PK 3796 J3 1924
No. 655. Regi f 1.-
Serat Kâlidâsâ inggih serat Çakuntâlâ . 00000000000000000250600000000000 Kagoebah ing temboeng Djawi sinawoeng sekar matjapat déning R. M. KARTADIRDJA . 40020005 3
WEDALAN @ BALÉ POESTAKA (VOLKSLECTUUR )
$60006000000000000000000000000000009precozess0260 08201635 ewenangipoen pangarang sinengker ,mitoeroet bab 11 Angger ingkang kapatjak ing Staatsblad 1912 No. 600 .
Fexchangefrom Balai Peltaka 11-7-49
SERAT -SERAT BASA DJAWI WEDALAN BALÉ PORSTAKA .
Panoembasipoen dateng Balé Poestaka ing Weltevreden . Jatra reregènipoen kakintoenna roemijn sarana postwissel . Meling rembours inggih kénging, nanging kedah bajar wragading pangintoen . Ingkang karsa meling, njeboetna serie nomer oetawi namaning serat ingkang kakarsakaken .
Serie No. 1. Petikan serat Mahabharata . R. Ng. Djajapoespita . Tj . 2. Dj . 265 k. 8°. f 2.- Njarijosaken petikan serat Mahabharata 3 Parwa , 1 Asrama- Parwa , 2 Masala Parwa , toewin 3 Prastanika Parwa . wasana Inggih poenika lelampahanipoen para bratajoed Pandawa , sabibaring prang .
Serat poenika tjarijos saking Indoe, saged nimbang saha moerih para maos ing kawontenan poenika kalijan ingkang katjarijos tanah Djawi (lampahan ringgit Poerwa Kalima -taja )
, boengipoen tem- : sasisih gantjaranipoen, sasisih kawinipoen . Boekoe poenika kadjawi adi tjarijosipoen, oegi prasasat panoentoenipoen para ingkang sami marsoedi basa kawi .
Serie No. 51. Pétroek dados ratoe . Tj . 3. L. 12 k. 8°. (Rinengga ing gambar 16 idji) . . . . f 0,20. Serat poenika sadjatosipoen baloengan pakem ringgit Poerwa , lampahan Pétroek dados ratoe , mila oegi nama serat Leloetjon . Boten namoeng poenika para laré ingkang seneng sanget maos serat , sanadyan tijang sepoeh oegi sami kémawon, djalaran kadjawi sepoeh , katah tjarijos ingkang perloe -perloe toemrap tijang oetawi laré, pantjèn loetjoe sajektos.
Serie No. 59. Pakem Ringgit Poerwa I. Tj k. 8°. (Rinengga ing . 2. . 22 gambar 9 idji). f 0,20 . Bremani Isi tigang lampahan : 1 Srimaha Poenggoeng , 2 Bremanatoewin 3 Kanoemajasa .
Serie No. 59a. Pakem Ringgit Poerwa II. Tj k. 8 . 2. 3. 25 °. (Rinengga ing gambar 7 idji). f 0,20 . Isi tigang lampahan : 1 Arimba , 2 Palasara toewin 3 Déwa Brata .
Serie No. 596. Pakem Ringgit Poerwa III. Tj . . L. 42 k. 8°. (Rinengga ing gambar 9 idji). . . f 0,30. Isi tigang lampahan : 1 Narasoma, 2 Bima boengkoes 3 toewin Pandoe papa .
РАМВОЕКА .
Pandjenengan manawi kaleres wonten ing wana ageng , kados inggih asring priksa wit-witan ageng -ageng sarta inggil - inggil , poenapamalih djengker-djengker delegipoen , katingalipoen andjedjer inggilipoen ngoengkoeli wit-witan toewin tetoewoehan sanèsipoen ; pangipoen kanginan koemrasak mobat mabit kados. badé sempal sempala . Sampoen kerep kémawon katradjang ing prahara sempal pangipoen , éwadéné inggih ladjeng rambahrambah semi malih toekoel godongipoen angrembaka , kados kadamel rerenggan poetjoekipoen ingkang sampoen sepoeh -sepoeh sanget , dados enèm malih déning ketoewoehan goḍong enèm ingkang mangka pasrènipoen . Makaten malih manawi ngèngeti babad kamadjenganipoen satoenggal -toenggaling bangsa , ladjeng soemerep , bilih ing loemahing boemi kita poenika bangsa manoengsa toewin gegolonganing manoengsa asontan - santoen kagentosan ingkang enèm . Ing péranganing boemi ingkang naté kadoenoengan bangsa manoengsa ingkang sampoen inggil kawroeh toewin kagoenanipoen ladjeng sirna kawroeh toewin kagoenanipoen , awit saking sabab warni -warni ; éwadéné inggih ladjeng moentjoel wonten bangsa malih ingkang kawroeh toewin kagoenanipoen sampoen langkoeng 3000 taoen sepoehipoen boten saged sirna, malah oepaminipoen kekadjengan ladjeng troeboes malih déning mantepipoen anggèning kanggénan kawroeh toewin kagoenanipoen waoe kanți pangadjeng -adjeng babaripoen malih . Bangsa waoe doemoenoeng wonten ing tanah Indoe ingkang soeboer sitinipoen, inggih poenika nagari ingkang sampoen katjarijos ing kala djamanipoen Praboe Iskandar Abdoel Karnèn , inggih Praboe Iskandar Agoeng (Alexander de Groote ), panggénan kaélokan , panggénan ngèlmoe patenoengan , panggénan moetyara toewin sesotya , panggénan kawroeh kasardjanan toewin kaadilan.
Sampoen lami sanget djamanipoen nalika Sang prawirèng djoerit ing Macedonië Praboe Iskandar Agoeng mbedah nagari-nagari ing oeroet pinggiring lèpèn Sindhoe (1) toewin lèpèn Gangga (2) , sarta sampoen lami sanget djamanipoen , malah mèh kesoepèn nalikanipoen Sang Praboe Iskandar Abdoel Karnèn ngedoem djarahanipoen dateng para ingkang nggentosi ing kaprabon Nata.
Bangsa ingkang ageng -ageng sami sirna dados alit, gentos nagari nagari ingkang koewasa sanèsipoen , ngatingalaken genging pangoewasanipoen , temahan inggih sirna leboer pangoewasanipoen, inggih ladjeng wonten bangsa énggal ingkang sampoen kanți kawroeh toewin tatatjara ingkang saé, angenggèni ing djoegroeganing tilaran kina waoe agentos -gentos , satoenggilipoen sirna , sanèsipoen mantjoengoel ; éwadéné bangsa Indoe taksih saged nahan pandoewanipoen mangsa -kala, sanadyan oepaminipoen ing wana-wana satjelaking lèpèn Djamoena kalihan lèpèn Gangga katempoeh ing prahara sindoeng riwoet aliwawar , soeprandéné wit witanipoen inggih meksa saged troeboes asemi malih .
Para moerka pangrajoet bangsa Arab ingkang tansah ngoembar angkaraning boedi , toewin gegolonganing bangsa Mongool ingkang alampah djarag-rajah sami anglebeti nagari -nagari ing Indoestan , saha neloekaken tetijang ngrikoe sabagéan , kaendih sarta ladjeng pinaréntah kalihan kentjeng saha kereng, poenapamalih awit saking tjoepeting boedinipoen para pangrèh bangsa Islam , kawroeh toewin kagoenan Indoe kasirnakaken , mangka saweg megar -megaripoen ; éwadéné poendi warnining kaloehoeran sarta kamoeljanipoen bangsa Islam ingkang ngerèhaken ingrikoe , poendi warnining karatonipoen bangsa Mongool ? poenapa taksih loeloes doemoegi sapoenika ? Nagarinipoen Ratoe Islam ingkang ngerèhaken ing Indoestan, kitanipoen ing Mongool, djinarahrajah ing mengsah , toeroenipoen Ratoe Islam ingkang we kasan ndoemoegèkaken gesangipoen wonten ing pamboetjalan, temahan tjoepet lelampahanipoen.
Makaten malih bangsa warni -warni ingkang kendel-kendel saking kilèn , sami nḍatengi ing Indoestan, déning kepéngin sanget dateng kasoegihanipoen pamedaling siti ing tanah waoe . Tetijang palajaran waoe ladjeng sami ngedegaken kantor padagangan, sarta nglempakaken kasilipoen majoeta - joeta ; sawatawis - boten namoeng satoenggal kalih - manawi boten saged kasil kanianipoen ladjeng mangoen perang ndjarah-rajah , sarta ingkang ndeḍateng waoe sami djor-djoran kalihan ingkang sami nḍatengi , temahan perang memengsahan rebat kasiling kanijatanipoen . Ing woesana wonten sawatawis ingkang ladjeng kawon kepeksa késah saking Indoestan tanpa wangsoel malih . Wonten malih sawatawis ingkang boten angsal -angsalan kaṭah , namoeng angsal bawah ingrika -ngrika ingkang boten sapintena agengipoen , kados namoeng minangka tetilasing djaja -kawidjajanipoen toewin tabeting panindak angkara moerka.
Salah satoenggaling bangsa ingkang ndedateng waoe ngantos saged ngendih maroe , tandingipoen ingkang sami ngoepados kasil wonten ing Indoestan , sarta ngantos saged damel apesipoen para Ratoe ingrikoe : itjal daja kamardikanipoen, malah sasampoenipoen Sang Radja Poetri Victoria ing nagari Inggris noenggilaken tilas bawahipoen koempeni Inggris ing tanah wétan , minangka panoenggilaning sesotya rerengganing makoeṭanipoen Sang Radja Poetri , sadaja tetijang siti bandjar pandjang ing Indija : ngiḍep dateng papréntahan Inggris ; éwadéné papréntahan Inggris kénging dipoen wastani damel saé dateng bangsa Indoe, awit ing sadèrèngipoen kawengkoe dateng papréntahan Inggris , ing Indoestan prasasat tanpa tentrem , kadjawi saking kaṭah toewoehing reresah , inggih oegi saking toewoehing peperangan memengsahan kalihan bangsanipoen pijambak. Mila tetijang Indoe saged ngraosaken pijambak menggah agenging soepangatipoen kagoenan pangrèhing bangsa Kristen dateng tetijang ing satlatahipoen tanah Indoestan sadaja . Menggah panindaking kaoetamènipoen nagari Inggris ingkang noehoni poenika , sanadyan nagari Inggris satengah roemaos satengah boten , éwadéné kita inggih sampoen soemerep pijambak, bilih katah sanget kaoetamènipoen nagari Inggris , inggih poenika satoenggaling bangsa pangrajoet ingkang ndedateng , teka malah njebar kaoetamèn toemrap dateng nagari ingkang rinajoed ; pramila pantes kémawon kita pèngeti malih namanipoen , inggih poenika pangangkah tjaroebipoen dados satoenggal tanah wétan kalihan kilèn .
Bangsa Europa ingkang wiwit abad kaping 15 dedoenoeng wonten ing Indija , sawangipoen kados boten gadah raos kepéngin ngoedi kawroehipoen bangsa Indija ingkang lebet -lebet , boten ngemoengaken kawroeh ingkang tjètèk tjètjèk kémawon . Menggah soengkanipoen waoe poenapa djalaran saking gegajoetan kalihan kawroeh kriḍaning pradja ingkang makéwedi , temahan tjoepet kawroehipoen , wekasan pikantoekipoen namoeng angsal oendoeh oendoehan wowohan ingkang getir raosipoen . Poenapa kapagol saking nalar sanèsipoen ? Kados poenika kémawon sampoen tjekap kanggé antjer antjer sababing soengkanipoen waoe , déné kabodoanipoen inggih sami kemawon kalihan soengkanipoen . Inggih makaten -makatena , tetijang Europa ingkang dedoenoeng ing tanah Indija kala ing wekasanipoen abad ingkang kaping 15 ing taoen Ngisa, gaḍah panginten manawi sampoen tjekap seserepanipoen dateng wewatakan sarta inggiling seserepanipoen tetijang ing Indija , ingkang sajektosipoen boten sami menggah ing wewatakan saha kamadjenganing seserepan waoe . Poenapa malih ladjeng gaḍah panginten , manawi nitik saking kamadjenganipoen bangsa wétan , inggih poenika bangsa Azië dateng kawroeh kagoenan , kaanggep ing poendi -poendi sami kémawon ; temahan ladjeng gadah panginten manawi bangsa
Azië waoe boten saged doemoegi angoedi dateng indaking se serepan sanèsipoen malih . Tetijang Europa ing djaman samanten wonten ing Indija ngadjeng (Voor -Indië) sampoen manggih gegolonganing bangsa ingkang sampoen mawi tata , ananging tetijang Europa waoe sami boten patos ngopèni oetawi boten patos merdoeli dateng kawroeh wewatekan saha aloesing beboedènipoen tetijang Azië . Pramila tetijang ing Azië inggih boten saged kalebetan ing wewarah kamadjenganing kawroeh kagoenan ing tanah kilèn , inggih poenika tanah Europa . Saweg abad ingkang wekasan poenika kémawon begdjanipoen wonten satoenggiling tijang Inggris nama William Jones , ingkang nggatosaken dateng kawroeh kawontenanipoen tetijang Indoe ing djaman kina , sarana kala ing taoen Ngisa 1784 ngedegakan pagoejoeban angrembag kawroeh toe win kagoenanipoen tetijang bangsa Azië (Aziatisch Genootschap ) , poenapa malih awit saking pamertalipoen ingkang linangkoeng serat ringgit lampahan Çakuntala oetawi Sesoepé ingkang ndrawasi , toewan William Jones ladjeng saged angsal wewaton sarta margi pamarsoedinipoen dateng basa Sanskrit wonten ing tanah Europa , éwadéné ingriki dédé papanipoen menggah lelabetanipoen toewan William Jones dateng kaperloeaning kawroeh sarta dateng bangsa Indoe toemrap bangsa Inggris waoe koela andarna sadaja .
Toewan William Jones poenika satoenggiling ahli pangadilan ingkang katah kasagedanipoen sarta tresna dateng sesaminipoen manoengsa .
Poenapamalih ingriki inggih boten perloe nggantjaraken bab
kamadjenganing pamarsoedinipoen kawroeh basa Sanskrit 1). Tetijang Indoe mastani awakipoen pijambak bangsa Arja (Ariërs ) inggih poenika kalebet golonganing bangsa pangipoen bangsa Indo Djerman (Indo-Germaansch ) ingkang ngenggèni ing sabagé- . aning tanah Europa ingkang ageng pijambak ; malah ing abad ingkang kantoen-kantoen saselot -selotipoen sampoen pentjar wonten ing tanah Amerika sarta ing Australië . Ingadjeng sasampoenipoen bangsa Arja nilar siti padoenoenganipoen , inggih poenika paredènipoen tanah Azië , ladjeng mlebet saking lèr kilèn dateng Indija , watawis 1500 taoen ing sadèrèngipoen taoen Ngisa ladjeng ngenggèni pasitèn ngaré ingkang eloh ing tanah Pandjap ; wonten ingrikoe bangsa Arja angroempaka serat soetji Veda sinawoeng sekar, wonten ing Pandjap pangoewasanipoen bangsa Arja sangsaja ageng , saking Pandjap pangoewasanipoen ngelar mangétan , tetijangipoen siti kinoeja -koeja oetawi kateloekaken kadosdéné pakartining 'panoenggilanipoen bangsa ing djaman. ingkang kantoen-kantoen , inggih poenika bangsa Inggris , ingkang
ל oegi ngoeja -oeja oetawi neloek -neloekaken tetijang koelit abrit ing Amerika sarta ndesek bangsa waoe . Ewadéné bangsa Arja boten naté saged kasembadan mbawahaken tanah bandjar pandjang ing Indoe ; pramila doemoegi sapriki mèh sadaja tanah Indoestan ingkang sisih kidoel inggih poenika ing Dekkhan : inggih taksih dipoen enggèni tetijang bangsa kina , ingkang dipoen wastani bangsa Dravidi (Dravidische bevolking), déné bangsa Indoe ingkang teloek dateng bangsa Arja waoė kadjawi saking adeging pedang , oegi raket saking déning kawon ing pangawikan ; para bangsa Arja oegi ladjeng ngedegaken jejasan toemraping agami toewin toemraping kaperloeanipoen ingakatah wonten ing Dekkhan , makaten malih pranatan -pranatanipoen . Ing nalikanipoen para resi ing agami Boeda sami mentjaraken piwoelang agami énggal ngantos tebih medal saking kikising tanah Indija ngadjeng , malah inggih ngantos doemoegi ing tanah Indija wingking, ing Tibèt, ing nagari Tjina toewin Djepan , tetijangipoen sami kalebetan piwoelang agami Boeda . Manawi nitik kawontenanipoen ing tanah Djawi toewin ing kapoeloan Soenda inggih kadederan widjining kawroeh toewin kagoenan saking bangsa Arja, dados boten nggoemoenaken bilih ing satlatahing tanah Azië ingkang kidoel wétan katah oetawi sakeḍik taksih wonten tapaktilasipoen kawroeh to win kagoenan Indoe . Kamadjenganing kawroeh toewin kagoenan Indoe waoe pentjaripoen noemrapi kasaénan dateng nagari - nagari ing Azië ingkang kasrambah ing nalika samanten , oetawi malih sampoen sapinten kémawon laminipoen anggèning tetijang bangsa Arja kapepetan pasrawoenganinpoen kalihan golonganing bangsanipoen noenggil trahing tanah Europa, milanipoen menggah ing paraéan , wewatekan , ing basa toewin kasoesastranipoen , boten pisan -pisan wonten titikipoen bilih taksih noenggil trahing sabangsa kalihan tetijang Europa. Menggah ingkang perloe kataliti poenika sababipoen déné basa Arja ing djaman poenika teka kaanḍahaken saking basa Sanskrit, saèmper temboeng - temboeng Itali inggih kaanḍahaken saking temboeng - temboeng Latin . Makaten malih perloe oegi kasoemerepan bab kasoesastranipoen bangsa Arja déné reroempakanipoen ingkang sinawoeng ing sekar toemrap pangrengganipoen para wirotama, poenapamalih tjetjrijosan Indoe bab lelampahan ingkang ngeres -ngeres teka doemadakan wonten titikipoen sami kalihan tataning reroempakan bab ingkang kaseboet inginggil dedamelanipoen bangsa Indo Germanen sanèsipoen , samining tjara tatanipoen reroempakan waoe doemadakan , ananging kita ladjeng saged mastani , manawi ingkang makaten poenika loegoenipoen dados pratjihna éwoning noenggil pikadjengan toewin raos . Loegoening tjarijos lelampahan ingkang ngeres eresi jektosipoen boten saged toeloes waradin dateng ing poendi -poendi , sagedipoen lestantoen namoeng wonten ing panggénan , ingkang tijangipoen sampoen inggil kawroehipoen dateng tata-tjara ingkang aloes . Tijang gesang boten namoeng kedah nanggoelang dateng pakartining boedi awon, ingkang langkoeng banter pandoewanipoen moerih njelakaken boedi karahajon . Ananging kita inggih kedah pawitan santosa ing manah sarta soegih pamanggih lelampahaning agesang , soepados saged ngakeni , bilih sadéngahing krekat kita pijambak ingkang badé ndoewa dateng pikadjengan ingkang limrah , poenapa dadosing lelampahan waoe kaanggep saking dajaning pepestèn ingkang boten kénging boten , poenapa saking wewaton kawroeh adab , ingkang pepoentonipoen ndadosaken tiwas oetawi kawiranganipoen ingkang nerak.
Tjarijos lelampahan Indoe ingkang ngeres poenika mitoeroet dedongéngan , asalipoen saking peparinging Déwa , inggih poenika wangsitipoen Bațara Brahma dateng Sang Barata , ingkang langkoeng soetji ing boedi pakartinipoen . Jèn makaten sampoen tetéla sanget bilih tjarijos waoe linoehoeraken déning bangsa Indoe, ananging menggah jakinipoen , asalipoen sarta dadosipoen tjarijos ringgit ingkang mawi rinengga ing sekar waoe , dèrèng wonten ingkang saged nerangaken , boten langka bilih tjaraning pangroempaka sarta tataning lelampahan ringgit tijang Indoe waoe menḍet toelaḍa saking serat-serat lampahan ringgit tijang (tooneel ) ijasanipoen tijang Joenani (Griek ) , malah salah satoenggaling ahli basa Sanskrit ingkang sampoen misoewoer, amastani bilih panginten ingkang kaseboet inginggil poenika leresipoen , ananging manawi sampoen kasoemerepan ingkang sajektos , bilih tataning pangroempaka lelampahan ringgitipoen tijang bangsa Indoe poenika sami , déné tataning lelampahan ringgitipoen tijang bangsa Joenani poenika boten sami , panginten kados ing kang kaseboet inginggil waoe teka boten tiondong . Tjarijos lelampahan Indoe ingkang mawi enges etawi ngeres -eresi manah poenika tatanipoen pangroemwaka mijambaki , tjotjog kalihan kontenaning tiaraninon bangsa Indoe pijambak , boten pisanpisan ketingal bilih tjarijos waoe asalipoen teḍakan saking kawroehipoen bangsa sanès , malah inggih sampoen plek satatatjaraning bangsa Indoe balaka ; poenapamalih inggih boten kénging katamtokaken kala ing djaman poenapa wontenipoen serat tjarijos ingkang ngeres waoe , sarta kadospoendi kadadosanipoen. Sadaja serat-serat Indoe tjarijos lelampahan ingkang ngeres -ngeres , sarta ingkang sampoen kasoemerepan déning bangsa Europa oeroet sepoehipoen , ingkang sepoeh pijambak wontenipoen saweg kalih atoesan taoen ing sasampoenipoen taoen Ngisa. Pramila serat tjarijos lelampahan ingkang ngeres , sarta ingkang sinawoeng ing sekar waoe kénging kaanggep dédé wedalan ingkang roemijin pijambak , saged oegi wedalipoen anggitan tjarijos ringgit tijang Indoe, ingkang kawedalaken ing tooneel , sampoen wonten ing djaman ingkang kantoen kémawon.
Inggih leres, bilih tjarijos ringgit tijang Indoe kina boten. doemoegi ing bangsa Europa sadaja , awit tjatjahipoen boten naté langkoeng saking soewidak, mangka ingkang sawatawis namoeng saking pèngetan sakeḍik -sakeḍik kémawon , awit saking poenika saèstoenipoen boten pisan-pisan saged nerangaken , bilih kawontenaning anggitan Indoe ingkang mawi sekar, ingkang asalipoen saking djaman kina , namoeng wonten woloelikoer warni ingkang dapoer lampahan ringgit tijang (tooneel ). Dapoeripoen serat -serat anggitan mawi sekar ingkang kalampahaken ing tooneel ing tanah Europa poenika : lampahan ingkang ngemoe prihatos , lampahan ingkang ngemoe bingah , lampah ballet, inggih poenika dangsah èstri oetawi djaler katah wonten ing tooneel , lampahan ingkang mawi kasangsaran (melodrama ), lampahan leloetjon (de klucht) , lampahan ingkang sawatawis kasar , ingkang dados kasenenganipoen tetijang alit (vaudeville ) sapanoenggilanipoen . Satoenggal -toenggaling dapoer lampahan waoe ing Indoe wonten pepandinganipoen , menggah kawontenanipoen poenika koela tjarijosna sadaja , koela koewatos bokmanawi damel bosenipoen ingkang maos , déning kekaṭahen rerontjènipoen , ingkang kepéngin soemerep bab poenika langkoeng terang malih, prajogi maosa serat : Specimens of the Hindu Theatre, " ijasanipoen Proffessor Wilson , sarerontjènipoen bab tooneel Indoe sampoen kaanḍaraken ing boekoe waoe sadaja . Déné bab kawontenanipoen ingkang katjarijosaken déning Sang sardjana Wilson wontening serat waoe , pangraosipoen ingkang nganggit serat poenika , kados -kados boten wonten ingkang perloe katjarijosaken wonten ingriki mangka wewahanipoen serat poenika ; menggah ingkang langkoeng perloe katjarijosaken wonten ingriki poenika namoeng bab kawontenanipoen ringgit tijang, ingkang ing basa Indoe kawastanan : nâtaka. Déné ingkang badé kanggé tjarijos wonten ingriki poenika salah satoenggiling tjarijos nâtaka ing kang dipoen wastani tjarijos : Çakuntâlâ .
Tjarijos ingkang kaḍapoer kados ringgit tijang (tooneelspel oetawi nâtaka ) poenika sami -sami tjarijos Indoe ingkang damel enges oetawi ngenesing manah kalebet saé pijambak, salah satoenggalipoen serat -serat ingkang kalebet saé waoe serat tjarijos Çakuntâlâ, ingkang oegi kaḍapoer kados tjarijos ringgit tijang (tooneel ). Menggah soeraosipoen serat waoe karaos ing manah sajektos , poenapamalih damel welasing manahipoen ingkang sami ningali dateng lelampahaning ringgit waoe , déné tetijangipoen ingkang dados lelampahan wonten ing serat waoe poenika bangsa loehoer oetawi linangkoeng, kados ta : para Ratoe, para Déwa, toewin para satengah Déwa . Ingkang makaten waoe nandakaken bilih kawontenaning tjarijos poenika ingkang perloe pepiridan saking kawroeh agami oetawi tjarijos ing djaman kina, dados boten pisan -pisan manawi namoeng anggitan kémawon, poenapamalih bab lampahing prakawis katresnan sarta kawanteran poenika inggih namoeng loegoe ing sawantahipoen kémawon . Tjekakipoen tjarijos lelampahan ringgit ingkang dipoen wastani : nâtaka , poenika sampoen pantes kémawon kasamèkaken kalihan kawontenaning tjarijos ingkang ngeres -eresi manah ingkang kalampahaken ing tooneel satjaranipoen bangsa Europa, sanadyan oegi wonten gèsèhipoen kalihan loegoenipoen lampahan tooneel ingkang ngeres eresi manah satjaranipoen kawroeh Europa, sabab toemraping tooneel Indoe boten mawi katerangaken ingkang wéla-wéla prakawis pokipoen ingkang ngeres -eresi manah . waoe , amargi tjaranipoen kawroeh tooneel Indoe boten ngéngingaken, menggah pandjangipoen lelampahan sontan santoen , awit gangsal ngantos sadasa lampahan , lahiripoen lampahan : nâtaka, poenika tatanipoen boten béda kalihan lampahan ringgit ing tooneel Indoe sanèsipoen , toemindaking lampahan sami kémawon tatanipoen, wiwitipoen djedjer mawi binoekanan ing poedjian , inggih poenika ingkang winastan : nândi . Menggah soeraosipoen : nândi , poenika nenoewoen sihing Déwa aparinga wiloedjeng da teng para ingkang sami ningali . Sarampoenging nândi ladjeng wiwit amboekani lampahan ingkang badé kalampahaken , inggih poenika pangagenging ringgit tijang oetawi pangoeroesipoen , mawi wawan ginem roemijin kalihan salah -satoenggaling tijang ingkang dados ringgit bab pamilihing lampahan ingkang badé kalampahaken, makaten malih pangageng oetawi pangoeroesing ringgit tijang inggih mawi meḍaraken kawontenaning lampahan sawatawis ingkang kaanggep perloe kasoemerepan roemijin dateng para ningali , malah ngantos sawatawis dangoe pameḍaripoen, kaangkah sageda para ningali ladjeng saged mangertos dateng lampahan ingkang badé kawedalaken , bokmanawi menggahing djaman sapoenika ingkang kaweḍaraken waoe programmaning ringgit, kaotipoen ing djaman samangké programma poenika rinipta ing serat, kala ing djaman kina kaweḍaraken kalihan lésan déning pangageng oetawi pangoeroesing ringgit tijang . Kadjawi tjekakaning lampahan, kawontenanipoen ingkang nganggit inggih asring toemoet kaweḍaraken , kados minangka beboeka . Adatipoen pangageng oetawi pangoeroesipoen ringgit tijang boten naté kantoen, tamtoe mawi meḍaraken paneḍanipoen pangapoenten ing sakaṭahing kalepatan (captatio benevolentiae ) toewin neda pandjoeroeng pamoedji wiloedjeng dateng para ningali , sarta saben badé miwiti djedjer mawi mastani namanipoen ingkang dados pokoking djedjer ,minangka panoetoeping pamedaripoen kanda waoe , kadosdéné ingkang . toemrap ing lampahan tjarijos : Çakuntâlâ , moendoeripoen pangagenging ringgit tijang saking tooneel inggih sasampoenipoen meḍaraken , bilih Sang Ratoe Dushyanta mboedjoeng sangsam badé medali ing tooneel . Sinten ingkang sampoen naté maos : Faust , anggitanipoen Göthe oetawi kerep oegi sinerat : Goethe (Johann Wolfgang von Göthe ), inggih poenika poedjangga ingkang ageng pijambak ing nagari Duitschland, sarta satoenggaling sardjana soedjana ingkang li nangkoeng , kita kados inggih kèngetan menggahing kalangkoenganipoen Sang nawoeng kriḍa Göthe anggènipoen njangkok pamboekaning lampahan ringgit Indoe katoemrapaken ing anggitanipoen tjarijos Faust waoe sarana kaéwahan , ingkang ladjeng saged roentoet matis ing pambangoenipoen .
Manawi pamboekaning lampahan boten goemantoeng babarpisan dateng pokoking lelampahanipoen , poenika boten kénging kasami kalihan ingkang toemrap ing seselaning lampahan ing. kang asring katambȧhaken wonten ing saantawisipoen loegoening lampahan ; menggah seselan poenika perloenipoen kanggé njoe . merepaken dateng ingkang mirengaken , bab nalar ingkang kalampahan ing wektoe saantawising kalampahanipoen lampahan kalih lampah, seselaning lampahan ingkang kados makaten , ingkang oegi pinanggih toelaḍanipoen wonten ing tjarijos Çakuntâlâ, poenika oegi kénging kaanggep mangka pamboekaning lampahan ingkang badé kalampahaken , éwadéné tetijangipoen ingkang dados lelampahan wonten ing pamboekaning lampahan , kedah sesangkoetan oetawi magepokan kalihan lampahan ingkang pokok. Samangké perloe oegi katjarijosaken , manawi toemindaking lelampahan waoe kedah toemroentoen ing saselot - selotipoen tetoeroetan , sarta sadaja nalar reroewedan inggih kedah medal saking pokok satoenggal , kados ingkang kalebet ing bebasan Indoe: kadosdéné tetoewoehan medal saking widjinipoen , ing poengkasaning tjarijosipoen sadaja lelampahan mawi panoetoep temboeng pamoedji berkah karahardjan .
Menggah ingkang kaanggep dados kawadjibanipoen panindak ringgit tijang ing Indoe , inggih poenika tooneel Indoe , poenika panindaking lelampahan boten kénging boten kedah sampoen ngantos njebal saking loegoening lelampahan ingkang toemrap ing agesang , ing éwah -gingsiripoen sarta ing kosok wangsoelipoen , sanadyan katah keḍik mawi rinengga , inggih poenika lelampahan ing ringgit kedah kénginga kanggé tepa toelaḍa lelampahaning agesang , sanadyan kaṭah oetawi sakeḍik mawi rerenggan , kados oepaminipoen lelampahan ing alam donja poenika nalar jektosan , dat njat sesembranan , kasenengan toewin kasoesahan , adjeg gilir goemantos ; para djoeroe anggit inggih oegi ladjeng mendet saking kawontenaning gilir-goemantosing lelampahan ingkang toemrap ing agesang waoe kanggé ing anggitanipoen . Awit saking poenika pramila sanadyan toemrap ing tjarijos lampahan ingkang jektosan, inggih asring boten nilar sesembranan toewin leloetjon , ing bab poenika ketingal tetéla, bilih toemraping lelampahan Indoe ingkang ngeres ngeres , sami kalihan ingkang toemrap ing lampahan ingkang ngeres -ngeres dedamelanipoen pangarang bangsa Inggris oetawi Sepanjol , katingal ipoen tetéla sami waoe , boten namoeng saking samining pikadjenganipoen kémawon, malah ingkang katingal ing katah ngantos tetéla sanget saminipoen, poenika ing bab panganggénipoen leloetjon, kados ta : ing ringgitipoen tijang , inggih poenika tooneel . ipoen bangsa Indoe nganggé leloetjon poenakawan goelang -goelang oetawi Vidûshaka , ing tooneelipoen bangsa Inggris ingkang sami panindaking wedalipoen poenika fool, ing tooneelipoen bangsa Sepanjol dipoen wastani gracioso . Vidûshaka poenika medalipoen ing poendi -poendi tooneel kaḍapoer kadosdéné satoenggaling warganipoen bangsa brahmana, sarta toemrapipoen bangsa Indoe kawitjal dateng golonganing tetijang ingkang kawitjal inggil daradjadipoen toewin ageng kadjèn-kèringanipoen ; éwadéné para goelang goelang waoe , awit saking bektanipoen wewatekan ingkang kinaot poenika boten katoemrapaken dateng kaperloean sanèsipoen, kadjawi namoeng kanggé ngangkah sakétjaning gesangipoen kasenengan déning para ageng ing donja. Wateking goelanggoelang poenika lahir batos barès , kléwa -kléwa kemba , ananging kadoenoengan manah loma, lilan , ing salaminipoen bingar in manahipoen anggèning tansah dados leloetjon sarta panjengès dateng pangajomanipoen , sarana panandoeking sesembrananipoen goelanggoelang poenika saged damel rena oetawi ngwedalaken èseming pangajomanipoen waoe bilih pinoedjoe prihatos sarta soesahipoen boten saged birat , déné leloetjonipoen ingkang kapandoekaken poenika boten mesti aloes , malah panandoeking leloetjon saged kasoemerepan , bilih kesangeten anggènipoen badé nggaota saking loetjoenipoen waoe . Poenapamalih kamardikaning patrap ingkang namoeng kadarbé dateng para goelang -goelang poenika asring kekaṭahen , sarta boten pantes . Éwadéné inggih sampoen soepé , bilih goelang goelang poenika asalipoen bangsa brahmana , sami kalihan asalipoen ingkang ngajomi awakipoen, malah manawi goelang-goelang waoe kalebet dateng golonganipoen bangsa satrija , dradjading golonganipoen asring langkoeng inggil tinimbang ingkang ngajomi . Kadjawi poenika Vidûsaka oetawi goelang -goelang waoe inggih katah saénipoen , déning saéning manah sarta asih loeloet kanti setya -toehoe dateng ingkang ngajomi ; menggah goelang -goelang oetawi leloetjon ingkang saged damel agenging wetengipoen pijambak , tanpa mawi ngrembag dateng raosing kanikmatanipoen manah, sarta ingkang dados kantja pasrawoenganipoen ingkang ngajomi ing salebetipoen ingkang ngajomi waoe saweg manggih kabegdjan redja gesangipoen , sanadyan anggènipoen njarawoengi inggih boten tilar pangangkah ingkang noemrapi dateng pigoenanipoen pijambak , éwadéné manawi ingkang ngajomi pinoedjoe manggih kasangsaran , goelang -goelang oetawi Vidûsaka inggih dados mitra satoehoe , ngatingalaken lelabeting pawongmitran , malah inggih poeroen nglabeti pangajomanipoen sarana ngetohaken badanipoen . Ingkang makaten poenika kalebet wewilisaning wewatekan saé toemraping bangsa Indoe , déné saged dados tanda oetamining kawroehipoen bangsa Indoe dateng prakawis awon saéning lampah ing alam donja .
Ing salah satoenggaling tjarijos Indoe , ingkang linangkoeng pijambak , bab prakawis enges , oetawi ingkang ngeres -ngeresi manal , nama Mricchakatika , inggih poenika karéta lempoeng alit , wonten tetoeladanipoen bab kawontenaning satoenggalipoen goelang goelang ingkang nglabeti sanget dateng bendaranipoen , ngantos ngeres eresi manah menggah genging kasoesetyanipoen , ing nalika bendaranipoen kaoekoem kisas, djalaran pandakwa palsoe , goelang -goelangipoen anglabeti sarana ngetohaken gesangipoen pijambak, goelang -goelang ingkang katjarijosaken poenika kalebet ing sisihanipoen goelang -goelang ingkang kawrat ing tjarijos : Koning Lear , anggitanipoen Shakespear , menggahing kaoetamenipoen .
Manawi tondaktandoekipoen Vidûsaka ingkang kawrat ing serat tjarijos Çakuntâlâ poenika boten katingal wonten tandanipoen roemaket ingkang nglelangkoengi , poenika namoeng djalaran saking boten kaleresan kalihan toedjoening mangsa -kalanipoen kémawon , déné loegoening wewatekanipoen teka inggih sami kémawon kalihan panoenggilanipoen goelang goelang ingkang kanggé ing ringgit tijang Indoe sanèsipoen . i
Kadjawi bab prakawis samining pikadjengan ing toemrapipoen tjarijos enges dedamelanipoen para djoeroe ngarang bangsa Inggris akalihan serat -serat enges ijasanipoen tetijang Indoe , poenika taksih wonten wewatekan ingkang noenggil pikadjengan toemraping serat -serat enges anggitan Inggris akalihan anggitan Indoe , inggih poenika karang -karangan tjarijos enges anggitanipoen bangsa kalih waoe asring wonten ingkang kada poer tjarijos mawi sekar oetawi kidoeng , wonten ingkang kada . mel tjarijos gantjaran. Tjarijos ingkang woedjoed sapotjapan , poenika kaḍapoer gantjaran, déné samangsa mawi pangrembag memet , oetawi mawi nggepok ingkang mawi raos pasémon , parikan, sapanoenggilanipoen , tjarijos gantjaran waoe kasantoenan kidoeng oetawi mawi sekar .
