista ciwawimbha muńgu ri daļm, sotan/ bhațāra girināthaputra pinakeşți dewa sakala, ańgěnirān tuhatuhā narendrā khinabhaktyan i sabhüwana.
- wwantēn/ kteka kidul inz suțarmnia ri daļm/ pratişța katilar, narz bhāpra gopura padāruhur kkasugatan/ bataz nikā dañé, ri jronya (ańka turunan baturnya kari pürwwa kulwan ananã, hiz pürņna sańghyarikha len pamüjan atital batāba aruhur.
- nan lor batur ni turunanya çeşani lmahnya sämpun aratã, jrah nāgapuspa tanēmanya len tan i natar mmasmy asalaga, her nin gupuntěn ikänan pabhaktan aruhur lmalnya katilar, alwā natärnya dukutěn/ hnünya suktěn hiběk lummulumut.
- Iwir stry agriń ańraněhi rāgi molm ikanay cawintěn awněs, morāwra cāmara nikā kusut/ mapusěk oli lot kapawaņan, nyü danta lägi lulurěn/ tapas nikā pucanya tan kram asamun, moghālume sah i tapihnya tan çara gadin tan âryyakusikan.
NAGARA-KERTAGAMA 28
anrs twasin mihat i re nikān taya makoşađā- (108a) nya kawnaña, ńhin crī hayamwuruk inanti he 1 twa ni tuwuhnya jiwana muwah, ăpan sirâmupus i kottanman/ tama riń üttamānukani rāt, mäsilł riń ātpada lanäwlas i maněmu duhkha dewa sakala.
warņnan/ muwah lari nareçwareńjin umarerz sudarmmia ri kidal, sâmpun manāmya ri bhatära lińsir anuluy/ datan ri jajaghu, sämpun muwah mark i sanhyan areca jinawimbha sontěn amgil, eüjin maluy/ musir i sińhäsāri tan all maräryyan i bury.
Canto 38.
Metre:--~---~~ 17 jeet, waçapatrapatita.
rāmya nikä bur talaga mumbul ahni abhiru, caņdi çilā minekala ri maya nika rinacanā, sōk/ yaça mungwi pingir ikha len/ kuçuma caracara, lot paranin macańkrama lanānjnēki riń umara.
tan wuwusěn lañō niká tuhun narapati caritan, tistisin ārkka mankat ahawan/ tgatgal aruhur, rāmya dukut nikātětël ataņděs akiris hahijo, lwānya sasägaränak ańalun jurań ikha dinělö.
çrī naranātha lālana yayå rathanira malaris, präpta ri sinhäsāri tumame wgilanira huwus,
erroneous aksara ní eliminated by scribe.
CHAPTER5-KINGS.
Canto 38.
Metre:- 17 feet, waçapatrapatita.
ndan rakawī ywa mampir i siran sugata muniwara, sthâpaka rī sudarmma tuwi go- (108b) tra sawala dununěn.
- wrdda halintan i çaçi sahäçra tuwuhira huwus, sātya suçila sātkula kaçaz haji suyaça, pürņna tamen kriyā mara tan añkadara panágara, kyāti ri mpuńku hüttama kaşadpadanira satirün.
- çighra kahäńçana ywa si wulatnira wawan asgěh, đū lakhi bhāgya san kawi sań amrih amark i hajī, sag wnan açrayân masiha ri kadan amlas arp, māsku kadiz pańipyan aparänta pasgěha těmun.
- ddon/ rakawin parähyun atañā krama ni tuhatuhä, çrī naranātha san padā dinarmma satata pinark, mükya bhațāra rin kagněńan/ karuhuna wuwusěn, pürwwakathannirän giripatiçwarasuta caritan.
Canto 39.
Metre:~--~ 12 feet, bhujangaprayāta.
- tuhun/ pādukha mpuńkwi muńgu sirojar, udü diwya takwan/ rakawyänne twas, mahotsäha singi khawi wędda buddi, puri niń kaçāstrajan ande stutin rāt.
NAGARA-KERTAGAMA 30
nda sagtabya teki hulun/ mäjarosěn, maçücyawway in saptatirtthe çwacittã, namās te girindrâya sambah ri sanhyan, ndatan daclya kotpāta teki mpaçabda.
kşamā tal mana san kawindrān/ ruměñwä, ikan wwan rńö sughyan akwela nityā, ndan angěgwa- (209a) ne jana sarz wędda tekä, pili nyūnar sughyāțikā tañ calāna.
Canto 40.
Metre: ---- 21 jeet, sragdhara.
ünī çākäbi deçendu hana sira mahānātha yuddekawira, sākşat/ dewatmuakäyonijatanaya tkap/ cri girindraprakāça, käpwärs/ bhakti sakweh paräjana sumiwi jörznirättwan tumuńkul, çrī rangā rājasa kyāti naranira jayen çatru çüratidakşa.
deçāgör wetanin pårbwata khawi pnuh in särwwabhogätirämya, kuww angěhnyān kamantryan/ manaran i kutha rājenaděl wwan
[nikā bäp,
yeki ńgwān/ rī girīndrātmajan umulahakěn darmma mangöń
[kaçüran, tüştänirz sāđu naşłänin ahita ya ginön sthityanin rāt/ subhaktī.
ri çâkăbdi krtā çańkara sira tumke çrī narendrān kadintēn, san wirānindita çrī ktajaya aipuper çāstra tatwopadeça, șighrālah göz bhayāmrił malajěn anusup ajaran/ pāręwaçūnya, sakwehniz bhıtya mukyan para pajurit asin kāri rin rājya çirņna.
ryyäla san çri narendren kadiri girigirin taz sabhümī jawärs, prāptäněmbalł pada wwat/ sahanahana wijil nin swadeçān pasewā, tungal tar jańgala mwar khaçiri samasamänekanā (109) thātiçantã, nkān těmbenin apur mwan kuwu juru tumamen sämya mānde
[sukheń rāt.
CHAPTER FIVE-KINGS31
- mańkin/ wrddyäměwěh tan prabhawa wibhawa rin çrī
{girindrätmasúnu, enak/ tānděl nikan yāwadaraņī sumiwi jöz nirān catranin rât, ri çákásyábdi rudra krana kalahanirān mantuk in swarggalola, kyātiń rāt/ san dinārmma dwaya ri kagnanan/ çewabodden usāna.
Canto 41.
24 feet, a kind of saşskęti.
bhațāra san anüşanätha wka de bhațãra sunili wiçeşa siniwī, lawasniran amukti rin råt apagěh tikar sayawabhümi bhakti matutur, çākâbdi tilakādri çambhu kalahan/ bhațāra mulih in
[girindrābhawana, sireki winañun/ pradipa cimbha çobhita rikar suclarmma ri kidal.bhațära wişņuwarddana kteka putranira san gumanti siniwī, bhațāra narasinhā rowanira tulya mādawa sahāgrajāmagěh i rāt, siränilañakěn/ durâtmaka manāma lingapati māhi cirpna sahanã, ars sahananitz paranmükha ri jönnireki tuhu dewamürtti sakalā.
i çäka rasa parwwatenduma bhațära wişņwañabhişeka san suta siwin, samāsta parā sämya rin kadiri jańgalomarkh amuspa rirz purasabhā, na- (110a) rendra krtanägarekań abhişekanäma ri sirän huwus/
[prakaçitā, pradeça kuțaräja mańkin atiçobhitāñaran i sińhāsāri nāgara.çakäbda kanawawänikșithi bhatära wişņu mulih in çürälaya pjah, dinarmma ta sire waleri çiwawinbha len/ sugatawimbha mungwin
[jajaghu, samăntara muwa bhațãra narasińhămürtti sira mantuk in suräpada, hañär sira dinarmma de haji ri wěnkěr üttama çiwârcca muńgwi [kumitir.khathākna muwa narendrā kętanāgaräńilanakěn/ kațuńka kujana, manáma cayarăja çīrņna rikcana çakábçla bhüjagoçaçakșaya pja, nagäsyabhawa çāka sag prabhū kumon dumona rikanar tanah ri
[malayū, Įwěs mara bhayanya sańka ri khadewamürttinira ńüni kälahan ikā.
NAGARA-KERTAGAMA 32
Canto 42.
Metre:~-~~~-~ 23 feet, a kind of wikrti.
- çākābda yama çünya süryya diwaça nępati muwah amati durjjana, ika mahişa rańkah atyaya kațunkanikā pinaļh in sanāgara, rīń ańgawiyanarkka çāka sira motusan kana ri bäli cürņnitan, ndatan dwa kawnan ratunya kahañaz tka i narendrā sakrama.
şamańkana nikan digantara padāńabhaya mark i jög nareçwara, ikar sa- (110b) kahawat/ palian sakahawat malayu padā manunkul
[ādara, muwah sakahawat gurun sakahawat/ bakulapura mañaçrayomark, ndatan lińěn i suņda len/ madura pan satanah i yawa bhakti tan [salah.tuhun/ nrpati tan/ pramáda luput inz mada makin atiyatna rig naya, apan tětěs in kewěhin bhüwanaräkşaņa gawayčn i kälanin kali, nimittaniran anrgêp/ samaya len/ brata mapagêh apākșa sogata, tumīrwa sań atitarāja rin usäna magěhakna wrddiniz jagat.
Canto 43. Metre:----~--------- 19 feet, çärdalawikriita.
I. lig nin çāstra narendra pândawa rika dwāpāra nüni prabhü, gogendu tri lawan/ çakābdi diwaçanyäntuknirez swahpada, ndah säntuknira těmbayiz kali tkan rāt/ mürkka härohara, ńhirz san hyaz padabhijña däraka rumakşan loka dewaprabhü.
nähan hetu narendrā bhakti ri pada çri çakyasinhästhiti, yatnāgěgwan i pañcaçila kętasaskārābhişekākrama, lumrā nāma jinābhişekānira sag çrī jfanabajreçwara, tarkkā wyäkaraņadiçästran inaji çri nātha wijñānulus.
ndan/ ri wrddanireki mätra rumgěp/ sarwwakriyādyätmikā, mukyar tantra su- (111a) bhuti rakwa tinńöt kempěn/ rasanye hatī, püjā yoga samādi pinrihiran amrih sthityanin rāt kabeh, ästam/ tan gaņacakra nitya madulu ddann eniwöhin prajã.
CHAPTER FIVE-KINGS33
- tan/ wwantěn karńö khadi nppati sakwe sa 1 natita prabhū, pürņnen șadguņa çāstrawit/ nipuna rin tatwopadeçāgama, darmmeștäpagčh in jinäbrata mahotsäheg prayogakriya, nälan hetuni tusni tusnira padaikaccatra dewaprabhü.
- riz çäkābdi jakäryyana npati mantuk/ rin jinaindrālaya, saùkai wrulmnira riz kriyäntara lawan/ sarwwopadeçādikā, sag mokten ciwabuddaloka talahan/ çrī nätha lig nin sarāt, riùke sthânanirän dinarmma ciwalnddāreca halp/ nottama.
6. äwan/ riz sākgala pratiștā jinäwimbhātyānta riz cobhitä,
tkewan närdlanareçwari mwań ika san çri bajradewy āpupul, saz rowannira węddi rin bhüwana tuńgal/ rin kriyā mwan bratā, hyan werocana locanā lwiriran ckärcca prakāçen prajā.
Canto 44.
。 20 feet, sutuadanã.
- tatkāla çrī narendrā krtanagara muli riz budda bhawana, trāsa rāt/ duhkha härohara khadi maluyå rehnyān kaliyuga, wwantěn/ sāma-(111b) ntarāja prakaçita jayakatwaņ nāma kuhakā, nkänen bhümī khadliryyäpti sumiliha wiçeşāmri khirakhira.
- nünī luńhānira çri krtajaya rikanan çākäbdi manusa, àjñā çri parwwatādīndrasuta jayasabhan angantyana siwin, riz çäkāştekanā çästrajaya muwah unuńgwin bhümi kadiri, riz çākā triņisan/ çańkara laji jayakatwan nātha wkasan.
- sakweh nin nätha bhakti wkani wka bhațārādrindratanaya, āstam/ ri çri narendra krtanagara tken nuşântara manüt, manke pwe line san bhüpati haji jayakatwan mürkka wipathä, kewěh niń rāt/ rinakşeń kali niyata hayunya tan dadi lanā. 1 erroneous akçara ti eliminated by seribe.
NAGARA-KERTAGAMA 34
- pańdáni wrulnirer çāstra pañawaçani kotsāhan haji dañú, moghå wwantěn/ wka çri nrpati malahakhěn/ çatrwämahayu rät, ndan māntwāńgěhnira dyah wijaya panlah in rāt/ māstawa sira, ärdda mwar twarz tatar mmamppi haji jayakatwan bhrașła sahana.
Canto 45.
Metre:~~- 18 feet, a kind of dhęti.
ri pja nępa jayakatwan awa tikan jagat alilar, māsa rūpa rawi çakābda rika narāryya sira ratu, siniwiz pura ri majhāpahit/ tanurâga jayaripu, tinlah nępa krtaräjasa jayawardjana nępati.
satěwēk nępa krtarā- (112a) jasa jayawarddana siniwi, sayawākșithi maluy ātutur atisādaran umark, pada harsajan umulat/ ri payugala npati catur, duhitā nrpa krtanāgara pada tulya surawaçu.
Canto 46.
Metre: --- 19 feet, çārdalawikridita.
ndan saz çrī parameçwari tribhuwanã namágrajänindita, tansal dyah duhitā prakāçita mahādewyānulus/ rin hajön, pråjñā päramitäkya san makajayendrā dewyänindyeg raras, dya gāyatry anurāga wusu pinakādin/ rājapatnīn puri.
ndan rakwekin atmwamintiga sirān/ wwar sānak ärdapar, āpan rakwa bhațāra wişņu mamisan/ parņnahnirān tan madoh, lāwan/ ęrī narasińhämůrtti wka ri dyah lmbu tal/ suçrama, sag wirerz laga san dinarmma ri mirn boddapratiștäpagöh.
CHAPTER FIVE-KINGS35
Canto 47.
14 feet, wasantatilakā.
- dya lmbu tal/ sira maputra ri sat narendrã, na donnirän rsěp amigtiga len suputrī, na Iwir pawornni pakurn haji saikacittä, säjñäniräjña kinabehan awe suken rāt.
- riz çâka sapta jana süryya narendrā warņnān, māstwākěn ātmajanirān siniwin kaclintěn, crindreçwaribunira wira widagda wijña, rājábhişeka jayanāgara tan hanoli.
- rin çā- (112b) ka mātryarua līnaniranz narendrā, dräk pīnratișta 1 jinawimbha sire puri jro, antapurā ywa panlah rikanarg suarmma, çaiwäpratișta sira teki muwa ri simpig.
Canto 48.
Metre:--~- 22 feet, modraka.
- udah kawkas narendrå jayanāgara prabhū ri tiktawilwanägari, mwany nrpaputrikântěnira maibu san prawara rājapatny anupama, san rwa padotamer hayu banun/ rwanin ratin anorakěn/ surawadu, nātha ri jīwanāgrajanira nrpe daha sira pamuńsu siniwī.
- rin çakakalla mukti guņa päkşa rüpa madumása tapwa caritân, çri jayanāgara prabhün umańkat anhilańakěn musul ri lamajan, bhrașła pu namti säk sakulagotra ri pajarakan/ kutanya kapugut, wrinwrin ars tikan jagat i kaprawiranira san narendrā siniwī.
- riz çakakäla windu çara süryya sanz nrpati mantuk in haripada, cighra sirān dinarmma ri daļm purārccanira wişņuwimbha parama, len ri çilā ptak/ mwań i bubāt padä pratima wişņumūrtty anupama, riz sukhalila tan sugatawimbha çobhitan amoghasiddi sakala. 1 erroneous akpara ri climimated by scribe.
NAGARA-KERTAGAMA 36
Canto 49.
Metre:-- 12 feet, bhujagaprayāta.
- tuhun/ riz çäkābļendu bäņa dwi rüpa, nppe jiwāna kyāti mātā narendrā, gumanti rikan tiktamälura râjfi, pită çrī narendrā rikan sińhäsāri.
- pa- (113a) nińkahnira çrī mahäräjapatni, sirā teki mańgálya rin rät wiçeşā, sutå mantu len potrakän/ råja rajñi, sirārratwakěn/ mwan rumākșen sakāryya.
- rin āgnipwarī çāka tan çatru çirņna, saçer mwar kțäla dinon inz swabhrtya, twčknin jagadrākşaņa bwatnya sumrah, ri saz mantryanäman madatyanta wijñā.
- muwa riz çākabdeşu māsākși nabhbhi, ikan bāli nāthanya duççila nicchā, dinon in bala bhrașța sakwe nâça, ars sālwir i dușta mando wiçathta.
- an ācāryya ratnāńça nā linnirojar, tuhüjar nin san wędda pojarniräńras, katon kottaman/ çrī narendrerika rāt, apan dewawançāthawā dewamürtti.
- ikag wwa ruměńwī kathā çrī narendrä, nda yan trpti cittanya membu kabhaktin, awas pāpakarmmanya maryyānaweça, ikan duhkha rogādi mawas winäça.
- muwa pādukha mpuńku mopakşamojar, ikig panrěńö másku inanya mankã, tuměmwan hita wdyani paņditatwā, phaläninz mucap/ kasthawan san wiçeşa.
8. huwusnin sgěh sakramān arjjawāńlin,
rakawyāmwitänolihekiz swakäryya, tkan ratri sontěn/ mgil/ ri pakuwwan, kşaņeñjiz manańkil ri jör narendra.
CHAPTER 6 - THE CHASE.
Canto 50.
Metre:------ 13 feet, praharsiņs.
- (113b) warņnan/ rī nppati mahās marez paburwan, mańkat sāyuda saha bhrtya len/ rathäçwa, ńkänen nandakawana kānanātidurgga, kaywanyādbhutatara kāça muñja kirņna.
- medran tan hala balabar huwus maněńkö, läwan/ syandana madan ańrapět/ rańkōt, kedran tang wana wanaranya kagyat awri, awrg/ pakşinika mapakşa mürn khegu.
- hür niz bhrtya mawurahan matunwatunwän, ghürņnänwarņna paçurakin tasik/ guměntěr, untabnyagni nika dudug riń antarāla, säkşat kandawawana de hyan agni nüni.
- tonton tar mrga malayū ndatan wri rätnya, kewran/ wibhrama marbut harp marampak, apan mingata balabar kkarsnikeńgì, etunyäkukud umusī tàah matimbun.
- kwehnya lwir ggawaya ri gobrajäprameya, Iwir goh rin wrşabhapuräńbëk/ prakirņna, wök sšńgah gawaya lulāya çalya cihna, godeya plawaga widāla gandakādi.
- satwäsinz sahana riken alas/ pralabda, kapwātüt manah ika tan hana wiroda, kadyāhěm/ pinakajurunya tan mıgendrā, ńkāne saņdiń ika çiwā mark tan engī.
NAGARA-KERTAGAMA 38
Canto 51.
Metre:----- 17 feet, prthwi.
kşamākna patakwanin hulun i san mrgendrädipā, gati nrpatin araral gahana tol (114a) naya ndyan gěgēn, añantya juga matya riz pañadgan/ malaywā kuněn, mwań alagana denya tulya hayuyun/ dinoh tan murud.
awarnna kadi mańkanojar ikanan çrgālomark, ikan hariņa kęşnasāra ruru cihna mojar wwawa, yan i bwat i patikta tan hana muwal nayāgěgön, khalena saka rin malaywamalarolihān uńsirn.
ikan gawaya serabha wrşabha len taraksämuwus, adā wipathā kor knas tuhutuhun/ mrgālpācama, ndatar lkasanin sudirań alayü mañantyā kunaz, si mailawana darmma gěgwana malar tuměmwanayu.
mrgendra sumawur kalił paça wuwusta yuktiyagěgön, nda yan wruha mabhedakhěn sujana durjjanannñn dlčn, yan in kujana wähya solaha malaywa mańswá kunan, apan wipalañ añga patyana tkapnya tanpadon.
tuhun pwa yan i san tripakşa rsi çaiwa boddā tuwī, malaywa jugan enakâńiriñane sirân/ pandita, kunań pwa kita yat kapańgiha tkan narendräburu, añantya pati khewaläwwata huripta haywāgigu.
apan/ nppati yogya pańhañutane huripwirz dadi, bhațāra giripatyamürtti ri siră (114b) n/ wiçeșa prabhū, awas hilaña pāpanirz pjaha denirämatyana, łwi saka ri kottamāniń alabuł ri san hyaz raņu.
syapeka musuhalcwa ri bhüwana yan pade meani, tathāpi ri sira tripakșa mariris/ wan andoh wawan, pitowi haji yan ta katmwa niyatäku kawwat/ hurip, ndatan muwaha satwajäti phalaniz pjah denira.
CHAPTER SIX-THE CHASE 39
Canto 52.
Metre: 12 fect, tołaka.
- kadi mojara kunwa kitan papupul, wkasan parń añhada yan/ humark, bala peka sahāstra kaduk maburu, pinagut nin açrnga maluy malayü.
- tucapa maniawāçwa parn maburu, tinujunya waräha sěn mapupul, kasihan karawannyan aneka pjah, rinbut saha putra tatan/ pabisã.
- manalandañi teki karünnya masö, saka pāt lima bhinna magög maruhur, ampah ta tutuknya mabár ri mata, padā rodra sihuz nika tulya curik.
- ikanaz ęwana mamuk kinarātnya pjah, hana rantas iganyar gulünya pgat, rinbut muwah alwani malwan arok, papagutnya bañun laga rodra jmur.
Canto 53.
Metre:~~~ 17 feet, wiläsint.
- tucapan aburwanůt hariņa mañjańan silih uhuh, sasikhi winänswan/ ginayur angayor gěyuh alon, laku nika pan/ kē- (115a) noru rudira drawādrs ańběk, dudun asakit/ kne pada pinäda mawyat anibä.
- apulih ikaß balätri saha tumbak akral añusī, atunah ikan knas timuta mañjańān/ Iwan ika bāp, apuliha hikaz wişāna gawayädi satwa magalak, bubar alayü bala nrpati kagyat alwań iniwud.
NAGARA-KERTAGAMA 40
hana manusir jurag sukět aliņdunan/ tahěn agön, dudun umanek mareg pan arbut/ ruhur kaburayüt, kasihan ikan musir kkayu rumańkarańkal umaluy, kaparpčkan/ wtisnya winisäņa kagyat akidat.
kşaņa para mäntry aneka saha wähanāçran apulib, amatar anüla manduk anuligy amánçlěm anuja, karaņanikan wisabi malayü grběgnya gunrh, tinut inusinuyälwań ika kirņna cirņna rinbut.
wiku haji çaiwa bodda hana milw anumbak aburu, ginluran in tarakșa malajöń tinût mañudidin, lali rin upakriya ńiga nika tan suçila ta kuněn, tumut aniwö kawāhyan alupān huwus/ ktawarā.
Canto 54.
Metre:---~ 19 feet, çārdalawikridita.
warņnan/ çrī naranätha sämpun umanek/ rin syandananinditä, çobhātyanta ruhurnya patya tikanan sapyämatěk nirbhaya, (115b) muńsi madyanikar wanāntara manüt/ burwan siń ande takut, etunyálaradan/ mgat bala parańdoh tan çawänyālayū.
käryyan sükara krşpaçãra ruru cihnāinya mańgön bhaya, tandan çrī nrpatin/ mawāhana turańga nüt/ riyātryälayü, mäntri taņda bhüjanga kapwa san umungwin açwa milw aburu, bhraştar satwa dinük/ tinumbak inirās kinris pja tanpagāp. 3. årddālwā maratā lma tuwin alas/ rköd ri sornyāpadan, etunyan hariņätidurbbala tinüt/ saglisnya denin kuda, tuşłämbēk/ nrpatīn parāryyan anada mantri bhüjańgomark, mājar solahirān/ pakolih irikan solihnirāńde guyu.
CHAPTER 7- THE RETURN.
Canto 55.
Mctre:~~~~-~- 24 feet, kind of sanuskrti.
- awicaritan gati npati yan/ maburu jnök i rāmyanin giriwana, hanan umulih maren kuwukuwü maluy amawa ri san para nrpawadü, kadi lariniņ macankrama hanan kadi tumkani rājyaniz ripukulā, wruhira ri doşanin mrga tatar/ wyasana siran ahinsadarmma gin-gö.
caritan ulahnirān madan umantuka maněn i kalańwanin swanāgara, krama çubhakäla mańkat ahawan/ bañu hańēt i banir/ mâwah
[talijuñăn, amgil i wwawwan irikaz dina (I16a) mahäwan i küwaräha ri cloz, mwań i dadanār ggarantań i pagör talagā pahañañan/ tkekha [dinunug.rahina muwal ri tämbak i rabut wayuha ri balanak linakwan alaris, anuju ri páņdakan/ ri bhaņarāgiņ amgil i datěn nire padāmayan, maluy añidul/ maulwan n umare jajawa ri suku saz hyan adri
[kumukus, mark i bhațãra darmma saha puspa pada paçaha garjjita wwań [umnulat.
Canto 56.
Metre: -- 18 feet, a kind of dhrti.
- ndan tińkah nikanar sudarmma rin usāna rakwa karńö, kīrtti çrī ktanāgara prabhü yuyut nareçwara sira, těkwān rakwa sirānadiștita çarira tan hana waneh, etunyag dwaya çaiwa bodda sar amüja ńüni satatä.
NAGARA-KERTAGAMA 42
- cihnan caņdi ri sor kaçaiwan apucak kaboddan i ruhur, mwar ri jro ciwawimbha çobhita halpniräparimitä, akşobhyapratime ruhur mmakuța tan hanolyantikā, sanke siddinirān/ wināça tuhu çünyatatwaparamá.
(Between canto 56 and canto 57 the double pada is missing.)
Canto 57.
Metre:~~~-~--~-- 18 feet, mahämalika.
I. hanā māta karnő těpēk/ saą hyań akşobhyāwimbhan/ hilar, prakaçita pada pādukha çri mahāgurwi räjadikã, sutäpa çuci çuçila boddabrata çrawanāninditã, anupama bahuçisya sâmpun maciryyan mahäpaņditä.
2. sira (116b) ta mahás atīrtha seccāmgil/ riz sudarmma dałm, praņata mark i san hyan arccātibhaktyāńdarñastuti, yatan amuhara çālyani twasniran sthāpakānançaya, ri wnañanira bhaktya ri hyan ciwárccātañă naksama.
3. muniwara mawarah sire tatwa san hyag sudlarmmen dańü, mwań i hananira san hyan akşobhyawimbhātisüksme ruhur, ryyulihiran umaluy/ muwah manhiněp/ rin sudarmmomark, salahāça kawnan sirän ton/ ri mukşa hyan ńārccälilarz.
4. pilih anala çarārkka rakwa çakābde hyań ārccan hilan, ri hilañira sinämběr in bajraghoşa sucaņdi dałm, pawarawarahirary mahāçrāwakāwas/ ndatan sańçaya, pisaninu waluya dārmma tkwan kadohan huwus.
5. aparimita halpni tińka nika swarggatulyänurun, gupura ri yawa mekala mwan balenyāçaka pwādikā, ri dałm inupacăra sěk nagapuspâněr, prasama wijah arümpukan/ çārasan stri daļm näågarī.
6. pira kharika lawas narendrān/ sukhäcańkramāpet lañö, ri wulu daça tațāka mendal pakisnyānjrah i jro bañu, pinaraniran amūrwwa sanke suçlarmmāńkěn arkkäpanasan, mwan umara ri pakalwañan/ tüt jurar (117a) seccaninz twas ginön.
CHAPTER SEVEN-THE RETURN43
Canto 58.
Metre:-~~- 20 jeet, a kind of krti.
- warņnan i sanira rirz jajawa rir paçāmeyan ikar dinunun, mandë cüngran apet kalañön/ numahās in wanadeçänön, darnma karsyan i pāręwanin acala pawitra tikan pinarān, râmya nikān panunan luralurah inikhötnira bháşa khidur.
- sämpuniränlńěn eñjiń atihan ikanan ratha sämpun adan, mańkat añulwan i jönniń acala mahāwan sakhamārgga daù, prāpty amgil/ ri japān nrpati pinapag in balasańghya datan, siń kari ri pura moněn i parkhan ikān pada harşa mark.
- kāla dlawul tiga tar diwaça ri panadah nrpatin mapupul, mükya nareçwara räma haji khalih umungwatital pinark, sar nrpatī matahun ri paguhan i hiriz ngpatīn tan adoh, kāpwa sadämpati soway i panadahirekana tan/ wuwusēn.
Canto 59.
Metre:~-- 17 feet, narkułaka, rajanī.
- narapati mańkat eñjiń awan sakathän lumaris, rakhawi lumāryyanimpan i rabut tugu lan/ pañirin, suměpěr in pahyañan/ katěmü tan kulawanclwapupul, paça masgěh mupākşamaknalpanikān dununön.
- nrpati halintań i banasara mwan i sańkan ado, datń i pamingir in pura pilih ghatita rwa hurwus, sakahnů sök lěbuh nika gajāçwa padātyasusun, ki- (117b) mutarz maran kbo gaway apandarat ārdda pnuh.
- khadi tinita lari sakrama yan padulur, nrpati pajan saha priya sabhrtya sirãn rumuhun, nępati ri lasěm ri wuntatira manka ta muwal tan adoh, rathanira khapwa çobhita maweh sukhanir lumihat.
NAGARA-KERTAGAMA 44
narapati ri dahà nrpati ri wěńkěr umungwi wugat, npati ri jīwane wuri sabharttę sabhrtya tumüt, makapamkas/ ratha nrpati kirņna sapaņța pnüh, pirań iwu khapwa sayuda tikan bhața mantry añiriz.
tucapa tikar wwan in lbuh atämbak i těmbin atip, atêtěl ayöm añanti ri halintana san nrpati, daraçara tar waü mtu mareń lawan atry arbut, hana kahuwan salämpur i ghanasnikha yar palayū.
ikanań ado grhanya marbut/ khayukaywaruhur, makaburayüt ri pān nika rarātuhå manwam atöb, hana tirisan lirar ywa pinaneknika tan panahā, sahaja lalin katon/ pijěr anona juganz kinire.
ri datńiran narendrā kalaçanka humunz mabaruz, sahana nikan wwan in lbuh uměņěk ars mârarm, ri kahaliwatnirātrik/ tikanaz manirinz rin untā- (118a) t, gaja kuda garddabhoştra guluñan/ gumulunz tan an.
Canto 60.
Metre:--- 12 feet, abhinawatāmarasa.
ikań adarat/ bala peka marämpak, pipikupikul nika kirnna ri wuntat, mirica kasumba kapas kalapa wwah, kalar asěm pinikcul saha wijyān.
i wuri tikar mamikul abwat, khapasah arepwan arimbit anuntun, kirikirik in tńěn i kiwa běñcit, pitik itik in kisa mewěd arańkik.
sasiki pikulpikulanya maghaņtah, khacu kacubuz buń upih khamal anwäm, tapi kukusan haruda dulan uswān, lwir anurutuk/ çaranya ginuywan.
CHAPTER SEVEN-THE RETURN 45
- nrpati par datń i pura warņnan, tlas umuli ri dalmira sowan, atutur i solah-hulahnira nüntěn, asin anukāna para swa ginön twas. (Between canto 60 and canto 61 the double pada is missing.)
CHAPTER 8 - PROGRESSES SOUTH.
Canto 61.
Metre:----~--~ 13 feet, a kind of atijagat.
- luńhaz kāla nrpati tan alawas rig räjya, präptan çākha dwi gaja rawi bhadran māsa, ńkā ta ęrī nätha mara ri tirib/ mwar sömpur, burwan sasök/ hyalas ika dinwan Iwannyākwe.
- ndan ri çakha tri tanu rawi rin weçāka, çrī nātha müja mara ri palal sabhrtya, jambat sin rāmya pinaranirān/ länlitya, ri Iwān wěntär mmanuri balitar mwan jimbe.
- jañjan sańke (118b) balitar anidul tüt/ märgga, sěnkān/ poryyan gatarasa tahěnyādo wwe, ndah prâpten lodaya sira piran râtryäńher, çakte rümnin jaladi jinaja tüt pingir.
- sah sańke lodaya sira mañanti ri simpin, swecchänambyämahajöna ri san hyan darmma, sāknin prasanda tuwi hana dohnya nulwan, nā hetunyān/ bañuněn añawetan matra.
Canto 62.
Metre: -- 20 feet, a kind of kęti.
- mwaz tekan parimaņa tapwa pinatüt wyaktinya läwan praçāsti, hetunyān tinapan/ samāpa dliněpan/ pürwwādi sāmpun tinugwan, ndan saz hyan kuți rin gurungurun ināmbil/ bhümya san hyan
[sudarmma, gontor wișņu rare kabajraçaraņekā panhli çrī narendrā.
CHAPTER EIGHT-PROGRESSES SOUTH 47
- yyäntuk/ çrī narapaty amārgga ri jukuz jo yānabajrān/ pamürwwa, präpta räryyan i bajralákşmin amgil/ ri çürabhâņe sudarmma, eñjię yyānkatirān/ parāryyan i bkl/ sontěn datěn rig swarājya, sakweh sanz manirinz muwa tlas umantuk/ riz swaweçmanya sowaz.
CHAPTER 9- RAJAPATNI.
Canto 63. Metre:----~ 21 feet, sragdharā.
eñjiz çrī nātha warņnan/ mijil apupul awel sewa riz bhrtya māntri, āryyadinyan markh/ mwan para patih atathā rin witänan palingih, ńkā sar mā- (119a) ntryāpatil wīra gajamada mark
[saprapamyádarojar, an wantēn/ rājakāryyālihulihn ikanag dāryya haywa pramāda.äjñā çri nātha saz çrī tribhüwana wijayottungadewī .... çraddā çrī räjapātnł wkasana gawayn/ çri narendren kadatwan, siddänin kāryya riņ çäka diwaça maçirah warņna rin bhadramāsa, sakweh çrī nātha rakwāwwata tadah iriněn de para węddamantrī.
- nāhan liz san sumantri tka subhaya mawe tuşta ri çri narendrā, sontěn prāptomark tan para dapur aputih sujyanādinya wijñā, mwan mantry āsiz wine thānya suruhana makādyāryya rāmādirāja, tan len gön nin byayänu sinadasada ginoști harp/ çri narendrä.
- byātitan me tkan bhadrapada ri tijmnin çräwaņo teki warņnan, sakwenyan citrakārā nikanikčl amańun/ sthäna sińhen wanuntur, düdwarz mälad/ wawan bhojana hulcubukuran/ mwar tapěl saprakära, milwan paņde dadap/ kāñcana rájata paclewěr mmatämběh
[swakāryya.
Canto 64. Metre:------ 19 feet, çärdalawikridita.
- ndah prāptar çubhakhala sāmpun atitah tekan sabhänindita, ńkâne madya witäna çobhita riněnga lwir prisadyāruhur, tungal tar mabatur çi- (119b) läsaka rinaktärjja wuwuz hinyasan, saçryāpan/ paa mungwi sanmukha nikan sińhäsanātyādbhutä.
CHAPTER NINE-RAJAPATNI49
- kulwan maņdapa sapralamba winañun/ sthänã narendräpupul, lor tekan taratag/ piņik miděr amürwwātumpatumpa wugat, strīnin māntri bhüjanga wiprań inahä talphanya sämpun pěpěk, úkäne dakșiņa bhrtyasańghya taratagnya sańkya kīrnāsusun.
- ndan tinkalł ni gawe narendra wkasiz sarwwajñapūjāțikcā, sakwe sag wiku bodda tantragata sākșiz maņçalā lekanã, mükyā sthäpaka san purohita maşadpāde sucarmme nadi, labçļāwega çuçilā satwika tětěs/ rig çāstratantratrayā.
- sañke węddanirän/ sahaçramäsa rin swotpatti mańgög tutur, wwantěn hinanirez swakāya khimutarz såtçisya makweh mark, nkā mpunkwinz paruha prasidça patanan lämpahniren mandalä, mudrā mantra japānut udara minuștyānde těpētnirz hiděp.
- tangal pinz rwawias maniñjěm irika swal sutrapäteniwö, mwan homārccana len pariçramã samāpte prāptanin swal muwal, saz hyan puspa yinoga ri wni linakwan/ supratistakriyā, pöh nin dyana samādi sidi kinnākěn de (120a) mahāsthäpakã.
Canto 65.
Metre:----~ 23 jeet, jagaddhita.
eñjiz pürņnamakäla kâlani wijilnira pinark i madyanin sabhā, ghürņnaz kähala çāńka len padaha gāñjaran i harp açańkya
[mazdulur, riz sińhäsana çobhitäruhur/ mänuşa kahananirān/ winūrșitā, sakweh sar para sogatänwam atuhá tlas apuphul/ hamüjā sakramā.ńkä ta çri nrpatin/ parą mark amuspa saha tathanaya dāra sādā, milwaz mantry apatih gajamada makädinika pada masomahän mark, mwar mantryâkuwu ritz pamingir atawā para ratu sahaner
[digantarã,
sămpunyān/ pada bhakty amürșita palingihan ikā tinitah
[yathākramā.
50NAGARA-KERTAGAMA
çri nâtheg paguhan sirekhi rumuhun/ humaturakěn anindya bhojanã, san çri handiwa handiwa lwir i tapěl niran amawa duküla len/ sěrh, çri nāthen matawun tapělnira sitawrşabha hanam amiņda nandinī, yekāmětwakěn ārtha bhojana mijil/ saka ri tutuk apürwwa tan/
[pgat..sag çri nätha ri wěnkěr apněd awawān/ yaça pathani tadanirādikā, sarwwenda racananya mülya madulür danawitaraņa wartta rin
[sabhā, çri näthen tumapěl tapělnira kan endah araras açarira kâmi- [(120b) ni, käpwā teki matungalan/ dina sirän pawijil i kawicitraninz manah.mukyā çrī narapatyapürwwa giri mandara wawanira bhojanädbhutã, kälanyān/ pinutěr tapěl/ wiwuda daityagana miděr ars twasin
[mihät, Imborätyaya gönnya kähinawa polaman ańbčk aliwran andulur, kādyāgral mawěr tkapni bañiunin tasik aměwěhi rāmyanin sabhā.ndan nankěn dina salwirin tapěl asing [wih adika niwedya donikā, striniz mantry upapatti wipra dinumän/ sakari nikha duwěg
[matungalan, mwarz saz kşatriya wançawa npati mukya sira rinawčhän [sasāmbhawā, len sańkeı wara bhojaneděriděr edran i sabala narendrā rin sabhä.
Canto 66.
Metre:---~~--- 25 feet, a kind of atikęti.
- eñjiz rakwa khapiz němı in dina bhațāra narapati sabhojanākrama
[mark, mwan san kşatriya saz paāclika pnu yaça bukubukuran riněmbat [asusun,
dJarmmāclyakşa kali sirekhin awawan/ banawa pada winarņna
[bhawakha khiduz, gönnyā lwir tuhu phalwa goz bubar agěnturan ańirin aweh [rsěpnin umulat.
CHAPTER NINE-RAJAPATNI51
- rākryan/ san mapatil gajamada rikan dina muwah ahatur
[niwedyan umark, (121a) stryāngöz çokha tapělnirärjja ri hěhin bhüjagakusuna [rājaçāçrańawilt, mantryāryyäsuruhan/ pradeça milu len/ para dapur ahatur [niwedyan añirin,
akwel Iwirni wawanya bhojana hanan/ plawa giri yaça mätsya
[tanpa pgatan.
atyadbhüta halpni käryya naranātha wkas i wkasiz mahottama
[dahat, äpan rin dina sapta tan pgat tikar dlana waçana sabhojanāparimitā, lumre san catur açrama pramukha san dwija milu para mantry [asańkya kasukhan, kahyunhyun/ juru samyämalwań atpa tkap i larih ika Iwir āmbut [umili.sar sök tekhan anińhanińhali sakerz daçadikh atětěl atri tanpa
[ligaran, tinkal nin pasabhān/ lawan saù ahatur ttadah atiki tinonyan açran [arbut, ęrī râjyā rikanan witäna manigel bini hini juga tan maninhali mark, käpwä lingih atiņdih aglar ańběk hana lali rin ulah kawönan umulat.säsiz käryya naweha tusta rikanaz para jana winañun nareçwara
[huwus, nan widwāmacañah rakět rakět añanti sahäna para gītada pratidinã, ānyāt/ (121b) bhāta mapatra yudda sahajan maglaglapan anghyat [andani pacěh, mükyaz dāna ri salwiriz manasi tan pgat amuhara harşanin
[sabhūwanã. Canto 67.
Metre: - 20 feet, a kind of krti.
- yāwat/ mańka lleas narendrā magawe çraddäńiwō saz paratra, täwat tan/ pakawaņdya kańdanin sukhe çrī rājapatnin kināryya, ästwäńdadyakna ryyanugrahanire swasthānyaděg/ çrī narendrã, san erī råjasanāgarāstu jayaçatrwáhiñanar candra sâryya.