Ingkang nganggit ing temboeng Walandi ,
Dr. H. KERN .
(1) Sindhoe oetawi Sindh , ing temboeng Walandi : Indes.
(2) Sang Praboe Iskandar Agoeng Nata ing Macedonië , poetranipoen Sang Praboe Philippus apatoetan kalihan Sang poetri Olympios , kababaraken kala ing taoen 356 ing sadèrèngipoen taoen Ngisa , sédanipoen ing taoen 323 oegi ing sadèrèngipoen taoen Ngisa . Ing taoen 325 ing sadèrèngipoen taoen Ngisa , Sang Praboe neloekaken nagari -nagari ing saoeroeting lèpèn Sindhoe sarta lèpèn Gangga .
1) Bab poenika sampoen kaseboet ing Indische Skizzen anggitanipoen toewan A. Weber .
PÈNGET.
Pamboekanipoen ingkang minoelja Sang sardjana Dr. Kern , namoeng koela djoegag doemoegi samanten , djalaran ing saladjengipoen namoeng bab prakawis ingkang magepokan kalihan kawroeh kasoesastran sarta temboeng - temboeng Sanskrit toewin temboeng Indoe, ingkang koela rembag kirang perloe kanggénipoen dateng para ingkang boten marsoedi ing seserepan waoe , toemrapipoen ing akaṭah mindak tiwas namoeng dipoen langkoengi kémawon pamaosipoen , awit taksih awis sanget bangsa kita Djawi ingkang marsoedi dateng kawroeh ingkang kaseboet inginggil .
Awit saking pitoeloenganipoen toewan J. Kats , kala poenika taksih dados ambtenaar pinidji ing padamelan wonten ing kantor Balé Poestaka, ing Weltevreden , sampoen karsa njamboetaken serat Kâlihdâsâ inggih serat Çakuntâlâ saking bibliotheekipoen Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen , ing Betawi : doemateng koela , babon temboeng Sanskrit ingkang sampoen kasantoenan temboeng Walandi déning Sang sardjana minoelja Dr. H. Kern .
Ing mangké serat Kâlidâsâ inggih serat Çakuntâlâ waoe koela goebah ing temboeng Djawi mawi sekar, awit déné pangarangipoen ing temboeng Walandi inggih kaḍapoer kadosdéné serat mawi sekar oetawi kidoeng. Mengah sedyaning manah koela badé ndjawèkaken tjarijos Indoe poenika kénginga kanggé wewahing seserepanipoen ingkang kesdoe maos dateng kawontenaning tjarijos Indoe , langkoeng malih tjarijos ingkang kanggé ing ringgit tijang , inggih tooneel Indoe, sasoemerep koela dèrèng wonten ingkang ngadani ngarang ing temboeng Djawi .
Ing woesana sakalangkoeng panoewoen koela kanți pahargjan doemateng toewan J. Kats , anggènipoen sampoen karsa njamboeti serat Kâlidâsâ inggih serat Çakuntâlâ doemateng koela, makaten malih inggih ngatoeraken sanget ing panoewoen koela kanți pahargjan doemateng para toewan toewan anggotaning Commissienipoen Volkslectuur (Balé Poestaka) anggènipoen sampoen karsa ngwedalaken gegoebahan poenika kanggé wewahing isinipoen Volksbibliotheek , toewin ngatoeraken pamoedji ardja koela doemateng ingkang kesdoe maos .
R. M. KARTADIRDJA.
Ngajogjakarta , 5 April 1923.
Serat Çakuntâlâ .
KAWITAN .
1. DANDANG -GOELA .
1. Lir bramara mbrengengeng miwiti , woes kababar ing woloeng reroepan , tan paé kalangkoengané , kang nitahken sawegoeng , kalangkoengan kang dèn wastani , kang sapisan tinitah -aken wastanipoen , wé lan geni pindanira, agni ingkang angoenggahaken sesadji , lan manèh pindanira .
2. Datan paé klawan imam soetji , tanapi lan srengéngé remboelan , ingkang mangka oekoerané , mangsa lakoe dinèkoe , tanapi lan èmpernja kadi , swasana langkoeng lembat , djembar tebanipoen , noesoep angèbeki djagat , ingkang mangka lantaran swara loemaris , lan malih pinḍanira.
3. Boemi mangka asalé kang widji , lan malihé pepinḍané kadya , ambekanira sakèhé , ingkang toemitah ikoe , pepadané Hjang Çiva djati , moegi -moegi asoenga , ngapoera kang agoeng , kanţi sawab kanoegrahan ira Çiva batara jangjanging boemi , asoenga . karahardjan (1) .
Sasampoenipoen pamoedji poenika , ladjeng kasambetan potjapanipoen pangoeroesing ringgit tijang (tooneeldirecteur ).
Pangoeroes (ningali dateng kamar padandosan ) :
2. SINOM .
1. Embokmas sira mrénéa , jèn woes rampoeng gawénèki , وو anèng kamar padandanan , sira mrénéa toemoeli ."
Pawèstri ringgit tijang :
,,Noewoen inggih prajogi , sapoenika koela sampoen , rampoeng ing padamelan , sampoen oemarek ingriki , toewan kantoen dawoeh ingkang koela garap ."
(1) Kateranganipoen noot -noot ing sawingkinging temboeng - temboeng kaseboet ing pratélan ing wingking , mitoeroet sorogan pitedahing angka .
Pangoeroes :
2. ,,Embokmas sira weroeha , jèn pagoejoeban poeniki , pagoejoeban ringgit tijang, wongé kang akèh kang dadi , wong kang aloes ing boedi , beboedènira pinoendjoel, kang idiné soen angkah , bisané soen dèn lilani , nglakokaké lakon anjar ingkang aran :
3. Çakuntâlâ ija oega , artiné tetenger nini , atanapi panengeran , pramoela koedoe kang betjik , gjanja samja nglakoni , dadi wajang ajwa koesoet , kang satiti prajoga , pantes lan aloesing boedi , jwa "" sembrana kadadéané tan jogja .'
Pawèstri ringgit tijang :
4. „ Noewoen sandika ki loerah , rèhning lampahaning ringgit, sampoen pandjenengan pérang , kang dadi sawidji -widji , woes pininta prajogi , bakal tan ana kang koesoet ."
Pangoeroes :
"} Nadyan mangkono bokmas , ingsoen koedoe anganḍani , bab anané moenggoeh lelakoning wajang.'
5. Ikoe lamoen doeroeng bisa , gawé mareming kang ati ; atinira para bisa , kang mangerti sakriḍaning , kawroehing ringgit djanmi , panganggepingsoen pan doeroeng , tjoekoep pangertinira , mring kridaning kawroeh ringgit , doeroeng tjoekoep lan pantes tinonton katah .
6. „ Ajwa ngendelken salira, doemèh woes winoelang betjik , ora kang moeng doeroeng patya , mateng mring pamoelang ringgit, nadyan ingkang woes awig, pangertinira pinoendjoel , ija ajwa ngendelna , kabaoedanira sami , ti-atinen moerih ing prajoginira ."
Pawèstri ringgit tijang :
7. „Kasinggihan dawoehira , sarikma tan wonten sisip , ki loerah moeng ndawoehana , ingkang noeli soen lampahi , klawan pra kantja sami , koela moeng sami mitoeroet, ing sakantja manira, tan wonten kang sami kardi , tan ljan namoeng memoenḍi dawoehing loerah."
Pangoeroes :
8. „ Kaprijé pamoerihira , legané kang pamijarsi , moerih ing pakolèhira, gegolonganira nini ."
Pawèstri ringgit tijang:
,,Ki loerah soen joen oening , mangsa poenapa kang patoet , linoed swara rinengga, ing tembang kang ndoedoet ati , kjai loerah soen atoeri paring priksa ."
Pangoeroes :
9. ,,Prajoga sira nembanga , ngrengga mangsa ingkang lagi , toemapak ing sapoenika , mangsa panas kang oepami , pepinḍanira kadi , akarja reseping kalboe , anggawa kasenengan , toewin kabéragan ngenting , ija ikoe ing sadina -dinanira .
10. Karja segerirèng angga , dé bisa adoes wé dingin , toemretjep soemrah mring slira, samirana lon soemilir , anggawa ganda wangi , mrik minging sapoeroeg -poeroeg , ajoming kang wit-witan , gawé ajem lan meméngin , toeroe nganti kapénak mèh angsloep soerja ."
Pawèstri ringgit tijang:
,, Sapoenika koela arsa , anembang sekar Pamidjil , ki loerah 11 . noewoen soemangga , kamirengna kang toemiling ."
Pangoeroes :
,,Ja soen roengokké nini , noeli nembanga kang roentoet , ajwa nganti katjoewan, kang kroengoe atoetoep koeping , gawé koesoet ngisin-isini temenan ."
3. MIDJIL .
Pawèstri ringgit tijang miwiti njekar :
1. „ Sari-sari çirisha kang sari, kinoeswa ing tawon, ingkang tansah ingoengkih sariné , oega kinarjontjèn -ontjèn adi , mring pra wanoedyadi , kang noedjwarda gandroeng ."
4. SINOM .
Pangoeroes ringgit tijang :
1 . „Embokmas panembangira , sekar Midjil nganjoet ati , langkoeng bening swaranira, tjeța kedalirèng lați , para kang samja mjarsi , ing saenggon -enggonipoen , kèndel tan ana obah , kasengsem mirengken sami , kadya retja saking kénjoet galihira .
Serat Kâlidâsâ. 2
2. Embokmas lakon poenapa , kang linampahken samangkin , kang wignja mamèting drija , mrih antoek sihirèng sami , para kang samja oening , ajwana katjoewan kalboe."
Pawèstri ringgit tijang :
„Ki loerah ènget koela , waoe koela sampoen tampi , dawoeh ndíka koela kinèn anglampahna.
3. Pan lampahan Çakuntâlâ , panengeran ingkang arti , kang dèrèng naté linampahaken ing lampahan ringgit ."
Pangoeroes :
Bener toerira nini , ingsoen ing saiki émoet , maoe lali amarga , 27 kénjoet ing drija mijarsi , sengsem kroengoe membatipoen swaranira .
4. Pinda Sang Ratoe Dushyanta , kang kawrat lampahan mangkin, katoet ing plajoening sangsam , (¹) binoedjoeng saja nebihi , majo bokmas saiki , pada miwitana goepoeh , lakoené ringgit tijang, lakon Dushyanta Sang Adji , ingkang betjik ajwa nganti tjinatjadan ."
(Sakalihan ladjeng sami moendoer).
LAMPAHAN SAPISAN .
Sang Ratoe Dushyanta ngatingal nitih karéta , angasta ganḍéwa .toewin djemparing, sarta noetoeti pladjaripoen sangsam . Ingkang ndèrèk noenggil sakaréta : koesir.
Koesir gentos ningali dateng Sang Nata, ladjeng ningali ḍateng poeroegipoen sangsam .
5. PANGKOER .
Koesir:
1. Doeh goesti Ratoe kawoela , jèn kawoela soemerep padoeka dji , noedjoe menṭang langkapipoen , arsa ndjemparing sangsam , woes tan paé amba soemerep satoehoe , datan wingwang Sang Batara, Çiva angasta djemparing .
2. Noetoeti palajoenira , kang mendjangan binoeroe mlajoe nggendring ."
(1) Ing serat Çakuntâlâ kawastanan gazelle , inggih poenika bangsaning sangsam ingkang singatipoen boten epang , namoeng kados ménda kémawon .
"Hèh koesir mendjangan ikoe , oewis gawé keplantrang , tindakingsoen woes adoh toemekèng poeroeg , delengen mendjangan ika, nolèh kréta kang noetoeti .
3. Ramping pamolahing djangga , sri kadoeloe kesit plajoené nggendring , noeli mendak énda goepoeh , ngénḍani ingkang panah , kang loemepas soemijoet mèh gawé lampoes , kang sangsam noeli manjebar , roempoet ingkang dèn pangani .
4. Sinebar ing sawatara , ingkang datan kateḍa margi saking , kaleson déning keplajoe , roempoet sinebar dalan . Hèh , hèh koesir delengen mendjangan ikoe , loempaté doewoer temenan , lir maboer tan ngambah siti .
5. Hèh koesir sababé apa , dé sangsamé bandjoer mèh datan kèksi , woes angèl kawroehanipoen .”
Koesir:
„ Doeh goesti Ratoe koela , rèhning siti kang kambah mendak mendoekoel , apoesing koedą soen pekak , poenika sababnja dadi .
6. Soeda rikatirèng lampah , kang titihan karéta padoeka dji , marmané paladjaripoen , sangsam woes katjèk katah, ing samangké padoeka pan sampoen toetoeg , ing siti ingkang warata, tan angèl déra noetoeti .
7. Paladjaré kang mendjangan .”
Sang Nata:
„ Jèn mangkono koesir apoesé noeli , oeloerana baé oewoes ."
Koesir:
„ Noewoen sandika Nata.
(Karétanipoen kados loemampah rikat sanget).
Ing samangké toerangganira woes mamproeng , Sang Nata kaoeningana , paladjaré koeda nganti .
8. Modot madjoe djangganira , toehoe banter pladjaré kang toeranggi , kados sami rebat doetjoeng , lawan pladjaré sangam , lah soemangga kapriksanana Sang Praboe , boeloe -boeloe ingkang , ing batoek koeda tan mosik. ana (2)
9. Koepingé ngadeg sadaja , ambaledoeg soemawoer kanang siti ingkang ketradjang , koemeloen , moeleg apinda méga ."
Sang Nata soeka ing galih :
„ Ija bener atoerira koesir ikoe, djarané koeli djaran banter sadaja , ngoengingoeni.
10. Rakitan kang kanggo perang, nenggih , apa darbèkira Batara Soerja kang pangarepipoen , katon tjijoet kéwala , bandjoer katon wijar sanalika moenggoeh , tengah kados pinalih déné kang pangarepira, ing .
11. Bandjoer katon sesamboengan , ing sajekti , déné ingkang ngandelong katon lentjeng ing pandoeloe , awit saking sababira mangkana , rikating karétaningsoen , samoebarang kang doh tjedak kaja marani kliwatan, .
12. Hèh koesir delengen ika, ngenani sangsam ingsoen panah jekti ."
(Sang Nata kalihan ngembat djemparing).
Ing sawingkinging geber ladjeng njoewara:
,,Sampoen -sampoen Sang Apraboe, jwa nganti linepasan ."
Koesir mireng swara ladjeng ngawasaken sangkaning swara sarta temboengipoen :
,,Doeh Sang Nata kaoeningana ingrikoe , antarané padoekéndra , lan sangsam wonten kaèksi .
13. Tetijang tapa djoemangkah ."
Sang Nata èsmoe kagèt :
„ Jèn mangkono koesir enḍegna gelis , djarané pekaken goepoeh."
Koesir :
„Noewoen sandika Nata."
Krétanipoen kèndel , ladjeng katingal wonten tijang tapa sampoen sepoeh satoenggal , kaeteraken tijang enèm kekalih . sepoeh, Temboengipoen tijang tapa ingkang tanganipoen kadjoendjoeng menggak kados lampahing karéta :
Doeh-doeh goesti Ratoe Binațara poendjoel , sampoen ngantos pinedjahan , sangsam poenika Sang Adji .
14. Gaḍahanipoen pratapan , ngon -ingoné para martapa sami , mila warastra poekoeloen , ajwa nganti toemiba , angenani mendjangan poenika sampoen , pinḍanja pelikan grama , maletik bandjoer ngèngingi .
15. Toempoekan kapoek pangobar ,éman déné gesangé ingkang ranḍi , njawané getas kalangkoeng , ringkih sèkèng badannja , kéwan tanpa ganggoe -damel datan loepoet , mesti kéwala tạn tahan , kaḍawahan warastra dji .
16. Moegi ladjeng kaloroda ,warastréndra kang mawa béḍor lantjip , perloené warastrèng Praboe , karja ngajomi para , ingkang sami tampi panganiajèkoe , lawan panindesing lijan , ajwa kagem angoekoemi .
" Sang Nata :
17. Ingkang tanpa kalepatan ,winasésa djinemparing ngemasi , ikoe pakarti tan moenggoeh , mila prajogi noelja , kaloroda géagé djemparing Praboe .
„Inggih ta Sang Jogiswara , soen lorodé kang djemparing . "
6. ASMARANDANA .
Djemparing ( inggih ladjeng kalorod ) .
Temboengipoen tijang tapa :
1. „Kasinggihan karsa Adji ,mangkono ikoe pantesnja , linaloeri ing teḍaké , toeroenira Puru njata , tan kaworan trah lijan , padoeka Praboe , jogja nglakoni mangkana . Purava ( ¹ )
2. Ing tembé padoeka Adji , apepoetra djaloe djoega , kang madeg Ratoe akiré , Naréndra goeng dipaning rat ( 3) , boedyajoe santa marta . "
Sang Nata (toemoengkoel mahargja )mangsoeli :
„Atoerira Sang Awikoe , dahat ing panrima koela .
3. Pametjanira Maharsi , ingsoen poendi lir djedjimat . ”
Tijang tapa :
Kawoela noewoen Pamasé , déné ta lampah kawoela ,praptèng ngabjantaréndra ,wiwitipoen samja metoe ,saking patarakan amba .
4. Mamèt kadjeng mring wanadri , kanggé oeroeb -oeroebira , sesadji marang Déwané , soemangga kapriksanana , Sang Nata nggih poenika, pratapan ing wana ikoe , ingkang darbé pangadjengnja .
5. Koela warga Kanva moengging , tepiné kanang narmada , Maliné jèkoe arané , soemangga padoeka Nata , lamoen tan nilar karja , ladjeng soen atoeri mleboe , tinampéna kang segahan .
6. Inggih ingkang woes tjoemawis , awit sing boedja -kramamba , medal saking sroe bektiné, mring padoeka Sri Naréndra , jèn woes mangkana Nata , saged priksa oenggjaningsoen , anetepi kawadjiban .
7. Wadjibing para Maharsi , moengkoel mboedi kamoersidan , madep kamoeksan pamrihé, mangka warastra padoeka, mangka tetamping amba , kalis mring pakarti loepoet , panempoehing pra tjanḍala."
Purava poenika teḍakipoen Puru . (1 )
Sang Nata :
8. „ Sang Pandita soen joen oening , pangareping koela-warga , Kanva ikoe napi anèng , satjelakirèng pratapan , ingriki soen joen panggja ."
Sang tapa :
„Kawoela noewoen Sang Praboe , pangagenging koela-warga.
9. Kanva sasampoenirèki , oemadjibaken pakarjan , nampèni tamoe kabèhé , mring atmanira wanoedya , Çakuntâlâ namanja , toemoeli oemangkat ladjoe , doemateng ing Somatirtha (4).
"" 10. Perloe ananggoelang wèsți , kang badé nekani atma , Çakuntâlâ mrih kalisé.'
Sang Nata :
„ Jèn makaten Sang Pandita, ingsoen arsa kapanggja , lan èstri atmadjanipoen , pangagenging koela -warga.
11. Kanva ingsoen arsa panggih , sasampoené Çakuntâlâ , kroengoe pangadji -adjèngong , lan pambagja ardjaningwang , linantaraken "" marang , soedarmané Sang Mahwikoe , Resi panggedé pratapan."
Tijang Tapa :
12. Jen makaten swawi sami , betjik soemingkir kéwala, pra "" djedjanggan sing ngarsané , Sang Nata soemanggèng karsa , kapanggja Çakuntâlâ .'
(Tijang tapa ladjeng soemingkir kalihan para moerid ingkang langkoeng enèm ).
Sang Nata :
„Hèh koesir plajokna goepoeh , djarané kapara rikat .
13. Dimen noeli -noeli prapti , ing pratapan ingsoen arsa , weroeh ing papan pepoenḍèn , kitarsa noetjèkken badan , sarana wroeh prijangga."
Koesir :
„Sandika dawoeh Sang Praboe .”
(Karétanipoen loemampah malih).
Sang Nata nolah-nolèh dateng ing poendi -poendi :
Hèh koesir mara roengokna . "7
14. Nadyan ngong tan dèn kanḍani , saikiné woes katara, ingsoen "" tan samar jektiné , kamoerahaning pratapan , ing alas iki kliwat .'
Koesir :
Kadi paran dawoeh Praboe , amba tan tampi karséndra ." 37
Sang Nata ;
15. „ Apa sira tan oedani , ikoe gabah kang soemebar , ana ing lemah sangkané , tiba saka ing soesoehnja , koekila djaka -toewa , lah mara delengen ikoe , watoené kraketan lenga .
16. Isih dléwéran ketawis , lenga sing getjekanira , oewoh ingudi arané , (5) déné ta sakèhing sangsam , pada énak loemakja, nadyan kang na kana maoe , kagèt moeng ana soewara .
17. Mak kleset baé wis ndjonḍil , hèh koesir delengen ika , roepa kang doemlèrèh kaé , ikoe kadadéan saka , banjoe toemètès ija, saka ing nggon -enggonipoen , para tapa woes tetéla .
18. Jen kana ana margining, marang padoesan sanjata ."
Koesir :
Kasinggihan dawoeh Katong, sakèhing pangandikéndra , njata "7 tan wonten lepat ."
if
Sang Nata : (sareng sampoen sawatawis tebih tindakipoen ).
27Hèh koesir enḍegna goepoeh , nèng kéné baé prajoga.
19. Jwa nganti angganggoe kardi , anggoegoeri wong ing alas , ingsoen arsa meḍak kéné."
Koesir :
-"7Sandika goesti kawoela, pekaké kang toerangga , soemangga toemeḍak Praboe, elis sampoen amba pekak ."
Sang Nata toemeḍak saking kréta :
20. Hèh koesir wroehanirèki , pantesé loemebèng alas -ira pra among kasoetjèn, koedoe moeng manganggo sarwa , kang dyatmikeng paningal . Mara tampanana ladjoe , panah lan pepasrèningwang .
(Sang Nata nampèkaken djemparing rerengganing agem-ageman ).
21. Sadjroné ingsoen niliki , para dwidjawara sira , noeli kopohen djarané, ing bokong kang nganti basah .”
Koesir :
,,Noewoen sandika Nata."
(Toemoenten késah).
Sang Nata tindak sawatawis djangkah kalihan mriksani ngiwa -nengen :
„Baja iki marginipoen , mring pratapan soen djoemangkah .
22. Ingsoen loemeboe toemoeli , kaprijé ta bisaningwang, antoek kabegdjan woes déné , anèng papan kasoetjian , apolèh kanoegrahan , noegrahaning rèh mong loeloet, nawoeng raras karasikan .
23. Kalamoen sampoen pinasți , nadyan ana kana-kana, koedoe manggih pepesțèné ." (6) .
Ladjeng wonten soewara saking sawingkinging kelir geber :
Mrénéa pra mitra samja , mitra samja mrénéa ."
en325
Sang Nata mirengaken swara :
„Lah apa ta kang soen roengoe , kaja ing satemenira .
24. Mah omahan ngewrat sari ( kaja soen kroengoe sabawa , ¹ ) , wong tjatoeran soewarané , betjik ingsoen paranana .
Sang ( Nata ngladjengaken tindakipoen kalihan ngawas -awasaken ) .
Lah djeboel katon ana , para éndang mara goepoeh ,mrényanggawa panjiraman .
25. Amoté woes dipoen doegi , lawan kekijatanira , enggonira pada mréné , arsa njirami wit -witan , dé roepané sarwéndah , pada ajoe -ajoe poendjoel , nengsemken manah sanjata .
26. Ora gampang oleh tanḍing , nadyan ing sadjroning poera , jèkoe oepamanira , dedeg -pangadeg lir kaé ,para wanoedya ing alas , ngloewihi tandoeran ingkang . rajoedan ing wana agoeng ,
27. Tinanem nèng tamansari , moelané prajoganira , soen anèng aoebing wit -witan ,ajwa nganti konangan , entèni kéné baé , pra éndang samja sesiram . " ingsoen pan rena andoeloe ,
7. MIDJIL .
Çakuntâlâ kalihan mitranipoen sakalihan medali , pinoedjoe sami njirami wit -witan .
Anasûyâ ,mitranipoen Çakuntâlâ :
„Noeli mrénéa pra mitra sami ,mrénéa dèn goepoh . 1. "
„Çakuntâlâ mitraningsoen déwé , doeh wong ajoe kang ingsoen tresnani ,wroehanira jekti , pangirèngong ikoe .
2. Wit-witané ing pratapan iki , doeh -doeh mitraningong , toemrapira bapa Kanva mangké , loewih dènnja pinerlokken sami , nglangkoengi sirèki , awit sawroehingsoen .
3. Nadyan awakira aloes nglentrih , dakik -dakik tinon , anglir navamalika kembangé ( ,meksa kinèn mèt banjoe ngisèni , 2) legokan kang moengging , siti oebengipoen .
Sakèhing wit pan sira prantèni , 4. welas ingsoen toemon . "
= prieël Omah -omahan ingkang karambatan ing rerambatan .
Navamalika = = gambir toempang mrambat .
Çakuntâlâ :
,,Mitraningsoen Anasûyâ déné , enggoningsoen mrantèni wé kang wit, tan moeng seka déning , bapa dawoehipoen .
5. Nanging saka tresnaningsoen mring wit, iki apan kados , sadoeloerkoe wanoedya pinḍané, Anasûyâ mitrèngong mrak ati , tresnèngong kepati , mring wit-witan ikoe."
(Çakuntâlâ kalihan njirami wit waoe).
Sang Nata :
,,Elo apa ijèkoe pawèstri , kang ing mengko katon , soetanira 6 . Kanva Sang Joginé , satemené kliroe ing pamikir - ira Sang Maharsi , Kaçyapa kang toeroen (¹) .
7. Déné dipoen wadjibi nglakoni , pakarjan tan moenggoh , pakarjaning pratapan èstoené , liwat asor linakjan ing èstri , ingkang lir poeniki , kawraten kalangkoeng.
8. Opamané kaja Sang Maharsi , mardi mring Sang sinom , ingkang kliwat sèkèng ing badané , aloes membat solahnja mrak ati , winedjet pinardi , dadya tapanipoen .
9. Arsa metjok kajwobong kinardi , sesadji sajektos, apan nganggo lanḍepé ron traté (2) prajogané baé soen anḍelik , anèng saboerining , wit-witan poenikoe .
10. Soepajané bisa amanoni , lan tentreming batos , mring wanoedya kaprijé solahé ."
(Sang Nata djoemangkah sawatawis tindak).
Çakuntâlâ :
'Anasûyâ mitrèngong mrak ati , delengen soen iki , kepetel awakkoe.
11. Anggon -anggon klika kajoe ndjepit ( metel awakingong , ¹ ), kekentjengen olèhé nganggokké , Priyamvada kang soen kèn ningseti , singseté kepati , toeloengana ingsoen .
12. Hèh toeloengen Anasûyâ iki , toeloengana ingong ,oetjoelana klika iki agé , akoe selak larané kepati . "
(¹) Kaçyapa poenika ingkang noeroenaken Kanva .
ingkang langka sagedipoen . (2)
Anasûyâ :
„Ija tak oetjoeli , sira dèn agoepoeh . "
Ladjeng ( dipoen oetjoeli ) .
Priyamvada :
dé sira kang akon , 13. Parandéné sira noetoeh mami , ikoe saka loepoetira déwé , anoetoeha mring slira pribadi , loepoetira saking , déné sira ikoe .
14. Teka maksih taroena mempengi ,djadjanira monjol , ikoe ija ingkang marakaké , dadi sesak kalikané oewit , kang siranggo iki , wit katotol madjoe .
15. Pranadjamoe mendat -mendat kadi ,andjebolna jektos ,tetamping klika kang sira anggé , apa doedoe loepoetmoe pribadi , sapa ingkang moerih , sira mangkonèkoe . "
Sang Nata :
16. Ija bener toetoerékoe èstri , jèn klikanggon anggon , koelit kajoe kang koening roepané , dipoen anggé tinrapaken moengging , ing poenḍakirèki ,metel djadja moenggoel .
17. Mangkonekoe tan katon sajekti ,kaananing enom ,oepamané namoeng kadi déné ,kembang seger keboentel ron garing ,panganggo klika wit , tan tjotjog saèstoe .
18. Lan oemoeré Çakuntâlâ nanging , sanadyan mangkono , meksa oega katon na pantesé , Çakuntâlâ satoehoe mrak ati , dèn nggo ija patoet . nadyan klikaning wit ,
19. Dasar ajoe oepamané kadi ,sarasidya ( 2)manggon ,anèng toja amemplak warnané , nengsemaké marang kang oemèksi , kanginan loemaris , obah gandroeng -gandroeng .
20. Nadyan ija katoetoepan oegi , sing djawi tan katon, katoetoepan ing çaivalané ( ¹) balentongé ireng sitaresmi , ngoenḍakken kang warni , malah saja poendjoel .
21. Mangkono oega prawan poeniki , karja sengsem tinon, nadyan katoetoepan panganggoné , klotokan wit soeprandéné inggih , meksa tan ngalani , apa baé patoet .
22. Sabarang kang dèn enggo mantesi , Çakuntâlâ kaot ."
Anggèn -anggèmpoen padintenan para tapa ing wana . (1 )
) Sarasidya sekar traté . (2
Çakuntâlâ :
,Wit kecara ikoe kaja ngawé , marang ingsoen klawan pangé "} alit, kang katijoep angin, obah mentoel -mentoel .
23. Lir daridji asoeng poedyardjanti , ngawé -awé mring ngong , lah betjiké soen parani baé."
(Ladjeng loemampah ).
Priyamvada :
,,Çakuntâlâ mitrèngong wong nḍanding , léréna watawis , anèng kono ikoe.
24. Katonira kang kecara oewit, bareng sira manggon , nga deg tjeḍak ana ing sandingé , lir rajoedan pepoeletan ing wit . "
Çakuntâlâ :
,Tan loepoet sirèki , Priyamvada ikoe . ""
Sang Nata :
25. Déné djenengira woes ngarani , Priyamvada ( 7 )manggon .
„Priyamvada pan ana beneré , nadyan rada ngonggrong toeri satemené inggih , mangkono saèstoe . rèki ,
26. Laṭinira Çakuntâlâ anglir , koedoep sekar kaot , ingkang lagi oemingip koentjoepé , lengenira loeroes ngeloeng sari , srandoening slira di , sroewa -sroewi toeroet .
27. Sarandoené salira pan maksih , sroewa -sroewi enom ,neng semaké lir sekar pindané , ingkang lagja neḍeng megar nèng 9.9 wit , kang moelat kepéngin , noeli arsa ngamboe . "
(¹ ) Çaivala (kawaosa : séwala ) =vallisneria .
8. KINANTI .
Anasûyâ :
1. Çakuntâlâ kanținingsoen, navamalika poeniki, tetoewoehan ingkang saka , toekoel karepé pribadi , minangka sisihanira , wit mango kang sira wèhi .
2. Djeneng vanajosinèkoe (8 ) , apa sira oewis lali ."
Cakuntâlâ :
"" Doeh mitrèngsoen Anasûjâ , jèn ingsoen lali wit iki , sasat lali mring wakingwang , lawas lawas oewit iki .
(Kalihan moeroegi wit vanajosini sarta dipoen sawang ).
3. Dadi sidji delegipoen , lawan oewit kang mrambati , sapasang oelet -oeletan , kang oewit vanajosini , amrok sekarira megar , enom -enom ingkang sari .
4. Déné mango oewitipoen lagja neḍengira semi ."
(Çakuntâlâ taksih ngadeg : njawang).
Priyamvada :
„Hèh Anasûyâ mitrèngwang, apa sira woes oedani , déné Çakuntâlâ tansah , njawang mring vanajosini ."
Anasûyâ :
Priyamvada :
5. Doeroeng , Priyamvada , doeroeng , mara kanḍanana noeli , ingsoen kepéngin kaliwat , weroeh karepé kang jekti , ingkang dadi batinira , Çakuntâlâ soen doeroeng wrin ."
6. Batiné Çakuntâlèkoe , ingsoen apa bisa manggih , kaloeloet kang kaja sira, toewoehan vanajosini , antoek djodo mango sira , kang pantes sira tresnani ."
Çakuntâlâ :
7. Priyamvada pitoetoermoe , ikoe batinmoe pribadi ."
(Ladjeng ndoemoegèkaken njirami ).
Sang Nata :
„Apa Çakuntâlâ ika , anaké Sang maha Resi , Kanva saka bodjonira, kang doedoe golongan mami . (9)
8. Ah wis adja rangoe -rangoe , akoe teka ganggam ati , jèn njatané Çakuntâlâ , tan kena dadi èstrining , pradjoerit pasți rasèngwang , tan ndoewèni sengsem jekti .
9. Nanging ganggamirèng kalboe , toemrapé wong boeroes boedi , mangka dadi tetoeroetan , pangremboeg mamrih prajogi , loewih betjik soen terangna , sapa Çakuntâlâ iki .”
Çakuntâlâ (kagèt) :
10. „ Hèh ana sadpada (10) maboer , déning wedi kenèng warih , banjoe saka panjiraman , anggaremet saka ing wit, navamalika aboernja , ngéntjoki raikoe iki."
(Patrapipoen kados badé nggoesah tawon ).
Sang Nata :
11. „ Hèh bramara sira ikoe , tansah maboer angenani , wa dananira Sang retna, Çakuntâlâ dahat adjrih , dèn oelapi djentik asta , brengengeng ngalih mring koeping .
12. Pan ririh brengengengipoen , isṭanira lir bebisik , wewa. dining mong asmara , noeli méntjok anèng lați , pinda netjep kang loedaka , hèr tawa rem-reming ati .
13. Sadpada tinampèl goepoeh , mawi astanja Sang dèwi , hèh sadpada woes katekan , pangarep -arepirèki , nanging ingsoen kang kasatan, lir tjekakak minta warih .
14 Obahing asta Sang ajoe , anggènira arsa nangkis , marang ingkang gora -gada , sadpada tansah njelaki , tinangkis - tangkis lan asta , katon dahat ngelam -lami .
15. Tingalé kang dèn bebiḍoeng , tansah ngawasaken maring , parané kanang bramara , kang tansah aganggoe kardi , kang awit saka poenika , Çakuntâlâ kenja adi .
16. Ingkang dahat doeroeng weroeh , rasaning katresnan djati , saking bebaja poenika , ladjeng saged solah liring, liringing nétra apinda , ampoehé kang pasopati ."
Çakuntâlâ :
17. „ Iki tawon nakal èstoe , tan arsa oewal lan mami , baja betjik ingsoen loenga , ngloengani mrana sajekti , mangsa bisa noetoetana , marang akoe ing saiki .
(Sasampoenipoen ngésahi sawatawis djangkah , toemoenten kèndet kalihan nolèh ing wingking ).
18. Mara déné maksih ngetoet , keparat teka marani , mréné manèh tawon ika , mitra toeloengana aglis , ingsoen datan sah ginoda , déning bramara panjakit ."
Anasûyâ sarta Priyamvada (nggrétjoki ) :
19 . „ Parandéné bisaningsoen , tetoeloeng marang sirèki , anjoewoena toeloeng marang , Dushyanta Sang Narapati , kang awit iki pratapan , pastyantoek pangajomaning .
20. pangajomaning Sang Praboe ."
Sang Nata :
,,Jèn mangkono ingsoen iki , woes mangsané soen ngatingal , marang para énḍang sami , jwa pada wedi maringwang, nanging patrapingsoen iki .
(Sang Nata ing sanalika kèndel , pangoedasmaranipoen ):
21. Manawa bakal pada wroeh , jèn ingsoen iki Narpati , jèn mangkono kang sajoga , mara betjik soen toetoeri ."
Çakuntâlâ (madjeng sadjangkah ) :
„ Hèh tawon apa ta sira , meksa ija ngojak mriki .”
Sang Nata (énggal madjeng) :
22. „ Sapa baja ingkang poeroen , nempoeh mring para pawèstri , para éndang ing pratapan , tjengkiling mring wong tan sisip, apa datan weroeh sira , jèn teḍaking Puru mangkin.
23. Maréntahaken pradja goeng , kawasa masésa maring , para droehaka kinisas , banget temen tawon koewi , olèhé tansah toet woentat, ganggoe -gawé wong tan sisip."
(Para énḍang sareng soemerep dateng Sang Nata sami kagèt).
Anasûyâ :
24. ,,Noewoen Sang anjar kadoeloe , kaoeningana ingriki , èstoe tan wonten piala, djawi Çakuntâlâ naming .
(Kalihan noedingi dateng Çakuntâlâ).
Binoedjoeng déning bremara, dadya adjrihé kepati ."
Sang Nata (kalihan njawang dateng Çakuntâlâ ):
25. Apa ta samja rahajoe , para ing pratapan ngriki , para tapa pakarjannja ( 11 ) , poenapa manggih ardjanti , pandamel moersid poenika , pantes ingajoman jekti ."
Çakuntâlâ ngadeg ndjedjer tanpa witjanten ; temboengipoen Anasûyâ :
26. Çakuntâlâ mitraningsoen, mara menjanga toemoeli , marang wisma tetoewoehan , andjoepoeka argah (12 ) toewin , wowohan kanggo sesegah , tamoe kang nembé ngrawoehi .
27. Wit widjikan pada sinoeng , tojèng wana seger wening , noemoesi ajeming sliranira tamoe ingkang prapti ."
Sang Nata :
27 Rara dahat ing panrima, ingsoen marang sira sami .
Priyamvada :
28. Wahjaning temboengirèk oe oewis dadi tanḍa jekti , jèn sira woes netepana , wadjibing pamboedjakrami , manembrama djenengingwang , ajwa sira walang kapti ."
29. Noewoen ingkang lagi rawoeh, soemangga pinarak ngriki , padoeka lenggah ing lintjak, saking saptaparna ¹) sari, kang doemoenoeng ing éjoeban , ngasokken salira dingin ."