41300
NAGARA-KERTAGAMA 52
eñjin kāla atan mamüja para bodçānürakěn san pinūjā, prajñáparimitä tmahniran umantuk/ rī mahäbudaloka, saghyaz puspa çarira çighra linarüt/ sāmpun mulił sopakāra, sakwel cāru gañjaran tuwi dinüm/ lumrerikan bhrtyasanghya.
Hłā çüdda mana narendrä ri huwusni kāryya noraz wikhalpa, ańhin darmmanireki pinrih i kamal paņdak/ ri dadyanya pürņna, tkwān/ sämpun abhümiçüdla rikanan çakāgni saptārkka ńüntěn, san çri jñānawidin lumakwani t-hēr/ mabrāhmayajñan pamüjā.
Canto 68.
Metre:----- 19 feet, çārdalawikriita.
nähan tatwanikan kamal/ widita denin sämpradäya sthiti, mwan çri pañjalunātha rin daha tě- (122a) wěkniz yāwabhūmy/
[âpalih, çri airlanghya sirândani ryyasihirān/ panak/ ri saz rwa prabhü.*wwantěn bodda mahäyanabrata pgat/ riz tantra yogiçwara, san muńgwin tah i ęmaçâna ri lmal citrenusir nin jagat, sar präpter bali toyamärgga manapak/ wwainiz tasik nirbhaya, kyātiz hyan mpu bharada woa ri hatitādi trikālāpagëh.
rähyan tekhi pinintakäsihan amarwan bhümi tan langhyana, ińānyeki tlas/ cinihnanira toyer kuņdi sańken lañit, külwän/ pürwwa dudug riń ärņnawa maparwan lor kidul tan
[madoh, kädyādo mahlět/ samudra tēwěkin bhâni jawa rwa prabhū.ńkai riņ tik/tiki wrkşa rakwa sutapārāryyan/ sańken ämbara, nan deçen palunän tikar pasalahan/ kuņdi praçästen jagat, kāņděg/ deni ruhur nikar kamāl i puñcaknyāńawit/ ciwara, nā hetunya sinäpa dadyalita těkwan/ mungwiri pântara.
*) this stanza has only 3 verses.
CHAPTER NINE-RAJAPATNI53
- tügwāngõh nika támbayin jana padārs mintarer swäsana, etünyān/ winańun sudarmma waluyag bhümi jawätungalā, sthityārāja sabhümī kawruhananiń rāt (122b) dláha tan lińgara, cihnā çri nępatin jayer sakhalabhümin/ cakrawartti prabhü. (Between canto 68 and canto 69 the double pada is missing.)
Canto 69.
Metre: --- 20 {eet, a kind of kęti.
- prajñāpārimitāpuri ywa panlanin rāt/ ri sanhyag sudarmma, prajñāpāramitäkriyenulahakěn/ cri jñānawidyapratistä, sotan/ paņdita wrdda tantragata lāblaweça sarwwāgamajñā, sākşat/ hyaz mpu bharaçla mäwak i siräńde trpti ki twas narendrā.
- mwan taiki ri bhayālanö ngwanira sar ęrī rājapatnin clinarrmmā, rahyan jüānawidinutus/ muwah amüjā bhūmi çuddä pratistā, etūnyān manaran/ wiçesapura khārarubhānya pinrih ginön twas, mantryāgön winkas/ wruherikha dmuąz bhoja nwam ūtsāha wijñā.
- lumrå sthänanirãn pinüjā winanun/ caityädi rinz sarwwadeçä, yāwat/ waiçapurī pakuwwana kabhaktyan/ çrī mahārājapatní, añkěn bhádra sirān pinüjaniz amatya brähmā sakwelnya bhakti, müktī swargganirān/ mapotraka wiçeșan yäwabhümyekhanātha.
CHAPTER 10- SIMPING.
Canto 70.
Metre:~
17 feet, hariņi. 1. irikan anilāșțānal çāka npeçwara warnaněn,
mahasahas i simpiù sazhyan darmma rakwa sirälihěn, saha widiwidānāsin lwir/ nin (123a) saji krama tan kuran, prakhaçita san adyaksämüjäryya rājaparäkrama.
- rasika nipuņer widyā tatwopadeça çiwāgami, sira ta mañadișãne sar çri nrpa krtarājasa, duwěg inulahakčn taz präsāda gopurā mekāla, prakaçita sań āryyānāma krun prayatna wine wruha
- npatin umulil sanke simpiz wawaz datěn ig purã, prihati tkap in griz saz mantryādimantra gajamada, rasika sahakāri wrddyāniz yawäwani rin dańü, ri bali ri saderz wyaktinyantuknikänayakěn/ musuh.
; CHAPTER 11 - GAJAH MADA. 4
Canto 71.
Metre:~~~~-~- 23 feet, açwalalita.
try anin ina çäka pürwwa rasikan/ pamańkwakn i sabwatin
[sabhüwana, pjah irika çākābda rasa tanwināça naranātha mār salahaça, tuhun i kadiwyacittanirn tan/ satrsnam asih i samāsta bhüwana, hatutur i tatwanin dadin anitya puņya juga tarz ginön pratidina.kunan i pahěm narendrā haji ränä san prabhü kali sireki pinupul, hibu haji san rwa tansah awawānuja nrpati karwa saz priya tumüt, gumunita sarz wruherz gumuņadoşanin bala gumantyane san apati, linawělawön datan hana katrptinin twas amanun/ wiyoga sumusuk.
- ap- (123) pati sumimpěn in naya tatan kagantyana kta sumantri
[mapatil, ri taya nikag gumantya yadi kewčhanya tikananz jagat pahalalun, ńhin ikan amātya sādwajara sarwwa käryya satate narendrā pilihěn, pituhančn in mucap kirakira wruhen parawiwoda tanpa nüsara.
NAGARA-KRRTAGAMA 56
Canto 72.
11 feet, swagata.
manka hīńaniz pahömnira guptā, pönyalap/ knanirän pawiweka, wędamāntri pinili ta sań âryya, ātmarāja makanāma pu taņdi.
tansah indika narendrā sań āryya, wira maņdalika náma pu nāla, sāwasādu hitanigraha wijñā, mañcanāgara manama tuměngug.
3. tusnin ādiguņa wira susatya,
nityasădipatinin bala mańdon, nan digantara manāma rin dompo, bhrașa denira sěk anaglwań i çatru.
rwä ta wastuninz wangädisumantri, aştapadla haji donika tan len, mawwate sarusitiz wyawahära, ndan makeriña sumantry upapatí.
san pati dami tikarg yuwamantri, san hinatyan i dalm/ pura tansah, mwaz patih tikan anāma pu singhā, säkşya rin sabha wkas naranätha.
an mankana tital naranātha, trpti lańgěn hapagöh tikanag rā- (124a) t, satya bhakti nika mańkin atamběh, keçwaran haji dumel nika mańkã.
!
CHAPTER 12.DOMAINS.
Canto 73.
Metre:-~-- 22 feet, madraka.
I. ndan/ npa tiktawilwapuraräja mankin atiyatnā nīti riń ulah, rin wyawahára tan hana khasiúhin in hati sapöhnin agama tinūt, tan dadi pākşapäta yat aweh wibhüti saniruktya rin jana kabeh, kirtti ginönnirän wruh iń anägatädi tuhu dewamürtti sakāla.
2. ńkā tikanan suçarmma haji suk ni sar tuhatuhā nareçwara dañü, sälwirika turun pinahuwusnirenapi rinakşa piurih iniwö, siz katayan/ praçāsti winkas/ praçāstyana ri sag widagda rin aji, sthitya phalanya tanpa tmaha wiwáda tumuse satusnira hlém.
3. kwenikananz sudarmma haji kaprakāçita makhadi rin kagněñan, Iwir nikanan manādi tumapēl/ kidal/ jajagu wěwawěłwan i tudan, mwar pikatan bukul jawajawäntan antaraçaī kālaz brat i jaga, len balitar/ cilährit i waleri baběg i kukap ri lumba i pagör.
Canto 74. Metre:---~ 13 feet, praharșiņã.
- mukyăntahpura sagalāthawā ri simpiz, mwan çri rańgapura muwa rin buddi kuñcir, prajfiāpāramita puri hañar panamběh, mwan tekan ri bhayalanö duwěg kinäryya.
- (124b) nā tan darmma haji wilar saptäwinça, rin sapta dwija rawi çāka bhadramāsa, kapwāmātya nipuņa tar wine matuńgwa, łäwan/ sthäpaka wiku räjya çāstrawijña.
58NAGARA-KERTAGAMA
Canto 75.
Metre: - - 20 feet, a kind of kęti.
ndan saz mantri wine wruhá rika kabe sań āryya wirādikāra, darmmādyakșa rumakşa salwir ikanar darmme daļm tan pramāda, dirotsäha nitya kuminkin i swasthā parārttha san çrī narendrã, tan/ mükti phalanin swakäryya ri gěñany utpatti san hyan
[sudarmma.len tan dlarmma lpas paclekana rinakşāděgnya de çri narendrã, çaiwadyakşa sira wineh wruha rumakşa parhyañan/ miwan kalagyan, boddādyakşa sireki raksaka ri sakwelniz kuți mwaz wihāra, mantrī her haji tan karsyan iniwönyān/ rakşeka san tapaswi.
Canto 76.
Metre:---~~- 25 feet, a kind of atikrti.
I. lwir ni (larmma lpas/ pratişta çiwa mukya kuți balay i kañci len
[kapuluñan, roma mwan wwatan ięwaragrha phalabdi tajur i kuți lamba len/ [ri taruņa, parhyañan kuți jäti candi lima nilakusuma harinandanottama suka, mwan präsāda hajī sadan muwah i pańgumulan i kuți sańgrahe [jayaçika.
- tan karyya sphațikeyan i jaya manalwi haribhawana caņdi (125a)
[wuńkal i pigit, nyü dante katude srañan/ kapuyuran jayamuka kulanandane † [kanigara, mbut lan wuluhěn muwalı ri khinawöz mwan i sukhawijayāthawā [ri kajaha, campěn/ mwan ratimânmathäçrama kula kaliń i batu puti tekha [paměwěh.
CHAPTER TWELVE-DOMAINS59
Iwirnin darmma kasogatan kawinayanu lpas i wipularäma len kuți
[haji, mwan yānatraya rājadanya kuwunātha surayaça jarak/ laguņdi [wadari, wewe mwan packan/ pasarwwan i lmal surat i pamaņikan/ [sraian/ pañiktan, pañhapwan/ danmalar tpas/ jita waņnaçrama jnar i samudrawela [pamulu.baryyan namrtawarddani wtiwtih kawinayan i patěmwan in
[kanuruhan, wěńtal/ wēńkěr i hantěn in bañu jikěn/ batabata pagagan/ sibok/ [paduruñan, mwar piņçlätuha len/ tlaz surabha mukyanika ri sukalila tapwa [paměwěh, tan warnnan tikanaz mañanwaya ri pogara ri kulur i tańkil ādi [nika sōn.
Canto 77.
Metre:------- 20 feet, a kind of kęti.
- nähan muwal kasugatan/ kahajradaran akrameka wuwusěn, i çākabajra ri nadi tada mwań i muku ri sāmbań i tajuz, läwan tań amrtasabha ri barbańirī boddi (125b) mula waharu, tämpak/ duri paruha tangjare kumudaratua nandinägara.
- len tan wuñañjayå palaņdit ankil asah in samicyapitahěn, nairañjane wijayawaktra magnn i poyahan/ bala masin, ri krat lěmah tulis i ratnapankaja panumbañan kahuripan, mwar ketaki talaga janbale junul i wişņuwāla paměwěh.
- len tekan budur wwirun i wuńkulur mwań i manańgun i watu kura, hajräsana mwan i pajambayan/ ri samalantěn in simapurã, tambak laleyan i pilańgu poh aji ri wańkali mwań i běru, Imbah dalinan i pañadwan ādi nika riz pacaccan apagõh.
60 NAGARA-KERTAGAMA
Canto 78.
Metre:----~--- 19 jeet, çärdalawikridita.
- lwir niz larmma lpas karşyan i sumpud/ rupit/ mwanz pilan, len tekan pueañan/ jagaddita pawitra mwar butun tan kasah, kapwā teka hana pratișta çabha len linga praņáläpupul, mpuńku sthāpaka saz mahāguru paněngul ni sarāt/ kotama.
- yekiz darmma lpas/ rinakşa mapagöł rin swakramanyenz dańü, milwar sima ta pratișta pinakädinyan/ swatantra sthiti, bańwan tuńkal i siddayatra jaya len siddāhajön Iwa (12áa) kali, twas/ wäçișta palal padar sirinan adinyan kaçewänkurän.
- wañjan bajrapure wanora makduk hantěn/ guhā mwar jiwa, jumput/ çobha pamuntaran/ baru kaboddāńçan/ prakäçottama, kajar ddāna hañia turas/ jalagiri cěnțiz wkas/ waņdira, wandayan gatawan kulampayan i tälädinya kaşyańkura.
- carmmárșī sawunan/ bla juru siddar srāñan waduryyāglan, gandätrp haraçāla nampu kakadaz hajyan gahan rin jagat, sīmā nadyabhaye tiyan pakuwukan/ sīmā kiyal/ mwan çueī, tan karyyaz kawirī barat/ kacapañan/ ywāngěhnya simäpagöh.
- len sańkerika wańça wişņu kälatin batwan kamansyan batu, tangulyān/ dakulut galuh makalaran/ mukya swatantrāpagöh, len tar deça mdar hulun/ hya i paruz luńge pasajyan kělüt, anděl mād paraçlah gnön pañawan ādinyan luput rin dañū.
tan warnan tikanar kalagyan anlat/ rin sarwwa deçerz jawä, läwan tarz kuti sapratișta milu tar tanpa prātistāpagöh, ndan/ bhedanya kasańghikän/ sthiti kabhüktyanyān sake nägara, (126b) mwar kasthâpakan ungwanin lumagi lagy amri kriya
[mwan brata. 9len tag maņçlala múla sāgara kukub/ pürwwasthitinyeniwö, tan karyyatz sukayajñia kasturi caturbhaşmeka liz san śī, katyāgan/ caturaçrame pacira bulwan/ mwan luwan/ we kupan, akweh lrānya mañaçrayen thani lawan/ jangan/ prasidder jagat.
61 2
CHAPTER 13- ORGANIZATION OF THE CLERGY. 4
Canto 79.
Metre:----- 21 feet, sragdhara.
I. sāmpun tar sarwwadeçen jawa tinapak aděgnyeki ünin linakwan, darmma mwan sīma len/ wança hilahila hulun hyar kuti mwar
[knlagyan, sakwenin sapramăņa pinagěhaknasin nispramaņa gin-gwan, māntuk/ rig deça bhrtyan sinalahakn i san ńäryya râmādirâja.
+2. ęri nâther wěnkěr otus manapakā rikanar deça sakwelnya warnan, ęrī näther siúhasäryy otus anapuka ri gönnin dJapur saprakära, kapwägögwan/ patik/ gundala siran umiwö käryya tan lambalanuba, hetunyay yäwabhümy ätutur in ulah anüt/ çaçâna çri narendrā.
- ńkā tan nüşantare bāly amatěhati sācāranin yāwabhümi, darmmā mwan çrama lawwan/ kuwu tinapak aděg/ nyeki sampun
[tininkcah, san boddädyakşa muńgwi badahu- (127a) lu baçahalwāz gajah [tan pramāda, wruh ri kwehniz sudarmme kasugatan inutus/ șri narendrān/ [rumakșã.
Canto 80.
Metre:-~-- 22 feet, madraka.
- lwir nikanaz kasogatan i bāáli kādikaraņan/ muwa kuți hañar, lāwan i pūrwwanāgara muwah wihära bahun ādirajya kuturan, nöm tikanan kabajradaran üttama hin i wihāra taz kawinayan, kirņna makadiń āryya dadi räjasanmata kuținya tan wicaritan.
62NAGARA-KERTAGAMA
- milwa tikaß suçarmma ri bukhit/ sulan lmah i lampun anyawasuçā, kyātyañaran tathágatapura grhaswādlara supraçästin anatöb, bhyoma rasākka çāka diwaçanya suk/ nrpati jiwāneçwara daññ, wędda sumantry upāsakań abhümiçüdda t-hēr apratistan inutus.
- salwir ikan swatantra tuhu sapramaņa pagöh tkap narapatí, kirtti san ādi sajjana çākäwakhanya ya rinakşa mogha tinñöt, mańka juga swabhawa sań inuttama prabhü wiçeşa digjaya wibhūh, nyāma muwal rinakșa sahanäni kirttinira deni san prabhü hlēm.
- mwan makadon/ katona taya ni durätmaka rikan sablümi kacaya, hetu nikan pradeça tinapak/ tinutlas awalr samudra jinajab, (127b) sthityaniraß tapaswi sahanen pasir wukir alas/ pradeça
[kasnět, trptyamiwö tapa brata samādyanambyakn i haywaniz sabhüwana.
Canto 81.+
Metre:---~--~- 17 feet, a kind of atyasti.
- gönnyārambha nareçware pagēha san tripakșe jawa, pürwwäcäranirer praçästyalana tag rinaksan iwö, kotsâhan haji yatna donira wine patik guņçala, tan wismrtyanirer carādigama çikşa len/ çaçãna.
- nähan käraņa san caturdwija padäñusir kottaman, wipra mwan rși çaiwā boddā tgěpin swawidyātutur, sakwe san catur açrama pramukha san catu bhaşma sök, kapwā teka tumuńkul inz brata widagda rin swakriyā.
ńkā sakwenira san caturjjana padāsthitinz çaçāna, mantri mukya san âryya karwa nipuņez kabhüphälakan, kryan/ kryan/ kşatriya wańça len wali suçilā yatnen naya, milwan weçya sabhümi çüdra jnēk swakäryyāpagõh.
一yekan janmi catur sujanman umijil/ sakenz hyan widī, linnin çāstra wnar sagatyanika de narendren pura, kapwekāpagěh in swaçilā kimutang kujanma traya, nar cançãla měleca tucca pada yatna rinz swakrama.
CHAPTER THIRTEEN-ORGANIZATION OF THE CLERGY 63
Canto 82.
Metre:--- 20 feet, sutwadanā.
an ma- (128a) úkā lwir nikan bhümi jawa ri pañaděg/ çrī nātha
[siniwi, nora sandeha ri twasniran umulahakěn/ kirttyänukani rät, tkwan/ ęrī nātha kārwāmwan i hajin agawe şaddarmma kuçala, mwar penan/ çrī narendrå pranuha tumut i buddi çri narapati.çrī nāthe sihasāryyānaruka ri sagațā darmma parimita, çri nāther wěnkěr in çürabhana pasuruhan/ läwan tan i pajan. budādistäna tekan rawa ri kapuluan/ mwan locanapurā, çri näthe watsarikan tigawani magawe tuster para jana.
- sakwehniz mantri sampun/ krtawara sinuñan simāsirasirān, caitya prasāda tapwar ginaway ika lawan lingādi satata, bhaktiz hyan bhakti ri pitrgaņa samasamātwan rinz muniwara, däna mwar kirtti puņyenulahakn ika solal saz prabhē tinüt.
CHAPTER 14 - THE COURT FESTIVAL.
Canto 83.
Metre:------ 21 feet, srogdhara.
an mankā kottaman/ crī narapati siniwin tiktawilwaikanātha, sākşät/ candren sarat/ kastawaniran agawe tuștanin sarwwaloka, Iwir padman durjjana lwir kumuda sahana san sājanäsih tke twas, bhtya mwan koça len/ wähana ga- (128b) ja turagādinya himpěr
[samudra.mańkin/ rabekana yāwaçaraņi kapawitranya riz rāt/ prakāça, ńhin jambudwipa läwan/ yawa ktan inucap/ kottamanyan/ sudeça, denin kwel sar widagtleń aji nmakamukha san dyakşa saptopapatti, mwan pañjyaz jiwa lekan tañar asin umunüp käryya kapwätidakșa.
mukya çri brahmaräja dwijawara mamahäkawy anindyān gamajña, hěntyan tarkkādi kawruhniran nipuņa mahākawya naiyeyikādi, mwan dlanhyan bhämanātibrata kuçala tamen weda șad karmma
[çādda, astam/ çrī wişņu çakte samajapa makhadon/ węddyanin rät/ [subhiksa.hetunyānantara sarwwajana tka saken anyadeça prakirņna, nan jambudwipa khamboja cina yawana len/ cěmpa kharņnātakadi, goa mwan syańka tan sańkanika makahawan/ potra milwin
[waņikh sök, bhikșu mwan wipra mukyān hana tka sinuñan/ bhoga tuștan [pañanti.ndān ańkěn phalguņa çri npati pinaripūjeniwö rin swaräjya, präptaz mantri sabhümī jawa juru kuwu len yakşa sarwwopapatti, milwar bālyādi nüşāntara sahana saha prabhrtin tan pgat sökh, byā- (129a) pārī mwan waņin/ ri pkěn aněběk atip/ sarwwa
[baņdanya kirņna.