Sang Nata :
27 30. Rara sira oega èstoe , sajah saka ing pakardi , mara ta pada linggiha, anèng ajomaning oewit."
Anasûyâ :
,,Çakuntâlâ mitraningwang , ingkang dahat soen tresnani .
31. Mara ajo pada loenggoeh , betjiké pada nemoni , marang tetamoe kang prapta, ajo noeli dèn srawoengi , adja nganti kalajatan, pada linggiha nèng ngriki ."
21 Serat Kâlidâsâ . 3
(Sadaja ladjeng sami linggih ).
1) Echites scholaris .
Çakuntâlâ (pangoedasmaraning manah ) :
32. „Kaprijé djeboel wakingsoen , saploké ingsoen manoni , tamoe ingkang nembé prapta , teka nganggo menag -menig, atèngong kelebon rembag , ingkang njoelajani pikir .
33. Soelaja lan ananipoen , pikiré wong mangoen tèki , lan ananira sadaja , kang toemindak ing asrami , adoh banget soengsatira, lan atiningsoen ing mangkin."
Sang Nata (kalihan mriksani wanoedya tiga pisan) :
34. „Doeh sira tetiganipoen , déné anggènira sami , pawongmitran katon tresna, katri agengira sami , oemoeré katiga ratjak , ajoené pan oega sami ."
Priyamvada (nisih) :
35. Anasûyâ mitraningsoen, sapa ta ikoe kang djanmi , déné tjatoerané bisa , mamèt drija memalat sih , wingit ing pamoeloenira, jèn soen titik dajoh iki
36. Saka ing patraping tjatoer , soemèh gapjak merak ati , kaja doedoe wong sabarang , kaja oewong gedé iki , toetoerana Anasûyâ, sapa ta dajohé iki ."
Anasûyâ :
37 Ija , ija, mitraningsoen, akoe ja dahat kepéngin , weroeh ing sadjatinira , kang ḍajoh joen soen takoni :
(Pitakènipoen sora ).
Toewan keparenga koela , matoer sakrenteging ati .
38. Pratjajaning manah oeloen , ingkang katetangi déning , wedaling kang pangandikanira toewan mamèt ati , itjal was soemlanging manah , temah poeroen nilakrami .
39. Poendi pinangkané ngajoen , poendi sinedya ing woeri , sinten akekasih toewan , terahing karaton poendi ( 13 ) , ingkang noeroenaken toewan, sinten sinambat ing wangi .
40. Lan poenapa marginipoen, déné keplantrang mring ngriki , pabaratan sepi sepa, oenggjaning wong mangoen tèki , banter anggegering awak, datan sah memati ragi .
41. Poenapa twan inggih ajoen , martapa nggegering diri , déné ta maksih taroena."
Çakuntâlâ (pangoedasmaraning manah ) :
Bok ija atikoe iki , adja nganggo sesek sira , Anasûyâ kang ndjarwani .
42. Moenggoeh ing kekarepanmoe .”
Sang Nata (panjiptaning galih ) :
Kaprijé betjiké iki , apa soen walèh kéwala, apa betjik ingsoen koembi , mara saiki takkanḍa , mangkéné baé prajogi ."
Sang Nata ngandika sora :
"> 43. Rara ingsoen pan tinoedoeh , déning Sang Ratoe terahing, Sang Puru soen winadjiban , roemeksa tindaking adil, moelané toemekaningwang, marang pratapan poeniki .
44. Apa ta toemindakipoen , pagawéan soetji iki, tan ana manggih roebéda , tan ana kang ganggoe kardi , soekoer jèn mangkono pada , nemoe soeka lan basoeki ."
Anasûyâ (witjanten dateng mitranipoen ):
iki 45. Jèn mangkono para wikoe , kang asramèng wana , pada manggih pangajoman , pangajomaning Narpati , lantaran oetoesanira , prija nom ingkang tinoeding . "
Priyamvada sarta Anasûyâ Çakuntâlâ ketingal rikoeh . kabatosanipoen mangertos dateng batosipoen Çakuntâlâ , ladjeng witjanten dateng Çakuntâlâ pijambak :
46 Çakuntâlâ mitraningsoen , oepamané ing saiki ,bapa Kanva noeli prapta , kaprijé dadiné nenggih . "
Çakuntâlâ (ngèngingi ) :
„Nadyan bapa Kanva prapta , tjikmèk tan dadi poenapi . "
Priyamvada kalihan Anasûyâ :
gawé 47. ,, Dadiné Sang maha wikoe , Kanva pasti baé noeli , kang tamoe sinoengan aglis ,malah sinoeng begdjané kang prapta , katresnannja , kang sasat njawa pribadi . "
Çakuntâlâ :
"" 48. Wis loengaa baé oewoes , wong loro loengaa noeli , déné tjatoermoe mangkana , awit sira nganḍoet batin , ajwa soewésoewé ingwang, kroengoe oepresmoe wong kalih ."
49. ,, Ingsoen kepéngin joen weroeh , lilanana soen pitakin , kaananing mitranira ."
Sang Nata :
Priyamvada kalihan Anasûyâ :
22 Toewan pandangoenirèki , oeloen anggep mangka tjihna , roemahabing kang panggalih ."
Sang Nata :
50. „ Jektiné sampoen kasoewoer , teḍaké Kaçyopa ( ¹) mangkin , jèkoe Kanva Sang Pandita , pantesé ingadji-adji, kaonang -onang gjanira, kentjeng lakoené mring betjik .
51. Djaréné mitranirèkoe, soetanira Kanva nenggih , prijé moela -boekanira , Kanva anggoué sesiwi , moenggoeh kang noeroenké sapa , ingsoen kepéngin oedani ."
Anasûyâ :
Sang Nata :
52. 22Makaten pan larahipoen , jèn toewan arsa oedani , wonten Ratoe agoeng kwasa, Sri Kaucika ( 14 ) kang wewangi ."
Anasûyâ :
,,Toetoegna rara toerira, ingsoen kepati ajoen wrin ."
53. „ Makaten saladjengipoen , Çakuntâlâ nggih poeniki , teḍaking Kaucika Nata, dadiné ingaken siwi , déning Kanva Sang Pandita, Çakuntâlâ nganggep oegi .
54. Jèn Sang Kanva bapakipoen , awit Sang Pandita ngoeni , ingkang moepoe Çakuntâlâ , déning tinilar soedarmi , Çakuntâlâ tan oeninga , jèn namoeng ingaken siwi .
55. Wit pamardiné Sang wikoe , mring Çakuntâlâ tan sisip, woes kadi soeta prijangga."
Inggih Kanva , teḍakipoen Kaçyopa . (¹)
Sang Nata :
„Rara toetoerira iki , temboeng tinilar soedarma , ikoe nenangi ing pikir.
56. Kepéngin ingsoen karoengoe , kang nganti tetéla jekti, kaananing mitranira , Çakuntâlâ anèng riki , prijé moela -boekanira , dèn pasadja toerirèki . "
Anasûyâ :
57. Toewan mirengna toer oeloen , ingoeni wonten Narpati , djedjoeloek Sang Sri Kauçika ,mangoen tapa mati ragi ,anèng tepining narmada , Gotami araning kali .
58. Para Déwa doepi weroeh , banteré kang mangoen tèki , ragi miris ing wardaja , tandya noedoeh kang apsari ( 15 ,Menaka kinèn ) ngrantjana , goegoera kang mangoen tèki . "
Sang Nata :
59. Ija rara bener toermoe ,para Déwa pada adjrih , doemateng kawasanira , para ingkang mangoen tèki , jen katrima ing Djawata , goena kasaktèné dadi . "
Anasûyâ :
60. „Sareng noedjoe kalanipoen , mangsa wiwitan nḍatengi , Menaka ingkang apsari , Sang atapa kadatengan , mangrantjana ring Sang tapa , tandya goegoer ingkang tèki .
61. Sang tapa wroeh warnanipoen
Anasuya ( doemoegi samanten kèndel , rikoeh ngladjengaken tjarijosipoen ).
Sang Nata :
"} Rara ingsoen woes mangerti ,mring batjoeté kanḍanira , jèn mangkono mitranèki , Çakuntâlâ pan soetanja ,Menaka ingkang apsari . "
Anasûyâ :
62. Inggih makaten poenikoe . "
12 ,Wangoené moela ngèmperi , warna éndah kang kadyéka, tetéla teḍak apsari , asal sing swarga minoelja , gebjaring țațit oepami .
63. Tan saking boemi manḍoewoer , nanging mangisor sing nginggil ."
(Çakuntâlâ koemeḍèp toemoengkoel ).
Sang Nata pangoedasmaraning galih :
„ Jèn mangkono awakingwang , bakal katoeroetan jekti , gjaningsoen kepéngin dahat , memiloeta pamoring sih .
64. Nanging doepi ingsoen kroengoe , sembrananing kenja iki , mitranira Çakuntâlâ , kalamoen oewis kepéngin , Çakuntâlâ ngarsa-arsa , noeljantoeka djatoekrami.
65. Ikoe dadi wasing kalboe , apa ta karepirèki , temboeng kang mangkana ika , karepé ingsoen tan ngreti , tan bisa tampa maksoednja , tan karoehan ing pamikir ."
Priyamvada njawang dateng Çakuntâlâ kalihan mèsem , ladjeng matoer dateng Sang Nata :
66. " Doeh toewan panjawang oeloen , kados badé ndangoe malih, toewan sampoen soeba-sita , arsa ndangoe mring kang abdi , jèn saged pan oeloen djawab , poenapa ingkang kinapti ."
Sang Nata :
67. „ Teka waskița sirèkoe , nganggo andjadjagi pikir , moela karepingsoen oega , tetakon marang sirèki , ingsoen arep weroeh oega , kaprijé tjaraning ngriki .
68. Kaoeripaning pra wikoe, kalawan pra énḍang sami ."
Priyamvada :
„ Ajwa rangoe -rangwèng manah , toewan andangoe mring èstri , wedaling pratapan wana , dèn pasadja pasti kénging .
69. Tinakénan saliripoen , panggesangan kita ngriki ."
„Rara soen arsa oeninga , kawontenaning pawèstri , mitranira Çakuntâlâ , gesangé anèng wanadri .
70. Kaprijé poenaginipoen , oenggjannja loewar sing tapi , gjanira njirik kadonjan, njirik kabegdjan kang awit , saka ing sih kasoetresnan, wong lanang kalawan èstri .
71. Apa nganti jèn woes antoek, djodoné salaki-rabi , jèn woes ndoengkap palakrama , lagi loewar sing pamerdi , tapa brata mati raga, anèng wana adoh djanmi .
72. Apa ta oebajanipoen , ajoen martapa salami-nira oerip anèng wana , tan pisan arsa ngloewari , tinemah datanpa krama , oerip samadyèng wanadri .
73. Saari ari pan amoeng , sangsam sarawoenganèki , kang ngèmperi tingalira , kang mendjangan lan Sang poetri , soemeḍèting liringira , lanḍep noendjem sanoebari ."
Priijamvada :
74. ,, Nadyan Çakuntâlâ nenggoeh , netepi kwadjiban soetji , éwadéné Çakuntâla , karepé goemantoeng oegi , doemateng kadje. nging lijan , moela nijating soedarmi .
75. Bapa kanva Sang awikoe , nijaté soetanja nenggih , badé kinen palakrama , kalamoen sampoen oemanggih , djodo kang pantes ingalap, mantoe déning Sang maharsi ."
Sang Nata ing batos :
76. „ Jèn mangkono raganingsoen , tan angèl bisané olih, karepkoe mring Çakuntâlâ , noeroeti krenteging ati , ilang sandéjaning manah , déné kang maoené kadi .
77. Agni toemrap raganingsoen , mangkono ingkang oepami , toemrapé saiki kadya, goemebjaring sesotya di , ingsoen tan oelap njekela , pasti tan panas njakiti.
78. Ambesmi mring astaningsoen , mengko malah anambani , laraning ati goeng rimang ."
Çakuntâlâ (moering ) :
„Anasûyâ soen saiki , arep loenga baé sigra ."
De-es ti " Pangoedasmaraning galihipoen Sang Nata :
Anasûyâ :
,,Rep loenga kenèng poenapi ."
Çakuntâlâ :
79. „Ingsoen ija arep toetoer , ring kang pantes ingadjèni , ring Gotami joen soeng wikan , lamoen Priyamvada iki , tan pinikir jèn tjatoeran , nganggo walèh mring Sang tami . "
Anasûyâ :
80. „Çakuntâlâ mitraningsoen ,karepmoe ikoe tan betjik ,datan wong agoeng kang pantes déné sira , tinggal loenga tamoe iki , nembé prapta , tanpa sinegah poenapi .
Pantes nganggo sira soegoeh , djeboel joen tinilar nggendring , anggoegoe karsa prijangga , Çakuntâlâ mitra mami , léréna wong ajoe sira , adja ndadak nganggo isin . "
Çakuntâlâ ( tanpa witjanten poenapa poenapa malih ladjeng baḍé késah , Sang Nata bade nggendoli , nanging kanggeg ing galih boten sijos ).
82. Teka katon rara ikoe , mirid sing obahing ragi , kang mangka pangilonira , obahing manah birahi , jèn ingsoen arep ngetoetna , noeroet patrap kang mantesi .
83. Apan kandeg djangkahingsoen , rasané nadyan soen maksih , doeroeng obah sing panggonan , teka kaja obah oegi ,madjoe moendoer mangka ora ,mingset sing panggonan mami ." ""
temboengipoen : Priyamvada nggéndoli Çakuntâlâ ,
84 . jwa sira loenga sing riki , „Çakuntâlâ mitraningsoen , ikoe datan pantes dahat , ngloengani dajoh sirèki . "
mrengoet ) Çakuntâlâ kalihan ( :
„Soetik ingsoen anggoegoea , sababé apa tan keni . ”
Priyamvada :
pan maksiḥ darbé pakarti , 85. "Çakuntâlâ sira ikoe , njiramaké oewit mring wang , maksih dwi kang kosagahi , jèn woes esah sagoehira , bandjoer loengaa toemoeli . "
(Priyamvada nggondèli Çakuntala kalihan sereng).
Sang Nata :
"" 86. Rara ingsoen weroeh èstoe , Çakuntâlâ Sang apoetri , woes katon sajah oenggjannja, njirami wit-witan mangkin , delengen rara mitranta , lengené sèngklèh kepati .
87. Lemes datanpa bebajoe , goemantoeng poendak lan malih, astané kesoewèn ngangkat, njekeli gembor njirami , pèk- èpèké Çakuntâlâ , nganti ngatirah mlas asih.
88. Menggèh -menggèh oeswanipoen , andoewa pranadja nganti, membat ingkang pajoedara , kaja andjebolna tamping , tetampinging kang pranadja , nggèn tan kijat angalingi .
89. Bandjoer rigol lir andaroe , tjoemlorot angilat țațit, ngasorken tédja wangkawa , soen tampani asta kalih , ra -orané jèn soen tjoelna , darapon ingsoen pepoendi .
80. Riwénira adres metoe , pating prentoel anèng rai , pindanira lir moetyara (16), rinontjé sineling sari , çirisha kanang poespita, kang kinarja angrenggani .
91. Ngrengga ing pilinganipoen , Çakuntâlâ merak ati , ting prentoel gilang-goemilang , kadi eboen wantji éndjing, wadananira Sang retna, moengoer mimboehi memanis .
92. Tetaliné rikma oetjoel , oewal woeḍar ingkang wèni , Çakuntâlâ goerawalan, arsa njepengi kang wèni , ingkang woeḍar mawoet ambjar, lan astané kang satoenggil .
93. Awit saka ikoe ingsoen , tan ngloepoetaké Sang dèwi ."
(Ngandika makaten Sang Nata kalihan karsa maringaken agemipoen sesoepé dateng Anasûya kalihan Priyamvada , wanoedya sakalihan ningali aksara ingkang rinipta ing sesoepé ladjeng sawang-sinawangan).
Sang Nata ngladjengaken pangandika :
"" Paminta koela mring sira, sakalihan ajwa nganti , klintoe ing panawangira , koela poenika moeng abdi .
94. Abdinira Sang Apraboe , déné sesoepé poeniki , peparing Nata minangka , gandjaran koela wit saking, katarima damel koela, gjaningsoen woes lami ngabdi .”
1 -èkéati ,
Priyamvada :
95. „ Jèn makaten mesținipoen , soepé poenika tan kénging , pinendet saking ratjikan - irèng asta Narapati, samangké wit karsa toewan , Çakuntâlâ mitra mami .
96. Ingapoenten lepatipoen ,
Ragi ( nggrétjok ).
mila Çakuntâlâ mangkin , sira koedoe nrima marang , dajoh ingkang noedjoe prapti , ijèkoe Sang Nata pjambak , sira kena . loenga noeli ."
Çakuntâlâ ing batos :
97. „Jèn ingsoen bisaa antoek ,pantjasan moenggoehing mami , Sora ( ).
sira mitra Priyamvada , pambekanira poeniki , teka koemawasa sira , noendoeng lan nganḍeg mring mami . "
Priyamvada ( mirengaken kalihan semoe mèsem . Sang Nata . mriksani dateng Çakuntala ).
Tjiptaning galihipoen Sang Nata :
.98 . Apa Çakuntâlâ ikoe , ing batin rasané sami , "" lan rasaningatiningwang , déné rasané kepati ,koematjèloe andarbék - a,Çakuntâlâ kang soen èsți .
99. Déné rasaning atikoe , kaja bakal ditoeroeti , kepénginingsoen mring rara , sanadyan ingsoen tan mawi , wawan ginem lan dèwèknja , éwadéné teka mawi .
100. Ngroengokaké kandaningsoen , wangoené amamboe ati , nadyan Çakuntâlâ datan , mawi njawang oelat mami , nanging oelat liringira , katon oega nering ati . "
Soewara ing sawingkinging geber :
101. Hèh soewawi para wikoe , "" énggala dipoen poeroegi ,sami roemeksaa para , tetijang wana ingriki , awit Sang Nata Dushyanta , noedjoe mbeḍag nèng wanadri .
102. Datan tebih doenoengipoen , Sri Dushyanta saking ngriki , · baledoeg koemeloen moenggah , wit katradjang ingkang siti , déning tratjaking toerangga , bledoeg mawoer anibani .
103. Wit-witan pratapan penoeh , ingkang tjinanțélan déning , anggèn -anggèn teles saka, kalikaning wit menoehi , moebal ing kang bledoeg moenggah , nawengi soroting rawi .
104. Remeng -remeng temahipoen , kaja kaalingan déning , ibering walang loemboengan , majoeta makeți -keți , kang liman kagèt oemijat, karéta kang nembé prapti .
105. Temahanira keplajoe , loemebet ing wana ngriki , kèh mendjangan bebajakan , katradjang loemajoe nggendring , boebar soemebar ting blesar , ing saparan -paran nḍelik .
106. Anggoegoerken para wikoe , gjanira sami martapi , nenoewoen sihing Djawata , kang liman koerda anggading , gadingé ingkang satoenggal , katantjebaken ing oewit .
107. Kang ketradjang esol roeboeh , déning palajoening èsți , temah kesrimpet soekoenja , déning rajoedan ponang wit, kasendal katoet plajoenja , kang katradjang bosah basih ."
Sang Nata ing batos :
108 . ,,Éman -éman déné djeboel , soen karja pangkalan mangkin, wong ingsoen saka nagara , kang nggolèki djeneng mami , karja gijoehing pratapan , prajogané soen parani .”
Priyamvada lan Anasûyâ :
109. „ Doeh toewan koela sadaroem , samja goemjoer djroning ati , déning lampahan poenika, kang ndatengi wana ngriki , pramila dèn apoentena , koela keparenga bali .
110. Wangsoel dateng wisma santoen ."
Sang Nata :
" Soewawi inggih prajogi , déné ing sabisa -bisa , ingsoen oega joen amboedi , soepajané ing pratapan , jwa nganti manggih tan joekti ."
(Sadaja ladjeng sami ngadeg).
Priyamvada lan Anasûyâ :
112. „ Doeh toewan pramilaningsoen , rikoeh kalamoen nanggapi, gegineman lan padoeka , ingkang bisa andjalari , wangsoel rawoeh padoeka twan , mring pratapan ngriki malih ( 17 ).
112. Awit saking sababipoen , déné oenggjaningsoen sami , amanggihi mring padoeka , datan kalawan mantesi , oeloen roemasa kirangan , pahargjan kang loewih adi . ”
Sang Nata :
113. „Ajwa mangkono sirèkoe , rara kanḍanira sisip ,pangrasaning atiningwang , sira woes karsa manggihi , ikoe pahargjan sanjata , tjoekoep saliring panampi . ”
Çakuntâlâ :
114. „Anasûyâ mitraningsoen , entènana awak mami , awit sikilkoe kelaran , ketjotjog -tjotjog ing damin , damènira soeket kuça ( ¹ ) , déné sandangankoe oegi .
115. Ketjanțol -tjanțol pangipoen , kuruvaka ingkang oewit , entènana ingkang ngantya , jèn ingsoen oewis ngoetjoeli , sandangankoe saka ing pang , ingsoen noeli noesoel aglis . '
Sajektosipoen ( namoeng kanggé samoedana ndedangoe lampah kémawon , loegoenipoen ngawasaken dateng Sang Nata , nanging
boten dangoe inggih ladjeng noetoeti lampahing mitranipoen sakalihan ). 17 Sang Nata ngandika :
116. Teka tan kepéngin ingsoen , bali mring nagara malih , prajoga soen paranana , para ingkang atoet woeri ,mring ingsoen ajwa nganti tebih -tebih . saka nagara ,
117. Saka ing pratapan ikoe , gjanira makoewon sami , déné atiningsoen teka , datansah asenak -senik , kèlingan warnané rara , Çakuntâlâ ndoedoet ati .
118. Déné ingsoen nggo loemakoe , sikilngong ija loemaris , badaningsoen miloe obah , naning angen -angen mami , datan sah bali kéwala ,marani dénok wong nḍanding .
119. Lir gendéra paminipoen , kang ginawa nradjang angin , oewong lan lanḍéanira ,mlakoe ngétan saoepami , ananging gendéranira , nglèbèt noet paraning angin . ”
Tamat lampahan sapisan .
(1 ) Djawinipoen : soeket soetji .
LAMPAHAN KAPING KALIH .
Mathavya inggih poenika vidushaka medali , oelatipoen soentroet .
9. MEGATROEH .
Vidushaka ngesah :
1. 0-0 déné pamitrèngsoen lan Sang Praboe, Nata ingkang remen jekti , ambebeḍag ing wana goeng , ndadak ingsoen manggih roentik , karibedan geng sajektos .
2. Kana kaé ana sangsam malihipoen , kana ana tjèlèng midjil , ing kana ana arimoe , paḍa metoe kagèt adjrih , sing wana greng menggos -menggos .
3. Déné wantji tengah awan dibedidoeng , sami ginanggoe ing kardi , ing wana greng mleboe metoe , kinoeja -koeja tan oewis , ing mangsa panas kepatos.
4. Mangsanira kang wit-witan godongipoen , déning panas sami garing, nganti dalan -dalanipoen , ingkang kèjoeban déning wit, moeng sawatara kang ajom .
5. Déné ingkang soen ombé moeng tojanipoen , ilèn-ilèn saking ardi , ingkang kaworan ron roentoeh , tojanira dadi pait, rasané getir sajektos .
6. Öenggjaningsoen mangan wantjiné tan tamtoe , kang kerep moeng mangan daging , kinlopok ing geni moeroeb , nganggo soedjèn dèn soendoeki , déné wantji daloe ingong .
7. Pada ora bisa toeroe déning lesoe , tjapé sajahé kepati , badan kita lir winasoeh, loengkrah awit saka déning , toet woeri djaran peplajon.
8. Apa manèh déné wantji bangoen ésoek , para pamboeroening peksi, si keparat anakipoen , oewong toekon oewis sami (18 ), bengak-bengok mbribèni wong.
9. Alok-alok lamoen antoek latjakipoen , boeron alas anèng riki , wis mangkono meksa doeroeng , ilang kasoesahan mami , iki djenengé ketanggor .
De 1 8 1 כ -1 .
10. Daging aboeh wis metjoetjoe paminipoen , prandéné meksa dèn nggoni , woedoen ageng ngenoet -enoet ( 19), wit wingi doepi ngong sami, kari tinilar ing enggon .
11. Tinilar ing para kantja temahipoen , mitrèngong Sri Narapati , sareng mbereg sangsam mamproeng , tekèng pratapan Sang Adji, doemadakan Sang Akatong .
12. Kodjoer ingong djeboel Sang Nata andoeloe , pawèstri pratapan ngriki , Çakuntâlâ namanipoen , ing warna ajoe linoewih, pan kadi remboelan tjoplok.
12. Saking tjangkokira doemoenoeng Sang ajoe , melok-melok ngoedjwalani, milanira Sang Apraboe , kénjoet ing drija tan , kondoer mring koeța Sang anom . apti
14. Malah maoe kalané ing bangbang ésoek , nganti kagèt Sri Boepati , sadjroné anggagas nglangoet , marang ingkang minda Ratih , kaènget -ènget tan pedot .
15. Mak djenggirat djeboel Hjang Arka wis moengoep , Sang Nata pan lagi éling, saka ing soebrangtanipoen , kaprijé temahan iki, betjiké baé soen tonton.
16. Apa ija wis ngadi boesana Praboe , mitoeroet pranatan kang wis (20).
(Toemoenten késah moebeng -moebeng lan ngingoek -ingoeki).
Lah kaé apa mitrèngsoen , kang pantes soen adji katon -adji , woes rawoeh Sang Katong .
17. Tindak mréné kaḍèrèkaken pra wadoe , tetijang èstri (21 ) yavani , samja ngampil-ampil isoe ( ¹), lan ganḍéwanira Adji, mjang ontjèn ontjèn sekar mrok.
18. Dipoen anggé ing sirah rinengga patoet , saikiné ingsoen betjik , ngadeg baé tan loemakoe , meneng réwa réwa sakit, tjapé sakodjoer badèngong .
19. Kang mangkono soepajané badaningsoen , bisa ngaso sawa- . tawis
(Kèndel ngadeg kalihan léndéan ing teken kadjeng).
Ora pidjer mloja-mlajoe , dimèn Sang Nata oedani , jèn badaningsoen woes poprok."
(Sang Nata ngatingal sapanḍèrèkipoen ingkang sampoen ka tjarijosaken inginggil).
(¹) Isoe = djemparing = panah .
Sang Nata ngandika :
20. „ Nadyan datan gampang antoeké sih loeloet , nanging tandangira kang wis , nenangi derenging kalboe , nadyan sedya . ningsoen maksih, doeroeng olèh gawé jektos .
21. Sedyaningsoen mrih oleh katresnan toehoe , sing rara kang dadi ati , nglalèkké mangan lan toeroe , éwadéné jèn wong iki , wis pada kepéngin batos .
22. Ija oewis doewé kanikmatan toehoe ,
(Kalijan mèsem ).
moelané kang noedjoe kingkin , sing kasmaran toeridèkoe , temahan kénjoet ing ati , gandroeng woejoeng datan anggop .
23. Déning tjiptanirèng angen -angenipoen , tansah mendeng mring satoenggil , jèkoe mring kaloeloetipoen kinanța pan kadi déning , kalampahan kang sajektos .
24. Liringira tingal koesoemaning ajoe , nadyan enerira oegi , datan mring ingsoen toemoedjoe , nanging rada mamboe ati , tindakira koesoemanom .
25. Lengkèt lengkèt wangoené kaja alesoe , kaja woes kinardikardi , dadia pratjihnanipoen , jèn batiné woes kelahir , ana ing lakoe katongton.
26. Apa manèh wangsoelané kala maoe , mring mitrané toehoe wengis , kalanira Sang retnajoe , inganḍeg tan wèh ngésahi , apa ikoe toemrap mringong .
27. Gagasané wong baring déning geng gandroeng , ija ora oewis-oewis , jèn doeroeng kapaḍan kajoen, sadjodo dadiné sidji , ija oewis datanpanggop .
king هم i i
Vidushaka taksih ( tansah ngadeg kados ing waoenipoen ) :
28. Mitraningsoen sinarawèdi Sang Praboe ,kawoela tan ngatjarani , lan patraping awakingsoen , wit tangan lan soekoe mami , tan bisa obah sajektos .
29. Moeng nambrama padoeka mitrèngong Praboe , boeng lan temmedal sing lați , soegeng rawoehnja Sang Praboe . "
Sang Nata :
„Kaprijé moelané iki , déné teka bandjoer loempoh . "
Vidushaka :
30 . ,, Doeh Sang Nata déné teka mawjandangoe , oeloen paran sabab sakit , déné wedalira eloeh , ngebåki mripat ngong kalih , daroenanira Sang Katong . "
Sang Nata :
31. Ikoe ingsoen datan mangerti djalari satoehoe , apa ingkang an- , déné sira djeboel loempoeh . "
Vidushaka :
„Mitrèngong Sri Narapati , oepaminipoen pendjatos .
32. Dadi béngkong poenapa ta poenapa daja pribadi , sababipoen , ingkang ambéngkongken ikoe , poenapa dajaning ili "" , ingkang nempoeh ing pendjatos . '
Sang Nata :
Vidushaka :
33. Wis mesținé sababé ing béngkongipoen , ili " ija sing dajaning .
Sang Nata :
„Jèn makaten Sang Apraboe , "" sesakit koela poeniki , kang ndjalari Sang Akatong . '
34. Lo kaprijé Vidushaka karepanmoe , teka soen kang sira . rani , dadi margané laramoe , ingsoen iki datan sisip , jektiné datan roemaos .
35. Karja sakit Vidushaka sira ikoe."
Vidushaka :
,,Mitrèngong Sri Narapati , déné padoeka poenikoe , anetepi wadjib , datan kawadjiban Narakatong .
36. Teka sepa -sepi namoeng arsa gesang nèng wana goeng , anèng papan bosah -basèh njenjet samoen , lir , oeripé wran wanadri poenapa padoeka , kraos .
37. Kaparenga Sang Katong kawoela matoer , koewawi , raosé tjapé kawoela datan kalangkoeng ,ngangkat tan kawawa mingsed badan ngong pribadi , ingong .
38. Tjapé laroet lemes rasaning bebajoe , déning tan wis , mrana -mréné mlajoe saben dina mlajoe - ambeḍag kéwan wanadri kaparenga ngaso , , ingong .
39. Énggalipoen kang ragi ,wit sadinten kémawon Praboe ,moerih tentremé samangké badan oeloen ,kasok sanget tan ndarbèni kekadjengan , ngong sajektos . "
Sang Nata ing ( batos ) :
40. O dadiné dèwèké ija kawetoe , tjatoeré mangkono iki ja ingsoen , saiki oewoes , ring Sang kemba ambebeḍag malih , jèn kèlingan sinom .
41. Çakuntâlâ bapa Kanva soetanipoen , malih , nglepasken ingsoen datan kena warastra mamproeng , nèng gandéwa amatèni , kang mendjangan ingkang manggon .
42. Toenggal saalas lawan kekasihingsoen ,soepaja bisané dadi , tetoeladan ingkang moenggoeh , lamoen atiningsoen soetji , na kaloepoetaningngong tan .
43. Tetoeladan mring rara pepoendèningsoen . ”
Vidushaka njawang ( dateng wadananipoen Sang Nata ) :
„Jèn soen sawang Sri Boepati , wangoen ana kang ing sadjroning galih kinanḍoet , goesti , déné ana kang binatos .
44. Atoer amba rasèngong datan kaleboe , Adji , ing galih padoeka kados déné tapisipoen , sawenèhing wana ngriki , oegi kepireng Katong . " (22 ) tan
Sang Nata ngoedjiwat :
45. „Apa baé dadiné ljanira ikoe , ora ora ingsoen iki , moeng pangoedasmarèng kalboe , kita koedoe angleloeri , kandané mitra ikoe, da sajektos ."
Vidushaka :
"" 46. Jèn makaten pamoedji amba mring Praboe ,moegi pandjanga joeswa Dji ”.
Toemoenten ( badé késah ) .
Sang Nata ngandika :
„Ajwa loenga mitraningsoen , lèrèna saḍéla disik ,kanḍaningsoen doeroeng bontos . "
Vidushaka :
Sang Nata :
47. Amba namoeng tjoemadong dawoeh Sang Praboe . "
Jèn ,, sira woes aso jekti , sira koedoe mbantoe mring soen , toemrap sawenèh prakawis , kang datan gawé rekaos .
Vidushaka :
48. Marang sira Vidushaka mitraningsoen . ”
""Kawoela noewoen Sang Adji , sandika ambarsa mbantoe , tamtoené poeniki inggih , prakawis neḍa miraos .
49. Jèn makaten karsa padoeka Sang Praboe ,kawoela noewoen kapoendi , déné padoeka karsa soeng , gandjaran ring djeneng patik , karsa anggatèkken jektos . "
Sang Nata :
27 50. Vidushaka sira soen toetoeri moenggoeh , beboengah apa kang arsi , soen paringken ring sirèkoe . "
Sang Nata dateng tijang djagi kori :
É „ kowé wong djaga kori . "
Serat Kâlidâsâ .
Tijang djagi kori (toemoengkoel kalihan hoermat ):
„Tjoemaḍong dawoeh Sang Katong."
Sang Nata :
51. Raivataka (1) lah mara menjanga ladjoe , pati timbalana séna. ." (23)
Tijang ingkang djagi kori :
„Noewoen sandika Sang Praboe."
(Tijang djagi kori ladjeng mangkat , kalijan sénapati , tijang djagi boten dangoe ladjeng dateng kori ladjeng witjanten ḍateng sénapati).
Temboengipoen Raivataka :
"" Padoeka Sang sénapati , liringira Sang Akatong .
Sénapati mawas ( dateng Sang Nata )
52. Woes toemoedjoe mring ngriki poeroeging semoe, ing nitya Katong Sang Adji ,mring padoeka arsa dawoeh , Sang sénapati , soemangga noenten madjenga kémawon . "
: 53. „Koningana doeh goesti lamoen mbeboeroe , kaprabon Adji , toemraping inganggep karja tan moenggoeh ,pandamel maksijat iki , nging toemrap padoeka Katong . 54.
Malah mangka dadi kaoetaman agoeng , Narapati , déné kasenengan mboeroe , wit déné Sri ambeḍag sato wanadri ,slira padoeka Sang Katong .
55. Dadi takat wentala ring mbrongot salwir , sarandoening panasipoen , Hjang Raditya slira Praboe ,datan gemoeh malah dadi , ènțèng sarta dadi ngotot .
56. Ngotot kados liman wedalan ing goenoeng .
Sang ( sénapati madjeng , ngladjengaken atoeripoen ).
Patikbra oematoer malih ,memoedji oenggoela Praboe , sakèh kéwan mangsa daging , ing wana sampoen ginropjok .
oermat 57. Ing samangké poenapa ingkang sinamboet , ing karja patikbra goesti ."
st
(1) Raivataka -Namaning tijang ingkang djagi kori .
Sang Nata :
58. Ing prakara nggoningsoen rena mbeboeroe ,sabab ambeḍag sajekti , Sénapati wroehanamoe , ingsoen iki ing samangkin , woes Dalana njenjoeda karsaningong . eng dat karenaningsoen ing maoe , "" tjinéda jèn datan apik ,déning Mathavaya ( 1)mawon . '
Sénapati (nisih ) :
59. Hèh soemitra dèn ndaroeng pamrengkangipoen , ingsoen andèrèk karsa Dji , menggahing karenan Praboe , ingsoen nḍèrèk anglampahi .
Sora ( toemandoek dateng Sang Nata ) .
dimèn goelang goelang Katong .
60. Awitjanten ing sakadjeng kadjengipoen , déné padoeka Sang Adji , pijambak pan sampoen asoeng , tetoeladan saé bilih , ambeḍag poenika Katong .
61. Apan wonten pigoenanira saèstoe , mangka pasinaon trampil , damel akas danganipoen , ing badan poenapa malih , adamel kijat sajektos .
62. Asembada meksa kekijatanipoen , poenapa ingkang nglangkoengi ,mangka pasinaonipoen , pradjoerit poenika jekti ,moeng . mbebeḍag kang kinaot .
63. Poenapinggih tan kénging lamoen sineboet , pradjoerit bangkit ndjemparing , kang saged noedjoe saèstoe , ing lésan ingkang loemaris , oepaminipoen kémawon .
64. Kéwan mlajoe tinoedjoe warastra mamproeng , toemantjeb panah ngenèni , tan nganti ping kalihipoen , pramila oeloen wastani ,mbeḍag poenikoe Sang Katong .
65. Apan dédé pandamel maksijat toehoe , ta malah oeloen wastani , jèn mbebeḍag loegoenipoen kalangenaning Narpati , (24 ) poenika pan sampoen manggon . "
(¹ ) Ingadjeng kaseboet Mathavya ingriki Mathavaya .
Vidushaka :
66. „Sri Narendra woes sarèh malih ing kalboe , kados adatipoen nenggih , dé sira Sénapatyèkoe , maksih badé nempoeh malih, sapisan engkas kémawon.
67. Marang sawidjining broewang kang woes sepoeh , kang maksih kepéngin apti, memangsa iroenging manoes , klawan ngoembara wanadri , mlebet medal ing wana grong."
10. DANDANG-GOELA.
Sang Nata :
1. „ Senapati kang ingsoen dji -adji , ing samengko kita lagi ana , tjedak pratapan ing kéné , moelané soen tan bjantoe , marang toetoerira poeniki , prajoga singkirana , demenmoe amboeroe , nadyan soen anggep prajoga , anèng kéné amboeroe sato wanadri , tan betjik kadadyannja.
2. Dimèn sakèhing kebo samangkin , pada ndjeroem ing sadjroning toja , tjetjiblon klawan soengoené , sakèhing sangsam ikoe , kang pepanțan ngaso soring wit, ana ing pangéḍoeman, mèn nggajemi roempoet , tan na manggih ganggoe karja , sakèhira tjèlèng gegolongan sami , andodos nèng bladeran.
3. ngGoengsir marang soeket musta betjik , pada roekoen tan manggih bebaja , mangkono manèh ing mangké, warastrèngong poenikoe , dimèn ngaso ing sawatawis , lan manèh senḍengira , kang gawéné mbandjoet, sato kéwan wana -wasa , soen pesaté dimèn ngaso sawatawis , moerih prajoganira ."
Sénapati :
4. „ Atoer amba sandika Narpati , amba nḍèrèk anglampahi dawah, sakarsanira Pamasé."
Sang Nata :
„ Jèn mangkono sirèkoe , sénapati sira dèn aglis , anḍawoehna poenggawa , kang woes disik ngajoen , kang pinatah nelik papan irèng sato kang manggon nèng alas ngriki , konen noeli balia .
5. Lan djaganen kang kalawan betjik , ajwa nganti ana poenggawa kang, metoe sing gegolongané , bandjoer angaroe - biroe , mring pratapan ing wana ngriki , dèn ngélingana sira , sénapati ikoe, kalamoen sadjroning manahira para Pandita kang mangoen tèki , sok ana mawanira .
empgoe ia rat
6. Mawa oepet ingkang saoepami , nadyan melik -melik datan mingsra , oega bisa moeroeb gedé , ngambra -ambra saèstoe ,datan 25 paé pindanja kadi , kang watoe Sûryakânța ( aḍem tanpa ) jèn kasorotan Hjang Arka ,metoe geni mletik moebjar oeroeb , "" neniwasi , biswoga ngambra -ambra . '
Vidushaka dateng ( sénapati ) :
7. ,,Sénapati pamoerihirèki , mrih ébahé galihira Nata ,mrakengkeng malih karsané , ambeḍag nèng wana goeng ,mangkja tjabar tan dèn toeroeti . "
(Sang senapati moendoer saking ngarsa Nata ).
Sang Nata ngandika (mriksani ḍateng panḍèrèkipoen ) :
„Hèh hèh sira poenggawa , kang nḍèrèk mring ingsoen , ambebedag sato wana , oetjoelanggon -anggonmoe ambeḍag sami , déné si Raivataka .
8. „Sira pada anoetoegna noeli , panggawéanira sowangSowang "
Para pandèrèk :
Ladjeng ( késah ).
„Inggih sandika Pamasé . ”
Vidushaka :
Jèn ,, mangkono kantjèngsoen , saikiné wis pada kalis ,marang panggoḍanira , laler kang angroeboeng , sira pada aloenggoeha , anèng bangkoe ing éjoeban wit poeniki , ingkang sri pinajonan (26 ) .
9. Lan wit -witan marambat mantesi ,éjoeb ajom sakétja mring angga kang mentas sing panasané , soen oega arep loenggoeh kapénaké awak pribadi . ”
Sang Nata :
Mara ija batjoetna , "} dèn kapénak loenggoeh . "
Vidushaka :
„Majo kantja paḍa lenggah . "
(Sakalihan ladjeng sami djoemangkah sawatawis, sarta linggih sakétja ).
Sang Nata :
,,Mathavaya sira ikoe doeroeng oening , kang wèh nikmating mripat.
10. Awit sira doeroeng taoe oening , oewong ingkang neng . semaken manah ."
Vidushaka :
„Doeh goesti koela Pamasé, poenapamba tan ndoeloe , Sri Naréndra nèng ngadjeng patik ."
Sang Nata :
„ Ja bener Vidushaka , saḍéngahing manoes , oega pada demen ninga, mring awaké pijambak kang dèn tresnani , nanging kang soen kanḍakna .
11. Ingkang nengsemakan ing pangèksi, dadya memaniké tingalingwang , ikoe kembang pratapané, ing kéné kang linangkoeng , Çakuntâlâ kembang sopami , kang oewis nedeng megar , nèng pratapan ikoe."
Vidushaka ( ing batos):
„Prajoga ingsoen tjoepeta, ngandikané Sang Nata ing bab pawèstri , ajwa kedawa-dawa .
(Sora).
12. Mitraningsoen Sang Sri Narapati , amba matoer kalawan pasadja , poenapa Dji panggalihé , roemaos kénging anțoek, lan wanodya soetaning Reshi , wedalan ing pratapan , kedah dipoen remboeg ."
Sang Nata :
""Soemitra kawroehanira, teḍak toeroenira Sang Puru sajekti , tan bakal lamoen arsa .
Dab
13. Koemetjer mring wowohan kang dadi , larangané pra leloehoerira , déné Çakuntâlâ mangké , ikoe pan soetanipoen , widadari tininggal noeli , dèn temoe mring Pandita, jèkoe paminipoen , Navamâlikâ kang sekar , ingkang roentoeh saka gagang tiba maring , araka ( ¹) kang poespita ."
Vidushaka (kalihan goemoedjeng latah ) :
" 14. Padoekéndra ingkang woes ndarbèni , wanodyèndah ingkang lir moetyara , pan ajoe -ajoe warnané , ikoe kena soen seboet , oepamané wong wareg boekti , toewoek woh koerma teka, kepéngin wohipoen , asem ketjoet joen dinahar , datan étja ing weteng "" inggih moelesi , jogja siningkirana .'
Sang Nata :
15. Vidushaka moelané sirèki , toetoer mangkono ikoe daroena , 27 sira doeroeng weroeh déwé , mring warnané dyah ajoe , ingkang dadi woding tyas mami , manik moendrining tingal , tingal ingkang djoemboeh , djoemboeh sawidji tan na ljan , amoeng sira D sekar wedaling wanadri , kang dadi lam - laming tyas ."
Vidushaka :
16. „Jèn makaten Sang Sri Narapati , wanoedyèkoe sanjata jèn listya , ing warna tana timbangé .'
Sang Nata :
„Ingsoen oewis tan perloe , kanḍa manèh mring sira mangkin , satoehoe jèn poendjoel , warnanira Sang retna , woes tan paé pindanira , kadi déné kalarsa tinitah lahir , Hjang ingkang moerbèng titah .
pinoelasing soengging 17. Woes ameța warnanja Sang dèwi , tjitranira , tandya sinoèngan njawané , oetawa Sang retnajoe , kedadéan sing leboeraning , sakèhning tyang soelistya , dadi sidji tjaroeb , tandya sinoeng panggraita , doemoenoeng ing Sang retna ajoe linoewih , ing djagat tanpa sama .
jèn sakabèhé ikoe 18. Nadyan ingsoen katoengkoel mastani , pan saka , kwasané kang nitahaké ,oetawa sengsemingsoen ,angèlingi listyanirèki , Sang retna moenggoeh ingwang , soen arani èstoe , kadi jejasaning djagat , tanpa timbang satoehoe jang -janging boemi ,moestikaning wanodya . " (27 )
Sekar araka poenika temboengipoen Latin : Colotropis Cigontea ; déné ( ¹ ) navamalika poenika bangsaning sekar jasmijn , inggih poenika sekar gambir .
Vidushaka :
19. „ Jèn makaten Sang Sri Narapati , sakaṭahing wanodya ing djagat , kang éndah -éndah warnané, sami kasoran ajoe, déning Çakuntâlâ poeniki .”
Sang Nata :
„ Ija mangkono moela , ikoe paminipoen , kembang ingkang ngambar -ambar, gandanira ing saparan -paran minging , nanging toewoeh ing wana.
20. Anèng wana papan sepa sepi , isih koedoep pindanira sekar, kang doeroeng kagepok déné , ing tangan nganti lajoe , oepamané manèh . lir kadi , moetyara wewantahan , pan doeroeng sinoendoek , lan manèh pepindanira , kadi madoe doeroeng rina sèng kang manis , lan manèh pindanira .
21. Lir gandjaran soetji ing pakarti , kamoersidan resik tan koetjiwa , begdja kang pinasṭèkaké ,andarbèni ing bésoek ,marang amal kang tan mboseni .
" Vidushaka :
„Pramilanipoen Nata , prajogi dèn goepoeh , ladjeng dipoen ajom ana , Çakuntâlâ jwa nganti doemawah maring , saḍéngahing Pandita .
22. Kang ramboeté klimis meling -meling , liniṣahan Ingudi kang lenga . " (28 )
Sang Nata :
‚Ija Vidushaka mangké , Çakuntâlâ poenikoe , datan kwasa badan na pribadi , karana soedarmanja , lagi tan ngrikoe . "
Vidushaka :
„Kados poendi Sri Naréndra , semoenira ing nétra Sang minda Ratih ,menggahing Sri Pamasa . "
Sang Nata :
23. ,, Loemrahira wateké pra èstri , ing pratapan pan pada rikoehan , déné ta ing nalikané , soen ngadeg ngarsanipoen ,Çakuntâlâ toemoengkoel isin , taèsemira ,tan toemrap maringsoen , déné wit saka rèh soesilardja , trepsilaning solah datan mantra kèksi , asihira maringwang .
Malah -malah katon kosok bali , ing semoené sengit marang ingwang , apa ija njolong pețèk . "
Vidushaka :
,, Lah poenapa Sang Praboe ,karsa toewan kinèn toemoeli , linggih pangkon padoeka , èstoe datan patoet , déné wroehé Çakuntâlâ , mring Naréndra saweg sakeḍap poeniki , toewan teka kasesa . "
Sang Nata :
25. Nanging bareng Çakuntâlâ toewin ,mitranira sakaroné samja , ninggal loenga ingsoen déwé , nadyan ing semoe rikoeh , soeprandéné meksa katawis , kang rinasa ing manah , temahan tjalatoe : „Lara temen sikilingwang , kena damèning soeket mèh neniwasi . " bareng mlakoe swatara .
26. Sawatara djangkah pan sinambi , dèn sesoewé lakoené Sang retna , ginawé lir sandangané , ketjanțèl pang tan oetjoel , pi mandeg mangoe ambalang liring , -api kadjoewetan , astané Sang ajoe , ngoetjoeli sandanganira , kang ketjanţèl ing pang lir dangoe tan keni , kadi soen toeloengana . " (29 )
Vidushaka :
27 . „Ing samangké Sang Sri Narapati , prajoginira padoeka kedah , samektèng kaboetoehané , karja sangoe ing poeroeg ,krana saking panawang patik ,wana pratapanira ,pra Pandita ngrikoe ,woes dadi wana klangenan , kagem Nata lelangen njenengken galih . "
Sang Nata :
,, Soemitra wroehanira .
28. Ingsoen oewis kaweroehan déning , para tapa kéné sawatara , kaprijé ta pawadané , goningsoen lerep ngrikoe , nadyan namoeng sapisan iki , lereb anèng pratapanira para Wikoe , moenggoeh ing pamikirira , Vidushaka kaprijé ingkang prajogi , mara sira moendjoeka . "
Vidushaka :
29. Oendjoek kawoela Sri Narapati , "" perloe poenapa dé padoekéndra , teka mawi golèk -golèk , pawadan datan perloe , padoekéndra djeneng Narpati , kantoen dawoeh kéwala ,moendoet pranemipoen , sapranemanirèng beras ( 30) , gaḍahané para tetijang ingriki , kaḍawoehan ngladosna . "
,,Atoerira tanpa sira pikir, pametoe ljané ikoe kagadah , 30. ing Sang Nata toemandjané, mangka oepetinipoen , toemrap pangajoman Narpati , jogja jèn piniliha , loewih amal woedjoed , sesotya mas twin salaka, apa manèh béja tjaosaning nagri , ikoe pan kena sirna.
31. Nanging ingkang langgeng tan kena nis , ikoe wewelakirèng pra tapa , kang ngenani ring Pamasé."
Soewara saking sawingkinging geber :
„Ha saiki katemoe , ingkang sami ingsoen golèki ."
Sang Nata (kalihan mirengaken ) :
„ Mesti ikoe pra tapa , kapirid ing tandoek, swaranira teteg tatag, nanging meksa ririh alon sih sesami , ingsoen tan katambetan ."
Tijang djagi kori (ngatingal ) :
32 Kawoela noewoen moendjoek pamoedji , bagja Nata bagja Sri Naréndra , déné toewan katekané , Pandita nèm dwi sampoen , angentosi ngadeg nèng kori , arsa sowan padoeka .'
Sang Nata :
„ Lebokna dèn goepoeh .”
Tijang djagi kori :
„Kawoela noewoen sandika, Pandita dwi kawoela irid oemandjing doemateng ngarsa Nata .
(Tijang djagi kori toemoenten késah , ladjeng dateng malih kalihan ngirid tijang tapa nénéman kekalih ).
33. Medal ngriki toewan medal ngriki ."
Pandita sakalihan njawang dateng Sang Nata. Pandita ingkang satoenggal witjanten :
„ Jén andoeloe dedeg pangadegnja , amitajani galihé , ing semoenira sagoeh , nityanira soemèh awingid , dedegira birawa , warnanira bagoes , pantes amengkoe wibawa , mengko swékoe pantesé Sri Narapati , ja wis bener kéwala .
‚ . lak ةيم
34. Krana bédanira datan tebih , Ratoe ikoe kalawan Pandita , sabab sapa baé wongé , kang nawoerken rahajoe ,datan paé klawan martapi , sanadyan oeripira , ana ing pradja goeng , apa manèh saja tambah , gandjarannja ngatasing panggawé moersid , toemrap tetimbangannja .
35. Pangajomanira Sri Boepati , doemateng kita para Pandita , pratapan ngriki kabèhé , sapa ta tijangipoen , kang bisa ngrèh karep pribadi , ikoe sardjana ṛannja ,witjaksana èstoe ,minggah ing swargadi moelja , asmanira lan seseboetan Narpati , rinenggèng bawa swara .
36. Déning Gandharva ( 31 kembar ing swargi , ) linaléla lan ingela -ela , sakétja dèn mirengaké , kang bawa swara nglangoet , asesanti djaja ardjanti . "
Pandita satoenggalipoen :
"" Hèh Gautama soen tanja , apa ija ikoe , Sri Dushyanta mitranira , " " Sang Hjang Endra Batara jang -janging boemi .'
Pandita ingkang satoenggal :
„Ija soemitra ija . ”
Pandita satoenggalipoen :
37. Moela bener tan éram tan sisip ,déné ija andarbèni manah , lir samodra oepaminé , oebengira abiroe , njamoet -njamoet moeng dèn watesi , tandjebing langit jéka , tjakrawala toemloeng , djembaring galih Sang Nata , Sri Dushyanta toehoe jèn Ratoe linoewih , boedyardja martotama .
38. Amengkoni angrèh angajomi , lan kekijataning astanira , ingkang ageng kawasané ,miwah pengkoeh abakoeh , anglir péndah wesi patoking , gapoeraning nagara , soen tan éram èstoe , kalamoen pra widadara , rikalané pra Déwa prang lan pra demit , dahat dènnja mangantya .
39. Oenggoelira warastranirèki , Sri Dushyanta kekasihing Déwa , lan mangarsa djoemebrèté , baleḍèg darbèkipoen , Sang Hjang Endra riwoet njamberi . "
Pandita kalih pisan (madjeng ) :
„Oeloen matoer bagjardja , oenggoela Sang Praboe , ing ranangga ajwa kenḍat , winongwonga ing Déwané kang linoewih . "
Sang Nata (djoemeneng saking palenggahanipoen ) :
„Koela soeng panambrama.
40. Lan bagjardja sira Pandita dwi ."
Pandita sakalihan (sami ngatoeraken wowohan) :
„Oeloen matoer kasoegengan toewan, ajwana sambé kalané .”
Sang Nata :
(Atoeripoen panḍita sakalihan manțoek hoermat ).
Bagawan kalihipoen , koela dahat kepéngin mjarsi , menggah 29 pamintanira , maring djeneng oeloen ."
Pandita sakalihan :
„ Nata moegi koningana , tetijangé ing pratapan ngriki sami , soemerep bilih Nata .
41. Mangké wonten ing pratapan ngriki , mila darbé panoewoen mring Nata.
Sang Nata :
,, Poenapa kang dèn karepké ."
Pandita sakalihan :
„ Menggah ta kadjengipoen, awit saking Sang maha Reshi , Kanva pinoedjoe tanna , ing pratapanipoen , poenikoe para raksasa, ladjeng sami ngresahi ingkang sesadji , poenika Sri Naréndra .
42. Moegi kaparenga angajomi, ing pratapan sawatara dina , lan koesiring karétané, titihanira Praboe."
Sang Nata :
}} Sang Pandita atoerira dwi , dahat karasèng manah , ing pangrengkoehipoen , Sang Pandita dateng koela , inggih badé koela lampahi sajekti , pamintanira samja .'
Vidushaka (bisik -bisik ) :
43. Pamintané katoedjoe ing galih .” ""
i, a, a.
Sang Nata (mèsem ) :
„ Raivataka gja sira ḍawoehna , marang si koesir gé agé , kinèn ngadjokken goepoeh , titihansoen karéta toewin, warastraningwang ajwa, nganti bisa kantoen ."
Tijang djagi kori :
27 ,Sandika dawoeh Naréndra . "
Ladjeng ( késah ).
Pandita nénéman sakalihan (seneng manhipoen ):
„Ija ikoe pantesé Sri Narapati , oo Purava sira .
44. Kang ngleloeri ing tindakirèki , para leloehoerira ing koena , kang mangka pangajomané , para ingkang kasandoeng ,kang kinaniaja sesami ,moelané toeroenira ,Puru kang pinatoet ,pinasți soeng pitoeloengan , ajwa nganti kang ringkih manggih bilai , tinindes ring kang koewat . "
Sang Nata (manțoek hoermat ) :
45 . „Sang Pandita jogja samja rijin , soen toemoeli doemoegi ing rika , ing panggénanira lèrèn . ”
Pandita kekalih :
,, Matoer noewoen Sang Praboe , lan sesanti djaja -djajanti . "
Sang Nata :
Pandita ( kekalih ladjeng késah ).
„Hèh ta Mathavya sira , apa sira ajoen , kepéngin wroeh Ça- . kuntâlâ "
Vidushaka :
waoené kawoela inggih kepéngin , nira,,Ing . sanged wroeh warna46. Nanging sareng amba amijarsi ,
tjarijosé prakawis raksasa , ladjeng itjal kepénginé . ”
Sang Nata :
„Ajwa wedi sirèkoe , sira bakal lan soen tan tebih . "
Vidushaka :
„ Jèn makaten Naréndra , amba inggih poeroen , awit sampoen tan soemelang , kaajoman padoeka Sri Narapati , sepi bebajèng jaksa ."
Tijang djagi kori (madjeng ) :
47. " Moendjoek padoeka Sri Narapati , titihan kréta padoeka Nata, sampoen samekta ngarsané , lan woes samektèng poepoeh , manggih oenggoel ikoe woes pasti , ananging Karabhaka , dateng sing pradja goeng , amoendi nawala djoega , saking iboe padoeka Sang pramèswari , katoer padoeka Nata .
Sang Nata (hoermat) :
48. „ Elo apa dèwèké tinoeding , déning iboe Sang Narpadajita."
Tijang djagi kori :
,,Noewoen inggih Sang Pamasé."
Sang Nata :
Noeli konen maleboe ."
Tijang djagi kori :
„ Noewoen inggih sandika, goesti .
(Ladjeng késah , boten dangoe dateng malih ngirid Karabhaka).
Soewawi Karabhaka , poenika Sang Praboe , ingkang misoewoer ing djagat, para marta adil asih ing sesami , noenten madjeng kéwala .'
Karabhaka :
49. ,,Soegengira Sang Sri Narapati , ingkang welas asih ing kawoela, amba moendjoek Sang Pamasé, sowan amba ingoetoes , iboe -dalem Sang Pramèswari , makaten dawoehira , iboe -dalem Praboe, namoeng koerang patang dina , kaétoengan wiwit ing dina saiki , woes bakda pasa ingwang.
50. Sabakdané pasa ikoe jekti , Sri Naréndra soepaja tilika, marang djenengingsoen kijé.'
„Kaprijé remboegingsoen , teka éwoeh kang soen lakoni , sapisan perloenira , para tapa ikoe , kapindoné dawoehira , iboeningsoen endi kang ingsoen lakoni , karo pisan tan nedya .
51. Soen lirwakken mesti soen lakoni , mindak lah kaprijé bisané toe- , ing loro -loro gawéné . ”
Vidushaka :
„Jèn makaten Sang Praboe , namoeng nglajang ikoe prajogi , lir Triçanku (32 ) ing koena , manganḍap nglajang tengahipoen ,dirgantara tan tan manginggil namoeng tengah kang dèn nggèni , ” .
Sang Nata :
„Satemené soen mangkja . "
52. Nemoe éwoeh pakéwoehing ati lakonana , ,mangga mara kang soen rasané pikir ngong mangké , wé teka maro liripoen , ilining kapengkok tjoeri , amaro ilinira , sédjé poeroegipoen .
Ngènget ( -ènget ).
Soemitra déné ta sira ,woes ingambil jekti , soeta mring iboengong moelané prajoganja .
53. Sira baé balia mring nagri , wang soelihana séba djenenging- ,mring iboe atoerna baé , jèn mangké soen pinoedjoe , saja déning pra rina- Reshi , sira anetepana ,wadjibé nak kakoeng . "
Vidushaka :
„Doeh Sang Nata kang mangkana , amba mangké rak tan padoeka wastani , adjrih marang raksasa . ”
Sang Nata kalihan ( goemoedjeng ) :
Vidushaka :
54 . pisan -pisan jèn pinanggih , jèn sira , „Datan wedi marang ana ingkang mastani raksasané . "
" Jèn makaten nggih sampoen , amba pamit mangkat toemoeli mangka raji , Naréndra . ”
Vidushaka wroehmoe , ing saiki karsaningwang , soepaja jwa "} nganti ana kawis -kawis , pepalang ing pratapan .
55. Pandèrèkingsoen joen soen dawoehi , angeterna mring sira sadaja."
Vidushaka :
„Elo djeboel ingsoen kijé , dadakan dadi loehoer, djoemeneng "" Djeng Pangran Dipati , Anom Radja pinoetra .'
Sang Nata (pangoedasmaraning galih ) :
,Goelang-goelang ikoe, sadjaké rada sembrana , bisa oega وو dèwèké ambarabèhi ,mring pra poetri ing poera .
56. Lamoen ingsoen samangké ndoewèni , sih katresnan ana ing pratapan , betjik soen kanḍani baé .
Ladjeng ( ngasta tanganipoen Mathavya sarta ngandika sora ).
Soemitra wroehanamoe , anggoningsoen praptèng wanadri , oenggjanirèng pratapan ,marganira ikoe ,kadoedoet bekti ngong marang , pra Pandita sardjana kang manggèn ngriki , tan déning Çakuntâlâ .
57. Njata temen kandaningsoen niki , hèh pikiren baé Vidushaka , jèn leté sapira adohé , moenggoeh kloehoeran ingsoen , ja adoh njamoet -nja . tinimbang lan botjah dèsi , ikoe Çakuntâlâ , botjah ngalas ing pratapan , kang oeripé moeng kekantjan moet , lawan randi , tan weroeh ing katresnan .
58. Apa kanḍaningsoen ingkang oewis , marang sira jwa nganti rinembag , lamoen gegoejon ikoe , temenan anggepen baé , doeh soemitra èstokna jekti , welingingsoen mring sira , jwa nganti kalintoe , sembranan kanggep temenan . "
Vidushaka :
„Inggih Nata kawoela sampoen mangerti , tamtoené moeng sembranan . "
Sadaja ( ladjeng késah ) .
Tamat lampahan kaping kalih .
LAMPAHAN ANJELANI .
Beboekanipoen lampahan kaping tiga :
ajaj Serat Kâlidâsâ. 5
Medali Brahmana nénéman satoenggal , pinoedjoe èwed mendeti roempoet kuça , kanggé sesadji .
11. DANDANG -GOELA .
Brahmana nénéman :
Njata lamoen Dushyanta Sang Adji , Nata kwasa ing djagat 1 . tan ana , kekalih tetimbangané , toehoe Ratoe linangkoeng , saplok Nata lerep nèng riki, anèng pratapan wana, kita datan manggoeh , roebédaning oenggjan kita, asesadji nglakoni panggawé soetji , lastari manggih ardja.
2. Datan soesah tinanggoelang mawi , panglepasé kang warastra dibja, moeng tjoekoep kroengoe swarané , kendenging gandéwèkoe , pra raksasa woes mlajoe nggendring , saminira mijarsa, goemrenggenging temboeng , pepoedjian ingkang mangka , panoelaké kang samja ngalang alangi , woes bali sing tebihan .
3. Ing samangké betjik soeket iki , kang minangka oewoeroewoerira , papan enggoning pasadjèn , soen gawa baé oewoes , soen ladékké mring pra mah Reshi ."
(Ladjeng andoemoegèkaken loemampah , ningali mrika-mriki , saha ladjeng anjeloek kados witjanten kalihan tijang saking tebihan ).
„ Héh sira Priyamvadâ , borèh oesirèkoe (ucira-zalf), lan godong ingkang , kèh seraté sapa kang sira soekani . taraté (33 )
(Patrapipoen kados mirengaken ).
Sira pan toetoer apa .
Priyamvadâ :
4. ,,Çakuntâlâ apan ragi sakit, awit saking panasé kepatya mila poenika kanggéné , ngejemjem awakipoen, Çakuntâlâ mèn gelis mari ."
Tijang tapa nénéman :
„Jèn mangkono diénggal , gjanira loemakoe, gèk tambakna Çakuntâlâ , wit mitramoe ikoe njawané sajekti , Kanva tetoenggoelira .
5. Koelawarga kita ngriki sami , ing samengko ingṣoen ija arsa ,' ndjaloekké banjoe pasoetjèn , marang Goutami perloe , kanggo noelak kang gawé sakit , dimèn énggal waloeja , Çakuntâlâ ikoe , jèn woes oleh soen parakna , lan soen wèhken Çakuntâlâ gelis -gelis, jwa nganti kekasépan."
(Ladjeng késah ).
Tamat lampahan ingkang njelani .
LAMPAHAN KAPING TIGA.
Sang Nata medali , ing semoe nganḍoet asmara toerida .
12. MIDJIL .
Sang Nata (kagagas ing galih) :
1. Soen woes weroeh kwasané pra Reshi , ngébatké sajektos, pantes lamoen ingadjrihan déné , prawan ikoe tan kwasa mring diri , tan mardikèng karsi , éwadéné ingsoen .
2. Datan bangkit kalamoen marèni , nggoningsoen prihatos , koedangḍangan anandang wiragé, mring wanodya kang ingsoen tresnani , datan wonten kalih , moeng sira wong ajoe.
(Katawis bilih Sang Nata nanḍang asmara, ragi sréngkatsréngkot).
3. Sang Hjang Kamadjaja ingkang soetji, gegamannja mang gon , sari-sari pan wangi gandané , sira lawan Sang Hjang Sitaresmi, nasarken kang sami , lagja arda gandroeng .
4. Kang tan njana kalamoen joen manggih , bebendoe kinaot, saking sira kang roentik karoné , djaréné wong Sang Hjang Sitaresmi , ikoe asoeng maring, wran sadajanipoen .
5. Sing dajané sorotira nenggih , asrep toemoes mring wong , nanging ikoe dora sanjatané , sasadḍara tan wèh asrep nanging, malah anoemoesi , panasirèng kalboe .
6. Déné panahira sari-sari , Kamadjaja kaot, datan namoeng awangi gandané , nanging nratas landepira kadi, tatah goernita (34) di , ngendi enggoningsoen .
(Tindak awongsal -wangsoel ing semoe lesoe).
7. Ngasokaké badan ingsoen iki , kang dahat kaleson , déné oewis rampoeng ing gawéné , enggoningsoen kesdoe mitoeloengi , wong pratapan iki, ing sakabèhipoen .
(Ngesah ).
8. Ngendi nggoné panglipoering ati, kaja soen tan toemon , kadjabané moeng anon warnané , kekasihkoe kang aminḍa sasi , jogja soen tiliki , mring panggonanipoen .
12. Çakuntâlâ masti anèng riki , tjedak lan kananggon , doenoengira kang wisma sariné, ingkang sarwa pinoeletan déning, wit mrambat respati, déné pinggiripoen.
(Ningali dateng srengéngé).
9. Ing mangsané panas kaja iki, adaté Sang sinom , Çakuntâlâ lan para mitrané, paḍa ana tepining Malini , (¹) kang kaoeban déning , wit mrambat kèh toehoe .
(Ngladjengaken tindak).
13. Ingoebengan vetasa (2) mantesi, déné ingsoen toemon ,
10. Ingsoen arsa mrana ing saiki,
hèh kapénak jektos , samirana soemilir agawé , ajemira papan kéné iki, toer mawa ganda mrik , gandanirèng santoen .
11. Sarasidya soemiliring angin, kenèng badan kraos, seger ajem pan mawa banjoené , oewabira Malini kang kali , badan panas saking , Ananga (35) gninipoen .
(Tindak moebeng -moebeng kalih neningali).
(Ningali manganḍap ).
tapakira wanodya soekoené , anèng weḍi koening ngarep margi , kang andjog wisma di, wisma patra santoen .
14. Ingsoen arsa mleboe aningali , soen mlakoe lon-alon , marang djro wisma patra sariné.
(Andjangkah sawatawis tindak bingah ing galih).
Hé-é déné begdjakoe kepati , wroeh reroepan adi, kang soeng nikmatipoen .
15. Tingalingsoen wroeh kang soen oepadi , wanodya kinaot , ati Çakuntâlâ djeboel saré kéné , kekasihkoe ingkang dadi , déné sira jaji , saré anèng bangkoe .
16. Bangkoe watoe sinebaran sari , mitranja dwi manggon , samja linggih ana ing sandingé ,mara ija arsa soen tjeḍaki , soen kepéngin mjarsi prijé goenemipoen . ""
Kèndel ( ngawasaken kalihan djoemeneng . Patrapipoen Çakuntalà kalihan mitranipoen sakalihan kados ingkang kaanḍaraken inginggil ; sarta saweg sami ngepeti Çakuntâlâ ).
Malini namaning lèpèn .
Vetasa = pendjalin .
Mitra sakalihan ngepeti sarta witjanten manohara :
17. „Çakuntâlâ mitrèngong wong koening , apa iki godong , sarasidya ingkang ingsoen gawé , angepeti mring sira wong manis , ajem mring awakmoe . apa ija kardi ,
Çakuntâlâ :
18. „Apa sababé sira ngepeti , marang djenengingong . "
Mitra ( sakalihan mireng temboengipoen Çakuntâlâ ingkang makaten poenika ladjeng sami sawang-sinawang , ing semoe seḍih manahipoen ).
Sang Nata rangoe ( -rangoe ing galih ) :
apa panasira Sang Hjang „Çakuntâlâ aloengkrah semoené , Rawi , ingkang andjalari , loengkrah badanipoen .
19. Apa saka sabab kang soen doegi , ing sadjroning batos , garepm (Sang Nata njawang kadoek asih ing galih ).
ora -ora wis tan soemlang déné , Çakuntâlâ djadjanira mawi , pinopok ing djampi , borèh namanipoen .
20. Uçira kang konjoh lawan maning , gel -oegel Sang sinom , ginelangan loengirèng taraté , kaloeloetkoe sariranja kadi , sakit melas asih , déné warnanipoen .
.21 . Saja katon tjeța merak ati , Sang ajoe kabrongot , ing panasé panandang wiragé , bebarengan lan panasing rawi , sanadyan laraning , Sang ajoe poenikoe .
22. Pasti bisa kadadéan saking , dènira kabrongot , panasira srengéngé wetoené ,mangsa terang iki kang karja gring ,moelané tan bangkit , gawé oenḍakipoen .
23. Ajoenira Çakuntâlâ tan wis , béda jèn kabrongot , déning panas panandang wiragé , nadyan lesoe mimboeḥi memanis ,welas kang oemèksi ,moenḍak saja gandroeng . "
Priyamvadâ (nisih ) :
24. „Anasûyâ mitrèngsoen wong lindri , saka pangrasèngong , Çakuntâlâ wiwit ing saploké , weroeh marang Sang Sri Narapati , bandjoer ngenes nglentrih , apa sababipoen .
25. Saka déning Sang Nata kang kardi , lelara mangkono . "
Anasûyâ :
„Priyamvadâ pangiramoe kijé , datan paé lan panemoe mami , ta tjinobi , mara soen takonanipoen .
Sora ( ).
26. Çakuntâlâ mitrèngsoen wong koening , soen arep tetakon , laranira kaprijé anané , ingsoen doega pasti ambangeti . "
Çakuntâlâ (andjenggèlèk sawatawis saking patileman ) :
"Anasuya iki , kaprijé toetoermoe . "
Anasûyâ :
-"> 27. Çakuntâlâ mitrèngsoen wong mlinging , ingsoen sakarongron , nadyan datan mangerti anané, raras karasikaning djalwèstri, nanging soen oega wis , weroeh tjritanipoen .
28. Kang kaseboet tjarita ingoeni , kaananing tjrijos , pra kang noedjoe anandang wiragé , pratjihnané lir kang soen tingali , doemoenoeng sirèki , kaja woes tan loepoet .
da 29. Çakuntâlâ kanḍanana noeli , ingsoen pan arsa wroh , roenané laranira kijé , awit déné jèn tan wroeh tlandjering , kang sesakit pasti , tan wroeh djampinipoen ."
Sang Nata :
30 . „ Panemoené Anasûyâ oegi , pada lan rasèngong (36), jèn mangkono panemoekoe kijé , bab larané Çakuntâlâ jekti , datan "" namoeng saking, gagasan tan moenggoeh ."
Çakuntâlâ (ing batos ):
31. Nadyan karepingsoen woes mbangeti , nanging meksa "" ati emoh , datan kena ingsoen blakakaké , ingkang dadi karenteging .
Priyamvadâ :
roengokna toetoerkoe . ,, Çakuntâlâ swawi ,
32. Kandanira Anasûyâ iki , teka bener jektos , paran déné tan sira oelatké , laranira mitrèngsoen sajekti , pendak dina nenggih , saja moendak koeroe .
33. Badanira sangsaja ngalentrih , moeng nétyamoe katon , doeroeng owah ilang oedjwalané , malah wenes anawoeng me manis . "
Sang Nata :
,,Priyamvadâ iki , kandanira namoeng .
34. Sabeneré baé ikoe jekti , dahat soesoet Çakuntâlâ katon , ing pangarasané , apa kera pranadjanirèki , bangkékan kang menting ,matinting sajwaoet .
35. Bebaoené kendoné tan sipi , oelatira tjelom, mratandani Çakuntâlâ mangké . ngenes déning panandang prihatin , wit kataman déning , sakit arda woejoeng .
Çakuntâlâ :
36. Éwadéné maksih merak ati , ajoené tan kalong , datan kandih déning panandangé , jèn ginagas tan paé woes kadi , eloenging Madhavi ( ') , ingkang godongipoen .
37. Aloem déning panasirèng angin , ingkang nempoeh ing ron."
"" Mitraningsoen sira sakaroné , bener oega kandanira kadwi , sapa kang prajogi, soen kanḍani ikoe .
38. Kadjabané moeng sira kekalih , doeh-doeh mitraningong, ingkang pantes soen blakani déwé , nanging atikoe ngandoet koewatir , jèn kanḍakoe iki, gawé ing soesahmoe ."
Mitra sakalihan :
39. „Çakuntâlâ moelané soen iki , kepati atakon , toer andedes kang dadi wadiné , sabab soesah ikoe abot jekti , nadyan bot sinanggi , nanging toemrapipoen .
40. Ingkang miloe ngrasakken prihatin , mitra kang sadjatos , kang soen sihi ing lahir batiné , meksa ija tan abot sinanggi , moelané prajogi , djarwanana ingsoen ."
Sang Nata :
41 . Çakuntâlâ pasți anoeroeti , pamintèng karongron , mitranira sinara -wèdiné , kang amiloe ngrasakken sajekti , boengah soesah sami , ja miloe katempoeh .
42. Pasti baé bakal dèn walèhi , sababing prihatos , Çakuntâlâ pepoedjankoe déwé , nadyan sira oega kerep nolih, liringira kadi , ing semoe tjoemengkloeng .
43. Tjetjengkloengen dènira ningali , liringira katon , woes aḍemen mring ingsoen prandéné , ingsoen meksa tansah ngarsi -arsi, tab-taban ing ati , prijé temboengipoen .
44. Kang minangka wangsoelan Sang dèwi , mring mitrané loro ."
= 1) Madhavi tetoewoehan marambat .
Çakuntâlâ (ragi èsmoe rikoeh) :
,,Sira mitraningsoen sakaroné, ing samangké ingsoen arsa soeng wrin, mring sira wran kalih , saplok soen kepanggoeh .
45. Mring Sang Nata ingkang angajomi , ing pratapan kaot, ingsoen noeli-noeli krasa baé , roentoeh atiningsoen darbé asih , gja lara kadyèki , sira pan woes weroeh."
Sang Nata (bingah ing galih ) :
46. „ Ingsoen apan woes kroengoe pribadi , kang dadi karsèngong , ija ikoe kang soen karepaké, kebatinanira Sang soedèwi , mangké woes kalahir , begdjeng soen woes weroeh.
47. Sang Hjang Kamadjaja ingkang kardi , kasoesahaningong , déné nandang asmara soen mangké, Sang Hjang Kamadjaja wlas mring mami , binirat prihatin , sinoeng ajem ingsoen .