CHAPTER FOURTEEN-THE COURT FESTIVAL65
- tiúkanin püjan idran/ bhrisadi saha mdańgenarak niz wan akwe, pitz pitwânkčn dinaimbu sasikhi saha niwaidyan dunuz rig
[wanuntur, homa mwan brahmayajñenulahaknira sar çewa bodan pamüjā, amwit in aștami kęşņa makaphala rikaz swasthāna çrī narendrā
Canto 84.
Metre:----~-- 20 feet, a kind of krti.
- präptan diwaça khapiņ pādblas i wijil/ çrī narapati warnan, tińkanira miděrer nágara marasuk/ bhüşaņa kanakādi, çobhäbhra pinikul in jampana mahäwan laņtaran atuntun, mantrī saçiwa bhüjańgādinika manango dadar iniri sök.
- ghúrpag paçata mędanga trutika duduz çäńka tarayan atri, sinran ni pasělur in bhattagaņa manuccaraņan abhiwāda, çlokhastutinira sańken parapura de san nipuņa kawīndrā, cihna nrpati gahan/ lwi raghusuta krşņañjaya subhagen råt.
- sâmpun/ nrpati manek/ rin maņimayā sińhäsana suminäbhra, çoddodani sakala Iwirnira wahu sanke jinapada çohhā, byakta trisura surendräń umark i himbazniran arja hyag, āpan/ pada liněwi bhuşaņanika sotan war adika mu- (129b) lya.
- tińka ni lakunira çri npati pajarz sapriya pinakagra, sińhásananira sâmpun/ Ipas inarak nin balagaņa kirņna, mantri pajan atawā mantri ri paguhan/ rowan ika sapaņta, lakşärwuda marasuk/ bhüsaņa saha bhrtya dwaja pațahādi.
- mańkā npa ri lasěm/ sapriya ri wugat/ lampahira sabhtya, mwan çrī nrpa ri kadintěn/ sayugala samātya bala ri wuntat saçrī, çrī jiwanapurarājñi ri wuri saha bhrtyagaņa sabhartta, çrī bhüpati pamkas mantry adika sayāwawanni mañiri sök.
- ton tan para jana sar sök/ pnuh ariwěg tanpa sla manonton, pińgir nikanar buh ajajar taz sakatha pinańguz, dwārānapi sawawa Iwir dwaja nuniweh pangun ika riněngā, sök/ stry anwam atuha dudwar mańěbčk umuńgwin baciñah
[atimbun.
NAGARA-KERTAGAMA 66
- buddinya daradaran kapwa suka bañun/ wāhuwahu manonton, tan warnnan ulah ikeñjin nrpati kinastryan mijil i wañuntur, wiprādi sira maweh amrta warakuņdyādi wawan ikāpnēd, mautri para pamgēt kapwa mark amuşpañjali parò asraz.
Canto 85.
Metre: ---- 20 feet, sutwadanā.
- tañgal nin cetra tekan balagaņa mapuluz rahyā (130a) hěm apupul, mantrī mwan taņda len/ gusti sahana ńuniwe wadwä haji tuműt, milwan mantryäkuwu mwan juru buyut athawā wwan rin parapurī, astam/ san kşatriya mwaz wiku haji karuhun/ sakwe dwijawara.
- doniz höman ri tan lamlama ni sabala sar çrī nātha rin ulah, kapwānūttäjariz rāja kapakapa sadānkěn/ cetra winaca, haywāñambal ri tan lakwan ika maněkěterz wastrādyaraņa, dewaswädinya tätan purugěn ikca maran/ swasthār pura sadā.
Canto 86.
Metre:------ 17 jeet, mandakränta.
- äkära rwan dina muwah ikarz kāryya kewwan/ narendrā, wawwan/ lor nig pura tgal anāmarz bubat kaprakâça, ęri näthäńkēn mara makahawan/ sthāna sinhäpadudwan, sabhrtyānorakn idēran atyadbhutaz wwan manonton.
- ndan tińkaniz bubat araharärddāratā taņěs alwa, madya kroçakaranikan amürwwänutug/ râjamārgga, maddyārdda kroça kta panalornyānutug pingiriz Iwah, kedran deninz bhawana kuwunin mantri sasök mapaņła.
- bwatbwat/ mungwiz túah aruhur atyadbhutäděgnya çobhā, stambhanyākweh hinukir anathā parwwa tinkani- (130b) lcāpněd, skanawāre nikața nika kulwan/ rakět lwir pure jro, tigwan/ çri nāthan dunun i ticanit cetramāsan pamangug.
CHAPTER FOURTEEN-THE COURT FESTIVAL67
Canto 87.
Metre:---- 17 feet, cikhariņt.
- pratińkalmiz pangun majajar añalor paçcima muka, ri saņiz lor mwar dakşiņa haji para kşatriya pinikh, sumantrī darmmádyaksa ktan umarp/ wetan atathã, harpnyārddālwā lwir nika sadjawatänin lbuh agön.
- rikā úgwan/ çri nāthan parahita mawel neträwișaya, hanan/ pran taņdiz prar pupuh ikan atemhok kanin adu, akañijar len prp/ mwan matalitali moghâńdani ui suka. hanan pat/ mwaz trī kan dina lawasira çighran umulił.
- yyulih çri näthekar bubat aspi pangurznya dinawut, samañkā tan prag tapdin an inura mańkin/ sukhakara, ri pañlwanńirz cetra nppatin umiwö crāma sahana, wine wastra mwan bhojana pada sukhan mamwit umulil.
Canto 88.
v-vva Metre:-~~-~-~ 22 feet, madraka.
salwir ikaz buyut/ wadana teki tan wawan umäntuk amwit i daļm. āryya raņădikāra dinulunin kādipati riń eñjiù umark, āryya mahädikära juru pafica taņda pinakādi rirz padlěgan, rowan ikan padamwit i san na- (13Ia) reçwara sirān tinankil
[apupul.nkän pawuwus nareçwara ri wěńkěr ojar i parändyanādi wadana, e khita haywa tan tuhu susatya bhaktyasih aniwyanātha ri hajī, sthitya khiten kaweçyan i sińäńdane hajěñanin pradeça ya gěn, setu damarggā wandira grhädi salwir ikanaß sukīrtti pahayun.
- mukya nikan gagá sawah asią tinandur ig kawęddya rakşan aměn, yāwat ikan lmah pinakarāmakěn/ pagěha tanpa dadya waluha, hetu nikcan kulina tan atuņuñen amaradeça yan patarukcã, nan pratigundalanya ya tutěn/ ri göñanikanag pradeçan usirn.
NAGARA-KERTAGAMA 68
çrī krtawarddaneçwara hamaywanī kagěñan in pradeça gawayěn, ndan wilaněn mahānasār ikan pramâdanika rig pjah çaçi sāda, milwa ta yomapekșa hananinz durātmaka makādyañidra lawana. wędlyani drwya sang prabhū phalanya sādananirān/ rumakşa
[bhuwana.çrī nrpa tiktawilwanāgareçwarāñupasaman sumintēn amuwus, sāmya naranya rakwa kadadinya teki katkanya haywa wisamma. yan hana rājakāryya palawar makadi nika tan hanan/ nļwata, yan pa- (131b) sgě muwalł wruhanahá swadehanika sâmyalakşaņa
[gěgěn.
Canto 89. Metre:--~-~ 20 feet, a kind of krti.
- mwar rasaniz pratigundlala pańaděgirebu hajika tutěn, eñjińa yan padanānratnana sabhinuktinikān pasgěh, yan hana mürkka tikan siu-gěhan agawe lara sāhasikā, tüt sasinambat ikā siñawakanika tājarakěn/ ri kami.
- âpan ikan pura len/ swawişaya siñhā lawan gahana, yan/ rusakan thani milwań akurań upajiwa tikan nāgara, yan taya bhrtya katon wayanilen para nüşà tkäńęwěkā, etunikān/ pada rakşan apagěha kalil phalanin mawuwus.
- nāhan ujarnira riz para wadana sahur nika sapraņata, eka hatur nika tan/ salah anuta salin naranätha kabeh, mantry upapattyañanańkal athaca para handyan ateki mark, thog tumibān ghațita traya panadahireky apupul caritan.
- uttarapürwwa witanna kahananira çobha rinańga huwus, rin tri witäna matüt/ padu mara wadanādyapupul/ tinatā, prāpta tika taah uttama wawan ilca sarwwa suwarņnamaya, çighra tika humarp/ harpakn atitah ri harp/ npati.
5. lwirni (132a) tadahnira meşa mahişa wihaga mga wök/ maupā,
miņa lawan tikcan aņçdah ajarin aji lokapurāņa tinüt, çwâna kara krimi müșika hilahila len/ wiyunz nalpa dahat, çatrw awamāna hurip/ kşaya cala nika rakwa yadi purugěn.
CHAPTER FOURTEEN-THE COURT FESTIVAL 69
Canto 90.
Metre:---~~~~ 13 feet, praharșiņt.
- präptan bhojana makadon rikaız wwan akweh, sańkěp sarwwarājatha bhojananya çohhā, matsyāsankya sahana rin darat/ mwan i wwai, rāprp/ drāk/ rumawuh anüt kramānuwartta.
- maņdüka krimi kara müşika rgäla, kwe çakterika winahan tamanya tușța, deni wwaz nika dudu rin sadeçadeça, sāmběknyeki tinuwukhan/ dume ya tușłā.
- Iwir nirz päna surasa tan/ pgat mawantu, twak nyu twak/ ciwalan/ harak hano kilaz bęm, mwarz tampo sin adika tar hane harp/ sök, sarwwā mās/ wawan ika dudw anekawarņna.
- rombeh mwaz guci tikanarz prakirņna lumrä, arddākwel sajěn ika dätwanekawarņna, tanpantyar larih aliwěr banun way adęs, sámběknyāngapan umutah waneh byamoha.
- prapra nępatin awe khasukan/ pamukti, yan wan çakta pa- (132) da pinarän/ larihnya limpad, tan dadyāmidi rin alah tlas kasěńkwan, rig wwan māna lagi wěrwěr ginuywan.
- râmyan gitada pañidur nikān magantī, kirtti ęri nępati linańwakěnyan aras, mańkin tuşta san aninüm/ samenake twas, sowenyälaha wkasan maguywaguywan.
NAGARA-KERTAGAMA 70
Canto 91.
Metre:------ 17 feet, waçapatrapatita.
- jurwiyańin/ cucud sahā buyüt nikan amacěh macěh, präpta manıtta rin ęwaran tmämbil i sadulur ikā, solahulah nikämuhara guyw anukani lumihat, etunikhān wineł waçaņa tan para wadana kabeh.
- ri wkasan kinon/ marka milwalariha ri haļp, mantry upapatti kapwa dinulurnyan alarih añidur, mańhuri khaņdamohi pańidunnira titir inaļm, çri nrpatin widagda manulangapi rsp alañö.
- gita narendrā manhlahlāndani jńěr añani, mrak mañawuwwan i padapa tulyanika rin alańö. lwir mmaçu len/ guladrawa rinok/ rin amanis añěñēr, wança maghāşa tulyanika riń rs anuńěr i hati.
- häryya raņäclikära lali yan hatur i narapati, häryya mahādikāra ta dulur nika parń amuwus, ān/ para handyan āpti miha- (133a) te siran arakhěrakhět, ā juga lińnirā t-hēr umäntuk/ hadadadakan.
- çri krtawarddlaneçwara mamañjaki sira rumuhun, ńkāna rika witâna ri thah rinacana dinadak, çorinireki gitada lawan/ tkēsira rahajön, sotan ulah karāmyan ikanan guyu juga winañun.
6. ndäluwaran sireki ri datar narapatin añadēg,
gitanirānyat andani girahyasēn in umulat, çoranireki suçrama nirukti lituhayu wagěd, gita nikäńhiribhirib awe rsěpanin umulat. 1
- çrī naranātha tan sipi wagusnira tlas arasuk, aşta tkěsnirekin upabhäryya rahayu sawala, tusnin amatya wança wicakşaņa tětěs in ulah, etunirän pabañiwal anibäkěn ucapan añne.
CHAPTER FOURTEEN-THE COURT FESTIVAL71
- nar nawanātya kapwa tinapaknira tiněwěkakên, asya makādi tan pat ikar guyu pań aslur, mwag karuņāmańun tańis awel skěl apuhara lu, etu nikan tumon/ pada kamánusan aněnaněn.
- sińhitin ārkka lińsir irika urpatin atlasan, úkā para handyan aniwit umusap/ ri padatala hajī, lin nika muktapāpa sinuñan sukha kadi tan i rāt, tan/ wuwusēn/ stuti- (133b) nya haji sampun umulih hi daļm.
CHAPTER 15-CONCLUSION.
Canto 92.
Metre:---~- 23 feet, jagaddhita.
mańkā tińkahirän/ pamukti sukha rin pura tumkani seşținin manah, tätahhan lara dahat/ ndatan malupa rin kaparahitan i haywanin
[prajā, ānwam/ tapwana kabwatan sira tathāpi sugata sakalān/ [mahārddikā, denin jñāna wiçeșa çūda paınaçěmnira ri kuhakaniz durätmaka.ndätan mahuwusan kawiryyanira len/ wibhawanira dudūg/ riń
[ambarã, singih çri girináthamürtti makhajanma ri siran agawe jagaddlitã, byaktä mańguh upadrawăwihan i sājfanira manasar in samāhitā, moktan kleça kěta katona uniweh wuwusana tika sar sadā mark.nähan hetuni kottamān/ npati kaprakāçitaz pinujin jagattraya, sakwenin jana maçyamottama kanişta paça mujarakěn/
[ęwarästutī, añhin sotnika mogha lańgěn atuwu wukira sira pańöbaniz sarāt, astwānirwa lawas/ bhațāra rawicandrama sumělh i bhümimändala.
Canto 93.
Metre: - - - - 21 feet, sragdhara. 1
- sakwe san paņditań anyaaraņi manikět kāstawan/ çrī narendrā, çri buddāditya saz bhikşwagaway i sira bhogawwali (134a) cloka
[kirņna, rin jambudwipa tongwānira mañaran i kañcipurī şadwihära, mwan san wipränaran/ çrī mutali sahrdayāwat/ stuti cloka çūdda.
CHAPTER FIFTREN-CONCLUSION73
- astam/ sar paņditer bhâmi jawa saha saz çästradakșātiwijña, kapwágostyänikět/ cloka hana wacawacan/ ngwänirekin pamärna, mukyā mungwiz praçästi stuti nrpati tkap/ saz sudarmmopapatti, sar wruł rin gita gitenikětiran ańikět/ stotra lumren puri jro.
Canto 94.
Metre:--------- 23 jeet, jagoddhita.
ămbēk saz maparāb/ prapañiea kapitüt/ mihat i paralawłęwaren
[purã, milwāmarņna ri kastawanpati düra panikt ika lunra ritz sabhā, ahin stutya ri jöz bhatära girinätha patnanika mogha sanmatan, tan len/ prärtthana haywanin bhuwana mukya ri pagěha narendrā [rię prajā.riz çākadri gajāryyamāçwayujamāsa çubhadiwaça pürnacandrama, nkä hingan/ rakawin/ pamarnnana khadigwijayanira narendrä
[rię prajã, kwehnin deça riniñci donika minustaka manarana deçawarņnana, pangil/ pańhwata saumata nrpati mengěta rin alawas ätpaden lañö.nirwyā teki lawasnira çriń anikět/ kakawin awtu bhāşa rin karas, těmbeyanya çā- (134b) kābda pinrwanika lambań i tlas ika parwwa
[sāgara, nähan teki catürtthi bhişmaçaraņantya nika sugataparwwa [warnana, lämban mwan çakakāla tar winaluyan gatinikan aměwěh turun pgat.donyān mańkana wrddya yan panikěte haji kathamapi tan tame
[lañö, gōn bhäktyäsih anätha hetunikapakşa tumuta san umástawe hajī, clokā mwań kakawin kidur stuti nike haji makamuka deçawarņnana, ńhin tohnyeki wilājja niçcaya yadin guyuguyun apa deya lämpuněn.
NAGARA-KERTAGAMA 74
Canto 95.
Metre:~~~~-~ 18 feet, a kind of dhrti.
- purih in awan/ lanenajh iù adyah akikuk i clusun, artu kurang prahâsana kumul kuna riń ujar arñnı, dugaduga sātya sädu juga sih lalis ika matilar, mapa karikäpa don wruh ika rirz smarawidi wiphalā.
- karananikānapih wisaya tan/ karaktan in ulah, wuta tuli tan/ wru lagrininalh niń alara katilar, pawarawarah mahāmuni dudūga rin-gěp i hati, pijěr aniwö kriyādwaya matanya tan umur atilar.
- kas ika tan/ pahi mwan atapen giriwana manusup, agaway umah pahoman asnöt/ jněk amati tutur, kamala na- (135a) tarnya len asana tanduran ika maruhur, kamalasana ywa nāma ni sâmpun alawas amatěk.
Canto 96.
Metre:--------/=--- 8+8 feet, wipuläwaktra.
- prapañca pracacah pañca, pracacad/ pocapan/ cěcěd, prapörpön pipi pucce pęm, pracorcor ct pacěpacčh.
- tan/ tata tita tan tutěn, tan tětěs/ tan tut in tutur, titik/ tantri tater tatwa, tutun/ tämtäm/ titir ttitih.
Canto 97.
Metre:-~-----/= 8 + 8 feet, wipuläwaktra.
- samalán/ pu winādāprih, pri dānă wipulän/ masa, tāmā san/ çara rin gatyå, tyāga rin rasa sanmatā.
CHAPTER FIFTEEN-CONCLUSION75
- yaçā san winadänuńsī, sinurz däna wisańçaya, yan aweh magawe tibra, bratī wega maweh naya.
- matarun tuhu wänyapran, prannya wahu turury tama, masa lingara çânya pri, prihnya çùra galin sama.
Canto 98.
Metre: - 22 feet, a kind of wikęti.
- yan bwat para kawi maparab/ winādan atapa brata krta juga
[rin-gěp, maitryāsih in alulut upekşa riz huwus awarsih ariris in ulah, tyāge sukha wibhawa yatan katěmnwa sakahananika nukhani saphalā, tätan huniña mihat i solahin para wināda cinala ri ni daļm.
NAGARA-KÉRTAGAMA COLOPHONS.
Ms. Or. Leyden University Library 5 023, p. 135.
Colophon I.
Iti nāgarakrtâgama samâpta, sańkatha çrī mahārāja wilwātikta, (135b) tken nuşa pranuşā kacayen sira, makádi bälirājya pratistäńkana, makānimitan sanhyarz praçāsti waçītã, tker yawadwipa samantā.
Colophon I1.
Samańkana tlas tinular, tkāpnirrcapamāsah, nkäner khañcăņasthā- na, hin pulina bāli, rin thāni pradeça kawyān/ riz wetān iz talaga dwāja, sděńin tinangurz ripu, kurar kawotnya kapayunā de san lotātī ddā mäccha, āpan tan tamen guru laghü pasañān, hake prabhedlanyā, kewalwya milwa matraß nurät, rinz dinā, u, wr, khirangāpahan; kār- ttikha māsanig panimān, i çāka, pakşag ö ghanā dewa, 1662; samana kowusanya sinurät, kämpuraha dyanira san maněmwar dläha makadi san amāccha, dumadyāknan kadirghāyüşanira san anurat, o dirghāyūr astu tatástu hastu, aup sâmasämpürnnaya nămal swāhā.
A ROYAL COMPOUND, V. PAGE V.
MINOR WRITINGS
TEXTS
NAWANATYA
according to Ms. Or. Leyden 5091, p. 1a—24a.
SELECTIONS.
(1a) // o // awighnam āstu // o // nihan hawanattya, kawruhakna de saz mahyun āñambaha rājya, hapan yan hanaha wwan tan/ wruha rin nawanatya, tan yogya wehana ñambaha sajronin pañastryan, inanana sayawini alunālun, mankana lwiriń āyun āñambaha rājya, tan wruha riz hawanatya, nāgarakramā rājyawasanā pañicawisaya, nawanatya jabā riz jro/ ikā lwirnya, mapa prayoganya, ikã nawanatya, ndi Iwirnya, hulahnin maçawitä, hamet rinarina, hanuju smitā, tkapninz san mahyun āsawitä// iti nawanatya sawitā, hulahaknã, mrga, mātșyā, paņa, dyuta, çrgara, hașya, samara, çrama, kalaněn, (1b).