48. Agni ingkang mbrongot sanoebari (37), woes sinirep jektos , déning Sang Hjang Kamadjaja agé, woes ambekta pangajem - jem ati , woes tentrem samangkin, ajem manahingsoen .
49. Kadi déné Hjang moerbèng sakalir , woes karja jem jektos , isèning djagaté , ingkang mentas linimpoetan nenggih , marang isèn - mendoeng ndeḍet noeli , tiba djawahipoen.
50. Mentas panas noelja antoek dingin , ajemé kepatos , dateng ija badan pan soemrah rasané , ikoe pindaningsoen iki , pan lagi prihatin , noeljantoek pitoeloeng . "
51. „Mitraningsoen kekalih dèn sami , roengokna kandèngong , lamoen sira mangajoe -bagjané , binoedèkna welasé Sang Adji , jèn tan ngono èstoe . marang djasat mami ,
Çakuntâlâ :
52. Sira sakaroné oewis mesți , kapeksa sajektos , anètèské banjoe lan adoené , ija ikoe sesamum ( )mring mami . 1 "
Sang Nata :
,, Saka temboeng iki , soen tan rangoe -rangoe . "
(¹) = Sesamum sesadji toemrap dateng tijang pedjah .
Priyamvadâ (nisih):
53. ,,Anasûyâ sira soen toetoeri, moenggoeh panemwèngong , katresnané Çakuntâlâ mangké , mring Sang Nata toehoe woesmbangeti , woes tan kénging pinrih , sinemajan moendoer .
54. Apa manèh wran kang antoek ing sih, ikoe oewis manggon , awit déné mangka tetoenggoelé , toeroenira Sang Puru linoewih , krana ikoe jekti , bener karepipoen .
55. Ingsoen samja pantes najogjani ."
Anasûyâ :
Bener sira jektos . "
Priyamvadâ sora ( ) :
„Hèh soemitra Anasûyâ mangké , ingsoen soeka pamoedyardja nenggih , doemateng sirèki ,mitrèngsoen wong ajoe .
56. Wong mangkono pantesira nenggih , antoek sih sajektos , déning sira Anasuyâ mangké , marang ngendi iliné kang kali , moeng mring djalaniḍi ,mrono andjogipoen .
57. Oewit apa ingkang bisa dadi , tjongkoging kang kajon , atimuktâ kang toewoehan rané . "
Sang Nata :
Datan ,, éram déning lintang kadwi , Viçakhâ 38( ranèki , ) tansah atoet poengkoer ,
58. Lan lakoené Sang Hjang Sita -resmi . "
Anasûyâ :
Apa ,, kang pirantos , ingkang kena kanggo ihtijaré , mrih tan randat klakona toemoeli , ingkang klawan wadi , ing panedyanipoen ..
59. Çakuntâlâ mitrèngong sedjati . "
Priyamvadâ :
„Doeh -doeh mitraningong ,moerih rempit ija kalakoné ,panedyané . Çakuntâlâ nenggih , pan koedoe pinikir , ta déné jèn amoeng
.60 . Mrih énggalé kalakoné jekti , ikoe gampang jektos .'
Anasûyâ :
Hèh kaprijé soemitra gampangé ."
Priyamvadâ :
Pan mangkéné gampangé saiki , déné Sang Nata wis, katara ing semoe .
61. Koemeḍèping nétra ndoedoet ati , ngatarani jektos , jèn ' woes remen kang nandang wiragé , Çakuntâlâ mitrèngsoen wong nḍanding, paningalkoe jekti , kaja Sang Apraboe .
62. Katon kera ing wektoe poeniki , nétyanira tjelom , saka déné koerangira saré , déning Nata dahat nandang kingkin ."
Sang Nata :
„Pan kapara jekti , ikoe beneripoen .
63. Gelangingsoen emas moerni iki, datan sah malorod, saka astané dahat kerané, tansah ingsoen slobokken mangarsi , kalamoen soen lagi , natas wantji daloe .
64. Mastakaningsoen sinanggi mawi , astaningsoen karo , was . paningsoen aderes wetoené , anètèsi retna sesotya di, sesotya glang mami , boerek temahipoen ."
12. KINANTI .
Priyamvadâ (sasampoenipoen ngènget-ènget, ladjeng witjanten ) :
,,Anasûyâ mitraningsoen , sira noelisa kintèki , ingkang mawa 1. pangla -ela , arsa soen oempetken noeli , ana ing sadjroné sekar , dimèn tinampèn Sang Adji .
2. Déné samoedananipoen , jèn sekar lorodan saking , sadjèning para Djawata."
Anasûyâ :
„ Panemoenira poeniki , Priyamvadâ mitraningwang , njonḍongi pikir soen jekti .
3. Çakuntâlâ mitraningsoen, prijé panemoenirèki apa ja mangajoe -bagja apata tan najogjani."
Çakuntâlâ :
"Sira rak ija woes wikan , jèn dawoeh ikoe tan keni.
4. Lamoen pinadonan woewoes , maoni kang woes kinapti ."
Priyamvadâ :
,Jèn mangkono Çakuntâlâ, jogja nganggita kintèki , roempakan toemraping sira, pribadi jwa ngoetjiwani ."
Çakuntâlâ :
5. „ Priyamvada mitraningsoen, kang dahat ingsoen tresnani , ija soen karja roempakan , nanging soemelanging ati , tab-taban rasaning manah , koewatir lamoen tinampik .
Sang Nata (soeka ing galih) :
ע* 6. Wanita kang ati takoet, wong ingkang sira watiri , kalamoen nampik mring sira, ikoe ija woes njeḍaki , koematjèloe lir wong ngidam , kepéngin noenggil sirèki .
7. Sapa ingkang ngajoen -ajoen , tekané kabegdjan jekti, terkadangan datan manggja , terkadang oega amanggih , nanging sapa kang nglenggana , jèn begdjané andatengi ." (39)
Mitra sakalihan :
8. 0,0 sira ingkang nempoeh , ngapeské éndahing diri , sapa baja oewongira , kang arsa nanggoelang maiing , sorotirèng sasadara , ing mangsa seḍeng ngajemi.
g. Tinangkis lan pontjotipoen, sanḍanganira poeniki ."
Çakuntâlâ (kalihan mèsem ) :
,,Ing samengko ingsoen apan , woes olèh dawoeh kang masti, soen lakoni tan kenora, soen enoet moerih prijogi .".
(Linggih kalihan anggagas ).
Sang Nata :
11 10. Wektoe iki kang kalangkoeng, makolèhi djeneng mami , kanggo njawang mring wanodya , kaloeloetingsoen poeniki , ingsoen datan obah obah , njawang mring sira wong koening.
11. Sadjeroning kaloeloetkoe, ngatik -atik temboeng manis , ingkang pantes winahjakna , marengoet imbané mingkis , saja wimboeh ajoenira , ing sadjagat tanpa tanding .
12. Kalèdjeming oelatipoen , ring wadana nawoeng manis , andjoḍèri batinira , kalamoen seneng ring mami , Çakuntâlâ toehoe listya , wanodya jangjanging boemi ."
Çakuntâlâ :
13. „ Priyamvadâ mitraningsoen , roempakané woes soen anggit, nanging koetjiwaning manah, ingsoen tan njanḍing piranti , pangriptaning tetoelisan , éwoeh temen nggonsoen nganggit."
Priyamvadâ :
14. ,,Çakuntâlâ mitraningsoen , toelisen baé wong manis , roempakanira prajoga , moenggwing ron traté poeniki , kang aloes memak woes kadya, daḍaning peksi menori ."
Çakuntâlâ (toemoenten njerat ) :
15. „ Roengokna mitra oenikoe , roempakané apa oewis , mațis apa isih kemba , mara toetoera kang jekti , mamrih ing prajoganira ."
Mitra kalih pisan :
,, Ija soen roengokné noeli .
16. Gé watjanen roempakanmoe , ingsoen woes selak kepéngin, weroeh ing soerasanira ."
Çakuntâlâ :
Ija soen watjané noeli , roengokna baé soemitra, bokmanawa „ "" doeroeng betjik .'
(Toemoenten kawaos ):
17. ووIngsoen toehoe datan weroeh, tan ngrasa lan datan ngimpi , kang dadi ing galihira , nanging djiwa raga mami , sijang daloe datan pegat , ngènget -ènget mring Sang Adji .
18. Wong ladak sija kalangkoeng , niaja wong datan sisip , wong kang dadi marganira, ingsoen nandang brangta kingkin , lali boekti lawan néndra , kebangeten aḍoeh goesti ."
Sang Nata (énggal-énggal madjeng) :
19 . ,, Doeh pepoedjankoe wong ajoe , sarira nḍanding alentjir , sira ngakoe pinilara , déning manggoeng nandang kingkin , ingsoen oega koeroe ngarang , kataman dajanirèki .
20. Dajanira manahenkoeng , ambrongot ngenani ati, kembang traté apepantan (40) , aloem kataman soroting, Sang Hjang Bagaskara panas , déné prabané kang sasi . 21.
Soerem koetjem warnanipoen , kapraban soroting rawi , pan kasileb babar pisan , sirna padangé tan kèksi , moeng katon paḍanging soerja , ngèbeki djagat sakalir . "
Mitra sakalihan (bingah ing manah ) :
22 . Bingahing drija kalangkoeng , ingsoen sakaroné sami ,déné toemoeli kalakjan , panoewoeningsoen kekalih , sirna sakèhing soengkawanira Çakuntâlâ nenggih . "
Çakuntâlâ badé ngadeg , Sang Nata ngandika menggak :
23. 17 Doeh wong ajoe angerangkoeng , sarèhna ajwa kepati , gawé kangèlaning slira , jwa nganti oemeksa diri , dadi kalesoning angga , pamrihé arsa ngoermati .
24. Arsa mandanardja ringsoen , karaja -raja dèn pamrih , ajwa sinengka sliranta , kang lagi sakétja goeling ,nggadjodjor anèng tamanan , akasoer poespita adi .
25. Kinoebengan sarwa aroem , gandaning loeng loengan minging , ingkang lèsèh linenggahan ,mèh aloem kapènèt déning , saliraning Sang koesoema , kang soemèlèh anindihi . "
Anasûyâ :
26. Jèn kapareng doeh Sang Praboe , kang pantes oeloen pepoenḍi , soemangga angrengganana , lenggah ing séla poeniki , ajwa nganti walang drija , lan was soemelang ing galih . "
Sang Nata toemoenten lenggah . Çakuntala taksih ngadeg èsmoe rikoeh .
Priyamvadâ toemoenten witjanten :
27 . "" Woes katon tetéla toehoe , lamoen padoeka kekalih , padoekalan sami nandang 'brangta kingkin , Çakuntâlâ , sami ngandoet kabatosan , sih -sinihan noenggil pikir .
28. Éwadéné sing sih oeloen , mring Çakuntâlâ sajekti , patikbra kedah pasadja , mangsoeli ginem ingoeni ."
Sang Nata :
Ija prajoga wetokna , jwa nganti tansah binatin . „
29. Wit njoepet kang joen kawetoe , ikoe kerep oega dadi , gegetoen ing tembé woentat."
Priyamvadâ :
„ Jèn makaten inggih goesti , kawoela matoer pasadja , padoeka dadya Narpati .
30. Poenika pan wadjibipoen , akarja tentreming pikir , ngéntèngaken kasangsaran -ira para ingkang sami , dedoenoeng ing nagri toewan, ajwa nganti tan kagalih .'
Sang Nata :
"} 31. Woes bener pitoetoer ikoe , doeh wong ajoe mitra mami ."
Priyamvadâ :
, Jèn makaten sapoenika , kawoela matoer Sang Adji , mrasadjakken kawontenan-ira Çakuntâlâ nenggih.
32. Dinamel mrih kapiloejoe, kepati brangta makingkin, déning Sang Hjang Kamadjaja , karoengroengan padoeka Dji, pramilané pinarengna , toewan noeli mitoeloengi .
33. Mring gesanging mitra oeloen , Çakuntâlâ bisa kalis , jèn toewan tan melasana , ngentasken saking prihatin , loewar saking pedjah ngarang , moeng twan kang saged noeloengi."
Sang Nata ngandika dateng Priyamvadâ :
34 . Soemitraningsoen wong ajoe , ingsoen oega ngoeningani , lamoen lelakon poenika , toemrap ingsoen mangka dadi , ngalamating kabetjikan , jèn katresnan iki jekti .
35. Datan ngamoengké Sang ajoe , kang karasa djroning ati , mangkono oega tyasingwang , dahat karasa goeng kingkin , moeng "" mitranta kang katjipta , sadina -dina datan wis .'
gingmi ." adoeka
sajekt
ningali dateng Priyamvadâ ) 36 . Çakuntâlâ kalihan ( :
,Priyamvadâ mitraningsoen ,wong ajoe teka sirèki ,nganggo ngandegké Sang Nata , kang lagja nandang prihatin ,wit nilar pra garwanira , pisah doemoegi sapriki . "
Sang Nata :
37. ,, Hèh Çakuntâlâ wong ajoe ,pepoedjaningsoen wong koening , weroeha ing batiningwang ,sira pasti tan mastani ,kang mangkono ikoe Sang dyah , njata kliroe ing pamikir .
38. Mangka temené tyasingsoen ,moeng sira ingkang kaèsți , ing samengko atiningwang ,woes kataman wrastra loengit , déning tatoe Sang Hjang Kama ,woewoeh -woewoeh ing saiki .
39. Kapandoek temboengirèkoe , sing pangira kang tan jekti , ingsoen kagagas ing sira , sira ndakwa ngéling -éling ,mring pra garwa ingkang pisah , kari ana ing nagari . ”
Anasûyâ :
40. Doeh ,, goesti Nata linangkoeng ,kang dahat oeloen pepoenḍi , rèhné kawoela oeninga , kalamoen para Narpati ,apan nira ,mila katah garwaatoer koela Adji .
41. Moegi kagaliha èstoe ,mitramba kang soen tresnani ,Çakuntâlâ tembé woentat , jwa nganti dipoen getoeni , kadangira , déning sanak toewin pra mitranja sami . ”
Sang Nata :
42. „Hèh mitraningsoen wong ajoe , jwa kakéhan kang ginalih , marga pra katresnaningwang , ingkang dahat soen asihi , kang karja konḍanging poera , ikoe moeng kekalih jekti .
43. Ingkang djoega namanipoen , Samudrarasana ( 41 linwih , ) ingkang kadwi mitranira , Çakuntâlâ oega linwih , ajoe djatmika soeng rimang , ratoe -ratoening pawèstri . "
Mitra kekalih sareng witjanten :
44. Jèn makaten Sang Apraboe , kawoela kekalih nenggih , sampoen marem ing wardaja ,mireng pangandika Adji , lega rila Dji dèn poendoeta ,Çakuntâlâ soemangga . ”
Priyamvadâ (angedjèpi ngoendang ) :
45. „ Hèh Anasûyâ wong ajoe , delengen komprèng poeniki , langkoeng melas kasatmata lakoené anolah-nolih , mréné nggolèki bokira, ajo paḍa dèn parani . ”
(Mitra sakalihan sami badé késah saking ngrikoe).
Çakuntâlâ ladjeng witjanten :
46 . ,,Hèh mitra kalih sirèkoe , soen : sira tinggal pribadi , tanpa pangajoman ingwang , tanpa rowang gelik -gelik , salah sidji "" baé sira, karia ana ingriki .'
Mitra sakalihan sareng witjanten :
57. ,,Hèh Çakuntâlâ wong ajoe , ingkang bakal anenggani , mring sira ikoe woes ana, ija kang ngajomi nagri , wis soemanding ana sira , ajwa soemelang ing ati ."
Çakuntâlâ :
Sang Nata :
48. Elo djeboel loenga èstoe , sira soemitra kekalih , ingsoen "2 tinilar prijangga."
Wis ajwa soemelang galih, kang abdi ingkang tjantjingan , sampoen roemeksa soemanding .
49. Apa karsanta Sang ing roem , soen kepeti ngati-ati , mawi godong sarasidya, kang maksih teles mrih dingin , ajem raosirèng angga , lon-lonan gjan soen ngepeti.
50. Bok inggih karsa wong ajoe , goesti intenkoe wong koening, nggih goesti inggih bendara , jèn boten poenapa inggih, pada padoeka kéwala, kang remoe bang nawoeng manis.
Soen sèlèhaken ing pangkoen , klawan koela isik-isik , dimèn jwa karaos sajah ."
Çakuntâlâ :
Kawoela boten dak edir, pambekan marang wong lanang, "} kang pantes oeloen dji-adji."
salahsi ni,
(Ladjeng ngadeg badé ngésahi ).
Sang Nata :
"" 52. Katresnaningsoen wong ajoe , sira adja gelis -gelis , méntar sing ngriki bendara , bentèré Hjang Arka maksih, soemelèt dèrèng kaliwat , émanen sliranta goesti .
53. Kadoemoegèkna gjanipoen, saréan nèng kasoer sari , déné godong sarasidya , kang noetoepi djadja goesti , pan sampoen nganal pri tos binoetjal , awit kinarja ling -aling .
54. Sliranta kang tipis lesoe , kataman bentèring rawi ,srengéngé mangsa katiga , bentèré kepati -pati , kèndela ngriki kéwala , sampoen gé -agé ngésahi . "
Sang ( Nata kalihan nggonḍèli Çakuntâlâ ).
Çakuntâlâ :
55. Doeh goesti trahé Sang Puru , ajwa toewan nganti lali , doemateng pantesing tindak , tandoek kedah dèn èngeti , nadyan soen brangta angarang ,meksa tan kénging oepami .
56. Ambeg kawasa koemloengkoeng ,mawi karsèngong pribadi , tan éling ta lamoen ana , ingkang ngoewasani mami . "
Sang Nata :
„Hèh kenja kang soemelangan , ndadak sira mawi adjrih .
57. Loengakna baé adjrihmoe , ilangna soemlanging galih , doemateng soedarmanira , kang mangka dadi pangarsi , pangareping para kadang , kang pantes dipoen adjèni .
58. Kang satoehoe woes pinoendjoel , marang angger angger soetji , woes masti datan nglepatna , marang sira Sang soedèwi , darvena daoep gandharva ( 42) , ing koenané kerep òegi .
59. Linakonan pra linoehoer , poetri poetraning Narpati , oega linilanan marang , Soedarmanja najogjani , sira masti bakal oega , tan loepoet dipoen lilani .
" Çakuntâlâ :
60. „Doeh goesti tjoelna wakingsoen ,ajwa pidjer dèn tjepengi , ing sanès wektoe kéwala 43( jèn toewan arsa pinanggih , ), lan koela kalamoen ana , para mitra koela sami .
Serat Kâlidâsâ .
61. Tandya noeboegaken tjatoer , kang pantes koela ladosi ."
Sang Nata :
„ Jèn makaten karsanira , ija ingsoen tjoelken noeli ."
Çakuntâlâ :
,,Lah béndjing poenapa panggja , sami gegineman malih ."
Sang Nata :
62. ,, Lir bramara ngisep santoen, kang nedeng megar dèn oengkih, mrih madoené ingkang sekar , mangkono panetjep mami, mring latinira doeh njawa , pepoedjan jangjanging boemi .
63. Minangka djedjampi woejoeng, kageḍèn tresna mring goesti , ing manah sroe ngantak antak , angsala djampi kang pinrih , ingkang madoe pinastika , widjilé latinta goesti ."
(Sang Nata badé andengangakaken rainipoen Çakuntâlâ asta tinangkis déning Çakuntala).
Soewara saking sawingkinging geber :
Çakuntâlâ (kagèt) :
64. „ Cakravâka (44 ) ingkang manoek, wadon toetoera toemoeli , marang lakinira kana, kandaa lamoen samangkin, benginé wis emèh teka , wantji manoek pada goeling ."
65. „ Doeh goesti teḍaking Puru , padoeka prajoga nḍelik, anèng wisma taman sekar , ngrika kémawon prajogi , awit Sang Gautami mangkja , masti praptèng taman ngriki .
66. Sang Pandita kang mbeg loehoeng , arsa rawoeh anoewèni , menggah kawontenan amba , kalamoen konangan adjrih, dé oeloen panggja pjambakan , lan prija nèm anèng riki ."
Sang Nata :
ija 67. „ Pitoetoerira wong ajoe , gonas -ganès merakati , soen ndelik wisma tamansari ,ajwa nganti kadengangan , enoet kéwala , ” mring Sang Pandita Gautami .
oelala 99 " Çakuntâlâ : panoewoenira ,meksa tan bisa ngilangi . 72.
(Sang Nata ladjeng anḍelik, déné Sang Pandita toemoenten ngrawoehi kalihan ambekta wadah , poenapa malih mitra èstri sakalihan inggih sami toemoet wangsoel).
Mitra èstri sakalihan :
68. ,,Mriki -mriki Sang Awikoe , Sang panembahan Gautami , wonten ngriki Çakuntâlâ, mangga noenten dèn rawoehi , jwa nganti kedangon roga , lam -lamen kang dadi ati . "
Gautami moeroegi Çakuntâlâ :
69. Doeh rara apa laramoe , kang ngroebéda raganèki , samengko ana menḍanja .
,, Noewoen inggih Sang Ajogi , sampoen kaṭah sakétjanja , pangèstoe Sang maha Moeni . "
Gautami :
29 70 Banjoe iki kang soen tjampoer , nganggo soeket darbha mangkin , bisa dadi tambanira , ngajemké badanmoe nini .
Toemoenten ( ngepjoer -epjoeri sirahipoen Çakuntala mawi toja ingkang sampoen katoenggilan roempoet darbha ).
Toengtoem mari kang lelara , poelih kaja wingi oeni .
71. Ajo rara pada mantoek ,mring asrama oewis wengi . "
Toemoenten ( sami badé mantoek ).
Çakuntâlâ (ngoenandika ) :
„Doeh -doeh aḍoeh atiningwang , bijèn nalikané oewis , katekan
Ngilangi goemrantesipoen , saben dina manggoeng sedih , saiki kaprijé mara , olèhé milara ati , bareng getoené woes teka , pinanggih ana ing woeri .
(Sasampoenipoen djoemangkah sadjangkah Çakuntala kèndel lam pahipoen kalihan witjanten sora).
73. Hèh wisma oedyana santoen , wit-oewitan angrambati , déné sira oewis karja , larakoe waloeja djati , pada andoem kaslametan , béragé pinanggih woeri .
74. Jèn katemoe malih ingsoen , lan sira ing béndjing malih , saiki medot pasihan , kapeksa ingsoen gja moelih , sira wisma patra sekar , moega karia basoeki . "
Çakuntala ( késahipoen kalihan semoe soengkan sareng lan mitra nipoen èstri sakalihan ).
Sang Nata rawoeh ing papanipoen anggènipoen djoemeneng waoe malih , ladjeng ngandika kalihan oendjal oeswa :
75. Keh temen pakèwoehipoen , pepalang ingkang ngrégoni , marang kalakoning sedyaningsoen klawan Sang soedèwi ,déné katoné ing tingal , Çakuntâlâ maoe iki .
76. Soen sawang sira wong ajoe , lèdjemé andoedoet ati , ana ngendi sira njawa , kang tibingé aloes kadi , soetra tjemeng warnanira , tingalé nawoeng memanis .
77. Pantes temen doeh wong ajoe , kalané sira noetoepi , toetoekira lan ratjikan ,mestakanta koesoema di ing , toemoempang pamidangan ,warna katon èsmoe adjrih .
78. Kalané arsa soen djoendjoeng ,mastakanira tan keni , ingsoen dengangakken oewal , laṭingong tansah nggagapi ,mring doenoengé toetoekira , kang adreng sira toetoepi .
79. Menjang ngendi paraningsoen , déné saja angatoni , lelé wané gawé rimang , wong ajoe amoelet ati , soen lerep kéné kéwala , anèng wisma patrasari .
80. Pangasoné katresnankoe , samengko tinilar moelih .
Nolèh ( ngiwa nengen ).
Watoe ingkang sinebaran ,sekar -sekar amrik minging , iki mang . ka pagoelinganira ingkang minda Ratih .
81. Iki losoepatranipoen , roempakanira Sang dèwi ,woes aloem soemèlèh kisma , rinipta kanaka loengit , kang sastra maksih ka tara , kana kaé ana malih .
and a
82. Kang kari rerengganipoen , lengenira Sang soedèwi , rerengtala kend gan ingkang kinarja , loengira sarasidya di ,pan woes tjopot saking soemèlèh wonten ingriki . asta ,
1angran 83. Andoeloe rerenggan ikoe , ingsoen tan bisa toemoeli , loenga sing panggonaningwang , saka wisma patrasari , nadyan woes tinilar loenga , déning ingkang andarbèni . "
Swara saking djawi :
84. „Hèh , hèh Sang Nata woes daloe , sesadji ing wantji bengi , woes kawit pramilanira , ana kang katon nḍatengi ,wewajanganing lir raksaka , lelemboet ting gaḍimik .
. 85. Ngoebengi padoepan moeroeb , klawoe warnanira kadi , nicox djanggenegira kang méga , raksasa kang saba bengi , nglajap ngoepados memangsan . "
Sang Nata :
„Ija soen teḍak toemoeli . "
Sang ( Nata ladjeng késah , sadaja inggih sami késah ).
Tamat lampahan kaping tiga .
LAMPAHAN NJELANI .
Beboekanipoen lampahan kaping sakawana .
13 KINANTI .
Mitra èstri kekalih medali ,mețiki sekar .
Temboengipoen Anasûyâ :
1. „Priyamvadâ mitraningsoen ,wit saka djedjodon iki ,djedjodon tjara gandharva , Çakuntâlâ begdja jekti , bisa antoek djatoekrama ,wong agoeng mangrèhken nagri .
2. Déné pangrasèng atikoe , tatag tan soemelang woeri , nanging nadyan mangkonoa , pamikirkoe teka maksih , doeroeng kena ingsoen enḍak , Priyamvadâ mitra mami . "
Priyamvada :
Prijé kandanira ikoe , ingsoen pan doeroeng mangerti , 3. karepira doeh soemitra , mara terangna kang jekti , dimen jwa tan jogja pinanggih woeri . salah panampa , "
Anasûyâ :
4. ,Priyamvadâ mitraningsoen , jèn sira arsa oedani , gamblangé temboengkoe ika, mangkéné kang saoepami , rèhning mangkja katekan , kang dadi karsaning Adji . woes
5. Pepénginanirèng Praboe , Nata katoeroetan datan sisip , Sang woes Reshi mangkja tinarima , margané panggawé betjik, déning para , Sang Nata woes kondoer nagri .
6. Woes poeri pinanggya lan para roem, wanodya ing djroning ja isih kèngetan, kang kalakon anèng riki, , apa ikoe kang soen gagas -gagas , prijé panemoenirèki ."
Priyamvadâ :
7. „ Panemoenira poenikoe, jwa sira soemelang galih , wran kang tjitrané mangkana , bagoes ing pamoeloe wingit , jèn ngandoet tan bisa ala , tan sepi boedi ardjanti .
8. Moeng baé jèn bapa Wikoe , Sang Kanva mjarsa pawarti , anané kang kalampahan, ing ikoe ingsoen polahira datan oening, kaprijé , apa datan dadi ati . ”
Anasûyâ :
9. ,,Moenggoeh sing panawangingsoen , ija malah bakal dadi , renaning galih Sang Kanva . "
Priyamvadâ :
„Teka sira doewé pikir , kang mangkono ikoe apa , " oewis oening sira apa .
Anasûyâ :
10. „Moela ingsoen bisa toetoer , kang mangkono ikoe awit , kang tansah dadi pikirnja , Sang Kanva ing saben ari ,moeng bisané Çakuntâlâ , ing tembé bisané laki .
11. Antoek satrija linoehoeng , déné mangké woes pinasti , tanpa dèn angkah woes angsal , djodo loewih saka betjik ,bapakné tanpa kangélan , katekan kang woes kinapti . "
ap déning ing di
Priyamvada (ningali dateng wakoel waḍah sekar ) :
17 12. Anasûyâ mitraningsoen , olèhé pada mețiki , kembang woes tjoekoep kanggo sesadji . teka oewis katah , "
Anasûyâ :
lja nadyan mangkonoa , ana kang tan kena lali . „
13. Maksih ana malihipoen , kang koedoe dipoen sadjèni , sira ija Déwané ingkang ngajomi , rak woes wikan , marang Çakuntâlâ kedah , pinikir jwa ngapirani . "
Priyamvadâ :
14. Ija dik bener toetoermoe , ingsoen emèh baé lali . "
Miwiti ( metiki sekar malih ).
Swara saking wingking geber :
,,Hèh , hèh , ingkang ana kana , weroeha jèn soen nèng riki "
Anasûyâ (mirengaken ) :
,, Soemitra kroengoekoe kaja , ana ḍajoh andatengi . ”
Priyamvadâ :
15. Çakuntâlâ mangkénipoen ,maksih anèng wismasari . "
Pangoenandika :
ing sadina iki tebih , ,,Nanging manahira mangkja , adoh nglangoet tebanira . "
Anasûyâ :
Ajo ,, mitra paḍa bali .
16. Kembangé ija woes tjoekoep . "
Sampoen ( samekta badé mangkat ) .
Swara ing sawingkinging geber :
„Hèh sira tan maargjani , doemateng tamoe kang prapta , mangka wajangané nenggih , ngiroep marang njawanira , beneré sira tan mjarsi . "
17. Marang lija-lijanipoen , mangka sira datan arsi , mijarsa ing temboengira , Sang Pandita èstoe serik , sira ingipatipatan, bakal oega dèn lalèni .”
Priyamvadâ :
"" 18. 0, 0 , déné kana ikoe, ana lelakon ndrawasi , Çakuntâlâ kadrawasan, awit njoegetaké atinira tamoe ingkang prapta , kang pantjèn ingadi-adji .
19. Awit saka lénanipoen, Çakuntâlâ ingkang lagi, mempen ndelik datan medal .
(Kalihan ngangoek -angoeki ).
Ija temenan tan sisip, ingkang rawoeh anèng kana, datan
moeng salah sawidji20. nira Reshi kang pinoendjoel, malah Sang dibjanoeng
Reshi , Durvâsas ingkang minoelja , ingkang kabrangas ing galih , dahat gampang bendoenira , sawoesé ngipatipati .
21. Sang Ajogi ladjoe kondoer, tindakira gelis-gelis , senggojoran déning doeka , bramantya kepati -pati , tan paé oeroebing brama , ngalad -alad anggosongi .”
Anasûyâ :
"" 22. Priyamvadâ mitraningsoen, paranana Sang Maharshi, soedjoeda nèngarasanira, ngabekti ing pada Reshi , atoerana bali énggal , sadjroning sira ngatoeri .
Priyamvadâ :
23. Ingsoen njoemektakké goepoeh , banjoe argha gé tjoemawis , doemateng tamoe kang prapta, ajwa nganti ngapirani ."
Ija Anasûyâ ija , soen manoet toedoehirèki .” „
(Ladjeng késah).
Anasûyâ mlampah, ladjeng kedjengklok :
"" 24. Hé é déné wakoelingsoen , déning kesoesoe loemaris , nganti mroetjoet saking asta , tiba goemloendoeng ing siti , isinira kembang woetah ,mawoet -mawoet anèng siti . "
ipataunt Jetz oe
Sekar ( ladjeng dipoen pendeti ) .
Priyamvadâ wangsoel ( ) :
25. „Anasûyâ mitraningsoen , sapa kang woes taoe tampi , karahabanirèng manah , saka Durvâsas Sang Reshi , lan karenanirèng drija , kaja soen doeroeng taoe wrin .
26. Soeprandéné iki maoe , Sang Reshi teka wlas asih , rada ndoewèni katresnan ,moeloeng welasira maring , Çakuntâlâ kang babendoenira Sang Reshi . katiban , "
Anasûyâ (kalihan mèsem ) :
27 . 27 Samono ikoe wis poendjoel , toemrapé Durvâsas Reshi , mara ingsoen kanganana , kaprijé larahé koewi , déné sira teka bisa , ngarani mangkono iki . "
Priyamvadâ :
28. „Nalika soen toeri wangsoel , Sang Reshi tan mitoeroeti , soen noeli matoer ngrerepa , doeh maha Reshi linoewih ,moegi toewan ngapoentena ,mring lepaté mitra mami .
29. Çakuntâlâ moeda poenggoeng , nglii wakken pangadji -adji , tan mangerti dajanira , pangipat ipat sajekti ,moegi toewan anggaliha , jèn saweg sapisan mangkin . "
Anasûyâ :
30. "2Kaprijé saladjengipoen , wangsoelané Sang Maharshi . "
Priyamvadâ :
Ngandikané Sang Pandita , temboengkoe kang woes kawidjil , datan kena soen djabela ,wondéné pangesot iki .
31. Ija noeli loewar lamoen , katoné kang ali -ali , Sang Maharshi noeli méntar , datanpa ngandika malih , ingsoen tinilar anggana , nora kober matoer malih . "
Anasûyâ :
32. Jèn mangkono mitraningsoen , woes lega rasaning ati ,. nalikanira Sang Nata , arsa mangkat saking ngriki , nganggo , nilari kalpika , tinrapken marang daridji .
33. Daridjinira Sang ajoe , Çakuntâlâ amantesi , kang ali -ali rinengga , ing sastra asmanira Dji , minangka tanda katresnan , élinga jwa nganti lali .
34. Kang awit saka poenikoe , Çakuntâlâ ija olih , lantarané lowar saka , pangesoté Sang Maharshi , saking kalpika poenika , ingkang sampoen dèn darbèki .
Priyamvadâ :
35. ,Wisé mangkono mitrèngsoen , ajo apa ora sami ,nglakoni ing kawadjiban paréntahirèng agami , krana iki oewis wajah , jèn kasèp datan prajogi . ”
Ladjeng ( sami andoemoegèkaken lampah . Priyamvada sareng sampoen loemampah sawatawis tebihipoen ladjeng ningali ing katebihan ).
36. „Anasûyâ mitraningsoen ,mara delengen dèn aglis ,Çakuntâlâ ka apa , sangga oewang melas -asih , meneng nglengger kaja artja , ngéling -éling mring soewami .
37. Nganti tan kèlingan lamoen , ana ḍajoh andatengi , sinenggoeh mangoengkak krama , nglirwakken pangadji -adji ,mring Sang Durvâsas kang prapta , tan rinèwès mbebajani . "
Anasûyâ :
38. "" ,Priyamvadâ mitraningsoen , lelakon kang woes kawoeri , iki maoe adja ngantya , karoengoe mring Sang soedèwi , Çakuntâlâ pan memelas , ajwa diroengoni jekti .
39. Pada meneng baé sampoen , owelen mitrakoe mangkin , badanira saweg risak , koeroe aloem awit déning , kabotan toeridasmara , poma jwa nganti kawidjil . "
Priyamvadâ :
40. Masti baé ikoe koedoe , tan bakal ingsoen kandani , sapa kang mentala njiram , Navamâlikâ kang sari , nganggo wédang tenèh gagar ,wigar aloem mati kang wit . "
Sakalihan ( ladjeng késah ) .
Tamat lampahan ingkang njelani .
LAMPAHAN KAPING SAKAWAN .
Katingal wonten satoenggiling moerid Brahmana djedjanggan ( ) ingkang pinoedjoe nglilir .
14. PANGKOER .
Temboengipoen djedjanggan :
1. „Ingsoen dinoeta goerwèngwang , Sang Brahmana Kanva kang nembé prapti . saka kekésahan goepoeh , ingsoen kinèn ndelenga , wajahira srengéngé ing mangkénipoen ,moelané soen arsa medal , ing djawi arsa ningali .
2. Maksih pira soewénira , daloenira ingkang maksih kawoeri .
Moebeng ( -moebeng kalihan toemenga aningali ).
Ing iring sasisihipoen , katon Hjang Sasaḍara , moempet anèng sawoerining tandjebipoen , langit ingkang koelon ika , déné Sang Hjang Bagaspati . 3.
Woes katon moengoep nèng wétan , tinengeran déning 45)nenggih ,moebjar padang soelakipoen ,mérang Hjang Aroena ( Sasaḍara , soewé -soewé koetjem nir prabawanipoen , ijèkoe pratandanira , goemantinira kang wantji .
4. Oenggahing Hjang Bagaskara , kang maḍangi langit tanapi boemi , giliran lan oedoenipoen , klawan Hjang Sasaḍara , ingkang oega madangi djagat sawegoeng , mangkono ingkang oepama ,
oeripé manoengsa iki . 5. tinilar kang dadi ati . 6. tinilar kang dadi ati . 7.
Tansah agilir goemantya ,pepesțèning manoesa oerip iki 46 ( ) , saangsloeping kang soetèngsoe , kembang traté kang megar , anèng toja dadi gering temah aloem ( 47) , betèké soesah ing manah ,
Temahan woes datan karja , sengsemirèng manahingsoen ningali , namoeng kari élingingsoen ,mring kaéndahanira ,marang sekar mangkonoega pawèstrèkoe , kang soesah nandang asmara ,
Saiba rasaning drija ,masti abot sanggané kang nglakoni . "
Anasûyâ (énggal-énggal ngedali ).
"" Estri kang tan toemoet -toemoet , ngremboeg rèhing kadonjan , bokmanawa koerang mangerti bab ikoe , nanging ingsoen koema . peksa , ngarani patrapira Dji .
8. Ingkang tinandoekken marang , Çakuntâlâ ikoe tan njatrijani , tindak nista tandoek loepoet ."
Djedjanggan :
„ Ing mangké ingsoen arsa , matoer marang goerwèngsoen manawa sampoen , andoengkap ing wantjinira , sesadji gé soen loemaris .”
(Ladjeng késah).
Anasûyâ :
9. Nadyan ingsoen amelèka , soeprandéné ingsoen tan darbé kapti , toemandang ing gawé lesoe , tan darbé krekat ingwang , nadyan pakarjan ing saben dinanipoen, tangan klawan sikilingwang, tan arsa roemagang kardi .
10. Déné Sang Hjang Kamadéwa , ing samangké kapareng renèng galih, déné pan sampoen djoemoeroeng , mratjajakken mitrèngwang, Çakuntâlâ ingkang dahad moeda poenggoeng , marang prija kang tan setya , bareng kaleksanan noeli .
11. Namoeng tinilar anggana , mamproeng moelih tan éling mring kang kari , ikoe apa toemoesipoen , pangipatipatira, Sang Areshi Durvâsas ingkang kawetoe, maring sira Çakuntâlâ , doek rawoeh datan nggitani .
12. Jèn ta doedoe toemoesira , pangesoté Sang linangkoeng Mahreshi , déné Sang Nata winoewoes , woes kawetoe ngandika, kaja ngana ing samangké temahipoen , woes lawas tanpa potjapan , lajang baé tanpa kirim .
13. Majo saikiné pada , ngirimaké soepéné baé oewis , kang tinilarké Sang ajoe , mangka dadi pratanda , kelingané ing besoek lamoen katemoe , namoeng baé sapa baja , kang pantes dipoen wadjibi .
14. Ing salah satoenggalira , para Reshi ingkang datan ndar bèni , welas marang wong nandang koeng , dipoen pasrahi mbekta , nadyan oewis terang kalamoen mitrèngsoen, Çakuntâlâ tan klepatan , wondéné datan kedoegi .
15. Ingsoen matoer mring Sang Kanva , langkoeng adjrih déning Sang Kanva nenggih, déné mentas baé wangsoel , saka ing kekésahan , matoer lamoen Çakuntâlâ oewis daoep , lawan Sang Nata Dushyanta, malah mangké woes nggarbini .
trijan 16. Kaprijé gjansoen nindakna , toemrapirèng lelakon kang kadyèki ."
Priyamvadâ (medali kalihan béraging manah ) :
Anasûyâ ,, mitraningsoen , majo dèn énggal pada , anetepi pasamoean ardjanipoen , nggènirarsa pepisahan ,klawan Çakuntâlâ mangkin . "
Anasûyâ :
17 . „Priyamvadâ toetoerira , ikoe ingsoen jekti doeroeng mangerti , mara ta gantjarna goepoeh , ing moela -boekanira , dimèn padang atiningsoen kang ngenḍanoe . "
Priyamvadâ :
"Ija Anasuya ija , roengokna ingsoen gantjari .
18. Ingsoen mentas baé saka , panggonané Çakuntâlâ nakoni , apa maoe bengi oewoes , bisa toeroe kapénak . '
Anasûyâ :
"Gé toetoegna kaprijé sabandjoeripoen , ingsoen kadereng mijarsa , anané soemitra mami .
19. Çakuntâlâ anèng kana , pan pinoedjoe toemoengkoel déning isin , rinangkoel sinoeng pangèstoe ,déning bapa Sang Kanva , isinira rasa roemasa jèn ngandoet , bapa Kanva temboengira : ,,Béragna atimoe nini .
20. Nadyan banget petengira , paningalé para kang soeng ija sesadji , déning kalimpoetan keboel , wondéné meksa , bisa kleboe sadjèné ana ing latoe , pramoelané nini sira ,
tan moenggoeh dipoen getoeni . 21.
Anggetoeni kang woes klakjan , pada baé nggetoeni kawroeh soetji , ingkang woes sinoengken ikoe ,mring para moerid ingkang , oewis pantes pinasrahan kawroeh ikoe ,pramila ing dina ija mangkja , sira bandjoer noeli .
22. Soen soesoelken garwanira , soen kanțèni Reshi kekalih ngiring ."
Anasûyâ :
„ Priyamvadâ sapa ikoe, kang matoer mring Sang Kanva ."
Priyamvadâ :
,Kang ngandani swara tanpa roepa moewoes, nalikané bapa Kanva , woes ngleboer papaning geni .
23. Geni soetji pasadjénan , ngoewisi swara ikoe moeng tjekak ning . "
Anasûyâ (kalihan goemoening manah) :
Priyamvadâ :
,,Kaprijé pan temboengipoen , swara kang tan aroepa , Priyamvadâ mara ta tirokna goepoeh , ingsoen kepéngin mijarsa , wara ingkang soedoemeling ."
24. "" „ Mangkéné pitoetoerira, kang warni : soewara ingkang datanpa Kanva soetanira wadoe , bakal noeli sesoeta , Sang Puru kang mangka toeroenira ikoe, ginawé betjik bakal karja ardjanira , ing djagat .
25. Nata goeng prabawanira, oedjwalané dahat ngébat ébati anglir , geninireng kajoe, Çami (48) binesem moebjar, ngalad alad mangkana ocpaminipoen , swaraning wangsit soetané nakira béndjang." mangkono ."
Anasûyâ (mitoetoeri dateng Priyamvadâ ):
26. Priyamvadâ mitraningwang , gawé kandanira ikoe maoe sajekti , boengahing Çakuntâlâ atikoe, moeng baé jèn kelingan, mring pangkate rasanipoen , boengahkoe kaworan soesah , dina iki." déné pangkat
Priyamvada :
27. „Anasûyâ wroehanira , moeng soesah kita bisa dipoen papali , anggeré mitraningsoen , Çakuntâlâ Sang retna , ardja kalis saliring nemoe pakéwoeh , moega nebihi . " ikoe ingkang ingsoen adjap ,bebaja andt at Soewara kamirengan saking sawingkinging geber : 31.
Anasûyâ :
28. „Priyamvadâ mitraningwang , jamangkono bener toetoerirèki , pramoela wit saka ikoe , sadjroning wakoel waḍah , petjèlaning galoegoe ingkang goemantoeng , nèng panging wit mango ika, soen sèlèhi tjèn -ontjèning .
29. Keçara kang awèt soemrah , seger dangoe gjanira aloem nenggih ,wènèhna soemitra goepoeh ,doemateng Çakuntâlâ , ingsoen arsa gawé borèh atal sinoeng , lendoetirèng pasiraman , ingkang ( ¹ ) woes katjrita soetji .
30. Kawoworan soeket durva , dadinira borèh kang nggawa karahardjanira noeloes . betjik , "
Priyamvadâ :
Ija gé „ ta Anasûyâ , garapen ajwa nganti lali ikoe . "
Anasûyâ :
lja Priyamvadâ ija , „ arsa soen gawé toemoeli .
(Anasûya moendoer , Priyamvadâ menḍeti sekar ).
"7Gautami sira toetoera ,marang Carngarava kandaa noeli , miwah marang lijanipoen , soepaja angeterna , ing lakoené Çakuntâlâ ajwa dangoe . "
"Anasûyâ dèn toemoelja , gelis baé sira koewi .
Priyamvadâ (mirengaken saha ladjeng witjanten ) :
32. Awit pra Reshi kang arsa ,mangkat marang Hastinâpura nenggih , woes samja ingoendang ngloempoek , moelané gelis sira , Anasuyâ borèhé jwa nganti kantoen ,
Anasûyâ wangsoel ( ambekta borèh ) :
»Ajo tawis Priyamvadâ , pada gelis dèn parani . "
( ) Operment (atal ?) oetawi orpiment poenika tjaroebaning walirang kalihan warangan kanggé aben -abenan tjèt.
(Djoemangkah ing sawatawis tindak).
Priyamvadâ (ningali dateng satoenggiling panggénan) :
33. Lah ta kaé Çakuntâlâ , oewis katon adoes dèk maoe éndjing, kalané Hjang Arka moengoep , maletèk woes asiram, woes goemrining malah ija oega woewoeng , ingajap para wanodya, pratapan samja njekeli ."
34. Sega sadjèn woes roemantya , pra wanodya samja soeng poedyastoeti , Anasûyâ majo goepoeh , marani Çakuntâlâ , ajwa nganti karyèng gawé moenḍak getoen , tan nganti asoeng poedyardja , ing lakoe moega basoeki.
(Sami moeroegi).
Santoen kawontenaning padjedjeran ringgit (tooneel ). Çakuntâlâ katingal linggih ing tamparan.
Temboengipoen tijang tapa èstri dateng Çakuntâlâ :
35. 29Çakuntâlâ poetraningwang , tampanana seseboetan poe niki , maha praméswari ikoe, saka ing garwanira , kang minangka pangadji -adji linangkoeng , dé sira mangké woes dadya , garwaning Ratoe linoewih."
Tijang tapa èstri sanèsipoen malih temboengipoen dateng Çakuntâlâ :
36. „ Nini sira soen pepoedya , soen gegaḍang sira dimèn sesiwi , pradjoerit prawirèng poepoeh , kèringan mengsahira ." ""
Tijang tapa èstri ingkang kaping tiga temboengipoen dateng Çakuntâlâ :
„ Ingsoen oega memoedji sira mrih roentoet , gjanira apalakrama, mjang tampa pangadji -adji .
37. Kang linoewih saka garwa, jwa koetjiwa minangka Naréswari .
Sasampoenipoen sami asoeng pamoedji ardja ingkang makaten , para tijang èstri tapa ladjeng sami késah, kadjawi Gautami .
Temboengipoen mitra sakalihan, inggih poenika Anasûyâ kalihan Priyamadâ ḍateng Çakuntâlâ :
"Çakuntâlâ soen poedya joe, moega nggonira siram , anoemoesi karahajon mring sirèkoe ."
Çakuntâlâ :
Bagja tekanira mitra ,majo pada linggih ngriki . "
ambarkahi , saha ladjeng sami linggih , 38. Mitra sakalihan sami amendet godong ingkang noenten witjanten :
Soemitra noeli tataa , ingsoen pada akarja borèh soetji , jadimèn salamet sirèkoe , tan manggih sambékala . "
Çakuntâlâ :
„lja mitra sakaroné sira ikoe , ing tembé woes nora bisa , ndandani mitramoe iki . "
toemoenten nangis ). Çakuntala (
Mitra sakalihan :
39. Çankuntâlâ sira ajwa , nganggo nangis wektoené boengah iki . "
sakalihan sami ngoesapi loehipoen Çakuntala sarta ladjeng Mitra ( andandosi ).
Priyamvada :
„Dedeg kang patoet amoenggoeh , pinatjak nggon -anggonan , pantes temen sira moeng pinanggih nèng pratapan sira ikoe , dandan ,moendak ajoe merak ati . "
Ladjeng wonten Reshi kekalih ingkang langkoeng enèm andatengi kalihan ambekta pasoembang , temboengipoen :
40. 17 Sira nggowa kang boesana ,mara iki woes soen gawa roemanti . "
Sadaja ( sami ningali pasoembang poenika kalihan goemoen ).
Gautamî :
"Doeh laé Nârada soenoe , sing ngendi sangkanira , boesana kang kaja mangkéné poenikoe . "
Reshi ingkang langkoeng enèm satoenggilipoen :
asihirèng bapa , Saka ,, Kanva ingkang anjoekani . " Serat Kâlidâsâ .
Gautamî :
41. Apa ija wetoenira , sing kasektènira Kanva Sang Jogi."
Reshi ingkang langkoeng enèm sanèsipoen :
"} Tan bener mangkono ikoe, Gautami dèn mirengna, toetoeringsoen moenggoeh nggon -anggon poenikoe, mangkéné pan larahira , kala goerwèng soen Sang Jogi .
42. Dawoeh mring para djedjanggan, mamèt sekar doemateng ing wanadri , kinarja rerengganipoen, Çakuntâlâ saksana , kita weroeh ana nggon anggon goemantoeng , kang kadamel mori pélag , ing sawidjinirèng oewit .
43. Jèkoe nggon -anggon paméran, kanggo matjak nèng pasa moean nenggih , warnamé toehoe pinoendjoel , gilang-goemilang kadya, sorotira sesangka dahad soemoenoe , ing wit lijané oemahja , balendoking lâxâ (49) nenggih .
44. Tansah toemètès wetoenja, kang balendok lâxâ apan kinardi , amborèhi padanipoen , Çakuntâlâ Sang retna , saking oewit lijanira nenggih moeloeng , asta praptèng tik-atikan — ira para widadari .
ingkang asta moeloeng 45. Jèkoe Batarining wana , lirtroeboesan wit , ingatoengken pating kratoeng , ngoeloengken pasoembangan , warni -warni satjaranira ingrikoe , para Batarining wana , soeka moelat mring Sang dèwi . "
Priyamvada (kalihan njawang dateng Çakuntâlâ ) :
46 . pratjihnèng sih ikoe kena kapi "Çakuntâlâ wroehanira , pratjihnaning sira ajoen , ngrasakaké kabegdjan , rid , noenggal omah lan lakinira Sang Praboe , anèng sadjroning kaḍatyan , moekti wibawa moempoeni . "
mireng ragi kadoek rikoeh ) Çakuntala ( .
Nârada :
47 Majo Gautama di kebat , pada matoer marang Kanva "} kang oewis ,mentas saka siram ladjoe , ngatoerken renèng drija , kang wit-witan gjannjarsa rena tetoeloeng ,mandjoeroeng sakadarira ,mring Çakuntâlâ Sang dèwi " .
Sanèsipoen :
48. Ija bener toetoerira ,majo mitra pada matoer dèn aglis . "
Mitra kekalih :
,,Tjoewaning manah kalangkoeng ,déné ingsoen karonja ,doeroeng taoe ngetrapken pasrèn kadyèkoe , nanging ija ingsoen angkah , bisané ngetrapken sami .
49. Mitoeroet kabisaningwang ,marang kawroeh gambar soeng . " ging mantesi .
Çakuntâlâ :
„Ingsoen oega oewis weroeh , ing kabaoedanira amemantes moerih toeroet loewesipoen , lan anggon -anggon samoeha , sira woes tan ngoetjiwani . "
ladjeng sami andandosi Çakuntala . Sang Kanva Sakalihan ( noenten ngedali saking adoes .
Kanva :
50 . ,,Moenggoehing kanyatanira , Çakuntâlâ gjannjarsa nilar marang ingsoen ikoe èstoe , karja roedahing drija , mangkin , gawé peteng manahingsoen iki èstoe , sanadyan ingsoen ampeta , wedaling waspèngsoen nini .
51. Ija meksa kadjodéran , wahjèng swara tan kena dèn pedot -peḍot wedalipoen , tandaning kasoesahan , ingsoen iki sèlaki , wong mratapa ing asamoen , teka isih ngrasa soesah , kapisahan
anak sidji . 52.
Iba rasaning tyasira , sawidjining bapa kang mangka dadi , tetoewaning brajat èstoe ( 50), soesahé tan karoehan , pepisahan ija kang katiban tresna , lan anaké wadon ikoe , tan ana ingkang mandingi . "
Kalihan ( loemampah wongsal -wangsoel ).
Mitra èstri sakalihan :
53. " Çakuntala mitraningwang , woes palasta nggoningsoen mboesanani ,mara klambéna wong ajoe , lawon mangka rangkepan , gé enggonen rangkepan ing djaba moenggoeh , mimboehi ing pantesira , dasarmoe woes ajoe loewih . "
(Çakuntala menjat ngadeg sarta ladjeng nganggé rasoekan rangkepan ).
Gautamî :
54. ,,Nini gé delengen kana, bapakira Kanva Sang maha Reshi , prebeng -prebeng tingalipoen, saka ing boengahira , déné sira ginarwa ing Ratoe poendjoel , kaja angrangkoel -ngrangkoela , soedarmanta mring sirèki .
55. Rara jwa nganti kalépjan , wadjibira moenggoeh pangadjiadji , mring Kanva jwa nganti loepoet , éstokna toetoeringwang , dimèn betjik kadadéanirèng poengkoer , loewih gedé barkahira , ija bakal anoemoesi ."
Çakuntâlâ (katingal rikoeh) :
56. Rama bagja rawoehira , tinampéna sembah soengkemé siwi , poetranta njoewoen pangèstoe , rahardja ajwa manggja , sambé . kala praptaning dina kapoengkoer ."
Kanva :
,, Ija njawa soen tarima , poedjwèngong nir kang bilai .
57. Moegjantoeka kaloehoeran , kawibawan ingadji -adjèng laki, lir Çarmishtha garwanipoen , Sang Yayâti ing koena , lan antoeka midjil prija tembénira , oemadeg Ratoe sawab sira asesoenoe , linoewih .
58. Lir Sang Puru ( konḍangira , angrèhaken sesamining 1) Narpati , ing djagat toehoe pinoendjoel , datan ana kang pada .'
Gautamî :
„Doeh Sang Kanva ingkang dahat soen sesoehoen , wahjèng pangandikanira , ikoe datan moeng pamoedji .
59. Ikoe pepestèning Déwa . "
Kanva :
"Çakuntâlâ nini sira samangkin , moebenga nengen anakkoe , ngoebengi gni sadjénan .
Paru poenika ingkang noeroenaken Dushyanta , (1 ) kosok wangsoelipoen : poetranipoen Yayâti lan Dushyanta poenika toeroenipoen Puru , Çarmishtha .
ener grangha pan ENGULI
sanèsipoen - inggih sami toemoet ngoebengi latoe pasadjénan , Sanès ( déné Sang Kanva ladjeng andonga kados oengel -oengelan saking Rigveda , temboengipoen ) :
Moega -moega oeroebing gni sadjèn ikoe ,pepiridan sing dahana , ing keren soetji mbarkahi .
60. Kang dahana moeroeb moebjar , sinoegonan kajoe empané betjik , ingoebengan darbha roempoet , ngloengakké kèhing ala , ― gandanira kang geni sadjèn poenikoe , akarja soetjining angganira Çakuntâlâ nini .
61. Saiki oewis mangkata , Çakuntâlâ dénok kang ngati -ati , ingsoen memoedji rahajoe , toemraping lakoenira , tinebihna ing sambé -kala sirèkoe ,
Toemoenten ( ningali ngiwa -nengen ).
endi maoe Çarngarava , lan lijané anèng ngendi . "
Çarngarava madjeng ( kalijan sanèsipoen ) :
27 62. ,Koela Sang Maharshi Kanva , koela sampoen samja wonten ingriki , padoeka moeng kantoen dawoeh . "
Kanva :
Ija ta Çarngarava , mara noeli toedoehna ing marginipoen , sadoeloermoe Çakuntâlâ , eterna moerih prajogi . "
Çarngarava :
63. Soewawi ladjeng oemangkat , pra wanodya soewawi medal ngriki . "
Sadaja ( sami ébah badé loemampah ).
Kanva :
Hèh wit -witan kabèhipoen , kang ana kéné samja , angetebi Çakuntala lampahipoen , wit -witan kang kinasihan , déning Cakuntâlâ nenggih .
64. Wit -witan kang linabetan , Çakuntâlâ doeroeng ngombé jèn oewitira doeroeng wareg nginoem , saka tresna mring sira , solorira baé tan naté pinoegoet , apa manèh epangira , jèn tégaa angrampasi .
65. Saka genging asihira , Çakuntâlâ mring sira oewit sami , soekaa pamoedji ajoe , mring Çakuntâlâ ingkang, arsa ninggal mring sira sadajanipoen , sapira soekaning drija , gjannja Çakuntâlâ arsi.
66. Matjak nganggo sekarira , kepénginé Çakuntâlâ kepati , toemrap kang megar roemoehoen , mangka kanggo paméran , noedjwèng dina gedé Çakuntâlâ ajoen , ninggal sira sing pratapan , arsa noesoel marang goesti .
67. Ija goesti lakinira , Çakuntâlâ kepéngin ajoen panggih , dèn samja soeka pangèstoe , rahardjanirèng lampah, ajwa nganti ana sambé -kalanipoen , wit-witan sira poedjèkna , nemoea soeka ba soeki ."
(Kamirengan oengeling kokila). (51 ).
68. Mangka walesan poedjwèngwang, pra kokila samja moenja nglam -lami, wit-witan samja soeka joe , doemateng mitranira, Çakuntâlâ jwa nganti nemoe pakéwoeh ."
Swara ing awang -awang :
„Sakèhing talaga sira , kang idjo kèbekan déning.
69. Kembang taraté pepantan , oewit-witan kang godongé ngajomi, ngrembaka sigreng asingoep , ngalingi panasira , Sang Hjang arka kalingan datanpa moengoep , moega sira pada siha , marang Çakuntâlâ nenggih .
70. Karja ajem nèng dedalan , samirana silir soemrah ngenani , ing angga kang andon lakoe , moega jwana lijanja , baledoeg kang nempoeh Sang poetri nèng enoe , kadjaba moeng sarinira, sekar mawoer gandanja mrik .
71. Katijoeping samirana , ing saparan -paran kongas aminging, moega nemoea rahajoe , ing lakoe praptèng kana, Çakuntâlâ anakingsoen sira ikoe , jwa nganti nemoe sandoengan , moeng rahardja kang pinanggih .'
(Sadaja sami goemoen mirengaken ).
Gautamî :
72. Çakuntâlâ wroehanira, pra Djawata ingkang samja nga jomi , pratapan kéné ja ikoe, kang sira rengkoeh sanak, ingkang lir sira tresnani doeloer toehoe , pada mandjoeroeng rahardja , ing lakoenira doeh nini .
zih 201
73. Sira noeli malesana , angatokké bektinira doeh nini . "
Çakuntâlâ sasampoenipoen mendak kalihan manțoek , ladjeng késah soemisih , saha witjanten temboengipoen :
„Priyamvadâ mitraningsoen , ingkang dahat soetresna , nadyan ratingsoen dahat koematjèloe weroeh ,manèh marang garwaningwang , soeprandéné ing saiki .
74. Bareng ingsoen arsa nilar , papan iki ing ati menakmenik , saka soesahing atikoe , nganti tan bisa ndjangkah . "
Ora namoeng sira déwé doeh mitrakoe , ingkang soesah nilar padoenoenganira iki . papan ,
Priyamvadâ :
75. Ingsoen kabèh ing pratapan , kaja -kaja pada nandang prihatin , déning ngèlingi angkatmoe , Çakuntâlâ mitrèngwang , soeket ingkang kinemah mendjangan wadoe , tiba saka tjangkemira , arsa binoekti ngéndani .
76. Sakèhing merak kang samja , nggroḍa ngigel krana soeka ing ati kroengoe angkatmoe wong ajoe , woeroeng ngigel lan , nggroda , kang wit -witan gègrèg nibakken ronipoen , kang aloem koening angglasah , kang samja béla prihatin .
77. Anglir ngedalaken waspa , sing soesahé tinilar ing mitra di " .
Çakuntâlâ kèngetan :
Rama ingsoen arsa panggoeh , klawan katresnaningwang , tetoewoehan vanajosini poenikoe , kawoela arsa pamitan ,gjaningsoen arsa megat sih . "
15. MEGATROEH .
Sang Jogi Kanva :
1. Ingsoen oewis mangerti moenggoeh tresnamoe ,marang wit vanajosini , woes siranggep lir sadoeloer , iki apa ingkang oewit , soemanding tengenmoe moenggoh . "
Çakuntâlâ (moeroegi wit vanajosini ingkang mrambat ):
2. Sira oewit vanajosini mitrèngsoen , nadyan sira moelet "} maring , wit mango kalawan koekoeh, bok ja ngrangkoela sirèki , maringwang ingkang sajektos .
3. Klawan epangira kang moeloeng mrénékoe , krana awit dina iki , soen arsa pisah sirèkoe, apan adoh saking riki , paraningsoen ninggal enggon ."
Kanva :
4. Çakuntala wit saka kaoetamanmoe, sira bisa antoek swami , kang pantes sinoehoen -soehoen , jèkoe kang dadi pamoedji -ningsoen sira dadya agrong .
5. Navamalika poeniki apan antoek , génḍolan mango kang oewit, dèwèké antoek pikoekoeh , kang sèkèng marang kang kwawi , moelané ingsoen sajektos .
6. Datan mawi oewas soemelang ing kalboe, melang -melang mring sirèki , Çakuntâlâ soetaningsoen , nadyan doemateng kanang wit, navamalika sajektos .
7. Ingsoen oega datan soemelang ing kalboe , moelané sira nak mami , noeli mangkata dèn goepoeh , ajwa nganggo walang galih, noesoel lakinira adoh ."
Çakuntâlâ ( temboengipoen dateng mitra sakalihan ) :
8. ووMitraningsoen sakaroné sira ikoe , ingsoen pasrahi kang oewit, jwa nganti kapiran èstoe , siramé jwa nganti lali , djaganen ingkang sajektos ."
Mitra sakalihan :
ing 9. „ Jèn mangkono Çakuntâlâ gèk wakingsoen , sapa baja kang djagi , sapa ingkang sira toedoeh ,pinasrahan ingsoen kadwi , ing ati toehoe soemedot . "
Ladjeng ( nangis senggroek -senggroek ).
Kanva :
sira sakaroné 10. Anasuya wis menenga ajwa moewoen , betjik , ngeneng -nengi mring mitramoe , Çakuntâlâ adja nganti , tjilik atiné sajektos . '
(Sadaja toemoenten ngladjengaken lampahipoen ).
Çakuntâlâ :
- 11. Bapa Kanva moeng sakeḍik weling oeloen , kalamoen mendjangan èstri , oetjoel lan kang mlokamlakoe , ngoebengi grija litniki , ndoengkap elèkira mbobot .
12. Woes weweka tanna sambé kalanipoen , bapa moegi dèn toemoeli , kèngkènana wroeh mring oeloen , warta kang betjik poeniki , jwa nganti soepé sajektos . '
Kanva :
13. Jwa soemelang Çakuntâlâ anakingsoen , apa welingira nini , soen éling -éling satoehoe , ingsoen bakal datan lali ,ngéstokken tan nedya linjok . "
Çakuntâlâ (karaos bilih lampahipoen kaèwed -èwedan ) :
14. Sapa baja kang nggéndoli wastraningsoen "
méngo ). Kalihan (
Kanva :
Çakuntâlâ anak mami , kang nggéndoli warastramoe , kéwan tjilik melas -asih , komprèng kang woes tresna batos .
15. Ingkang sira toeloengi nalikanipoen , kalaranan tjangkem . katjotjog ing poetjoek roempoet , sira tambani toemoeli , nèki ,
nganggo lenga mari jektos . 16. nakira ingon . 17.
Ija ikoe komprèng ingkang sira ingoe , sira opèni wit tjilik , tineḍanan gabah moeloeng , saka ing astamoe nini , jaikoe
Datan soeka sira ninggal dèwèkipoen . "
Çakuntâlâ :
„Hèh hèh sira komprèng alit , kang soen tresnani nakingsoen ,. kenèng apa sira mawi , ngetoet boeri lakoeningong .
18. Déné mangkja ingsoen arsa ninggal doenoeng , pepisahan : lawan batih , sira nganggo arep miloe ,wroehanira kéwan alit ,, déné geḍémoe sakèngong .
19. Soen gegesang tanpa bijoeng kang woes lampoes , datan lit dangoe saka lahirira kéwan soetèngsoen ,mangkono manèh saiki , bapa Kanva kang arsangon .
20. Noetoegaké andjaga marang sirèkoe , balia baé toemoeli , soen arsa noetoegké lakoe , moenḍak soen mandeg toemolih , weroeh sira kanggeg batos . "
(Andoemoegèkaken lampah kalihan mbrebes -mili ).
Kanva :
21. ,,Ingkang tatag Çakuntâlâ ing atimoe ,ampeten wetoening tangis , karja petenging pandoeloe , kang toemingal marang langit , ngegol -goli lakoe jektos .
22. Dipoen éling Çakuntâlâ ing lakoemoe , ing marga kang toehoe roengsit , jèn tan ngati -ati toehoe , sira bisa anemahi , soekoenira kadjengkelok . "
Çarngarava :
23. „Koningana toewan koela badé matoer , tijang ingkang nandang brangti , kedah dèn terken ing lakoe ,doemoegi papaning warih ,makaten oenining pakon .
24. Mangkja sampoen doemoegi ing pinggiripoen , talaga tojané wening , ingriki paringa ḍawoeh , toewan gé-agéa bali , moeng praptèng ngriki kemawon . "
Kanva :
25 . „Majo pada marang pangaoebanipoen , wit goerda ing kana noeli . '
Sadaja ( ladjeng sami moeroegi wit goerda ).
Kanva mangoedasmara ing manah :
,,Apa baja weling ingsoen , kang pantes soen toerna nenggih , marang Dushyanta Sang Katong . "
Kalihan ( ngènget -ènget ) .
Çakuntâlâ (nisih sarta ladjeng tjarijos dateng Anasûyâ ) :
26. „Hèh doeloenen Anasûyâ mitraningsoen , Cakravaka manoek èstri , kang tan weroeh lakinipoen , kang dadi tresnaning ati , andelik nèng ngisor goḍong . "
toem toem
27. Godong traté ingoewoeh oewoeh mlas -ajoen , soesahé kapationopati , tinilar ing lakinipoen , tan weroeh lakiné nḍelik ,bingoenging ati kepatos . "
Anasûya :
28. Çakuntâlâ ajwa moewoes kang kadyèkoe , nadyan Cakravaka èstri , soesahé sadaloe moepoet , wit pisah kalawan laki , kang dèn tresnani sajektos . "
29. Nadyan abot pisahé lan lakinipoen , éwadéné koewat nanggi , wit saking manteping kalboe , doewé pikir panggih dadi kandelirèng batos .' glamalih ,
Çarngarava mara mangkata dén goepoeh , oendjoekna wit djeneng mami , ingarsanira Šang Praboe , lantaran soetèngong " " iki , Çakuntâlâ mring Sang Katong . '
nema 30 . par
Kanva :
Çarngarava :
31. "Nggih sandika ḍawoehira maha Wikoe , kawoela kantoen nglampahi , moendjoek ngabjantarèng Praboe , ing saperloené tinoeding , soen pepoenḍi lahir batos . "
Kanva :
32. „Koningana ing ngarsanira Sang Praboe , bilih amaling pra tapi , ikoe warnanira moehoeng , lakoe moersid kang dèn -nḍemi , moengkoel sapangrèh Hjang Manon . "
33. Doeh Sang Nata moegi jwa nganti kalimpoet , dèn èngetèngeta jekti , misoewoering namnipoen , teḍak toeroenira Adji , jwa soepé ing lahir batos .
34. Wewah malih atoeringsoen ring Sang Praboe , moegi ajwa nganti lali , lamoen Çakuntâlâ sampoen , kasok tresna mring Sang Adji , sing karsèng pribadi mawon .
35. Tan pineksa déning koela -warganipoen , pramilanira Sang Adji ,moegi Çakuntâlâ ikoe , antoeka wewales Adji , tinimbangan -tresnèng Katong .
36. Lan antoeka pangadji -adjining Praboe , kaprenahaken ing sapantesira nenggih , anoenggil , para garwanta Sang Praboe , toemrap Çakuntâlâ mawon .
37. Déné papesțèn ing saladjengipoen , kang toemrap ing anak mami , para koela warganipoen , Çakuntâlâ datan mawi , rangoerangoe was ing batos ."
Çarngarava :
38. „Koela noewoen Sang Pandita koela sampoen , mangertos karsa Sang Jogi, datan kekilapan oeloen , samangké soen noewoen pamit, nglampahi dinoeta goepoh ."
Kanva :
39. Çakuntâlâ nok wong ajoe soetaningsoen , sira arsa soen toetoeri , djoewèhé wong atoewamoe , iki isih baé weling , sing melang melanging batos .
40. Oerip kita iki ana ing wana goeng , adoh saka ing nagari , tan wrin tjaraning pradja goeng , sepi ing rèh pradja niti , kawroeh kadonjan tan djégos . "
Çarngarava :
41. Doeh Sang Jogi èstoené tan wonten kawroeh , "7 ingkang ngrèmèhaken maring ,wong kang ing boedi pinoendjoel , sardjana soedjana loewih , kamoersidan kang ginajoh . "
Kanva :
42. Woewoeh manèh Çakuntâlâ welingingsoen , و" lamoen sira woes doemoegi , ing soejasa doenoengipoen , lakinira sira moegi , manoeta pangrèh kémawon .
43. Manoet pangrèh goeroenira ( 52 soetaningsoen , ) tondaktandoekira maring , marang pra garwa ljanipoen , dèn kaja soemitra djati , jwa demen nesoe kémawon .
44. Moering -moering anesoni marang kakoeng , nadyan sira loepoet oegi , kang toemresna ing tandoekmoe ,mring sor -soranira jèn nemoe kabegdjan jektos . nini ,
45. Antoek sihé lakinira ajwa senggoeh , ladak tan wroeh ing sesami , saliring pitoetoeringsoen , marang sira ikoe nini , patrapé wanodya kaot .
46. Ija ikoe kang dèn rani wanodya joe , rahajoe boedikarti , bisa ngrèh wisma ranipoen , déné ingkang tan kadyèk wanodya laknat sajektos .
47. Moenggoeh sira Gautami prijé pikirmoe ,apa bener toetoer iki . "
Gautamî :
„Noewoen inggih Sang poekoeloen , makaten poenika nenggih , soerasèng piwoelang djatos .
48. Woelang ingkang mangka angger -anggeripoen , pra wanodya ingkang oewis , sesomahan poetraningsoen , èsținen sadjroning ati , lakonana kang sajektos . "
Isa Kanva :
Poenapa tamitra oeloen , Priyamvadâ wangsoel ngriki , lan Anasûyâ karongron . "
Çakuntâlâ :
49. Çakuntâlâ arasen bapakmoe goepoeh , mjang para mitramoe sami . "
Kanva :
50. Mitranira sakaroné oega bésoek , bakal djinoḍokken oegi , kalamoen mitramoe toemoet , wong wadon tan pantes jekti , moelané ingkang soen akon .
51. Atoet woeri ing lakoenira wong ajoe ,soen pantes amoeng Gautami , ngeterken sira nakingsoen loeme boe ing djroning poeri ,masrahken sira mring Katong . "
Çakuntâlâ :
52. Doeh ,, kaprijé bisané pisah wakingsoen , lan bapa Kanva ing mangkin , déné kaja paminipoen ,wit tjanḍana ( 53 ) bineḍol sing , pèrènging Malaya jaktos .
53. Saojodé dèn lih ing nagri ljanipoen , kaprijé oeripkoe nenggih , neng mantja pradja tan manoeh , bokmanawa dadi gering , ngenesing manah kapatos . "
Kanva :
17 54. Paran baja Çakuntâlâ sababipoen , dé rangoe rangoe ing galih , teka tjilik ing atimoe , prijé jèn mangkono béndjing , jèn sira apan woes manggon . "
55. Anèng poera ing mangka dadi tetoenggoel , tetoenggoeling koela wargi, abantoe mring Sang Apraboe, ing pakarjan abot jekti , kang toemrap pangkating Katong .
56. Déné béndjing jèn sira sampoen sesoenoe , medali djaloe sajekti , pindanja doeh anakingsoen , lir asoeng mring Sang Hjang Rawi , kéblat wétan jekti moenggoh .
57. Jèn woes ngono sira woes bakal tan nemoe , kasoesahan kaja iki , prihatin atinggal doenoeng , pisah kalawan soedarmi , lan para mitra kinaot."
(Çakuntala ladjeng ngroengkepi soekoening bapakipoen ).
Kanva :
58. "7Pandongakoe marang sira moega kaboel."
Çakuntâlâ kalihan moeroegi .mitranipoen sakalihan temboengipoen :
,,Doeh mitrèngong sira kadwi , arasen ingsoen dèn goepoeh , mangka pamoedya ardjanti , ngarasa bareng kemawon ."
Mitra sakalihan sareng ngamboeng :
59. " Çakuntala ingsoen weling mring sirèkoe, kalamoen sira ing béndjing , woes toemekèng ngarsa Praboe, wekasan Sang Nata pangling , mring sira wong ajoe anom .
60. Gé priksakna sesoepé iki mring Praboe, kalpika kang dèn tjirèni , rinipta ing asmanipoen , Sang Praboe mesti oedani , noeli kèngetan sajektos ."
Çakuntâlâ :
61. ,,Gatinira ikoe karja soemelangkoe ."
Mitra sakalihan :
„ Çakuntâlâ mitra mami , jwa watir sira wong ajoe , wit katresnan ikoe oegi , anggawa adjrih sajektos .
62. Tansah adjrih marang kang kalangkoeng -langkoeng . "
akarjan edal Sang Sang Pangran Dipati Anom . 66. kang soetji kono . 67. majo noeli mangkat mawon . 68.
Çarngarava :
„Mangga sampoen para poetri , dèn agé -agéa rampoeng , Sang Hjang Arka woes loemingsir ,mangidoel lingsirira nggon . '
Çakuntâlâ méngo ningali dateng pratapan :
63. Bapa Kanva béndjing poenapamba weroeh ,wroeh malih pratapan ngriki , abot temen ninggal doenoeng ,wis koelina awit tjilik , gedéné loenga sing enggon . "
Kanva :
"} 64. Dèn roengokna Çakuntâlâ toetoeringsoen , bésoek sira . lami -lami , jèn dadi maroe pan antoek , sihira Sri Narapati , bisa . patoetan kinaot .
65. Angedjori para maroe lijanipoen ,patoetan Pangran Dipati , noeli Dushyanta Sang Praboe ,masrahken marang Sang pekik ,.
Roemeksané loeloesé kaprabon Praboe , loehoeré karaton Adji , ikoe lagi wektoenipoen , sira bisa tindjo mriki ,mring papan .
Ingeterken Sang Nata pribadi rawoeh , mring pratapan sepi mamring . "
Çakuntâlâ nggèr wong ajoe , iki woes langkah ing wantji ,.