(2b) // mapa çramã, yan san ratu lumkās haçramâçramå rin manuntur, aywa tan wruh (3a) phalayunig saz ratu, malayu makädi drtta, hanān- bantala, hana ppuspākajaya, hana lińgaphala, han pańkaja nawar, muwah drta, hana hlětlět, hana käjog, wuwusanan, markana sikěpantä haywā pilih, sikěp, kan prayoga phalaywākna, ranin, galah, buntal tamen, hikü prayogakna lawan halpnin phalayu, ika yogya, hulahula- hakna, de san mahyun asawitã, donya magaweya pänlahlanin sar çinawitā/ muwah kalańwan, yan san ratu lumkās āndon kalanwan, hana tārumniz pasir wükir, hana mrañana bhaşa, hamrayogakna taman- tamanan, wükirwükiran, pājögpajěnńan, den kadi ha (3b) nmu skār sawaņa, pilih i gāndanya, mwan warņnanyā, phalanya magawayakěn sihnin sar çinawitā, ika ta hulahulahēn de sag mahyun sumawitā, manūt i kārşa san prabhū, ndan ināran mantri mükya, hapatih amańku bhümi, dyakșa hańku kaprabhun, ikā pinakamukyānię rajyā, pinaka- guņaniz rakryan ápatih, riz jabā riz jro, makańüni lańlaniz bhâmī, hamañica nāgara, wruh rin sarwwa bhaşa, sarwwa haştra, sarwwāgama, widagda, wira, wiweka, prajña, pragiwakä, sarwwāyuddā, wruh rin
82MINOR WRITINGS
don, mwan donyā kirakira, samá, hupayā, samahitta, parahitta, manu- lusi drog rodra, lagawenńärtthā, tan ajri riz lokikā, paramārtthā, tutugin guņa, (4a) pinakakähot in salagan, de saßz prabhü, yan hana wwar mańkana, ikā guņanya, wnaz dadyākna hapatih amańku bhümi // iti guņaniz rakryan āpatil, sami wańça sakamakâmã, wnar nuiçeșå hir sanāgara, tinuwatuwā rin mantri, wnan hañurip âmatyani wadwa saha- çra, wahanā wnaß sakamakamã, hajoù jnar, (lampa rakta, pawahan kañcanā, wnar hinirinz tabhtaběhan, wnarz sinambah in çabhā, wnar wahana muńgwin pañästryan, iti nugrahä kapátihan// guņanirä mpu dyakşā, wruh ańupacaranī kaprabhūn, wnan hanińkal çariranira saz prabhū, hamrayogyakakēn kayogyan, hanrura glěglěh itz purä, anā- stityakěna sarwwa huta (4b) ma, ambēněrākěn marin kanitiyoghyan, hasunz marggā pâdan, haļńkara wrtti, kawrdihaniz kaprabhūn, wkasan- ig guņa, wruhin sarwwa mükya, iti guņa kaçewan // nugrahanya, hatińkah sarz pandita rajya, deçanya sakalagyaniz bhümi jawa, wadwa- nya hahiñana pamariwrtã, sakayakaya, makādi hapawohan äkanaka, dampa wulunz, jön wulun, wnan wahana mungwiz panāstryan, wnar siněmbah in sabhā, wnarz hañamba kan tan bara, wnaz tanpalarapan, iti nugraha kaçewan.
(5a) // o // kan hiñāran hawanatya, yen papuphulan, mwan rāja waņa ratu, mantri guru, dwijā, çabhã, sadya, kaka, hari mwan paņditä, haddi, ikā ta makapamtuniz nawanātya, mapa Iwirnya, yan hanā wwar tan wruheriya, kadyänganin kęmi tan manon, yan wruherika, sarümnin kusumā sawarņna, wilaněn gaņdanya, wyaktika kawaça, donya wnan pinakatuladiń āhurip, phalanya tan hana sameriya, ndi prayoganya, nawa naraniz sasanã, natya naraninz smitá, ikan smitā sakamakamā
gněpaneriya, smita pamtunin pariyaya....
(7b) // hana yogya singahana de san hanen rajyā, makädi san āsawitã, pañcawişaya, naranya, ndi ta lwirnya, ganda, ęwara, rüpā, sparșã, rașa.
(a) // muwah yoga ana kenötäkna tatänin nägara naranya, ndi hinaran agara sakawtu, tanpa ńliwati pasawaçawahan, ndi purā, sajroniz bale ban, ndi pöhniz puri, sajronit pañastryan // muwah tatä mantrī, katriņi, hino, sirikan, halu, muwah amañcanāgara, patih, tuměnguz, dmug, kanuruhan, juru panälasan, hanlanitz würiniz tuměnguz, juru pańälasan i (9b) aran, panewon, kāliblah, na, satusekět, muwah
NAWANATYA83
mantri dalēm, hanlani, kaliwon, wage, pon, pahin, manis, sapuluh arèp
inz dmuz, kâryya mantri, rakryyan tumēngun, çiniwi wani, giņa, klar, prakāça, warņnāñjrihi, aprabhā, bhiramā, lagawen nartthā, kinalulutan deniz mantri, kâryyäńrakșa pitńēn san prabhū, raja larañan, raja kapa- kapa, hanalapi harusuh, kaļńkaniz bhâmī, hanrakşa pasar, wolunewu sadinå sakin pasar, paranira rakryyan tumngun, deça wit katuměngu- an, patanewu deça//para marin añabehin taņdā wado haji, lilimã, pari-
çraha lilimā, wadwa hahinan, nčm atus, wusniz tuměngur parlsug,
tumrap (10a) āryyādikāra, sor akryyan tuměńguz, mapan wus tumě- ngun // rakryyan děman guņanya, hamon hañupacara sat prabhà, salwirin agawe tuwī sukā// ndi ta rakryyan dmun tińkahnya, hamoń in saptāçwara, gitā nta, pajöńpajönan, makañūni pamimimban, mwar byuha kalańwan, pacańkraman, añrupaka kāwibhawan, mwarz pañange, hanāthanātha kāraçmin, rarasin çrngarā, kāwyakāraņa, salwirin gamlan, makańúni salukat, samahepā, mrdanga, pasamuhaniz stri, tawahanin taņa daļm, mwar taņda wan, rümniz rińgitan, triguņā, hamarņna- mārņna rarasnin strī rin puri, lyaniz daļm, tkeg yawi, mwanz paburwan- burwan, pamicakuran, ramyanin pamimimba (10b) n, hawe sukānin strī, mańkana guna rakryyan dmuz, yan āna wwasz mańkana, guņanya, wnan jumněńa dmun, wīryyanya, wnan hamiçeșa, hig tutunganan, wahananiz saz prabhü tuwi wnarz hañańgeha sabhüsaņa, tan hana hamikalperiya, wadwanya hatisañan, tigañatus, deça wit kadmunan, sewu deça, dma kâlihewu sadiná, balabur sakiz daļm, hupacaranya, wnaz sapcakiz haşta // guņa rakryan kanuruhan, hatińkah lińgilitz sar mantrī, kala wijilwijilan, mwan tätha bhyühaniz natüran, hapekçşā guńlitnin wijilan, saprabeya, hatinkah ayěñan, haräkan, kala kawolu, galañan, wariga, sańçaña (11a) n, panapitu, tan liwat in sira rakryyan kanuruhan, mapa Iwirnin kawolu, rakryyan kanuruhan, hatungu dinā ratrī, sinawitā rin sarwwakriya, tikěltikělan, sighasānā, panguz cwetā, tańkěban, lantaran, hamparan, dadardadaran, rirz yawi mwarz rig daļm, hatińka wiwijilan, tan āgya mijil sunz sarz prabhū, yan tan rakryyan kanuruhan datěn rin jro daļm hañaturi, tken yawi hatińkah abawaba- wahan, hamilih patēhpatēhan, matika strī mańimbanī, lanty mahułs rakta, jon kunin, na, pawohan kañcanā, na, kinaçwanī, hiliran kanaká, na, sama kana (11b) n, kerin, samaran ęwetā rakta, a, curiga kapra- wīran mungwinz härşā, park lan san in dalm, tan hanā strī mambawani, samarașa, gumanti dampa san prabhū saha garini, pinajēñan, wulunin mañurä, habubuńkul kañicanã, antyanta subaga rakryyan kanuruhan, hapšpēk salwirin mantri, habasahan mawdiyan, şaha joz, saha nugrahä, tan madoh lawan jampaņã, sanz prabhü katirämeniz sinhäçaņā, rakryyan
MINOR WRITINGS 84
kanuruhan hatinkah strī mañimbani, wus mańkana, san dwijā maçanti, saha wwedļa gaņtaghaņti, wus mankana, rakryyan kanuruhan hamuşpā rig saz prabhü, sawusira san prabhú marenárşa hajnar âșta, hanlugu- hakên skār ura (12a), rasarasa na, palingih ärüpit, wus mańkana, t-hěr mayěrz rakryyan kanuruhan lumakwiz nārșa, anā gilinan, ragas, sar mantrī samā keçaçarā, san āwrdā, samā ragas, walinin arakãn datēr prsanińüni, rakryyan kanuruhan hanlud i pañabhaktya, turunanin sińhäçaņã, mańkana ta tińka de rakryyan kamuruhan, gamanti sansañan sami lawan galañan, pahenya tar añjabā, sama panińkah rakryyan kanuruhan, muwah gupā mukyá, sasaraninz wwan muşantara, yan kala mañajawa, sakecayen yawī, tan lyan rakryyan kanuruhan, hikān amangihi sopacarā, makādi bhüktyānya, salcār (I2b) pnya, bhaşanya sakāp salwir bhaşa, kar wruļ rakryyan kanuruhan, hańülahi buddi hapunkwas, wani kalahin ńārtthā, mwar labda, anacarani datěnanira sag prabhū, yekā guņa rakryyan kanuruhan, ikāń amańgihi sopacara, winawanya sakeriya, sama wadwā lawan rakryyan děmun, mwar para sakin daļm // guņa rakryyan rańga, anût kawiran sanz prabhü, widagda rin pasasaraman, wruh in sarwwa yudda, sarwwa sañjata, sawarņna- warņnanin saņańsaņdañan, wruh aprayoga, kna sikěp, hanor täsor panaļmin ļwihin wadwa sanz prabhū, tar yogya wehēn saņdańsaņçañan, nugahaninz wiro rin (13a) pran, yan wan maga watan wireriya, nugrahanya siněl, wataz jinijriz, yan wan āadap, patiti rahī, kalambi sinimpisimpiz, hambulunan, adap ińěmasan, twēk malelä, hiněmasan, yan wann ābuntal ātamen, wireriya, nugrahanya, susunkul, tampak wāja, garuda marp, tameg sinawataren kañcanã, buntal ācamara, ika ta mtu saken rakryyan rańgå, guņa mükya, yan sa prabhü, malayu rig mańuntur, tan lyan kag pā phayunira, makādi pūçětānira, tansal pinakaranga, tkaniz prar towī, gawyakěn, wot mungwin bhaya, kälanin parupütin kewěh // iti guņa mantri tiga, ti (13b) ga guņänira yya lāńkā, bhīçekānūjar, hamarwa matigāndikānira san prabhü, haüpacarā labda mwan çåstra, kan mewěh, tuwägaņā rin çāästrā, ahinan wiryyanu- pābhara de san prabhū // kāryya rakryyan juru pañalasan, hinuńsi deniz saß mahyun hasawitä, tan patipati yan tan hawit in juru pañalasan, hinaran, yan âna wwar mahyun āsawitā, tār agya parkākna, pisěsěgën sawulan, sahekanya, awå kweh kriya hupayaninz musuh, lupüt pinisěsěg, warahana kāryyanirz nágarā, wus pwa sirā, lumakwā sěm- bahna riz san prabhü, rakryyan juru pañalasan, panańkaniz pañupakā (14a) ra, cumpuha bhüktinya bhüşaņanya, wus tēkah pasawitanya, rakryyan juru pañalasan āmayakna, saděmaknya, mańkanā kramānin juru pañalasan // makaguņa hañacarani donan, sireg dwidaça bhalya
NAWANATYA 85
pinakayakanira san rowlas bale, ndi haran rowlas bale, pañada, tañjuz,
grońgro, pagěmpuran, jayanāgara, tanpalwir, çubhanimitā, tamtaman, suminan, nyügadiz, râjadewī, sumambiz, gněp rowlas bale, hari yan hană don, rakryyan juru pañalasan hatińkah iriya, sārisārinin batur, sinlir, rajaça, wado hyan, ciwiciwinin hyan // muwa wişņuwaddaņã. tansah dinå ra (14b) tri hamawa pahidwan, käryyanya, sinlir, siniwisi- wi, tumunda wiraghatha wiratanu sosoranin won wişņuwardçanã, hanupacara reh juru rakryyan pańalasan // muwa käryya düta
kawruhakna, ....
(17b) // muwal tata purā kawruhakna, mapa lwirnin tata purã, tatkälaniz mijil, hańrańsuk mahábhüșaņa, sakşat teja san hyan haditya sněnira, palińgihan amparan, sahã pramadani kasurkasuran, mwan pataraņa, hamlěk gandanin dupā, hin cabhā, lińsir kunań, hulapulap, huñicalhuñcal (18a), tuwi tumamă sirerika, baktabaktan, sahesira, pahidwan kanaka, patoyan mabhüşaņa, kpēt saha camara, joń muńguh irikä, curiga, sakã- makama, halingih tā pwa sira, hapatěh hanlingani puşpa, tan owah apaçilan, wülatira tanäna kāliwatan, wruh in naya, phalarpharan towi, ndi wnan sinańguh phalarphalaran, wkawkanig suren prag, wkawka suçilā, prajñaņa, mantri magulangulan, saha sansiptã, prayoga, guņa, prajña wiweka, wnar magulańgulan, parananin andikā, mantryāmañ- canāgara, patan dpā dohanya malińgih, saha hupacarā, mantrī katrīni, rin würi sadeñiriñan, mantrī wędah, tan ādoh (18b) pataryan haji hikā, ndi mantri wrda, çenapatih, haryyādikāra, wiraradya hikā mantri wrdal, mantri bhüjañga tigan dpa dohanya, sar brahmána purohita, reñcañan tälińgih, mungwin harşā, handapa sahanguli saken sirā, mantri bhüjańgā, sahati handapanya, len saken sirā, sakawnarwnan, muwah
pili randikã, tan maçrina, tan mněña, ....
// (21b) // hana wadwa hatuwa, tanpa carāywa dârçilá, lobhä, çaktez wişayetama, tan pürņna, hikā tan yogyā ńgoněn de sag mahyun wadwā, makädi san suja (22a) nma, san ratu tuwi tan wadwaha ikā, magawe henanin wadwa, tan tuhuninz wadwa mulāt, çlāninz janma wrddā yan mańkaná, yan asańădi hagawe, pacaränin manah, hatawi sapocapana, hagawe prakāmpaninz cilā, yaktī haloń kapitut in çīlā mankanã, rehnya hatuwa çilā mańkana, saksat mañuńkuli purişã sajamban, yan sapocapana lan janma makana, rehnya tuwa // hana janma susatya, prajfia suçila, wira tuwi, wiweka, mawdin lokikä, -hawrddah tuwunya, sadü, ikā ta yan ana wwar mańkana, gulan aluněn rehana henak ámběk, yata danā, tansah agunitaha lawan wadwā, salwir phalarphalaran, (22b)
MINOR WRITINGS
86 gonanyā tañataña, malar katrhana salah saçiki çilānya // muwal
deniń amrna wadwa jějěrił, muwa saū, prnanyā nūlilińiz wěnku- nin puri, salisięn, phalanya, wa jějěri yan pinakapikändělan, yatna hańgugoni katakutan, tanpasuz yan ana rusakānin lalayan, denin welinya, mańkanadu, tan lupte rarakşanya, jrinya manawa hala sakeriyā, hikā dibyanya, //hikan wan wana lawan marusub, prnahanyā, jabanin nagarā, hañrakşaha sań ana riz jro, pamamäñanya deça niz musuh, datěña rirz jro puraniz musul, pañrurusuhanya, wnaz pariwaçaněn, hančměh haranya, hawani sakawtu, mańka (23a) na wan wani hańrusak desanin musul, wadwanin musu, saholilłnya, pinakalabha- nya, mwa yan moliha māstakaninz musuh, sag prabhú, hatadah adonan, hanalapi kaļńkānin bhümi, ndi ta naran kajńkānin bhümi, won āńütil, hambegal, hambahak, hambaranan, maliz tuwi, hikā tā suñana gafijaran, phalanya hilaña rosanya, hanatihati mapareran, hikā ta çilä wani, tan sunanā haçrin hañamba nagarā rin jro purā, mewě manahir wanī, waninya hamarikäla wadwa san prabhü, hamaçeşa wěwěńkonin tuwan, hamrañańi won in jro nagarā, sikāra waninya, hikā tanāna wani (23b) ya mankana, yan āna cilânya mañkana, pariwaçaněn, tan damakna, ikā tan āşadya şadya dūdū, tan ājrih aprabhū, wnan łburn, mewě rin buddi wani, hapan tan lyan ikā magawe wěr, titigā kwehnya, mapa lwirnya, çürå, saraçwati, lākşmī, mapa çüra, buddi wani, mapa budi saraçwatī, buddhi marinz kaguņan, mwar prajña, mapa lākşmī, buddi kinahan in çugih, hikā ta lirin agawe wěr, hikā ta san mahyun äsawita, den elinz pamtuninz wěr // hana ratu putraninz sama ratu, wiçeşa sira, tan wěnan haranāna prabhū, hyarhyan narānirā, prabhū pwa sira, haputra wiçeșã, prabhū nāranirå, hana ratu tan wiçesa, haputra pwa si (24a) ra, tan wěnaz haranã räjjāputra, dyahdyah haranirā, hāputra pwa sirā, hikā råjjāputra, mapan mtu sama rātu // o // iti nawanatya kawruhakna // o // parisämapta tlas inurat, rin bhühtala mla // sukla- pakça // dasami // saptawara // ça // pañcawara // pa // warā // dūküt // thithi // çaçih // kā // 3 // rah // 3 // těggěk // tungal 11011
RAJAPATIGUNDALA according to Ms. Or. Leyden 5056, p. 13a-18.