Gautamî :
Toemoedjoe ( dateng Kanva ).
Woes tinggalen bapakmoe bèn noeli wangsoel . ”
Ora ding toewan prajogi , kémawon miwiti wangsoel , sampoen dangoe dangoe - malih ,wit poetranta maksih mawon .
69. Datan peḍot maksih tansah imbal woewoes , sampoen datan mari -mari .
Kanva :
iki oewis laloe wantji , Hèh Çakuntâlâ poetrèngsoen , soen . ngeḍagken wadjib ingong .
70. Ja wadjibé oewong pratapan sadaroem ."
Çakuntâlâ (kalihan ngrangkoel bapakipoen ) temboengipoen :
,,Déné bapa sira iki , sliranira teka koeroe , ngrapak aloem angalentrih, bok ja kang sakétja mawon.
71. Jwa prihatin napakken brata maringsoen ."
Kanva (kalihan oendjal oeswa ) :
,,Kaprijé baé nak mami , bisané datan nandang koeng, awit pisah lan sirèki , salawasé maksih weroh .
72. Ring toekoelan pari ing gléḍéganipoen , wisma ing taman ledoeng toekoelipoen , sira kang njebar kalaning , wratsari , ledoeng - sira sesadji nèng kono (54 ).
73. Kang minangka pangéling éling maring soen , mring sira anak moeng sidji , wis noeli mangkata goepoeh , soetèngsoen kang soen tresnani , ajwa nganggo mandeg méngo .
74. Soen pepoedji lakoeni rantoek rahajoe, rahardja ing sa panginggil , jwa nganti nemoe pakéwoeh , sambékala jwa nḍatengi , adoh sakèhing prihatos."
(Çakuntala kalihan mitranipoen sakalihan ladjeng pisahan ).
Mitra sakalihan tansah ningali dateng lampahipoen Çakuntâlâ :
75. Doeh soemeḍot temen rasaning tyasingsoen , déné lakoené woes tebih, woes kaling-kalingan poehoen , Çakuntâlâ woes tan "" kèksi , moega slameta kémawon."
Kanva oendjal (ambegan) :
76. "Anasuya lan Priyamvâdâ sira woes, netepi wadjibirèki , ngoentapaké ing mitramoe, kang loenga noesoel mring swami, penggaken soesahmoe dénok .
77. Ajo noeli bareng bali klawan ingsoen."
Mitra sakalihan :
,,Bapa Kanva inggih swawi , anging sing panjawang oeloen ,
n) tingalipoen wana ngriki , teka sepi mamring mawon . 78.
Saeploké tinilar késah mitrèngsoen , Çakuntâlâ saking angriki , njenjet ilang kang kekoewoeng , paran baja gjannja bali , mlebèng wana pratapan grong . "
Kanva :
79. "}Wis loemrahé paningalé wong tresnèkoe ,
Mlampah ( kalihan ngènget -ènget ).
dénok sira botjah kalih , roengokna pitoetoeringsoen , bareng soen angkatken mring karaton . Çakuntâlâ oewis ,
80. Mring lakiné rasané mangkja tyasingsoen , teka sarèh kadya ngoeni , wit njatané anak ikoe , tan moeng darbèking soedarmi ,moelané mangkja tyasingong .
81. Bali tentrem sarèh manèh tan koemroengsoeng , rasaning tyas ingong nini , kaja katitipan ingsoen , barang kapratjajan mangkin , oewis bali marang oewong .
ajo genḍoek 82. Kang nitipké oewis loeḍang manahingsoen , paḍa agé -agé wangsoel ,mring pratapan nadyan sepi , sira kadwi , diseslamoer ingkang batos . "
Ladjeng ( sami moendoer sadaja ).
Tamat lampahan ingkang kaping sakawan .
LAMPAHAN INGKANG KAPING GANGSAL .
Sang Ratoe lenggahan kalihan Vidushaka .
16. MIDJIL .
mirengaken ) Sang Vidushaka kalihan ( :
anggatèkna jektos , 1. Hèh , hèh para mitra moegi sami , anilingken marang gedong kaé , enggonira pradangga soen mangkin,mjarsa swara betjik , nembang membat aloes . 8 Serat Kâlidâsâ .
2. Ho-o ija ingsoen woes oedani, kang nembang nèng djero , gedong ikoe Sang .poetri asmané, Hansapadikâ kang mangkja lagi , marsoedi kekawin , nembangira roentoet."
Sang Nata :
3. ,Wis menenga ingsoen oega arsi , mjarsakken sajektos, 17 panembangé kang nèng djero kaé."
Soewara saking djawi :
„ Ja dèwèké ikoe kang septa mring , madoe anjar wening , kekedjer mong loeloet .
4. Ingoeni woes nesep ingkang sari , mango nedeng anom , katon seger ingoengkih sariné, sinesep kang madoenira keni , lega rasèng ati , woes antoek kang madoe ."
Çakuntâlâ :
5. „ Jagénéa sira teka lali , mring dèwèké jektos, ingkang sira tresnani bijèné, kang perloené ngaso sawatawis , moenggwing ing koedoeping , traté moenggwing ranoe."
Sang Nata :
6. "}Teka nglangoet oeran -oeran iki ."
Vidûshaka :
„ Poenapa Sang Katong , saged tampi marang soerasané , sesindénan kang toehoe ngenani , krasa djroning ati , toemantjeb djedjantoeng ."
Sang Nata (kalihan mèsem) :
7. Ingsoen oega wis taoe ngraketi , mring ikoe wong wadon , pramoelané ija temahané , soen tinetah déning Pramèswari , Vasumati roentik, marang tindakingsoen.
8. Mitraningsoen Mâthavya anoeli , sira gé tjarijos , marang Hansapadikâ terangé , djenengingsoen toetoerna toemoeli , déné dèwèké wis, bisa temen njamoen .
9. Melèhaké marang ingsoen mangkin."
mangh Vidûshaka : kroengoe swara nganjoet16.
neng g
Noewoen Sang Akatong .
menjat ngadeg ). Toemoenten (
Koningana soemitrèngong mangké , jèn dèwèké pawèstrikoe noeli , ndjenggit koentjoeng mami , toemoeli tinapoek .
10. Tinempiling ingsoen ampoen masți , djinambak sajektos , datan oewal saiba pedese , tan djrih walat malah dèn kentjengi , tinapoekan kadi , apsara liripoen . ( ¹ )
11. Kang ngenani panggoḍanja maring ,wong moersid kalakon , pinoeleting pamiloeta mangké , datan oewal malah dèn kentjengi , gtan benggang sakeḍik ,malah saja koempoel L . " 55 ( )
Sang Nata :
"1 12. Wis menjanga toetoera dèn aglis , ing sadawoehingong , ingkang pantes nggonmoe noetoeraké ,kanți tata ajwa ngoetjiwani . "
Vidûshaka :
„Sandika Sang Adji , nging klilana matoer .
13. Kados poendi gjaningsoen asoeng wrin , doeh goesti Sang Katong ,mring pawèstri kang nembang wiragé , pasemoné satoehoe ngenani , krasa djroning ati ,memelas kalangkoeng . "
Sang Nata (kagagas ing galih ) :
14. ,, Paran déné rasaning tyas mami , sawisé kaproengon , panembangé pawèstrikoe déné , rasaning tyas prihatin ngranoehi , lirkasengsem èstri , ing tyas arda gandroeng .
15. Mangka tanpa krana ingkang saking , pepisahan karo , ija katrisnannja kang karja wiragé , nanging he eh sabab déning , mjat reroepan betjik ,
Anjoet drija mawèh agoeng kingkin , dadakan kemawon , jèn mangkono ikoe karanané , tan ljan namoeng kèlingan roemijin , tindak ingkang oewis , doek manggoeng malatkoeng .
17. Kang woes lawas soemimpen ing ati , karsa mring wirangrong , woes linali -lali paran déné , toekoel manèh ngalélèng pangèksi , roepa lan swara di , nenangjarda gandroeng."
man Seme
(Kagagas ing galih toemoengkoel èsmoe soengkawa ).
Ing serat Kâlidâsâ inggih Çakuntâlâ temboeng apsara tegesipoen widadari (Hemelsche nimph ; mitoeroet seratan sapoenika : nimf ) , dédé sisihanipoen apsari , widadara -widadari , déwa -dèwi .
Abdi pinilih medali , temboengipoen :
18. Teken deling kang soen djoepoek rijin , nèng kamar 27 winados, kamarira Sri Naréndra mangké, ingsoen anggep mangka pratandaning, kaloehoeran nenggih, paringira Praboe.
19. Sawoesira ingsoen anggo lami , kang teken kinaot , ing samangkja oemoer toewa kijé , kanang teken minangka tjongkoging lakoekoe kang rindik , djangkah kloemar-kloemoer .
20. Nadyan Nata ikoe datan kénging , nglirwakké sajektos , mring wadjibé Sang Nata woes déné , nadyan mentas djoemeneng Sang Adji , saka dampar nenggih , soen meksa tan poeroen .
21. Njela matoer manèh ingarsa Dji , lamoen wonten dajob , pra moeridé Kanva marek mréné , éwadéné koedoe soen lakoni, nempoeh bjat atoer wrin, mring Sang Nata Praboe .
22. Awit oewis loemrahé kang djanmi , maréntah pradja grong , woes masținé tan ana ngasoné , datan kenḍat ana kang ginalih , momong wong sanagri , ikoe wadjibipoen .
23. Sang Hjang Soerja moeng sapisan nenggih , gjanira kalakon , ngrakit koedanira mring krétané, ingkang angin midit rina wengi , nèng tawang tanpa wis , Sang Çésha (55 ) tanpa woes .
24. Gjannja manggoel awrat kang pratiwi , ikoe oega dados , boeboehané para kang ngrèhaké , moelané ja betjik ingsoen oegi , nglakoni atoer wrin , ingarsa Sang Praboe.
(Toemindak kalihan tjingak ngawasaken Sang Praboe ).
25. Kaé apa pandjenengan Adji , wis njepen aloenggoh , pjambak baé ikoe woes adaté , samangsané woes rampoeng Sang Adji, gjannja ngarih-arih, ledjarirèng kalboe .
26. Pra kawoela ingkang mangka dadi , tetanggelan Katong , datan paé ikoe oepamané , poetranira Sang Nata sakalir , renanirèng galih , Sang Nata kalamoen .
27. Oewis loeḍang dènira manggalih , bebahaning Katong , anglir liman kang ngirid pantané ,mentas nahen panasing Hjang soemelet kepati , golèk papan éjoeb . Rawi ,
Moeroegi ( ingarsa Nota ) .
28. Djaja -djaja kawoela sesanti , oenggoelirèng Katong , amba moendjoek ngarséndra samangké , wonten tetijang martapa prapti , sowan ingarsa Dji , déné sangkanipoen .
29. Saking soekoe Himavat ( kang woekir , ngenggèni wana ¹ ) grong , ngirid énḍang kekalih woes déné , dinoeta ring Kanva Sang Maharshi ,maswèng ngarsa Adji , joen perloe oematoer .
30. Sasampoené Sang Nata mijarsi , koela njoewoen dawoh , kang sajogja koela dawoehaké ,mring djedjanggan ingkang nembéprapti . "
Sang Nata wedaling ( watjana kanți pangadji -adji ) :
Lo dadi tinoeding ,mring Kanva Sang Wikoe . ”
Abdi pinitados :
31. ,,Kasinggihan dawoeh toewan mangkin . "
Sang Nata :
„Jèn mangkono goepoh , ḍawoehana dwidjawara kéné , Somarata pamoelang agami , dawoehna nemoni , terang karsaningsoen .
32. Amitoeroet pepatjak kang oewis , sinanggeman jektos , mangka dadi pranataning kéné , jèn woes rampoeng noeli konen ingkang sami prapti , maswèng ngarsaningsoen . ngirid ,
soen entèni ing gon , 33. Dèn irida Somarata noeli , papan pranti nemoni praptané , Jogiswara kang ajoen kapanggih , klawan djeneng mami , soen tampani ngrikoe . "
Abdi pinitados :
34 Noewoen inggih sandika Sang Adji , " soen dawoehné goepoh .'
(1) Himavat oetawi redi saldjoe , poenika inggih oegi namanipoen redi Himalaya , oetawi oegi dipoen wastani Himala , artosipoen : doenoenging saldjoe .
Sang Nata djoemeneng saking palenggahan :
Vitravati toedoehna soen kijé, ing dalané mring papané geni , ingkang oewis soetji , sinoetjèkken moenggoeh ."
Tijang djagi kori (1) :
"" 35 Noewoen inggih sandika Sang Adji , mijos ngriki mawon, inggih ngriki poenika marginé, mring papané gni kanggé se sadji , geni kang woes soetji , mberkahi saèstoe ."
Sang Nata tindakipoen èsmoe lesoe , sajah déning manggalih warni-warni bab kridaning pradja , tjiptaning galihipoen :
36. „ Sadéngah wong kang katekan karsi , olèh kang ginajoh , masti baé boengah ing atiné, béda karo pandjenengan Adji , toemrap Sri Boepati , kalamoen woes antoek .
37. Ingkang dadi pangadjeng adjenging, galihirèng Katong , malah bandjoer soesah woesanané , kang pinanggih ngreribedi galih , moega mangkin iki , jwa nganti kadyèkoe .
38. Moega ija katoeroetan jekti , pangarsa -arsèngong , kang bisa toeloes saḍéla baé, nemoe seneng boengah lahir batin , ajwa ngoetjiwani , sanadyan tan dangoe .
39. Roemeksané marang kang soen olih , akanți rekaos , klawan éwoeh , pakéwoeh tan wisé, ija ikoe kaprabon Narpati , oepaminé kadi, lir wong mandi pajoeng .
40. Anèng tangan tan abot kepati , moeng ngrisèni mawon , tan nadyan datan akarja sajahé , nanging ija oega tan marèni , marèkké risi , jèn soewéa oewoeh . "
Vaitâlika ( 57) kekalih ngoewoeh saking djawi :
41. ووAsesanti djaja widjajanti , doemateng Sang Katong . "
Kori , kanggénipoen ing Ngajogjakarta kramanipoen lawang ; ( ¹ ) . konten =krama doesoen .
Ing baoesastra Gericke en Roorda 1901 katja : 125 , lawang =krama = ngoko kanggé ingkang ateges margi djeblosan lawang goewa , kanggé ngokonipoen ingkang teges : lawang omah , lawang kamar , kramanipoen inggih kori .
Ing warnabasa Padmasoesastra 1899 katja 41 , konten =krama , awangngoko , kori krama ngoko .
Ing baoesastra P. Jansz 1892 katja : 63 lawang =ngoko , kori krama, konten -krama doesoen , tjotjog kalihan kanggénipoen ing Ngajogjakarta .
Vaitâlika ingkang satoenggal temboengipoen :
" Ingkang dahat manggalih senengé , lan bingahé salira pribadi , "" moeng tan kenḍat nggalih, ing rahajoenipoen.'
42. Pra kawoela ageng alit sami , pinrih karahajon , datan ngétang ing pajah sajahé , linakonan lan manteping pikir , tan sajah tjapé lesoe . djrih nanggoelangi ,
43. Doeh Sang Nata ikoe kang oepami , oewit ageng moenggoh , anahanké soemelet panasé , Sang Hjang Arka nampek tjempoeroenging , kang wit nahan wani , panas perloenipoen .
44. Angajomi sadaja kang sami , ngaoeb anèng ngisor , kanang oewit seger jem rasané . "
Vaitâlika satoenggilipoen :
,, Doeh Sang Nata padoeka njepengi , adiling nagari , anèng astanipoen .
45. Angoekoem wong ingkang tindak sisip , witjaksanèng gjanirandon mantjasi padoné , batos , ambeneri pasoelajan kanți , djoedjoering panggalih , beboedèn pinoendjoel .
46. Angajomi ingkang sarwa miskin , oetawané oewong , kang katindes ing sapepadané , ingajoman klawan goenging adil , oewong ingkang soegih , tan darbé sadoeloer .
47. Datan darbé sanak miwah siwi , samja nganggep Katong , kaja déné kadang pribadiné , déné Nata goeng netepi wadjib , ing soegih lan miskin , rinengkoeh sadoeloer . '
Sang Nata ngandika :
17 Badaningsoen krasa loengkrah nanging , samengko woes kraos , soemrah manèh seger sarwa ènțèng . ”
Ngladjengaken ( tindak ).
Tijang èstri djagi kori :
»Woes doemoegi Sang Nata poeniki ,bebatoer papaning ,grama Soetji moeroeb . "
49. Papanira mentas dèn resiki , goemrining katonton , ponang lemboe kang mangka sadjiné , ngadeg anèng satjelaking api , "" soemangga Sang Adji , gja tindak manḍoewoer . '
Sang Nata (kèndel djoemeneng kalihan moenḍak abdi èstri) pangandikanipoen :
50. Vitravati sira soen takoni , perloené kinongkon , déning 77. Kanva pra Reshi praptané , dinoeta mring ingsoen praptèng ngri- : ki, apa pra martapi , anemoe pakéwoeh .
51. Ginoegoeran dènnja mangoen tèki , mamerdi krahajon , apa nemoe pakéwoeh lijané, sadjeroné anggoeng mangoen tèki , apa ta boeroning , wana soetji ngrikoe .
52. Ana ingkang nempoeh ganggoe kardi , apa saka ingong, doerakèngsoen ingkang marakaké , sakèhning kang tetandoeran sami , tetoewoehan loeḍis , moengkret toekoelipoen .
53. Awit déning kakéhan pamikir , panjana-njanèngong , goeng anggagas kang doeroeng masținé, rasaning tyas abebeg kepati , apa baja mangkin, karepé Sang Wikoe."
Tijang èstri djagi kori :
54. „ Pangiramba datengé pra Reshi , ngabjantarèng Katong , awit saking bingahing manahé, ngraosaken kotamaning galih. ira Sri Boepati , satoehoe pinoendjoel .
55. Sri Naréndra kasoembagèng boemi , lelabet kinaot , para Reshi pan arsa nglahirké , kabingahanira kang pinanggih , sing sawabing Adji , lami arsa matoer.
56. Ngatoeraken panoewoen ing goesti, djeng Sri Nara Katong , mjang pamoedji ing djaja-djajané, Sri Naréndra kang nggoeng karja betjik , ing rèh krama niti , satoehoe pinoendjoel ."
Medali tijang tapa kekalih sarta Gautami kalihan Çakuntalâ loemampah ingadjengipoen , sami kairid mlebet dèning abdi pinitados toewin djedjanggan satoenggal , ingkang padamelan ipoen pinatah moelang agami wonten ing datoelaja .
Temboengipoen abdi pinitados :
57 . "7 Medal ngriki -ngriki mawon sami , doeh para kinaot."
Temboengipoen Çarngarava :
,,Çâradvata moegi Sang Pamasé, anggoeng antoek ing sawab . basoeki , gjannja mangrèh nagri, klawan djedjeg bakoeh .
ndak 58. Pra kawoela soegih miskin toewin, alit mjang kinaot, datan naté manggja tan adilé, déné poera iki ingkang awit, sing katahing djanmi , koemroewet agijoeh .
eng Dent
59. Sapandoerat sawangira kadi ,koebengan gni abjor ,bramarkata wangoenan soelaké . "
Çâradvata :
Panawangmoe ,, rasaning tyas oewis ,wit mlebèng pradja Dji , mangkono pan sampoen .
60. Rasaning tyas soen oega nitèni ,mring sakèhé oewong , ingkang tansah anggiloet senengé , roemasané tan paé woes kadi , wong keter tan resik , anggepé woes adoes .
61. Oewong ingkang temené tan soetji , reged djroning batos , nganggep soetji goemrining woes déné , oewong melèk lir weroeh wong lagi , atoeroe kepati , toer nganggo ngalindoer .
62. Lir wong legan oembaran lamoen wrin , wong ingkang binrondjong , binalenggoe tan obah badané . ”
Çakuntâlâ kraos ( kedoeten ing tingalipoen ingkang tengen ) temboengipoen :
„Hé - émripatkoe kang tengen iki ( ¹ ) , kedoeten tanpa wis , apa kang pinanggoeh . ”
Gautamî :
63. Djebèng moega ngalamat tan betjik , gja kalisa mawon , soemingkira kang dadya ribedé , tinebihna ing roebéda nini , pra Déwaning panti , Déwaning garwamoe .
64. Mawèh soeka seneng mring sirèki ,doeh doeh soetaningong , Çakuntâlâ tinekana anggèr , sedyanira noesoel marang laki , jwa manggih tan betjik , loepoetna sesikoe . ”
65 . Djedjanggan pamoelang ing poera nedahaken doenoengipoen Sang Nata :
" Hèh hèh sira para mangoen tèki , ikoe lo Sang Katong , kang minangka ing pangajomané ,wong sanagri ageng toewin alit , soegih klawan miskin , ingaoeban Praboe .
66. Woes djoemeneng manganti sirèki , gé sawangen Katong ."
Tanda boten saé toemraping pawèstri ,mitoeroet piandelipoen tijang . Indoe .
Çarngarava :
,,Hèh Brahmana kang mandjing kasoetjèn , mangkonwèkoe nenggih loewih betjik , pantesé pinoedji , ingalem ginoenggoeng .
67. Déné ingsoen tan miloe tjoemoewit , kadjabakna mawon , ingatasé nalar kang mangkéné , kita datan miloe -miloe sami , aloewoeng soemisih (58 ), jèki paminipoen .
68. Jèn wit-witan toemeloeng wit déning, kabotan kang oewoh , jèn ta mendoeng kabotan banjoené , oewis tjeḍak doenoengé lan boemi , jèn wong rahjoe boedi , nadyan manggja loehoeng.
69. Meksa andap -asoré tan kari , mring sesamining wong, ikoe oewis doemoenoeng wataké , sapa ingkang ambek darma maring, sesamining oerip , kang kawelas ajoen ."
Tijang èstri djagi kori : ( ¹)
70. Doeh Sang Nata kadereng soen oening, weroeh ingkang jektos , déné saja banget kepénginé , manah amba kepéngin oedani, karepé kang sami, prapta maswèng Praboe .
71. Mangoe -mangoenirèng tyas tanpa wis , pampet dèrèng bolong , amoeng baé dedeg pangadegé , èstri ingkang loemakoe ingarsi , toehoe ngrespatèni , sarwi gandroeng-gandroeng ."
Sang Nata :
72. Nadyan ngono sira djaga kori , tan kena lamoen wong, "} njawang marang kang doedoe rabiné."
Çakuntâlâ kalihan nekem djadjanipoen , pangoedasmaraning galih :
„ Hé é géné teka ketarketir , ing atikoe iki , hèh ati dèn émoet .
73. Élinga mring roemaketing goesti , goesti lakiningong , asih tresna marang ing dasihé , dèk samana datan ngoetjiwani , hèh hèh sira ati , jwa miris kang tegoeh ."
1) Jen ing karaton Ngajogjakarta saminipoen bokmanawi : keparak ingkang pinatah djagi ing kori régol , karanipoen bok régol .
gdem Reshi kang satoenggil ,moenḍi welingipoen . 75.
Djedjanggan pamoelang agami ing poera (ndjangkah madjeng ) :
74. Para tapa ingkang sami prapti ,maswèng ngarsa Katong , 27 woes tinampan mitoeroet tatané , ingkang dadi tjaranira ngriki ,
Goeroenira Kanva ingkang noeding , katoeré Sang Katong , noewoen mangga kamirengna toeré . ”
Sang Nata :
Ija, ija ingsoen oeningani , „ mara toerna Reshi ,perloené ingoetoes . "
Reshi kalih pisan moeloeng ( minggah tanganipoen ) :
76. „Asesanti djaja widjajanti ,memoedyardja Katong . "
Sang Nata :
„Nenggih Reshi bagja sapraptané . ”
Resi kalih pisan :
„Doeh kaboela pangandika Adji , pinoenḍi ing ati , sinoenggi ingemboen . "
Sang Nata :
77. „Hèh pra Reshi apa ingkang dadi , praptanirèng kraton , apa sira nemoe tan ardjané , apa ana ingkang ganggoe kardi , gjanira tetèki , pasinaon kawroeh . "
Para Reshi :
78. Doeh Sang Nata tanna kawis -kawis , kang ganggoe karjèngong , pasinaon kawroeh ing kasoetjèn , lamoen padoeka kang mangka dadi , pangajoman jekti , tan ana pakéwoeh .
79. Datan ana ing kang wani -wani , karja resah mring ngong , ija lamoen Nata kang mangka tampingé , oepamané manèh iki , kaprijé bisaning , peteng ndeḍet lamoen .
80. Maksih ana soroting Hjang Rawi ,nelahi mantjorong ,doeh Sang Nata poenika pamané , kotamaning galihira Adji . "
„ Jèn mangkono iki , dadi djeneng ingsoen .
81. Ora tanpa gawé ran Narpati , saiki soen takon , Sang Pandita Kanva ing samangké , apa ta ija pada basoeki , Sang pandita iki , kang asoeng pandjoeroeng .
82. Karahardjan mrih ajoening boemi , pra droehaka mawon, kablébéran ing sawab barkahé, éling ninggal pakarjan tan joekti , nadyan tan sakalir , akèh ingkang émoet ."
Para Reshi :
83. „ Doeh Sang Nata bab kabegdjan nenggih , mjang rahardjaning wong , apan sampoen panggawané déwé , kang sapisan soen dinoetèng mriki , ing ngabjantara Dji , inggih njoewoen weroeh .
84. Karahardjan padoeka Sang Adji , Sang Kanva pitakon ."
Sang Nata :
,,Lah ta mara kaprijé atoeré , Sang pandita Kanva toehoe loewih."
Çarngarava :
Atoerira nenggih , kalamoen Sang Praboe . "7
85. Rikalanja ambebeḍag randi , panggih lan poetrèngong , Çakuntâlâ Sri Nata ladjengé , ingsoen tjekak rerontjèné nenggih , padoeka kekalih , samja mawor temboeng .
86. Djandji -djinandjian pinèt rabi , Çakuntâlâ sagoh, kang mangkono ingsoen djoeroengaké , kanti bingah troesing lahir batin, Kanva najogjani , wit toewan misoewoer.
87. Kodjating rat kotamaning galih , ratoe goeng kinaot , joe tansah anggoeng memajoe pradjané, santya boedi marta linoewih , sinoehoen pra Reshi ,mandjoeroeng rahajoe .
88. Noewoen matoer Djeng Sri Narapati , nakingsoen kinaot , tan koetjiwa déné woes katawis , Çakuntâlâ menggahing boediné , ing warna neroesi , nggon boedi linoehoeng .
tan ng S mitai kotamaning, galih santya noeloes . 90.
89. Pramoelané nenggih datan keni , kalamoen tinoetoh , kang nitahké karja djodo kijé , déné samja aboedya ardjanti, ing rèh
Noewoen inggih soemangga Sang Adji , pasrah Sang Akaakon nak kawoela Çakuntâlâ mangké , ingkang lagja anganḍoet tong, nggarbini , soepajané sami , gèk noelia panggoeh .
91. Anekani wadjibing salaki -rabi mrih karongron , atoetroentoet loeloes salaminé , nggih makaten welingnja Sang Jogi , oeloen kinèn toer wrin , ngabjantarèng Praboe . "
Gautamî :
92. Koninganna toewan amba oegi , joen matoer Sang Katong , ning leresé dédé ing mangsané , petèk amba Sang Nata woes prijé teka doedoe . masti , badé moendoet oening ,
93. Ing mangsané sira atoer oening ,marang djeneng Katong , Datoer amba mangkana wiwité , Çakuntâlâ tan mawi ngentèni , pitoetoering Reshi , Kanva bapakipoen .
94. Woewoeh manèh padoeka Sang Adji , tan mawi tetakon , dateng para kadang -kadéané , santana twan tan ana sinoeng wrin , gjannja toewan sami , kekalih mong loeloet .
95. Pramilané kawoela tan wani , najogjani Katong , atanapi manatjad karsané . " (59 )
Çakuntâlâ :
Gèk kaprijé wangsoelané swami , swami ngong poeniki , soen kepéngin kroengoe . ".
Sang Nata :
96 . ,,Sakaṭahing atoerira iki , ing mangkja soen takon ,mangka dadi pamboeka apané . "
Çakuntâlâ ngoenandika :
„Pamboekaning kaanan tan betjik , 60) ngalamat bilai ( , apes awakingsoen . "
Çarngarava :
97. Kados poendi karsa padoeka Dji , kaja Sang Akatong , " tan kilapan kang djagat oebengé , kanang djagat mikir mring pawèstri , ingkang sampoen swami , nadyan boedinipoen .
98. Santa marta rahajoe linoewih , pan pinikir awon , woes ngenggoni ing lakoe donjané, kalamoen Sang Çakuntâlâ nenggih, manggon apepanti , pjambak noenggil doenoeng .
عم
99. Klawan para kadangira sami, langkoeng saé mawon , jèn dedoenoeng anoenggal swaminé , langkoeng bingah para sanak sami , nadyan samja oening, jèn kang swami moengkoer ."
17. PANGKOER .
Sang Nata :
1. Apa ta ija woes njata , lamoen ingsoen naté kramèstri iki ."
Çakuntâlâ :
„ Doeh -doeh géné atiningsoen, teka miris tab-taban ."
Çarngarava :
„Apa ija soengkawa mring wadjibipoen , djalaran sing getoenira , nglakoni patrap kang oewis ."
Sang Nata :
وو 2. Pitakon mangkono ika , sangkanira pan saka ngendi nenggih, toemraping gagasan ikoe."
Çarngarava :
,,Owahing kang pikiran , ingkang akèh adaté nenggih kawetoe, sing tijang kang woeroe dahat , déning kwasa kang linoewih ."
Sang Nata :
3. Ingsoen nemahi tinetah, panetahé ambangeti tan sipi."
Gautamî (dateng Cakuntâlâ ):
,,Çakuntâlâ soetaningsoen , tahana rikoehira , moeng sadéla ingsoen boekak ingkang toedoeng , ling-alingé moekanira, sira bakal angakeni ."
(Koedoeng kabikak ).
Sang Nata njawang dateng Çakuntâlâ , tjiptaning galih :
Ingsoen toemoengkoel anggagas , ngéling -éling apa pawèstri 4. „ iki , dedeg pangadeg linoehoeng ,karja gijoehing drija , leng -oelengan Swarna joe pan maksih woetoeh , pinarakaken maringwang , doemrodjog dadakan prapti . 5.
Apa taoe kadarbèngwang , apa ora ingsoen teka woes lali , oepamané djenengingsoen , ing mangkja lir bramara , wantji bangoen gagat éndjang maboer ngloeroe ,madoening kang kembang-kembang , noeli manggja kunḍa sari .
6. Koedoeping sekar pan petak memplak ndoengkap toewa maksih mengini , tan bisa ngisep kang santoen , tan bisa ninggal loenga ,mrih madoené oewis sepa -sepi soewoeng , nging maksih ing warna amemèngini . seger winoelat , "
Kagagasing ( galih ).
Tijang èstri djagi kori :
pamikiré prijé jèn ljaning 7. Nastiti temen Sang Nata , weroeh reroepan linoehoeng , kang teka karseng pjambak , djanmi , géné gampang iba ndjoer tinemoe koewoek , opak -apik temen Nata , gagasané tan ngoewisi . "
Çarngarava :
Sang Nata :
8. Doeh Sang Nata amba ngantya , wedalira dawoeh padoeka Sang Nata tansah toemoengkoel , Adji , ngènget ènget ing drija , teka kèndel baé Sang Nata tan moewoes . '
soen ènget -ènget pan maksih . „Hèh para Reshi weroeha ,
9. Datan kelingan temenan , jèn pawèstri ikoe kadarbèng mami , moelané baé kepripoen , olèhkoe mangsoelana , rèhning semang -semang ing panggalihingsoen , jèn ta ingsoen ngakenana , bapakné wetengan iki . "
Çakuntâlâ pangoedasmaraning galih :
10 . Toewan teka semang -semang , jèn mangkono toewan "" soemlang ing galih , inggih semang semang ngakoe , jèn woes daoep lan koela , ndi roepané kadadéané karepkoe , pangareparep kanjatan , njatané djeboel mbléndjani . ”
Çarngarava :
11. ,Boten makaten Sang Nata , napi inggih teka djeneng "" Narpati , karsa mirangaké Wikoe, ingkang asoeng ngapoera , nadyan soetanipoen woes padoeka poendoet , sinèrèd mrih sihsinihan, temahan makaten niki .
12. Dèwèké kang antoek barang, tjetjolongan saking padoeka Adji , dèwèké bandjoer sinenggoeh , déning kang awèh barang, lan inganggep kaja kang darbé satoehoe , ndoewèni hak marang barang , tjolongan lir kang nggaḍahi ."
13. Carngarava wis menenga , Çakuntâlâ sira déwé woes oening , atoer kita kabèh maoe , kang masti soen atoerna , terang ana ngabjantaranirèng Praboe, sira oega woes mijarsa , ngandikané Narapati ."
Çâradvata :
>> 14. Mangkja sira Çakuntâlâ , wangsoelana pangandikèng Narpati , kang gawé roemaosipoen , jwa nganti mindo karja ."
Çakuntâlâ (nisih ) temboengipoen :
Çaradvata jèn katresnanirèng Praboe, kang samana gengé mring wang, woes owah dipoen lalèni ."
15. Apa perloené dèn oetjap, dèn èngetké manèh Sri Narapati, tanpa gawé moendak koesoed , namoeng ndedawa wirang , ja wis bener ingsoen iki pantesipoen .
(Sora).
tan langka dèn welasana , sira toewan garwa mami .
(Doemadakan kèndel , kados ènget pangandikanipoen ingadjeng , boten badé ngèngetaken nanging mapali).
16. Oewis ora sida ngoetjap , moeng satitik baé rèhning samangkin , déné djedjodoaningsoen , tetéla sinélakan , ora pantes tjara mangkono kalamoen , kanggo matoer ing Sang Nata , kadjaba moeng kaja iki .
17. Hèh toewan sira terahnja , teḍakira Puru andana warih , toeroené Dwidjéndra loehoeng , rembes madoe pastika , datan apik teka sira apoes -apoes , ikoe doedoe patrapira , satrija jangjanging boemi .
ngappad and wirar LD
18. Nalika toewan mbebeḍag , rawoeh anèng pratapan amangdigihi , katemoe ring djenengingsoen , doeroeng doewé wewéka , botjah anèng pratapan padoeka ganggoe , botjah doeroeng dwé pikiran , sinagoehan kang pik apik .
19. ,, Sira apan soegih réka , dèk samana djoewet moeng noelja olih , lineganan karsanipoen , temboengé malat ing tyas ,kasagoehanira sa Maéndra goenoeng , tekané ngriki soen sira— doewa datan dèn tampani . "
20. „Hèh èstri oewis menenga , ikoe dosa toetoerira kadyèki , tanpa tjatjad apa ingkang sira gajoeh , ngregedi djeneng ingkang , resik pinastika noeloes , lan koesoed mring djenengé teḍak andika , atedjeneng mami . ”
21. Kaja ilining narmada , noedjoe bandjir ngelebi pinggir kali , katoet lemah toewin lempoeng , karja boeteking toja , ing narmada ingkang bening waoenipoen , woewoeh gawé roengkatira ,wit -witan ing pinggir kali . "
Sang Nata :
Çakuntâlâ :
22. ,, Jèn mangkono lamoen sira ,nganggep ingsoen darbèking lijan djanmi , ikoe njatané satoehoe , lamoen mangkana mangkja , soepé iki ingkang minangka pangleboer , ing semang -semanging Nata ,dènira angaken rabi . ”
Sang Nata :
Çakuntâlâ (ngemèk -emèki soepé ) :
23 . Sarana ikoe prajoga , kaja ngapa ingsoen pan arsa oening . '
„Elo géné soepéningsoen , tilaran Sang Naréndra , djeboel ilang lolos sing daridjiningsoen , ana baé kang pangkalan , begdjané awak ngong iki . "
Çakuntala ( katingal soesah kalihan njawang dateng Gautamî )
Gautamî :
24. 22 Çakuntâlâ anakingwang , soepénira masti dawah sing dridji , nalikané sira toetoeg ,anèng Çakrâvatâra ,amemoelé banjoe "" Çacîtîrtha ( 61 )moenggoeh ."
Serat Kâlidâsâ .
„ La saiki oewis njata, oedjaré wong akèh nenggih .
25. Adaté wong wadon kaprah, bisa gawé -gawé sabarang wegig .'
Çakuntâlâ :
„Saiki woes njata lamoen, takdiring badan koela , moeng doemoegi samanten poenika Praboe, santoen kang koela atoerna."
Sang Nata :
,,Ija soen mirengken noeli."
Çakuntâlâ :
,, Sang Nata napi kalépjan , tan roemaos noedjoe sawidji 26. ari , prapta anèng wisma santoen, taman Navamâlika , ngasta godong traté sira karja njiḍoek , toja ing kala samana , toewan napi tan ngèngeti ."
Sang Nata :
27. Mara atoermoe toetoegna , soen mirengné ingkang nganti وو وو patitis .'
Çakuntâlâ :
,,Kala samanten Sang Praboe , noeli ana kang prapta , ija وو ikoe komprèng nak mendjangan djaloe , ingkang ingsoen pendet anak , poen Dihâpanga kang nami .
28. Toewan toemoeli ngandika , kanți welas mring komprèng ingkang prapti ,makaten andika Praboe : ,,Tjikbèn ngombé saḍéla . " tandya toewan doek -endoeki komprèngipoen , lan toja kang pa doekasta ing oedjoengan traté nenggih .