(13a) // o // awighnam āstu // o // o adityaha namal swähã, om siddya triga dewaya nama swähā, aprawista, hana lkasnya, apagěh kaz rât, amba tarz bhüwana, sthiti mrttha, çaddaçiwa jana wruha, padukā çrī maharāja dirajah, ęrī kętanagara triwikrama, mahārāja sama pwa nugraha, sapolah sar prabhū, riz wka wet, kanz maņçala, hanak putu huyut, hańgas kpěk, tan kawaraha denitz wakü haji hanaraji, sahala- nira sar prabhů, āpan san hyan maņçala warggaji, brāhmā dewayajñā hana raja maņdala, kunar çarinira, hamańku san hyan räjapatiguņdala, pańěrmban, pañuluwun, padagan daluwar, sakāpañjitz ńirz kayañan, para wulu, para taņda sakapanguh, sakañuban denira sar hyar maņçala, salwiranin naçraha ri san hyan maņdala, kuy salampal jněñan denin wado bala san nätha, tan kagińgaña san hyan mapdala, lig sag hyag haji krtthanagarā, tan kawaraha denin bhümi rāt kabeh, sag hyag matala, tumus marirz wka wet sag hyaz maņdala, tan kalañalañan, tan kolunolunan // o uma, brāhmā, wişņu saz hyan räjapatiguala (13b), tan kawara denin jagat, makañüni denin bala sag prabhā, tan kahirarakna rasa saz hyan rājapatiguņçala, kapanguh dlenira san hyan maņdala, lumra rin sa yawadipa, çajñiā haji, pamaripihira rin jagat, hapan ana hiděp arupaha yowaņã, yan tanpa hiděp, tan waluyahã, kunan san prabhü, awak şadū, tumut swahawakā, hyar mätuwa, rşi, brähmāņa, weçya, bodda, manüh, raja, sarwwajanmã, makadi bahan pürwwa, kunan sarz wiku wnarz yogięwaraha, sar sidapaņçita, sira sar swargga hupti saz gambiçwara, tusnirz wnarz dewaguruha // tan ayu hanak șiçya, catū janmā ulukěmbag, kabayan, handadi dewaguru, hana pwa caņdala kārmma, lumaku wiků, haduduku ta ikā, hana pwa caņçala pāpa, hanapwana natar hikā, hana pwanak sary brähmãņa yan itz sabran, yan inz yawa, wwarbhaz, san çewa hanakuya, çewaha, saß bodda hanaknya bodaha, san rāja hanaknya, rajaha, sarz manüh hanaknya, manüha, saß çüdra hanaknya sudraha, muwah karz sarwwa janmá, hatutüra riz käryyanira sowan sowan, hana pwa dewagurüha, sira wnaz hagawe dewagurü, magaweha rsi kabeh, wasi manuyu, haña- jar, (14a), habābaru, hagawe hayu, hana pwa sar brāhmăņa yan tau-
88 MINOR WRITINGS
pañāskara riz brāhmāņa, tan brāhmāņa ikā, çewa yan pańāskaraha riz çewa tan sewa hikā, bodda yan tanpañāskaraha rin boddā, tan bodda hikā // taņda naranya, haywa tan bhakti haguru, marapwan tanpa mangi hupaděņda, salwiranin wikü, haywa hana winehan hanera riz tani, uniweh yan hana mimikunana, rampas tan den wiçiçi, patyani, san walaka, misikana, patyani, çatrü san prabhñ ikā, ka, tan kıttā kar bhüwaņa hikā denya, pañawak in mahapralaya ñaranya hikā, hana pañěrmban, guru panti, hakris guru panti, hakris guru pajaran, haña- ngoha bhawanin āwikwawikwan, haywa wineh tumawaça, yan durun panāskara rinz san yogiçwarå, hamafica karmma, hanlukis, haywa hina- san ēmpu, hańlětuhi çewa hikã, kunan pañca patapan, naranya, prthiwi, hapah, teja, báyu, hakaça, san atapa rin prthiwi, banwa luka, san atapa ńupah, aměn naměn, sań atapen tejā, sar yogięwarā dewaguru, sań ataper bāyū, tetegā, san ataper hakaça, san mañajar, sama elina (14b) rin çaçaņanira sowan sowan, sira sar yogiçwara, sira wnan adum apilih. wnan hakalambiha guru hapayunā, asańgaha, çiwapataraņa kamaņda- lu, hagěntagěņtã, makarawiștã, ka wnar sira manāskarani, sabhāwa läkşaņanira, kunan rși, tan pidda dewaguruha, kan tan dewagurüha // san krno cedangā, salwiranin kataman daçamala, tan wnanz dewagurüha, yan hana mankāna, sapihana, yan arp dewagurüha, hakñměl kar rāt denya // utpatha çri sarz nātha, salahaknā rin raçikanya, kahawaknya pwa ya, alkasa biça çayanaha, marahen san yogiçwara, hanuta raşanin dewa giri lālawu, hampěkana dahana karuwat pāpaninz bhüwanā, kunan yan hana mańkānā, ilan kan pawitraniz bhuwanā denya, yan tan kulawiçüdda, kunan ya gawe dewaguruhã, haywa tumandan, hakalambi guru, hañera daga- nin guru, diwaçanya, pituz ńlek piturz wńi, han widi de san yogięwarä. hagaweya dewaguru, hulukěmban, kabayan, dewaguru yañ catūr jan- mā, hana pwa wikū histri, hañarpākna pakilyan, ańhinz sasadu, haywa sinidigawe, bwat aļtu (15a) b saß prabhü, makańüni kan bhüwaņa, makawana, kwe maraņnã, yan tan dwin kaliñan sasadū // kunarz tri kayañan, wuddi warinin, hambulu cacaruniz bañjaran, salwiranin sarwwa tinandur, sěñjar pañicuran, simpurüt, patani, gilan-gilar, pahyasan, yatha yaça naranya, asūn mās pirāk, riz san wikū, yatha yaça ńaranya, tan dewayajñā, āmbhuthayajñā, abrähmāyajñiā ya, toyayajñā ya, kunar san yogiçwarã, atirtthanin jagat, tapanira hayaça, āna darmma çünya, āna darmma çastra, ikā ta darmma san wikü, matanhyan sany yogiçwara, haywa hinawara denin jagat, āpan sira tirtthanin bhūwanā, mněn kan prama- nanin rät, käryyanira nukuşakěn dupā, rin çāklapakșa, makańūni hana- dah akinkin darmma, bumi Iwirnya, jumput kuluwut, karlar, kalan- gyān, kaputrawańçān, tani, hanālaga dalun, salwiranin bhümi carik,
RAJAPATIGUNDALA89
Imah ahen, tan salah amūktyakna, gunúz, pasir, patarā tanya, bhümi- nira saz yogiçwara, tan salah amüktihá, san atapa jugā müktyakna,
tan purihěn denin jagat, äpan ulihira hatoh pati, tan kawaraha denin (15b) çarāt, denin manūh, äpan ulihira hato pati, tan kawarahana denin çarāt, denin manñh, āpan ulihira hatoh pati juwita, maripakşa po sira san mañawara, yaça kacarintika rirz āganal alit, sag mañawara karşyan, kabrāhmánan, kasewakan, kaboddlan, ikā ta darmma łwi, tan salah anuüktyakna, pagüluwūr, yan tan anā muńguh tan salah capaka, saz nātha çrī mahārajā dirajā, sirā hanitkatana rāt, yan tan hana hidlěp, on namu namu wastu // karşyan sa yogiçwarā hamāktiha kabrāhmāņa hamüktiha kaçewan, san çewa hamüktiha kaçewan, san bodla hamüktiha kaboddan, tan salah caņçlaka, tan salah hamüktiha, pańuluwün, eliña kaņłanira sowan sowan, tan kawaraha denin sarāt, ana darmma, noreg tapakan, tan darmma aran, hananin sarwwa janmā kabeh, haywa tan elin niz pitkětira rajapatiguņala, yan hana harp arupa yowanaha, haywa tan eliz nin bhüktinira sowan sowan, sana heliña rin kěnçěn sěńkěrira sowar sowan, kunan yan hana hamicarani (16a) yan apatut lawan agara, wnar huwahana, hana tha ya ka hakonkon digu, yeka ńawas kar den kon, patyanira pa sarz makonkon, aghrměk san hyan kamaņdalu, anhpmëk pakuņdan, na, / kęmi sampeka durat- maka, sat prabhü ikä, kunan ka yan amüjã, san yogiçwara, tan hana nirz namidihakěn, çüdda ça tinangapira taku, haywa tan anilanakěn raşa san hyan rajapatiguņdala, yan arp arupa yowarņnaha, yan amüjá saz yogiçwarā, san manūh hanampaha tirttha rinz kuņdi maņik, kttha paranin püjā san hyag kamaņdalü, lümbra riz bhümi sayawadipā makadi langěñanira sag prabhü siniwi riz sayawadipã, haga maņik tan kawaraha, pamüktinira riz jagat, sag prabhü rumākşaha rin patapanira sa yogiçwarã, tapanira sat rși, tapanira sar brähmäna, sar çogattha, saz çewa, sar bodda, san wado bala san prabhü, nüniyuni san manūh rumāksaha, saz yogiçwara, çaçalah paça sila naranya, kunag yan amüjā san și, sandura sakin tani sahagañan, pahoman paduluranin manüh, yan amüjā sar yogięwarā, (16b) sar manüh tanpa middiha, sakasu- kaira tańgapěn, āpan dwe yaşa, drwyähanira san yogiçwara, manusi- těhanin çarira, drwyanira san yogiçwara ikã, yan sira hayaça, matanyan haywa pinarikşa, apan sira wisya mrttha, drwyanira san yogiçwarā, hana kāryyanira san yogiçwarā, san manüh warahěn ujar kelā, man- kāna yan hana mańāskarā, tan kna riz harik purih, saha prakara, ápan sira nukusakěn dupa, krtthaha nin jagat, langěnanira sag prabhü, siniwi riz sayawadipā, karyyanira siniwi wikü hamüjā, handohakna
maraça, kāryyanirā, kunan yan hana darmma nělūd, yan hana dpanin
MINOR WRITINGS 90
atuńgu darmma, san prabhū hańiliñakna, yan tan lumanlań irikā, san prabhü pataká, yan tan lumańlan i darmma, hana ta darmma sinańguh sagata, yan sāmpun, lpas in panāskara, kttha saya muwah, hana mañrundah patakä, kunar dupan sañāskarå darmma, marapwan tumut çwargganin āarmma, piñewu ta janmā, riz nadana çwargga, tumus marin wka wet putu buyut hitun, hangas krpēk, matańhyan ta saz süja (17a) nmāha, haywak tan eliz rin pamčkasira sary hyar rajäpatiguņdala // kunan dwya muleha rin gusti, gusti muleha riz taņa, taņa muleha riz mantri, mantri muleha rig ratu, ratu muleha rin wikā, wikű muleha rin dewa, dewa muleha rig hyan, hyay muleha rin çūnya, sarüpahan, ya ta kopadarwwaha, wastu matmahana hěņděp- čņděp, o namű namê wastu, o catür açrama tan yowanā janmānya, papagakěna rin bhatära kala, tutěn pěrańěn, dmakn in macan, katadaha deniz detya danāwwa, kasambět denin dněn, katadaha denin bhüța, kapaluha denin pěpěcatira hyan komara, kabubata rin hikunira san hyaz nāgha, babaděn in kbo, sininat ninz sapi, tujahn in gajah, suruděn inz warāk, sawutěn denin nula maņdi, tibāha hamamanek, kasämběrn in glap tanpa hudan, katěwěka rin namük, urip tan waraşã, wuduga, sañāra, edana, buyana, hutāha, sinkěla, yata sakwehiz tan pañiděpakěn, kahupatanana denira san hyan räjapatiguņdalā, tumamaha marin tan pahiděppa (17b) kěn, o wastu sarwwa wighnā lara roghga, kabuktiha denin tan pańiděpakěn, tan kěna tambanana, sadakalā pata- kahā, markānā hupatanira çri bhagati, sat sa ratu riz nalawas, lumrah rirz sayawadipã, wästu tumaha marirz wetbet, kan hutpata, yapwan si hahiděp, urip waraşa ratuha wikuha, catür janmāha, raksaněn denin hyan, hyan triyoddaçakși, sarmankāna raşa san hyar rajapatiguņdala, pitkětira çri bhäti, san ratu riz nalawas, āpan samahirin san pandata, matańhyan ta san sujanmā, haywa tan elinz in kěņdēn sěnkěrira, marapwan rupa yowanã, o we yapwan rûpa yowaņna, o weya nāma- swahā // o // iti sarz hyan rajapatiguņdalā, cinandi lawan dewaçāçaņã, pangawayni sar ratu riz ñalawas // o // o çorabhyoh, ajite armma, om A A A, om om I Bra I, om U I Ndri U, om E Jha E, om Ma Ma Ma, om sarwwapāpaharayah, o Çri wastu // o garddipatayaya swaha, tan kaparaga rin phaladěņda, o astu, o labdawara cittamani, o sadya (18a) stu te namala swaha // o // iti san hyar rajapati- guņala, cinandi lawan dewaçaçaņã, pangawayni san ratu riņ nalawas, çrī bhathati, pasěńgahan çri krtthanagara, pinakabalūnbhan ni sar yogiçwarā, pinakrttharahayünira saz paņdita, apitütür i räjanagara, sawado bala sar prabhù//o//. *
PURWADIGAMA, PREAMBLE,
according to Dr H. N. van der Tuuk's
Kawi-Balineesch—Nederlandsch Woordenboek,
sub voce darinmādyakça.
nihan pratyeka sang bhujangga ciwän minakasthawira ring nagara,
sang kuměmit mamangku sanghyang ādigamaçāstrasārodrēta, Iwirnira, sang pinakaprabhrěti, sang åryya dharmmädhyakșa lyan sangkerika, wwalu kwehnya, ndya ta, sang āryya tirwan, sang āryya kaņdamuhi, sang āryya pamwatan, sang åryya panjyajiwa, sang āryya manghuri, sang āryya jambi, sang äryya lekan, sang āryya tangar, ndah samang- kana lwirning linggihnira, kapwa bhujangga haji sira kabeh.
PRANITI RAJA KAPA-KAPA,
according to Ms. Or. Leyden 1850.
Metre: Dandan-gula, stansas of 10 verses each:
verse 1 : 10 syllables, vowel of last syllable: i A 2:10 M M
| M8 | ||
|---|---|---|
| 力 | 8 | # e or o |
| # | 2 5 n | 83 H 4 :a |
| 40 | " | : u |
| t | " | 19 : a |
| u | " " | :i n : a |
a83:8 4 404:7 a 5:9 A a 6:7 a 7:6 a 8:8 a 1 9:12 4 n
10:7
Stansa I: nihan namarna reh pranitinnig raja kapa kapa pinnardika mariñci basa mantrinne těgěsse ma pan luhun tri titiga sětya kan dlinin sadu kapiz kalihnya kapiz tiga tuhu wrdinin sětya winarna milwen lara duka wirannya hin gusti Iwirrię sadu hiñucap // Stanza 2: hajrih yen nanriyinnana kapti nora mědar kěkěrranin patha lwir rinkan tuhu kappe tansal cadan in kayun nora ginsir hin sangup něngih tan rumasa yen gaah
PRANITI RAJA KAPA-KAPA93
hin panwasannipun hiya hiku hinkan ñaran basa mantri tuwin ta hinucap malil mantri moñcanagara // Stanea 3: tuměngun děman lan ronga něngi kaņuruwan lan patil punnika denin ta patil wrdine karz nampurnakkēn niku parentahe çri paraphathi tompa sacipter atha denne ta tuměngun hinkan nahulal gagaman lan nawruhhi konkonuannin paraphathi denin wędinniz děman // Stanza 4: kan nahula pannange sakyenin raja kaputren lan panñangennya kan para mantri sakehe kanz kasarireg phrabhu łwirrig ronga kan nulah něngih sisikon padaļmman nira ça aphrabhu myan rakittiz pasangrahhan kanduruwan kag ńannampunnakkěn něngi parentahhirz papatya // Stansa 5: yata jēněñinka para mantri bujonga harya manuri lawan harya leka lan maliye harya jamba punniku harya tiron harya papati harya tiron punnika binubuhhan sagurz nin pakarya denne harya hamanuri bubulhhanne hanampunni mantri bujonga samya // Stanza 6: těgěssinkan manuri winarni wani mati kalawan prayoga andamohi hiz těgěsse
MINOR WRITINGS 94
pañja jiwa punniku
pandělggan kan ula něngih těnuz gěgěrin nika jomba leka něnguh Iwirña hamot hulal hulam lawan malih punnika wańěnniz mantri bujongarya tironnya //
Stana 7: hanrapētkěn kan narńgan něngih lan hañjaganni laganniz měnsah mantri pasěppanniz praje harja wirasińeku harya wiraraja lan malih harya siñasarika denin těgěssipun pasěppan punniku apan lanlan dalu kan ńasor sakin punniki něngi harya pamottan //
Stanza 8: palimpinnan pakulutan malih surantanni pan bubuhhannira hanlpaskěn kagunńanne lan hanrksa kadatun deni jěni eaphathi siña karz nuduhhěna hitz parenta hiku wěnar naran seaphatya denig mantri pañalasan niku něngi pura hanraramunya // Stanza 9: kyehhin mantri satus sekět něngih kali běla sewu patya taņda wadyaji hañabehine taņda lan malihhipun ya phañji handaka lan malih kajiněmman dene ta malih higsorripun hadiphathi kuwu lawan san nanden bubuyut pañalassan něngi panakatenniz patha //
PRANITI RAJA KAPA-KAPA95
Stanza 10: samya hula kar sineren něgih sakatahhe won krida punnika titi tammat pranitine raja kapa-kapeku mugestuwa panakşamannir tunna larkugńiz basa binastuwen kayun nira çaz maha pamașa santosarja sarajya lir tarumakin sēē muwah kawarsan //
AN ECCLESIASTICAL GENTLEMAN, V. PAGE V.
CHARTERS TEXTS
SARWADHARMA CHARTER 1269 A.D. according to Brandes-Krom, Oud-Javaansche Oorkonden,
vol, II, 1913. p. 188.
Plate 1, verso, line I: swasti çrī çakawarşātita, i çaka 1191, karttikamāsa tith: pañicami çū
2: klapakşa, wā, ka, wę, wāra langkir, uttarāsäçhā nakşatra wiçwade 3: wata, gaņda yoga, wairājya nuhürtta, baruaparwweça, wa- lawa karaņa,
4: mcchikca räçi, irika diwaçanyājña çrī sakalajagatnatheça,
närasinghamürttyani 5: nditaparákrama, açeșaräjânyacudämaninārpitabharanrawinda, çokasantapi 6: tasujanahrdlayāmbujāwawodhanaswabhāwa çrī krtanagaranā- mabhiseka, tinadal de rakrya 7: n mahâmantri katrini rakryan mantri hino, rakryan mantri sirikan, rakryan mantri halu, umingsor i para taņda
Plate 2, recto, line 1: rakryan ri pakirakiran makabehan rakryan apatih makasikasir kbo arěma, rakryan dmung 2: mapañji wipakşa, rakryan kanuruhan mapañjyanurida, maka- di sang mantri wägmima 3: ya, paranitijña, nüşāntaramadhuranāthānukulakāraņa, mapa- sěnggahan sang rāma 4: pati, tan kawuntat sang pamgat i tirwan dang ācäryya dharm- madewa, sang pāmgět ing kaņdamuhi 5: dang ācāryya smaradahana, sang pamgět i manghuri dang âcäryya smaradewa, sang pamgět ing jamba dang ā
CHARTERS 100 6: cāryya çiwanātha, sang pamgět ing pañjang jiwa dang ācāryya graja, mpungku dharınmadhyakşa ri kaçe 7: wan dang âcāryya ciwanātha, mapañji tanutama, i pingsorny- ajñā çri mahārâja ku Plate 2, verso, line 1: monakěn ring kabuyutan ri lokeçwara, tkeng wişaya punpunan sang hyang 2: sarwwadharmma, parhyangan, ityewamādi, padamla 3: kna sang hyang räjapraçāsti macihna krtanagara kapang- kwan i wişaya punpunan sang hyang sa 4: rwwadharmma magěhakna pangrakșa çri mahärăja ri kaswa- tantran sang hyang sarwwadharmma, sambandha mpu 5: ngku dharmmadhyakșa mapañji tanutana, dinulur deni wişaya punpunan sang hyang sarwwadharmma ing bhümi janggala pangjalu, pinakasopana- 6: nyan 7: kěn sowang Plate 3, recto, line 1: sowang byt hajyan lakwalalwan adoh aparě, amijilakěn pa- dadar, pamdihan, paga 2: rěm, mareng juru, buyut, kabayan, awel patumbak tamwi, panghulu bañungūni 3: ngūni pamüjākěn tahun, padacangan, yatikānmahakěn trāsa- nya, an tinitił beik 4: dening thâni bala, pinisakitan tan kinawruhinanya, nimittanyan apulung rahyangi 5: ηdid bhrta sakawat bhüming janggala pangjalu, marēk ri sang râmapati, mwang ri rakryan apatil makaso 6: pana mpungku dharmmadhyaksa mapañji tanutama, sang rämapati, pwa sakatadharmmacintana, tan hup tan 7: kuminkin ing karakşāning sarwwadharmma, pitowi pwan hana turunyänugraha bhațâra jaya çri wişņuwa Plate 3, verso, line I: rddhana irikang sarwwadharmman sapiha sakeng thäni bala, ngünikāla sang apañji patipati dha 2: rmmădhikäraņa, nimittanyan enak ka kaniçcayan iki pininto- nakěn sang apañji tanuta
SARWADHIARMA101
3: ma ri sang rāmapati, karaņa sang rāmapati dinulur de rakryan apatih sacchäya mwang sang apañji ta 4: nutama, marčk ri çrī mahârāja ring wisaya punpunan sang hyang sarwwadharmima, mratisubaddhakna panapih bha
5: tāra jaya çrī wişņuwarddhana, ring wişaya punpunan sang
hyang sarwwadharnuma sakeng thāni bala, makadona 6: kaswatantran sang hyang sarwwadharmma, mangdladyakna sthīratarani palinggih ęrī mahärāja ring ratnasingha
7: sana, pinakekacätraning sayawadwipa, pinakottunggadewa
sang samantaprabhu ring bhümi
Plate 4, recto, line I: janggala pangjalu, mangkana rasani hatur sang rämapati, winuriwuri deni hatur akryan apati 2: h pinirěsěpakěn deni sang apañji tanutama, ęrǐ mahārāja prabhu dewangça, dharmmamü 3: rttyawatãra, inahakěn bhațāra paramakāraņa, sumapwana ka- lěngkaning bhüwana, munarjiwakna 4: sarwwadharmma, malwyaknang jagaddhita, makawyakti gati sang prabhu, an satyādiwihitaçilānucāra,
5: pitowi pwan kakawaça deni hatur ning pada wāgmimaya,
sarisaryy anghaturakěn heyopade 6: ya, käraņa çrī mahäräja, an wawang manganumoda ri hatur sang râmapati, dinulur 7: de rakryan apati sacchäya mwang sang apañji tanutana, an tikang wişaya pumpunan sang hyang sa
Plate 4, verso,
line I: rwwadharmma, sapiha sakeng thäni bala, maryy anütalkna byět danghani thâni bala, byět hajya 2: n agöng amit, lakwalalkwan adoh aparö, turunturun sagěm sarakut sakeng thäni 3: bala, maryy amijilakna padadar, pamdihan, pagagarěm, mareng juru, buyut, kabaya 4: n, maryy aweha papiņda pa[ng]ti, patiklanggas, panghulu bañiu, mareng tháni balanya, sowang so 5: wang, kuněng yan panuku bañu ilang thäni bala pangaçra- yanya, tumatātukwa sapanut sa
6: ni sawahnya ikang kalagyan, tanpa mijilakna panulis, kuněng
ikang tan pgat awijila
CHARTERS 102 7: knanya mareng thäni bala, pamūjā juga, wyaktyanyan tan pgata pamaraçrayanya ring thani bala Plate 5, recto, line 1: yapwan hana kaharěp sang prabhu rikang wişaya punpunan sang hyang sarwwadharmma, byět hajyanan, lakwa 2: lakwan, pintapalaku salwiranya kewala katěmwa ri mpungku dharmmadhyakşa juga, tan kahawa 3: ta sakeng thäni bala, kuněng kolahulaha sang hyang râjapra- çāsti an pinūjā denikang wişa 4: ya punpunan sang hyang sarwwadharmma, amagut apajöng kuning, acuringa rahina wngi, ndan haywa tekang wişa 5: ya punpunan sang hyang sarwwadharmmänghiras watěk, angiwwa rare, abañiwabañiwa, apugata, awarawaranga ri 6: khalani kapüjān sang hyang räjapraçăsti, muwah kawnangakn ikang wişaya punpunan sang hyang sarwwadharmma kha 7: lang kalagyan, paryyangan, mwang dharmma jumput, ri kā- lanyan pamüjā ri sang hyang prasäda kabhaktyan Plate 5, verso, line 1 : sowang sowang, wnang ajnwahalang, asumping tuñjung sini- wak, muwah anugraha çri mahäräja 2: amaluyakěn kaswatantran sang hyang sarwwadharmma, tan kaknana de sang wişaya punpunan sang hyang sarwwa 3: dharmma ri pamdang tanghiran, pakudur panghurang, pakris, pasrah anganggwawalł, tuwul watu, huri 4: p anak, kěmbang i pöng tutufijung, těpěl sang ratu tunggak ning garyyang, nawagraha, nagapuspa, wnang a 5: nusuna salö, aguntinge ruhur bale, wnang añjamaha kawula, amupuha kawulenalcwakě 6: n, amupuha ngrahana, ingirup ingirir ing parud amangana sal- wirning räjamangça kadya 7: ngganing badawang, wus gunting, karung pulih, pjahaning rara, asu tugěl, ananěma kanale rumambat i Plate 6, recto, line 1: ngumah, ananěma kěmbang kuně ri harěpan, ananěma galu- gu, adwya patětěngahan aja 2: ngw agading, ikang juru kula, mangkana rasanyanugraha çri krtanagara ri wişaya punpunan sa 3: rwwadharmma sakawat bhümi janggala pangjalu, ri wruhani- kang sakala jana ryyatiçayani kadharmmaparā
SARWADHARMA103
4: yaņan çri mahārāja an pinakekacchätraning sayawadwipa,
maluyakěn pangeki
5: kitäbhūmi janggala pangjalu, matangyan dadi ta sang hyang
rājapraçăsti, malawölawö krtanaga
6: ra, magěhakěn kaswatantran sang hyang sarwwadharmma,
sampun umunggwing ripta, hinlēpan pitawastra, pinangkwa
7: kên irikang wişaya dharmma samudāya, ri sanmata para tanda
räkryan makabehan, manghaturakn i
Plate 6, verso, line 1: kang wişaya dharmma, så( )ua, kā, 1, sū, 3, ri çrī mahāräja pamuspanyan sampun krtānu graha, kuněng ri sdēnganya hana ngruddhämungkilnungkila ri rasa sang hyang râjapraçāsti, salwiranya 3: yadyan caturwarņna, brahmaņa, kşatriya, weçya, çudra, atha- wa, caturaçrama, brahmācãri, 4: grhastha, wanaprastha, bhikşuka, makädi sang prabhu mantry anagata, mwang pinghay äkurug anak thâni ya
5: wat umulahulah i rasa sang hyang rájapraçsti, tan atguh
karakşan i kaswatantran sang hyang sarwwadharmma 6: tasmat kabyět karmmaknanya, sakulagotranyámuktya phala- ning pâtaka mahâpâtaka, atipāta 7: ka, phalanyan manghulahakěn hanyayaprawtti, kawulakan de sang hyang trayodaça säksi, ā
Plate 7, recto, line 1: ditya candrā pänilonalaçcã, dyo bhümirăpohrdaya yamáçca, ähaçca râtra 2: çca tathäçcasanmyå dharmmaçea jānăkiuarăyawłtta, mang- kana pwa, yo rájānugraham hatwã, 3: mohat murkho naro hi sah, parāparakulais sarwwai, rora- wa yantu sarwwadā, yawat bhü 4: tanikah srșwá, tăwad janmi punar yyadi, kşudra jantu çari- rani, prápnuyarcca narodhama, ya 5: di syān mānuşibhütah, kliwa kuştaçca bämaņah, an ( ) omattohyapasmaro, kubjah pa
6: ngguh kunis tathā, nahan katmahanyan dadi wwang ri huwus-
nyan tuměmpuh ring mahärorawa //a 7: stu astu astu// o nama çiwāya // o //
DECREE JAYA SONG,
about 1350 A.D.
according to Brandes-Krom, Oud-Javansche Oorkonden,
vol. II, 1913, p. 207.
Incomplete.
Plate 2, recto, line 1: çeka dyah hayām wuruk, iniring denyājñā pāduka ri tribhu- wanottungga räjadewi jaya wisnuwa 2: rddhanī sakalarājamanggalabhawatipratima, lalitamanohara- jñanapratāpaçobhita, sārddhanări 3: ęwara muang pāduka bhațāra çrī krtawarddhana, açeşarāja- praņipatamäņditā, sacchaya muang ājña pā- 4: duka çrī wijayadewi, mahäräjaräjaçekarädhiştitäninditawiryy- alangkarã, sakalaguņapra- 5: wälabuddhisahitä, sârddhanāriçwara muang pāduka bhatāra çri wijayarājasā, sanggramawiryyalangkrta
Plate 2, verso, line 1: tinațah de rakryan mahämantri katriņi rakryan mahâmantrī i hino, dyah içwara, rakryan mahämantri 2: sirikan,dyah ipo, rakryan mantri i halu dyah kañcing, uming- sor i taņda rakryan ring pakirakiran ma 3: kabehan, sang āryya senapati pu tanu, sang āryyātmarāja pu taņding, rakryan dmung pu gaşti, rakryan ka 4: nuruhan pu turut, rakryan rangga pu lurukan, rakryan tu- měnggung pu näla, sādugopika durjjanawi
5: nigrahatatpara, mawastha patih ri pajang, samahiring muang
rake juru pangalasan pu ptul nayawi
DECREE JAYA SONG105
Plate 3, recto, line 1: nayadhara, makapramuka samantringgitäjñă prajālangkarã, rake mapatih pu mada, sakalanitiwrha 2: spatisanggrâmikā, prāņarakșaka ęrī mahārâja pranalānmratisu- baddhakěn paugdiri ęrī mahäräjā 3: ngkěn ięwarapratiwimba, gumawayakěn hitakarmnaning ya- wadwipamāņdala, nuang wiçirņnaning prangmu
4: ke päduka çri maháräja, dharmmadhyaksa ring kaçewan, sang
āryya rājaparākrama, dang ācā
5: ryya dharmmarāja, dharmmadhyakșa ring kasogatan, sang
āryyadhirāja (lang ācāryya kanakamuni, Plate 3, verso, line 1: boddhaçāstrawyākaraņaparisamāpta, tlas karuhun sang dharm- maprawakta wyawahärawicchedaka, sang pamgě 2: t i tiruan, sang âryya wangçādhirāja, dang ācāryya ciwanātha, bhairawapakșa nyayawyakaraņaça 3: straparisamāpta, samgět i kançamuhi, dang ācäryya marmma- nātha, mapañjy āngçuman, sorapakşa nyāyawya 4: karaņaçästraparisamāpta, samgět i manghuri, dlang ācāryya smaranātha, bhairawapakşa nyāyawyaka
5: raņaçāstraparisamâpta, samgět i jāmba, dang ācãryya jayas-
mara, sorapakça çangkyaçăstraparisamã Plate 4, recto, line 1: pta, samgět i pamuatan dang ācāryyāgreçwara bhairawapakşa nyäyawyakaraņaçastraparisamăpta 2: samgět i kaņdangan rarai, (lang ācāryya munindra boddha- çăstraparisamâpta, mangrasarasani sangka ri göngniya 3: dimuktinikang wyawahāri kālih, kumwa pgat kawiwakşanya de sang pragwiwäka matguh ri kapakşadharmman 4: ri dalěm nāgara, marmmanikang wyawahari kälih sacchaya mampakāmpak humatur i taņça rakryan ring 5: pakirakiran makabehan mintonakěn pakşanya sowang-sowang kuněng sungan warawarah aki Plate 4, verso, line 1: santana, mapañji çaraņa, muang sarowangnya, ki karņna, mapañji manākara, ajaran reka, ki siran, ki jumput 2: ungsun madrwya lmah punang manah i manuk, kayoning sawah, aawung, lirih 1, i berčm, lirih 1, i pa
CHARTERS 106
3: jnon kiduling umah, lirih 2, pajnon kubwan, kuñci 1, pange- ran, kubwan, kuñci 1, tiga thani, ka 4: yoning sawah wareng, lirih 1, kayon waluntas, lirih 10, tiga thani kubwan, kuñci 1, dinanā 5: kěn ing tuhatuha maring katyagan pakaņdangan, lirih 16, maring maņala ring kuku, lirih 2, maring jangganing pa
Plate 5, recto,
line 1: ngle, lirih 1, kabhukti dening amadwyakën lirih 33, piņdah lirih 67, punika ta sthiti bhukti sangkeng tu 2: hatuha, bapa, kaki buyut, pitung, anggas, muning, krpěk, tan hanang suwanda, apan anadi kabhuktyanipun, maka
3: wyakti kirttini tuhatuhani ungsun hale i mapdlala i kasdahan,
sakakala 919, wayuhaněngah ra 4: kwa aranipun, punika ta samanakäla läwan sawah, apituwin tan hana sawahipun samasänak i punang si
5: ma tiga, liwat ing watěs pakaņdangan, tan punika dawakta
lmah i ungsun tanpatahil tan kajněngan ta
Plate 5, verso, line 1: n pinakaparanati dening deça, makahetu anadi käbhuktyani- pun, tan wruh ta ungsun panangkanipun a 2: pan anadi, mangke ta inakunipun pasaņdan pun samasänak i sima tiga, makādi pun apañjyanawung harşa, kuněng
3: sungan warawarah samasnak i sima tiga, makādi sang apanjy
anawung harşa, ungsun madrwya punang lmah sawidah
4: pitung lirih wicarawisaya, sinaņdakěn i pitung i ungsun ing
pirak kalitngah takěr, duk punang bhumi jawa tanpa ga
5: gaman pisis ika tang pakşa kälih, pinametakěn çastradrșta, deçadrsta, udäharaņa, guru kaka,
Plate 6, recto, line 1: makatanggwan rasāgama ri sang hyang kutāramănawädi, manganukāra prawrttyacăra sang pāndita wyawahārawiccheda 2: ka ring puhun malama, atěhěr tanda rakryan motus atañataña irikang pinggi siring udäsina, polihana nyayā
3: nyayanikang pakşa kalih kunang pājar nikang pinggir siring,
angrungu yan sīma sasaņdan ndan awidhita ta sangkaning u
4: jar irika ta yan katmu sor i pakşa samasānak i sīma tiga,
makádi mapañjyanawung harşa, makahetu
DECREE JAYA SONG 107
5: tan hananing pramāņa, yan pitung sang apañjyanawung harşa
anaņdakěn, muang asămbawaning wruha, makādi
Plate 6, verso, line 1: ng anadi kabhuktyanipun, matangnyan balawan pakşāki san- tana mapañji sarana, muang sarowangnya, hetunya 2: n pinunga kmitana sang hyang ájñā haji jaya song, mratisu- baddhakěn pagěh i pangrakşa taņda rakryan ri pa 3:. kşa sang apañji saraņa, ri wruha sang apañji saraņa prayatna
1/011
FERRY CHARTER
1358 A.D. according to van Stein Callenfels, Oudheidkundig Verslag 1918 and
Brandes-Krom, Oud-Javaansche Oorkonden, vol. II, 1913, p. 255.
Incomplete.
Plate 1, recto, line 1: swasti çrī çăkawarşâtita 1280, çrawaņa mása, tithi, pratipāda çuklapakşa, ha, u, ça, wära madangkungan 2: aiçanyastha grahacāra, puşya nakşatra, jiwadewatā, agneya maņçala, bajra yoga, rodra muhürtta, çaçī parwwe
3: a, năga karaņa, karkkaa răçi, rikā diwaçanyājñā pāduka ri
tiktawilwanagareçwara, çri râjasanagara nâma räjabhise 4:ka, raņaprathita mantrinirjjita nrpāntaropayana suránggaņo- pamänâneka warakāmini sewyamāna, garbhotpatti näma 5: dya ri hayāwuruk, makamanggalyájñā pāduka bhațra çri tribhuwanottungga räjadewi jayawisņuwarddhani nāma räjñy- äbhi 6: șeka, nrtta racanādi guņa koçalyālaya tirthodakamaya nirmala- mänasa, sthâpita ngkäne nagare kahuripan, dyah çri
Plate 1, verso, line 1: gitärjja säkşad arddharäjaparameçwari, muang pāduka bha- tāra çrī krtawarddhana bhupālaka, sasyādi bhawa samrddhi- karaņa wrstisya 2: ndana sannibhārthajanasantuști prasütijanakänawaratadāna, tumapěl ākyā rājyāçrita, dya rī cakreçwara ęri hariwang- çawarddha 3: natara, sirāmpddhyakčn santäna pratisantäna pāduka bhațãra çri wişņuwarddhana, sang mokteng mandāragiri nhěr sapra- wrtyācāra
FERRY CHARTER109
4: lakşaņa bhațâra çrī wişnuwarddhana kta lana tinirutiru nirā n jagatpälaka, tasmāt matangnyan alung aswö kta kadharme- ștan pādu 5: ka bhațāra çri krtawarddhana mahăräja, lakşananira mangka- na, yata dwraniränganukära năma hhațāra çrī wişņuward- dhana, ikang pa 6: ñji sminingrāt, yugapat mwang ājñā päduka bhațāra räjadewi mahārājasa nāma râjñyābhişeka, kanaka maņiratnā
Plate 3, recto,
line 1: mahārāja, tan kawuntat sang dharmmaprawaktã wyawahära- wiccedlaka, samgēt i tirwan, ang ācārya çiwanātha, makapadasthan sang āryya wa 2: ngçādhipati, nyáyawyākaraņaçästra parisamápta samgět i manghuri, dang âcãryyāgreçwara, nyāyawyākaraņaçāstra parisamápta, samgět i 3: kaņdamuhi, dlang ācāryya jayasmara, sangkyaçāstraparisa- māpta, samgět i pamwatan, dang ācāryya widyānātha nyāya wyäkaranaçāstrapa 4: risamāpta, samgět i jambi, dang ācāryya ciwādhipa nyāya wyākaraņa çāstra parisamāpta, samgět i kaņdangan atuha, dlang ācāryya çrighana, 5: boddhatarkka parisamāpta, samgět i kaņangan rare dang ācāryya samatājñāna boddhatarkka parisamāpta, sarwwe ika ta kabeh, kuțā 6: ramānawādi çästra wiwecana tatpara, kapwa samasama çakte kawiwākşāning çāstra makādi kuțāramānawa, makadon niç- caya jñiāna
Plate 3, verso, line I: ri nyāyānyāyani pakşanikang wyawahāri kalih, muwa dharm- mädhyakşa ring kasogatan, pungkwī padlěgan, dang ācārya nādendra, boddha 2: tarkka wyākaraņaçāstra parisamāpta, makanaryyama, dharm- mădhyakșa ring kaçaiwan, nāma puşpapāta, ang ācāryya dharmmarája, makapadasthan sa 3: ng āryya räjaparākrama, mahādwija bhujangga sangrakșaņa dharmmādhyakşa sangyojita, sinārabhára pāduka çrī mahārāja dharmmādhyakșa, maka
CHARTERS 110
4: don karakşan para pungku ring kaçaiwan, makādi mahādwija, i pingsornyäjnä pāduka çri mahärāja, kumonakěn ikanang anambangi saya 5: wadwipamaņlala, makādi pañji marggabhaya, makasikasir ajaran rata, sthapita, munggwi canggu, pagawayakna sang hyang ājñā haji praçã 6: sti, rājasanagaralañcaņa, munggwe salal sikining tämra, rip- topala, kapangkwa denikang anāmbangi sayawadwipamaņçlala, makā
Plate 5 (9), recto, line 1: nușa, i těmon, parajēngan, i pakațekan, i wunglu, i rabutri, i bañu mpdu, i gocor, i tambak, i pujut, 2: i mirěng, ing dmak, i klung, i pagdangan, i mabuwur, i go- dlong (f), i rumasan, i canggu, i raņdu gowok, i wahas, i nagara, 3; i sarba, i waringin pitu, i lagada, i pamotan, i tulangan, i panumbangan, i jruk, i trung, i kambang çrī, i ta, i gsang, i 4: bukul, i çürabhaya, muwa prakäraning naditira pradeça sthänaning anāmbangi i madantěn, i waringin wok, i bajra- pura, i 5: sambo, i jerebeng, i pabulangan, i balawi, i luwayu, i kata- pang, i pagaran, i kamudi, i parijik, i parung, i pasi- 6: wuran, i kědal, i bhangkal, i widang, i pakbohan, i lowara (), i duri, i râçi, i rewun, i tgalan, i dalangara, i
Plate 5 (9), verso, line I: sumbang, i malo, i ngijo, i kawangen, i sudah, i kukutu, i balun, i marěbo, i turan, i jipang, i ngawi, i wangkalang, 2: i pnüh, i wulung, i barang, i pakatelan, i wareng, ing amban, i kěmbu, i wulayu, sarwwe, ika ta kabeh, naditirapradeça, sthā
3: nanya ng anambangi sayawadwipamaņdala, ngūnikālanyāng-
hyang ājñā haji praçāsti, rājasanagaralañicaņa, kuněng tingkah ikang a 4: nambangi sayawadwīpamaņdala, makādi pañji mārggabhaya, kyajaran rata, mwang pañjyangrakşāji, kyajaran rägi, kewala swatantrã, ta 5: n kaparabyāpāra, tan katamána deni winawa sang mána katrīņi, lwīrnya, pangkur, tawan, tirip, salwiraning nāyaka,
FERRY CHARTER111
parttaya, apinghe, 6: akurug, awajuh, wadihadi, sapuņdulnya kabeh makāding raweh lawan sahananing mangilala drwya haji, wuluwulu parawu
Plate 9, recto, line 1: pikulpikulanya, ri sawulu ning dwal, ikang samangka ikang tan knana drwya haji, yapwan lěwil sakeng pahinga, knana lěwilnya de sang makě 2: kěranya, sodhara haji tan adhikana, muwa kinawnangakěnya ng anambangi sayawadwipamaņdala, ri kālani kapüjān sang hyang ājñā ha 3: ji praçāsti wnang angadwa sawung nita, jüdi, acuringa kinang- syan ri kälanyāmüjā daçärddha diwaça purwwapara ri kälani kapüjān sang hyang ājñā 4: haji praçästi, kuněng sangka ri gěngnyädhimuktinikang anăm- bangi sayawadwipamaņdala makādi pañji marggabhaya, mwang pañjyangrakşāji, kyajaran 5: rāgi, sthäpita, mungwi trung, manghanakēn ta pamüjängkěn sārini puşpanyānghaturakēn samba ri sang hyang ājña haji praçãsti, 400 ring sara 6: hi mijil angkěn pârņnamäning âşäda, muwah anugraha päduka çrī mahārāja yan hana dāçadāçī bharyyopabháryya
Plate 9, verso,
line I : kuněng asing awakanya, swänigata, lungha sangke swäminya, tan bwatana ktekang anambangy angěntasakēn sangkeng nadi- tira, yadin sà 2: dhu prawrttinya ng anambangi, kalut sangkeng astacora, muwah yan hana strī karěm asing awakanya, kasambut ta ya denya ng anambangi tan sa 3: nggahēn strisanggrahaņa ktekang anambangy angěntasakěn anambut iriya, muwah yan hana wwang kapürwwarņan tinam- bangan aweh ta 4: yeng anambangy asing awakani pawehanya, yadyapin oliha- nyānyáya, ikang pawelnya, tan doşana tekang anambangi ta
5: n sanggahên ananggapi dușta, muwa ri sěnganikang anam-
bangi, amwata padatining akalang, dagangan asing awakanya, karěm pwekang daga
CHARTERS 112
6: ngan, tan bwatana tekang anambangi, ndatan wehana ta ya tambangan yan çirņekang dagangan, muwa yan ha Plate 10, recto, line 1: na drwya kely asing awakanya, kasambut pwa ya denyang anambangi, tan doşana tekang anambangy amalaku phala cramanyänambut angrakșa, 2: ndan sapawehnyang adrwya tanggapēn ya, mangkanänugraha çrī mahāräja irikang anambangi sayawadwīpa, makādyajaran rata, paçcat, 3: ring wkasan, manghaturakěn sambah tekang anāmbangi saya- wadwīpamaņdala, makādi pañji mārggabhaya, kyajaran rata, mwang 4: pañjyangrakşāji, aneka mahärghyawastrapramukhanamaskara, ikang aneka wasträngkěn sārini puşpanyänghaturakēn sa 5: mba ri lbū pāduka çri mahäräja, sangka ri gěngnyādhimuk- tinikang anambangi, wineh akmitana sang hyang ājñā haji praçãsti, rã 6: jasanagaralañcana, muwa rakryan mantri katriņi, sinungan pasōk-pasök, sayathäkrama, muwa rakryan dēmung Plate 10, verso, lime 1: rakryan kanuruhan, rakryan rangga, rakryan tuměnggung, kapwa wineh pasök-pasök, sayathākrama, makanaryyama, sang dharmmädhya 2: kşa ring kaçaiwan sang dharmmädhyakşa ring kasogatan kapwa wine pasök-pasök, sayathākrama, sang dharmmopapatti samudäya, kapwa
3: wineh pasök-pasök, sayathākrama, makaphala, mratisubad-
dhākn ānugraha pāduka çrī mahäräja, irikang anambangi sayawadwi 4:pamaņdala, makādi pañji mārggabhaya, kyajaran rata, mwang pañjyangrakşāji, kyajaran rägi, tlas labdhāpagěh, kuněng yan hana u
5: mulahulah sarasa sang hyang åjñā haji praçästi, kmitanikang
anambangi sayawadwipamaņdala, makādi pañji märggabhaya, lya
6: jaran rata, mwang pañjyangrakşāji, kyajaran rāgi, nguniweh
yan panglbura kaswatantranikang anambangi sayawadwipa- mandala, a
CHARTER OF BATUR
according to Bosch, Oudheidkundig Verslag 1915.
Fragmentary.
I. Large fragment, recto, line I: sambarasamartthya, rakryyan apatih ring kahuripan mpu taņding, nayawinaya guņānurūpantah purarakșa 2: mun mpu kapat çürasapatnamarddana, rakryan kanuruhan mpu pakis wairibala wiräntaka, rakryan 3: ma ripusangkyapranāça rakryan tuměnggung mpu nala sādu- rakşanāsädunikramatatpara, makapuraya 4: ngala kadiri mpu mada raņamaddyāryyanukulakaraņa, para- sainyaçirah, kapalagandotpana ma 5: yandikopăyasamartthya, säkşāt praņãla mratisubaddaken pa- ndiri ęrī mahäräja siniwi ring sayawadwipama 6: pantara, makanaryyama sang nyäyānyāyawyawahārawicche- daka, sang pamgět i tiruan, dang ācāryya çi
I. Large fragment, verso, line I: karapaçāstraparisamāpta, samgět i kaņdamohi dang ācāryya marmmanātha, nyāyawyakaranaçāstraparisa 2: ri dang ācāryya smaranātha, nyāyawyakaraņaçāstraparisa- măpta, samgět i kaņdangan rare, dang ācãryya mahā 3: wyakarapaçāstraparisamäpta, samgět i jambi, smaranātha, nyáyawyakaraņaçāstraparisamāpta, samgět i pamua 4: greçwara, nyāyawyakaraņaçāstraparisamāpta, darmmadyakşa ring kaçaiwan, sang äryya harşaräja, dang 5: nyyawyakaraņaçāstraparisamāpta, darmmadyakșa ring kaso- gatan, sang āryyādiräja, dang ācäryya 6: rtta wyakaraņatantraparisamāpta, kuněng padartthanyājñā pāduka çri mahärāja kumonakěn i para
CHARTERS 114
II. Middlesized fragment, recto, line 1: rika ta sang hyang maņdale ságara, iringěn tkap sang hyang 2: ra kramanira ring puhun malama, tumuruna labupanaya
3: ni kapujan sang hyang kabuyutan i kalyasěm, asuji 4: tkap sang hyang maņdale kaņdawa ri talun i wasana ri sa 5: tapwänuwuna kalasa pataraņa maguta payung sa 6: s karuhun kadīrgghyayusan päduka çri mahärāja
11. Middlesized fragment, verso,
line 1: sang hyang mandale sâgara, kuněng ring caitramäsa, pañicada 2: maņdale sâgara, iringên tkap sang mandale talun 3: para kakyatunggu batur i talun makadon enaka 4: duta çrī mahäräja, mangkana rasani panghayubagya pādu 5: ha, kunêng tingkaha para kakyangiringa ri sang hyang maņda- la npa 6: ya pariçudda, tumutakna palupwi sang sidda puru panguni, ma
III. Small fragment, recto, han bhadrapadamasa, pañicadaçi çuklapak ri sang hyang kabuyutan ing kalihan kapwa tu le sa bon tra
III. Small fragment, verso, tan hananing wiroda ri dläha tanpangucapakna salah kna kewala patěha ri
115 CHARTERS OF BILULUK
according to van Stein Callenfels, Oudheidkundig Verslag 1918.
I
Charter of 1366 A.D. Recto, line 1: hiku suratingong, kagugona dene si samasanak ing biluluk, rehane wnang acibukana bañiu asin, tatkäla püjäne pisan
2: satahun, hawalra sapěkěn, hapan iku wnang katama ktmu hing
kunakuna, tanpa dola ta hiya tanpa weweha, adol po 3: hiya haweweh, kaděņdaha ta hiya dening panampan sadéņda- ning amomoțot, hana po dene pamüjãne, 300, nangkě 4: n tahun, panangkane mětu saking adapur, pagagarěme, ku, 7, nangkěn wulan, hiku kawruhane si paradapur ing pinggir samadãya
Verso, line I: makanguni kang adapur ing majapahit, siwihos kuněng yan hanangrubuhakna wangçaningong kang biluluk, kang tang- gulunan, a 2: mangguha päpa, sanghyang trayodaçasakși amatyanana, den- tämatyanana, yan humalintang ring tgal, sahutěn dening ulä mandí yan ma 3: reng alas dmakning mong, manglangkahana mingmang, yan mareng bañwagöng sahutěn denin wuhaya, mumul, tuwiran, yan liwat ing hawan göng kasopa wu 4: languna, yan hudan sambērčn ing glap, yan haneng umahnya katibänăgni tanpa warșa, liputěn gsěngana de hyang agni wehěn bhaşmibhüta saha dr 5: wyanya, tanpanoliha ring wuntat, tarung ring adgan, tampyal i kiwan uwah i tngěnan, tutuh tuņdunya, blah kapalanya, sbit wtěngnya, tatas dada 6: nya, wtwakěn dalěmanya, pangan dagingnya, inum rahnya, at-hěr pěpědakěn wehi prāņantika, bwangakěn ing akaça, tiba- kěn ing kawah, astu, i çaka 1288.
CHARTERS 116
ⅡI Charterof 1391 A.D. Recto, line 1: Hiku wruhane si parajuru ning asambewara, samadaya, yen andikaningong, amagěhakěn andikanira tala 2: mpakanira páduka bhațâra çri parameçwara sira sang mokta ring wişņubhawana, dene kaluluputane si parawangça ring 3: biluluk, asambewara sarwwa papat, hadagang, hamahat, haja- gal, hanalantěn, hamdēl, hamutēr, hanglakșa hanga 4: pu, mangkana manih kang atunggu kasiman, asambewara, sarwwa tunggal, hiku ta luputa ring arikpuri saprakara, pada- dah, pawiwāha,
Verso, line 1: patatar, pasadran, byangkatan, palalanděp, palalajěr, parara- jěg, pabata, pabale, parahab, pasusuk, parawuhan, 2: luputing titiban, sahang, cabe, kumukus, kapulaga, wsi, kawali wsi, pinggan, pangjälin, kapas, makanguni tahil paduging luputa, ndan ta knaha ring pa 3: mihos, malěr, anuta rehe kang sajiwajiwa, limangatus ing wong tunggal, makadon anaha si parajuru hanagiha pěpěk i rehane marěkeringong, lawan dene 4: jajakane, sasangkulane, kaponakane, kang amahat ing biluluk i rehane luputěn tahil jajalukan sangu pangisi kaņdi, kang räjamudra yen uwus kawaca
5: kagugona dene si parawangça ring biluluk, titi ka, 2, i çaka
1313.
III
Charter of 1395 A.D. Recto, line 1: hiku wruhane kang anampak tahil ing ananaņda hananaņu, hatukut latěk, sakalwiraning anampak 2: yen andikaningong, dene si parawangça ring biluluk, ring tanggulunan, i rehane luputa ring tahil ing ananaņda 3: hananaņdu, hatuku latěk, luputa, makadona po hana hanagiha tahil ing ananaņdu, hananaņdu, hatuku
BILULUK 117
4: latēk, ing parawangça ring biluluk, ring tanggulunan, i rehane marěka iringong, aja, den sidigawe 5: si parawangça ring biluluk, ring tanggulunan, kang râjamudra yen twus kawaca, kagugona dene si pa 6: rawangça ring biluluk, tithi, māsa jyastha, i çaka 1317.
CHARTER OF RÉNÉK
1379 A.D.
according to Stutterheim and Pigeaud, Een Javaansche Oorkonde uit den Bloeitijd van Madjapahit, Djawa, vol. 6, 1926.
Plate 1, recto, line 1: wontěn andikänira nalämpalcänira bhațāra ring wěngkěr, angülihakna bhümīnira samasanak ing rě 2: něk, kang kaladan dening akuwu ring tāmbak, gunging sawah, tgal, jöng 4, kilěs ujak uring, punika ta sämpun 3: mantuk denira sang āryya gunândikā, sira sang kinon açrahha denira sang āryya maring sawah, sira pañji gobe 4: r, sira pañji harșa lěwih, sira gěnti ri handon, kabayan ing atuha sira mantrī narotama sira mněng, 4, puni
Plate 1, verso, line 1: ka tta punang açrah, tgal, i sira samasanak hing rěnčk, bhūmī siring hañjěněngi, wragaji pañangan, sira 2: budda kabayan, sira pupon, juburuh sira blang, wwang, 3, ring talaga, sira buyut umpēk, sira darana, sira bade 3:, wwang, 3, wadäna ring pamanggihan, sira juru tangsor, sira juru madāya, sira malambangan, sira sunduk, wwang, 3, 4: sira parawangça hañjěněngi, sira samasanak ring mangěněb, sira müladharmma pagon, sira rubung, wwang, 3, sira 5: samasanak, ring pagèr, sira müladharmma gunita, sira blang, sira soma, wwang, 3, makädhi pawidigan
Plate II, recto, line 1: sira samasanak ring gilang, sira müladharmma guņa, sira gusti rañca, sira malar, wwang, 3, samering lěmbah
RENEK119
2: lawadan, sira buyut sangū, sira wita, sira tukup, wwang, 3,
kapalang, sira tanggon, kabaya 3: n, sira kětul, gusti sira bișa, wwang, 3, makádhī wadana, sira sang anden ing tâmbak, sira gampil 4: hangalihi sira bungkěn, mantěn, sira gajul, juburuh sira do- nan, sira pagon, sira surung, 5:, wwang, 6, puniku tta kang katulis hañjěněngi samangarěp, ring sadeçadeça, punang wong lčmbal,
Plate II, verso, line 1: hamalěrakěn yen bhümi wragaji, sira parajinuru, sira para- wangça ring wragaji, sama malěrakěn ye 2: n bhüminira samasanak ring rěněk, puniku tta sämpun kapa- sēk kapagčhan, pirak satak, 3: ring sadeçadeça, makādhī likittabhukti, kapangan kenum denira sang añjěněngi, samadäya, 4: keh ing deça hañjěněngi, 9, tithi, wa, pang, ba, ka, 9, çiräh 1 tulisira kanuruhan sira pa 5: raçī.
CHARTER OF WALANDIT
1381/1405 A.D.
according to Brandes, Notulen van de Directievergaderingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vol. 37, 1899, p. 64. b
Recto,
line 1: wruhanekänglakoni hanagih titilöman, ring walaņdit, yen
andikaningong, de 1 2: ne kang deça hing walaņdit, mananggis lili, jěbing, kacaba, i rehane luwara dene ha 3: nagih titilöman, i rehe kang deça i walaņdit deça ilahila, hulun hyangira sang hyang 4: gunung brahmā, iku ta hawalöra sakwehing wong sakahuban dening deça i walaņdit, ta
5: n katagiha titilöman, ayo tinatab i rehing deça ilaila, kang räjamudra ye
Verso, line I: n uwus kawaca, kagugona dene kang wong walaņdit, tithi masa, 5, çirah 3, // i çakakala
2: 1327, asadamāsa, tithi, nawamikrşņapakșa, pa, ra, wara
dungulan, irika diwasanya ri parawa 3: rgga ri walaņdit tinambrakěn räjamūdra indikani talämpaka- nira bhațāra hyang wkasing suka, i reha deça ila f: ila hulun hyangira sang hyang gunung brahmā, yata kanimi-
taning tinambrakěn dening kabayan made, buyut....
5:.
CHARTER OF PATAPAN
1385 A.D.
according to van Stein Callenfels, Oudheidkundig Verslag 1918.
Recto,
line 1: //o // surat sang āryya räjaparākrama, dang ácäryya wiçwa-
nätha, rawuha kang para säme ing 2: patapan, sakehing raramätuha nom, makangūni buyut, wru- haning para sāme ing pata 3: pan, yen ana räjamudra handikanira talämpakanira bhațära hyang wiçesa hamagěhakěn andikanira talā 4: mpakanira bhațāra sang mokta ring paring mälaya dening janggan ing patapan i rehaning sumalahe sahana
Verso,
line 1: kirä mpu ........... janggan tumrapa satkaning pañlék,
hanut rasaning räjamudra, iku ta suma 2: laha těkanin kubon, sawah, makangüni pomahan, tithi jyeşta. çirah 7 //0 //
CHARTER OF KARANG BOGÉM
1387 A.D.
according to van Stein Calleniels, Oudheidkundig Verslag 1918.
Recto,
line 1: iku wruhane para mantring tirah āryya songga pabayěman
äryya carita, purut, patih lajěr, wruhane yen ingong amagě 2: hakěn karange pati tamba karang bogěm, penganane kidul lěbuh penganane wetan sadawata anutug sågara pisan 3: penganane kulon babatane dmung wana, anutug sägara pisan, pasawahane sajung babatan sakikil, iku ta malēra haja den siddhigawe, 4: hana ta kawulaningong saking grěsik warigaluh ahutang sakți rong lakşa gněp sabisane hasikěp rowang warigaluh luputa ta
pangarah saking si
5: ddhayu kapangarahan po hiya saki dalěm galangan kawolu anghaturakna ta hiya hacan bobot sewu sarahi atambak sesine 6:tambake kahature ringong, hana tädagang, angogogoņok, amahat, luputa ta ring arik puri saprakara, knaha ta hiya ring pamūja
Verso,
satěngah, anuta sararataning wargga taman sabhumi, tithi, ka 7, çirah 8 // andaka kakatang //
CHARTER OF KATIDEN
1392 A.D.
according to Poerbatjaraka, Tijdschrift van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vol. 76, 1936, p. 387.
Recto, line 1: iku wruhane si para same salurah wetaning kawi sakuloning bañu, sawetaning bañu, pa- 2: ra waddhana, juru, buyut, makanguni pacataņda hi turen, yen ingong hamagěhakěn ha 3: ndikanira talampakanira pāduka bhațãra çri parameçwara sira sang mokta ring wişņubhawana, handikani 4: ra sira sang mokta ring krttabhuwana, dene kapürwastitine si para same ri katiden 5: kasawlas deça, i rehe hangraksa halalang i gunung lějar, luputa ri saprakara luputa 6; ring jalang palawang, takěr turun, malcanguni tahil sakal- wiraning titisara luputa, makanguni
Verso, line I: dening alas kakayu gaten hantiganing pasiran, tan ananing anglarangana hi rehi tan wnang 2: larangana, tan ananin aningkah-aningkuha, kang rajamudra yen uwus kawaca kagugona dene 3: kang deça hi lumpang, titi ka 1, i çaka 1317.
CHARTER OF SHELA MANDI
1394, 1395, 1396 A.D.
according to Cohen Stuart, Kawi Oorkonden, 1875, p. 11.
Plate 1, recto, line I: iku wruhane si para same sahuman, pagěr, para wadanã, buyut ing gěsang, hasdlahan tani hi těrung, pa 2: tih nadi, paca taņda hi těrung, haryya wisanä, makanguni hangucap gawe tani ring majapahit, haryya 3: warani, yen andikaningong, dene bhümine si darani, kang ing çela maņdi, sabhumine si darani, 4: kang ing çela maņdi, i rehane luputa ring palawang tahil, sakalwiraning räjakaryya, titiban, 5: titisarā, rarawuhan, harik purih saprakara saki dalěm, haděg ringgita, amitanã, 6: i çakā 1316, amuktiha hing açirah pitu, hawalěra ta sabhūmine si dara Plate 1, verso, line 1: ni kaděg, ringgita, tan alonga, tan awuwuha, tan pangladana bhümine brayane, tan kala 2: danā, iku ta wukating () pagagalihane hing katanen, satkani räjamüdra, kang räjamü 3: dra yen uwus, kawacã, kagugona dene si darani, titi, ka, rpa
(f), i çaká 1316,
4: hantukira rěrambēkěl, tuwuh, tan ikut, sawahira darani, ring çela mandi, kajněngan denira
5: para binuyut ing çela mandi, sira sang aryya .... mbu ....
uyut (f), angarēp sira janana, sira buyut, sěngguh, kaba 6: yan sira kol (f), pañarikan sira sambarana, sira rangga glar, hantuk ira para binuyut amalěrakěn buminira da
7: rani ....... i sawah jöng, 1, ki, 1, jara, 1, hiring, 1,
…ě.……… A
SHELA MANDI125
Plate 2, recto, line 1 : iku wruhane kang wong hangalap, bumine si darani, ri çela maņdi, kang pabuyutan, yen andika
2: ningong, tan anani wong pati-pati hangalapa saking babaneh
hawalěra sabumine si darani kang si 3: ma salawang, tan pangladana tan kaladana, i rehe huwus katuri (buri f) ringong, iku ta kang angraksa 4: sapiha, sawine kadahuta tumuli satkaning rājamüdra, hawalěra kang sabunine si darani kang sima 5: salawang kadahuta sawine, makadona hiya ngameksakna () hangalapa, i rehane kaděņdaha saki dalēm 6: saděņdani pangalap () bumi dalěm, děņdahane, kang rājamüdra yen uwus kawaca kagugona dene si darani pihagmane,
7: titi, ka 2 (3 f), i çaka 1317,
Plate 2, verso,
line 1: iku wruhane kang apangarah putajenan, sakalwiraning wong
apangarah putajenan, yen a 2: ndikaningong, dene kasimane si darani kang desa ring çela (sa) ņdi, i rehane luputa ring putajenan, 3: sakalwiraning putajenan, saki dalēm, saki yawi, luput, luput ing ririmbagan, pabata, titisara, 4: rarawuhan, titiban, jajalukan, susuguhan, pangisi kaņdi, luput ing sosorohan, 5: garěm, hurugurugan dalan, bēbněraning canggu, sakalwiraning räjakaryya putajenan, saki dalěm, saki yawi 6: luputa, luput ing arik purih saprakara, kang rajamūdra yen uwus kawaca kagugona dene si darani pihagmane
7: titi, ka ........ i çakā, 1318.
THREE MEN OF THE COMMON PROPLE, V. PAGE V.
"A book that is shut is but a block"
GOVT. OF INDIA
Department of Archseolegy NEW DELHI.
Please help us to keep the book clean and móving.