29. Nanging komprèngé lenggana , datan arsa njeḍak padoeka awit , datan manoeh lan Sang Praboe , toja tandya soen tjandak , soen oeloengken komprèng ngandel mara goepoeh , noeli ngombé kanang tirta , toewan goemoedjeng sarja ngling :
30. "}Sadéngah ikoe woes njata , pada ngandel ing andelan - sesami , sami kamanoehanipoen ,koelinané sadina -dina awit sira sakaro dedoenoeng , pada oerip anèng wana , komprèng ija si nitèni . '
tina
31. Tjatoer ingkang ora njata , winoworan semoe akadoek manis , binoembonan madoe santoen , kawetoe sing wanodya , kanggo mbetjikaké kaloepoetanipoen , noetoepi alaning angga ,
arsa tinandoekken maring . 32. wegig . 33. manoengsa nganggo pangerti . 34. opèni . 35.
Oewong kang ambek welasan . "
Gautamî :
"Doeh Sang Nata ajwa nganti kadyèki , oeripé pawèstri ikoe , namoeng ginoelawentah , djinoedjoe ing piwoelang namoeg nèng ing pratapan doh karamjan , mring akal silib tan soedoeng ,
Gawé gawé datan bisa , toehoe tebih mring rèh pisadoekarti . "
„Éndang toewa wroehanamoe , géné akaling kenja , kang sa loegoe oega katon anèng mergoe ( 1) , loewih manèh toemrapira ,
Sang Nata :
Çakuntâlâ (bendoe ing galih ) :
Oraa loewih sembada , gjanira nandoekké sampékakarti , taakaling manoek ,engkoek sabangsanira ( lamoen ngendog kaja 2 ) , dilebokké anèng soesoeh , soesoehing gagak tinilar , anaké dipoen
Déning gagak nganti bisa ,maboer -maboer golèk pangan pribadi . "
Hèh sira kang datan aroes , pinoedji pinaargjan , "> sira nimbang kalawan manoet pikirmoe , tan nganggo tepa toelada , tanna manèh moeng sirèki .
36. Kang nimbang mangkono ika , kadjaba moeng sira wran namoer betjik , tetopèng mas djaba loehoeng , ing djro letek ka liwat , demen tjidra ndjlomprongaké karemanmoe, anglir soemoer tinoetoepan , kalingan soeket mawerdi ."
(Sang Nata : (tjiptaning galih) :
37. Jèn ndoeloe kanepsonira , kaja -kaja datan damelan jekti, ikoe gawé rangoe -rangoe , marang soemlanging manah , piandelkoe ring atoeré wanodyèkoe , bareng kapandoekan sabda , pangé. rang -érangsoen iki .
38. Lamoen ingsoen tan roemasa , djedjoḍoan lan èstri ikoe jekti , moeringé katon pandoeloe , mripaté angatirah , alisira kekalih marengoet tepoeng , wantering tyas ngangah -angah , lir moetoengna langkap jekti .
39. Brasta gandéwaning panah , hroe masekti agemé kang Déwa di Sang Hjang Kamadjaja poetoeng , , sempal toegel dadakan ,
Sora ( ) .
doeh -doeh sira déwa déwaning wong ajoe ,kasinggihan toetoerira , . nanging adaté kang oewis .
40. Kita anggoeng ngalembana , ring beboedènira Dushyanta Adji , nanging toemrap nalar ikoe , teka tan kawistara ,beboedèné kang ambek santa marta joe , datan kawroehan ring koela ."
Mregoe oetawi mergoe 1 beboeron sato . Zie Gericke's en Roorda's ( ) 1901 bldz . oegi ing Kawi Dasanama F. Winter bld . 16. Jav .Wdb .
486 ,
(2 ) Ing serat Kâlidâsâ oetawi Cakuntâlâ ingkang koela djawèkaken poenika kaseboet peksi koekoek , inggih poenika bangsaning peksi toekang , engkoek sasaminipoen , gambaripoen amriksanana Vivat's Geïllustreerde Encyclopedie deel I bldz . 4656 , ingkang kalebet bangsanipoen peksi engkoek (koekoek ) poenika warni -warni .
Çakuntâlâ :
„Ija prajoga kedyèki .
41. Jèn mengkono raganingwang ,moeng dèn pasrahaké diri pribadi , ingsoen kang woes ngandel èstoe , pratjaja mring teḍaknja , Puru ingkang kasoesrèng djagad linangkoeng , pramoelané doek samana , tan oewas soemlang ing ati .
42. Asrah djiwa raga koela ,marang sira djeboel ketanggor nistip , tjatoerané pait madoe , atiné mawa wisa . "
anoetoepi wadananipoen mawi pontjoting rasoekan . Çakuntala ( ipoen kalihan moewoen ) .
Çarngarava :
„Ija ikoe roepané oewong kalamoen , gemloewèh ing patrapira , temahan kesakit -sakit .
43. Pantjèn kena siningkiran (62 ) satitèkna sadoeroengira , saja lamoen toemrapipoen , sabarang kang gepokan , wiwit , praSoedjandjian koedoe ajwa ninggal remboeg , awit pawongmitran ika , bisa tjrah sangkaning betjik .
44. Kalamoen doeroeng waspada , mring tindaké lan wawasna "" tembé jwa nganti kedoewoeng . kang ati , '
Sang Nata :
„Hèh -hèh wong tapa sira , sira oega ngerobi panoetoeh ring daroenanira ,moeng ngandel pawèstri iki . soen , apa ta "
Çarngarava (soemengit ) :
45. „Padoeka pan woes mijarsa , atoerira kang pinatrapan iki , atoerira ingkang kantoen , ikoe pratandanira , jèn dèwèké awit tjaraning tjidra pitenah , loropan ambesiwiti . alit datan weroeh ,
46. Napi Çakuntâlâ ingkang , kadoenoengan kawroeh ingkang ja pinoedji , kawroeh kang pinoedji loehoeng , apa kadoenoengan , kawroeh tjidra nggorohi samining manoes , apa iki kang sajogja , dyanggo ngakoe -akoe mamrih .
47. Oleh ingkang kinarepan , dipoen goegoe déné tjatoeré wasis, pinter ngingar -inger temboeng , angikal basa tjidra . ”
Sang Nata :
,, Hèh -hèh sira wong tapa kang ambek sadoe , demen tjatoer kang sanjata ,moenggoeh ta oraa jekti .
48. Leh -olehaningsoen apa , déné⚫ ndadak nganggo ingsoen apoesi . "
Çarngarava :
"Inggih namoeng damel koesoed . "
Sang Nata :
Lah ,, ikoe ora tjara , toeroenira Puru demen golèk koesoed , ing koesoedira wong lija , ikoe tan pantes dèn nḍemi .
49. Tan pantes jèn ginoegoea . "
Çâradvata :
,Hèh-hèh Carngarava bok ija oewis , mbatjoetké padon tan 77 doenoeng , apa ta karjanira , ing samengko dinoeta déning Sang Wikoe , woes tekan rampoeng sadaja , ajo betjik oewis moelih ."
(Çâradvata ngladjengaken atoeripoen dateng Sang Nata).
50. Nata soemangga poenika, garwa toewan kang padoeka wengkoni , poenapa padoeka toendoeng , poenapa tinampénan, ing sakarsa padoeka koewasa langkoeng , tan ana ingkang memaḍa, ing sakarsanira dadi .
51. Oewis Gautamî disika ."
(Ladjeng sami ébah baḍé toemindak ).
Çakuntâlâ witjanten :
„ Elo prijé saka karepmoe iki , soen djeboel tininggal poengkoer, pinasrahken wran tjidra , soesah temen atikoe kaprijé ikoe , sesambatkoe marang sapa , teka mangkéné saiki .”
Gautamî (kèndel ngadeg):
52. Çarngaraya soetaningwang , Çakuntâlâ klara-lara noetoeti , sambatira melas -ajoen , soetèngsoen Çakuntalâ , gawé apa sira miloe ing garwamoe , ingkang woes njébratken sira, ja bener noeroeti bali ."
Çarngarava (méngo kalihan moering ) :
53. Heh wong wadon 'sira tjidra , atoeranmoe teka ora netesi , "" saiki apa sira joen, nggoegoe karep prijangga.
(Çakuntâlâ anḍaroḍog déning kagèt ing galih Çarngarava ngladjengaken witjantenipoen ) :
Çakuntâlâ lamoen ngandikané Praboe , bab sira ikoe sanjata , toemraping bapakirèki .
54. Sira kanggo gawé apa , wong kang moersal saka toeroening betjik , déné jèn atoermoe maoe , njata kalamoen sira , betjik-betjik patrapira ardja noeloes , sanadyan anèng wismanja , garwa nira nadyan oegi .
55. Ing kono toemindakira , tjara tjara kaboedakan dèn trepi , masți tahan sira ikoe ,manggon wismaning garwa ,wis karia ing kéné soen kabèh mantoek , ora arep nggawa sira ,moeng pada " Sandoem basoeki .
Sang Nata :
56. Hèh hèh ta wong tapa sira , nasaraké marang wong èstri soroting kanang sitangsoe , karja ing melèkira , iki , nétranira KuHoek muda (1 toemoelja woengoe , déné soroting baskara , gawé tangi ) ingkang sari .
57. Kembang Pankaja 63( goemrégah , ja mangkono oega ) wataking djanmi , ingkang aboedi rahajoe , gemang lamoen kanggonan , barang ingkang tan dadi ing darbèkipoen ,doewèking lijan tjinahak , agé -agé dèn tampani . "
Çarngarava :
58. Déné kalamoen padoeka , sampoen soepé kang padoeka وو linampahan doek roemoehoen , lampahi , krana toewan woes tresna , mring wanodya lija sing Çakuntâlèkoe , napi toewan saged sélak , sing pangaran -aran sisip .
59. Tan adil tindaking patrap . "
Sang Nata :
Hèh wong tapa soen takon mring sirèki , moenggoehing lelakon ikoe , timbangané kang njata , endi ingkang loewih abot timbangipoen , kaprijé samengkonira , kang bakal ingsoen lakoni .
60. Rèhning tyassoen semang semang , apa bingoeng salah ton kang wit déning , sandéjaning galihingsoen , gèk toeré iki kenja , ora bener anggorohi marang ingsoen , éwoeh temen rasaning tyas , apa soen balak baé wis .
61 . anampani èstrining wong Ара soen temahi dosa , ljan nenggih . "
Djedjanggan ingkang pinidji memoelang kawroeh agami padintenan wonten ing djro poera :
"Kawoela noewoen Sang Praboe , menggah ngaten kéwala . ”
= ( sekar toendjoeng ingkang megaripoen ing 1) Kumuda koemoeda ( ) = wantji daloe . Koemoeda zie Roorda en Dasanama sekar toendjoeng . Pan- = kaja sekar toendjoeng ingkang megaripoen ing wantji sijang .
Ija prijé moenggoeh kang dadi remboegmoe , pamrajoganira „ mring wang, hèh djanggan toetoerna gelis ."
Djedjanggan :
62. , Menggah wanodya poenika, salebeté dèrèng nglahirken "} baji , prajogané kadjengipoen, manggèn ing wisma amba , angentosi pambabaring poetranipoen, déné sababé pan kadya , kang badé soen toerken goesti.
63. Mitoeroet ing wetjanira , pra soedjana sardjana kang jèn poetranta toewan kakoeng , linoewih , badé djoemeneng Nata , goeng mbawani satlatahing rat pinoendjoel , ing tembé lamoen wanodya , soetaning Pandita iki .
64. Çakuntâlâ jèn sesoeta ,medal prija mawa tjihnaning wangsit , sinoeng tanda kadi kang woes , kawrat pametjanira , ikoe wadjib tinampanan klawan sredoe , noeli linebokken marang , ing kapoetrènira Adji .
65. Dé lamoen njoelajanana , kosok wangsoel klawan kang kawrat wangsit ,pasti Çakuntâlâ ladjoe ,dipoen wangsoelna marang , soedarmanja Sang Pandita Kanva ikoe , tan pantes ingakenana poetranira Narapati . "
Sang Nata :
66. Ija bener toetoerira , ingsoen manoet atoeré goeroe betjik . '
Djedjanggan goeroe ( ) :
59 „Djebèng wis miloea ingsoen , kapénakna nèng wisma . '
Çakuntâlâ :
"Boemi soetji wenganana sikilingsoen . "
Kalihan ( moewoen menjat saking panggénan , sarta ladjeng késah toemoet Sang Goeroe (djedjanggan ) kalihan para Reshi ,déné Sang Nata awit saking kenging pangoeman -oeman kodeng ing galih saha anggagas dateng lelampahanipoen Çakuntâlâ ) :
Sadjawining geber tooneel tijang ngoewoeh :
Elo ana kaélokan , 27 élok apa baja iki . "
Kang ang nana
67. Ikoe swara ana apa . "
"" Djedjanggan (goeroe kalihan goemoen ) :
17 Sang Apraboe wonten kélokan jekti . ”
Sang Nata :
„Apa kaélokanipoen . "
Djedjanggan :
„Sang Nata koninganna , nalikané para Reshi moeridipoen , Sang Kanva maha Pandita , arsa mangkat bali moelih .
68. Marang ing pratapanira ,Çakuntâlâ noelja sambat mlas -asih , astané nembah maṇḍoewoer . "
Sang Nata :
„Djanggan mara toetoegna . ' " "
Djedjanggan :
„Sasampoené ing senḍang panginoemipoen , katon ana sorot padang , nijoep medoen anelahi .
69. Aroepa kenja koemilat , ngiwataké Çakuntâlâ sing riki , pan sampoen binekta mamproeng . "
Sadaja ( sami kelahir goemoenipoen ).
Sang Nata :
„Djedjanggan kang minoelja , nalar iki apa woes ginawé rampoeng , apa perloené rinembag ,manèh gèk ngasoa noeli ".
Djedjanggan (ningali dateng Sang Nata ) :
70. Soen memoedji djaja -djaja , katekana sakarsanira Adji . ”
Ladjeng ( késah ) .
Sang Nata :
„Vetravati wroehanamoe , teka peteng tyasingwang , bawoer bingoeng èngetan manira kisroeh , toedoehna ing dalanira mring kamar patoeron mami . "
Abdi djagi kori :
71. „Mijos ngriki Sri Naréndra ".
Sang Nata :
Ingsoen datan kèlingan wektoe iki , jèn soetané Kanva Wikoe, ingkang ingsoen sébratna, lamoen taoe soen rabèni maoenipoen, lamoen ngrasakké tyasingwang , teka deg-degan kepati :
72. Mèh gawé ngandel maringwang , nanging ingsoen élingéling tan éling, tan kèlingan wiwitipoen , teka ana lelakjan, kang mangkéné iki anèhé linangkoeng , samangkja ingsoen sarèhna , tyas ingsoen tjikbèné wening .
(Sadaja ladjeng sami moendoer saking tooneel).
PAMBOEKANIPOEN LAMPAHAN INGKANG KAPING NEM .
Tamat lampahan ingkang kaping gangsal .
Toemrap pangagenging poelisi kita akalihan poenggawa poelisi kekalih anggèndèng tijang satoenggal ingkang kabanda tanganipoen wonten ing wingking .
18. DOERMA .
Poenggawa poelisi kekalih anggebagi tijang ingkang kabanda :
1. „ Doersila agé-agé sira ngakoea , kanḍaa dèn agelis , ngendi lèhmoe mbraḍat , ali-ali rinipta , ing asmanira Sang Adji , mara ngakoea , olèhmoe njolong ngendi ."
Tijang ingkang kadakwa :
2. Ngapoeranen sira toewan sakalihan , koela pan datan sisip , tan njolong kalpika, pandamelan doersila , koela tan naté nglampahi , tjolong mendeta , koela èstoe tan wani ."
Poenggawa poelisi ingkang satoenggal :
, 3. " Jèn mangkono apa sirantoek sih Nata, pinaringan liali djeboel maling nderawasi , ginalih jèn Brahmana , saka kliroenira , kagoengané Narpati . " wani mberaḍat ,
Tijang ingkang kadakwa :
12 4. Toewan moegi -moegi kapareng mirengna , atoer koela poeniki , koela tyang misaja , oelam tirta tan dosa , déné gjan koela pepanti , Çakrâvatâra . "
Poenggawa poelisi sakalihan :
Bangsat sira jwa moeni .
15. Ingsoen datan takon pagawéanira , oewis adja ngatjipris . "
Pangagenging poelisi :
„Sûraka wis nengna , emèk matoer kang tata , ajwa angling sinelanan . "
Poenggawa poelisi sakalihan :
Sandika toewan , hèh gelis sira moeni . "
Tijang ingkang kadakwa :
6. Anggèn koela ngingoni batih kawoela , inggih ngemoengken saking , gjan koela misaja ,oelam toja djinala ,oetawa kalawan pantjing , lan lja prantinja , karja koela tan maling . "
Pangagenging poelisi anggoejoe latah :
7. „Ikoe pagawéan kang njata oetama , lan pantes ingadjèni . " ( ¹ )
Tijang misaja oelam :
"1 Toewan jwa mangkana , ngandika ing sakarsa , nadyan saba anèng kali ,misaja mina , pakarjan koerang adji .
8. Nadyan ngaten kita tan kena ninggala , pagawéan wit tjilik , bektan sing toeroenan , bisané moeng mangkana ,panganggep koela woes betjik , ija, rasané boengah jèn antoek kardi .
dji 9. Nadyan mematèni kéwan ikoe sija , napi tyang kang sesa- , angoerbanken kéwan , ija tan tégan . apa "
( Tijang misaja oelam poenika , bilih ing Indoestan kalebet bangsanipoen tijang ingkang padamelanipoen asor pijambak .
Pangagenging poelisi :
„ Batjoetna atoerirèki , ingsoen joen priksa , poerwa madya mekasi ."
Tijang misaja oelam :
10. Satoenggaling dinten soen mbètèti oelam , badèr bang soen ris-iris , kagèt manah koela, sareng ing wetengira , kang badèr koela oemanggih , soepé poenika, mawi séla njoroti .”
11. Lami -lami sareng badé koela djoewal , ingkang sesoepé adi , koela tan nglegéwa , saweg koela tawakna , dadakan tjinepeng déning , toewan kalihnja , tjijèt datan andoegi .
dèn 12. Ing samangké koela soemangga kéwala , poenapa nggih poenika kang larah , larahé kang pedjahi , napi linoewaran , ali -ali ,wit koela angsal , jektosé datan maling . "
Pangagenging poelisi :
13 . kang kena kanggo „Hèh Jânuka iki sira kawroehana , dé amboené kaja , iwak ikoe sanjata , jèn doedoe djagal masţi , jamesți , oewong misaja , iwak kaja wong iki .
14. Pan amboené amis kaja iwak toja , tamèmper moela oegi , jèn dèwèké manggja , sesoepé Sri Naréndra , nèng djro weteng iwak kali , pan datan , langka tan kena dén srengeni .
15. Prajogané sira kantja majo paḍa ,menjang karaton aglis , nggawa wong poenika , linadèkké ngarséndra , lawan moendjoek saananing , atoerirèng wran , kang nemoe ali -ali . ”
Poenggawa poelisi :
16. „Nggih sandika ajo noeli gé mlakoewa , toekang mbobol kasang glis . "
Sadaja ( ladjeng sami loemampah ).
Temboenging pangageng poelisi :
„Hèh Sucaka sira , djaganen wran poenika , jwa kang betjik nganti lari , sira karonja , ingsoen kang atoer oening .
17. Kondjoekira ngabjantarèng Naranata , bab anggoningsoen sami ,manggihken kalpika , lamoen ingsoen woes tampa , dawoehira Narapati , soen wangsoel sigra , katemoe sira kalih . "
Poenggawa poelisi sakalihan :
18. Nggih soemangga toewan noeli loemebeta , tjoemaḍong dawoeh Adji . "
Pangageng ( poelisi ladjeng kesah loemebet ing kaḍaton ) .
Temboengipoen poenggawa poelisi ingkang sasampoenipoen satoenggal Sûcaka ( ) ngentosi sawatawis dangoe :
kjai loerah swé tenan , anèng kéné soen „Jânuka généa , dé teka doeroeng bali . entèni wis sawatara , "
19. „Hèh Sûcaka andadèkna kawroehira , adaté pra Narpati , moerih kapanggihnja , ora moeng sanalika , kanggo adat angon moerih pakolèh nenggih . wantji , iribanira , ”
Poenggawa poelisi sanèsipoen Jânuka ( ) :
Sûcaka :
20. „Hèh Jânuka gatel rasaning astèngwang ,weroeh bangsat poeniki ,
noedingi ḍateng djoeroe misaja oelam ) .
takpasek babar -pisan . koedoe takboengkema , ”
" Mawi ( mematèni . 21.
Djoeroe misaja oelam :
Doel toewan kedah ngèngeti , jwa nganti dadya , doerdjana
Jânuka sasampoenipoen ngingoek -ingoeki pangagengipoen ladjeng witjanten :
Oewong datanpa sabab den pedjahana . "
„Lah kaé wis kaèksi , loerah saka kana , kaé apa wis mara , moenḍi nwala dawoeh Adji , hèh wong misaja , leganing ati mami .
22. Adja takon dosa bangsat sira mangkja , pan woes masti ngemasi , batangira dadya , mangsaning manoek gagak , oetawa sirantoek moelih , weroeh rainja , bangsat anakmoe malih . "
Sadatengé pangageng poelisi :
23. Dawoeh -dalem wong iki gé loewarana , wit angsalé li , ali , temen tan andoesta ."
Sûcaka :
"" Inggih sandika loerah , nḍèrèk ing karsa Narpati , goeng para "" marta , witjaksana tyas wening.'
Jânuka :
24. ,,Sira wong woes bali saking kikisira , Jamaloka dèn aglis ,
(Kalihan ngoetjoeli bestanipoen tijang misaja oelam).
moelih dangkanira. '
Toekang oelam menḍak hoermat dateng pangageng poelisi temboengipoen :
"7Kawoela noewoen toewan, sandika soen kinen moelih , njoewoen gandjaran , soen manggihken li ali .”
Pangageng poelisi:
25. „ Dawoeh -dalem Sang Nata sira ginandjar , doewit iki akèhing , pada lan reganja , soepé kang sira panggja . '
Masrahaken ( jatra dateng djoeroe misaja oelam ).
Djoeroe misaja oelam sasampoening nampèni gandjaran kanţi manțoek toemoengkoel :
„Atoer sembah kawoela mring , Sang ambek marta ,Nata kang soen pepoendi ” .
Sûcaka :
77 26. Sajektiné pan ana kwadjibanira ,wong kang dèn kapé- naki , ingentasken saka , pangeroetan oekoeman , tandjir dèn badé toembaki , ladjeng ingangkat , tinoenggangken ing esti . ”
Jânuka :
27. Awit „ saka leganing galih Narendra , terang kang ali lamoen -ali , kèh reganja , paring ,gandjaran mangkono anggepira ,moelané Sang Nata katah ,wit kèh adjinirèki . ”
goen de angsa "" Sûcaka :
Pangageng poelisi :
28. Ingsoen doega karséndra tan mawi moelat , mring reganing liali kang akèh adjinja , moeng saka leganira , ing galih , Nata doepi wrin , dateng kalpika , ènget mring katresnan Dji . "
29. Awit ingsoen moelat ring wadana Nata , waoe lamoen . Sang Adji , mrebeng ingkang waspa , katon sadjroning tingal , ngatirah nganti soen adjrih , moelat Sang Nata , soen samoen toemoengkoel glis .
30. Mangka adatira Nata tan mangkana , dahat teteg Sang Adji , tan tjinging galihnja .
Nggih ,, makatena loerah , apan sampoen antoek kardi , katrimèng Nata ,manggihken ali -ali . "
Jânuka :
31. „Elo kantja beneré loerah katrima ,moeng marang satroe iki (64) bangsaning misaja , iwak banjoe poenika , ingsoen . , andjering kapati .
Kalihan ( ningali dateng toekang misaja oelam , ladak oelatipoen ) .
Toekang oelam witjanten alon :
„Toewan soemangga , gandjaran dipoen palih .
32. Kang sapalih doemoenoeng dateng kawoela , sapalihira . swawi , soen atoerken toewan ,minangka teboesannja , anggènnja . toewan nggénḍoli ,mring gesang koela . "
Jânuka :
77 Pantes mengkono koewi . "
Pangageng poelisi :
33. Sira djoeroe mamèt iwak sanjatanja , rasèng tyasingsoen mangkin , serdjoe pawong mitran , lan sira arsa tepang , ning koedoe sinoeng tetali ,mrih raketira , pawong mitra jwa lali .
34. Saranané ditjapi pamoedji ardja , langgenga ing salami , nganggo minoem samja , ana ing waroeng kana , papaning adol "" bèn -ombin , ajo marana . '
Poenggawa matoer sareng :
Mangga soen nggih slak salit .”
Sadaja sareng késah .
Tamat pamboekaning lampahan ingkang kaping nem .
LAMPAHAN INGKANG KAPING NEM .
Sang apsara Sânumatî ngatingali nitih rata ambara (karéta ing gegana ).
19. DANDANGGOELA .
Sânumati .
1. Lir bramara maboer nesep sari , wit samangkja toeme kèng boeboehan , loewar djaga nèng senḍangé , sendang padoesanipoen , pra apsara mangkja woes wantji , ing wantjinira siram , botjah wadon ikoe, samangkja ingsoen pan arsa , ngawasaké solahira Sri Boepati , anèng sadjroning poera.
2. Awit saka gajoetan ngong maring, Sang Manakâ ( ¹) dahat ingsoen welas, mring Çakuntâlâ soetané , apa manèh roemoehoen , ingsoen apan woes dèn pasrahi, doemateng Sang Manakâ , pasrah anakipoen , ija ikoe Çakuntâlâ .
(Kalihan ningali ngiwa nengen oetawi dateng poendi -poendi ).
Hé é apa sababé déné djro poeri , teka mamring kéwala .
3. Tan katingal lamoen joen mrantèni , karaméan déné woes toemeka , mangsa sedeng ing panasé , wektoenirèng kaḍatoen , ana gawé kraméan ngenting , ingsoen darbé koewasa , mesoe tjipta lali ladjoe , weroeh kabèh ananira, éwadéné ingsoen koedoe datan
mring adjining mitrèngwang . 4. kwasa ngilang Ingsoen nganggo koedoeng rimong sekti , arsa ingsoen tjeḍakané , pra wadon taman tan katon manoengsa , pasți pada tan bisa ,weroeh santoen , soen roengokné rerasanèki , ingsoen pangawak apsara , marang ingsoen , raga aloes bisa mandjing adjoer -adjir ,mangsa pada weroeha . "
emil . حلي do Serat Kâlidâsâ .
Ladjeng ( nglajang toemeḍak , sarta kendel ngadeg , toemoenten wonten wanodya dateng ing tamansari njawang dateng koedoeping ladjeng wonten ingkang dateng malih satoenggal sekar mango , wonten ing wingkingipoen ) .
Manakâ poenika iboenipoen Çakuntâlâ . ( ¹ )
Wanodya ingkang satoenggal witjanten :
5. „Doeh koedoeping mango ingkang sari , tjaroeb warna idjo koening abang , dadi pasemon mangsané , seḍeng ing panasipoen , ingsoen njawang karenan ati , ingsoen mahargja sira , sira doetanipoen , pan tekané mangsa panas . "
Èstri satoenggalipoen :
„Parabhritikâ sira ngoetjap pribadi , ikoe apa moelanja . ”
Parabhritikâ :
Madhukarikâ ingsoen toetoeri , 6. "} karenaning tyas Parabhritikâ , jèn ndoeloe mango sekaré , béraging tyas datan woes . "
Madhukarikâ oegi seneng manahipoen , sarta énggal moeroegi :
„Apa ija woes praptèng ngriki , sasi mangsa seḍengan , apan panasipoen . "
Madhukarikâ ( 65) samangkja , toemrap sira sampoen mangsaning kekawin , ngidoeng kang malat drija .
Parabhritikâ :
7. Tetemboengan ingkang memalat sih , sih -sinihan ing manah karonja . "
Madhukarikâ :
Mitra toeloengana agé , tjekelana wakingsoen , tak -adjindjit metik kembang mango poenika ,karja sadjènipoen ,memoelé koedoeping , minangkané pangadji -adji soen iki Sang Kamadéwa , , katekana ing sedya . "
Madhukarikâ :
8. Ingsoen tan soesah ngatag ping kalih , oewis masți sira lakonana , wit ingsoen lan sira kijé , pamitrané pan sampoen , njawa sidji badan kekalih ,poenika ésṭanira ,oerip klawan lampoes , rinasakken wong karonja .
(Léndéan mitranipoen kalihan metik koedoeping sekar).
Hèh koedoeping sekar mango ngrespatèni , karja sengseming tingal .
9. Nadyan doeroeng megar koedoep iki, moeng watara doeroeng babar -pisan , wondéné teka amboené, pan woes nrabas oemetoe .
(Mawi njatokaken tangan kekalih dados satoenggal ).
Hèh koedoeping mango kang sari . sira arsa soen anggja, sesadji Déwa goeng , Sang Hjang Kama kang woes ngasta , ganḍéwa di lan ngambil kanang djemparing, lima ingambil djoega .
10. Ingkang ampoeh déwé kang den pilih , saking djempaingira lelima (66 ), ingembat langkapé agé, kang mangka lésanipoen , milih para èstri kang maksih , pan nénéman sadaja ."
(Koedoeping sekar kaboetjal ).
Abdi pinitados énggal andatengi kalihan nepsoe, temboengipoen :
,,Sira èstri pengoeng , adja ngoendoeh kembang sira , pa sababé dé sira wani mețiki , koedoeping mango ika .
11. Mangka karaméan taoen iki , kang minangka pengetaning mangsa , sedeng iki dèn batalké, saka karsaning Praboe , ingawis an tan kena mawi , pahargjan karaméan , lir kang sampoen -sampoen."
Èstri kekalih (adjrih ) :
,, Njoewoen pangapoenten toewan, soen wran kadwi saéstoe samja datan wrin , jèn kaawisan Nata ."
Abdi pinitados :
,,Apa ija sira toehoe tan wrin , déné wit witan kang samja 12. sekar, ing mangsa sedengé kijé , tanapi manoek manoek , ingkang Pra pada noesoeh anèng wit, oewis pada ngéstokna, awisaning kembang mango ikoe datan darbé boe , mara ta tontonen ika , nadyan woes metoe lawas . sari ( 1 ) , epsot pes linarangan . 17.
13. Apa manèh koedoeping kang sari , Kuruvaka sanadyan wis medal , dangoe koentjoep nèng oewité , tan bisa dadi santoen , gsemidatan megar lestari kintjip , apa manèh koekila , nadyan mangsanipoen , beḍiding apan woes kliwat ,manoek ikoe datan ana ngotjèh sami , apa manèh Hjang Smara .
14. Pangirèngsoen oega lingsem noeli ,kang warastra sinimpen ingkang woes lolos sapalèh , saka ing waḍahipoen ,datan kéwala , sida karja djemparing . "
Temboeng sari satoenggal poenika ateges stuifmeel =kawoedjoedan ( 1 ) ingkang doemoenoeng ing salebeting sekar ,déné sawarni glepoeng mawoer , sanèsipoen ateges sekar .
Pawèstri kalih pisan :
22 Toewan soen sakalihan , tanpa rangoe -rangoe , angandel ring kwasa Nata , kang linoewih soen pratjaja lahir batin , pinoendi ing moestaka . "
Parabhritikâ :
15 . ,,Koningana toewan soen atoer wrin , woes watara dina soen dinoeta , déning ipé dalem Katong , nenggih Sang Mitravasu ngadep ngabjantara Sang Adji , 67 ( ) sarta ingsoen pinatah adjedjeneng moenggoeh , pan wonten ing pasanggrahan milanira kita. liranjar nḍatengi tan kroengoe sadoeroengnja .
16. Ana nalar ing sadjroning poeri . "
" Toewan moegi parengna , soen kepéngin kroengoe , poenapa sababé teka , karaméan ing mangsa sedeng poeniki , pan mawi
Abdi pinitados :
"Jèn mangkono ija soen ngapoera , anggeré jwa manèh -manèh , anèng tamansari poeniki . wani mețiki santoen , "
Tan kapareng dèn wonteni nenggih ,samonèkoe jèn tan na éwoehnja , toemrap kita pawèstriné . "
Pawèstri sakalihan :
Sânumatî :
»Sababira woes tamtoe , magepokan nalar kang jekti , awit jen tan mangkana , èstoe datan woeroeng ,karana limrahing katah , tijang ngriki sami karem -karem maring , bodjana andrawina . "
Abdi pinitados :
"" 18. Kena baé ingsoen anoetoeri , wit sababé angger wong woes wikan , pa tan kroengoe sira djebèng , tjarita soetèng wikoe , Çakuntâlâ namané nenggih , kang sinébratken Nata."
Pawèstri kalih pisan :
,, Nenggih sampoen kroengoe , saking ipé-dalem Nata , poerwa madya woesana tekaning panggih, sesoepénira Nata ."
Abdi pinitados :
19. Jèn mangkono moeng kari sațiṭik , ingkang perloe soen kanḍakken sira, ija ikoe nalikané , sesoepé Nata wangsoel , Nata priksa kang ali-ali , sanalika kèngetan, koḍengirèng kalboe, ilang wangsoel lir maoenja , bali padang trawangan galihira Dji, tan ana kang oemawa .
20. Tandya ngandika Sri Narapati : Ja wis bener dèk kala samana , ingsoen daoep lan soetané , Kanva Sang maha Wikoe , Çakuntâlâ aranirèki , daoepingsoen siḍeman, wekasané ingsoen , sébratken tan ingsoen tampa, wit galihsoen salah ton peteng kepati, sagloegoet tan kèlingan.
21. Soen éling -éling meksa tan éling, tan kelingan pampet galihingwang , ndadak iki bolong manèh , woes éling manèh ingsoen , doepi weroeh sesoepé iki , ja iki soepéningwang , woes datan kaliroe, samana pan ingsoen tinggal , soen anggokken Çakuntâlâ garwa mami , mangka tanda katresnan ."
22. Wit samana toemoelja Sang Adji , galihira gegetoen kaliwat , samengko karsa Pamasé wit saking bingahipoen , lan midoewoengira ing galih, lagi tan karsa tampa, ing pisowanipoen , kabèh pra kawoelanira, tanpa saré Sri Nata ing rina wengi , djempalikan kéwala.
23. Lamoen mapan ing papreman Adji , déné lamoen Sang Nata pepanggjan , lan pra poetri ing kapoetrèn , kang dadi adatipoen , mrih jwa ninggal kang tatakrami , Sang Nata sanityasa , kaliroe kelamoen , amastani namanira, ing sawidji -widjining poetri djro poeri , jèn ènget nggegleg wirang ."
Sânumatî :
24. „Ingsoen bingah kalamoen Sang Adji , sampoen enget kados ing waoenja ."
angger arsa rawoeh ingriki ,moeng ngagem gem -ageman . 26. lagi soesah Sang Sri Narapati ,meksa bagoes ing warna . 27.
Abdi pinitados :
„Pramoela ija samangké , saka sekeling kalboe , goeng prihatin poetek ing galih , sakèhing karaméan , bodjana meminoem , ikoe kabèh linarangan , wadjibira kawoela béla prihatin , nglaboehi Sri Naréndra . "
Pawèstri kalih pisan :
25. Nggih makaten poenika prajogi . "
Soewara sawingkinging geber :
„Soemangga sampoen toewan soemanga . "
Abdi pinitados mirengaken :
gé Lo Sang Nata tindak mréné , sira pada wangsoel , noetoegna pakarjanèki .
” Pawèstri sakalihan :
inggih sandika . Noewoen ,, "
Késah ( ).
„Hèh kantja sirèkoe , gelis paḍa samektaa , Sri Naréndra pan
Agem -ageman tanda prihatin , Vidushaka lan kang djaga ija gé . lawang , kinèn samekta "
Abdi pinitados (njawang dateng Sang Nata ) pangoedasmaraning manah :
Hèh tjitranira Praboe , ing sabarang ija mantesi , noedjoe bingah lan soesah , pada baé patoet ,bagoes adedeg sembada ,nadyan
Datan ngagem pasrèn pratanda Dji , namoeng angagem binggel satoenggal , toemrap ing asta keringé , ijameksa pan patoet , bagoesira malah mbangeti , laținja Sri Narendra ,katon poetjet atjoem , saka ing pangesahira , tingalira angatirah awit déning , sekel koerang anéndra .
28. Éwadéné datan katon bilih , Sri Naréndra soeda sliranira , dadi kera lan aloemé ,maksih sami roemoehoen ,moeng ngalentrih malah respati , bagoesé leng oelengan , nétyanja soemoenoe , lir sesotya nawa -retna , datan ilang soroté sinarawèdi ,malah saja koemilat . "
Sânumatî (moelat dateng Sang Nata):
29. „ Ja wis bener baé jèn kadyèki , Çakuntâlâ dahat priha tinnja , oneng marang Sang Pamasé , sanadyan tan dèn akoe , Çakuntâlâ tan kégoeh wani , nglawani ing pandoewanira Sang Apraboe, wong ja bagoesé mangkana , Sri Naréndra wong agoeng jangjanging boemi , tan kliroe Çakuntâlâ ."
Sang Nata ( tindakipoen alon èsmoe anggagas ) :
30. Roedahing tyas pan manawoeng kingkin , kadi néndra tyasingsoen poenika, ginoegah goegah woes déné , tan arsa woengoe -woengoe , saka néndra ginoegah déning, katresnané sanjata , kang rawoeh memoengoe , tingalira lir mendjangan (¹ ), ah-ah iki saiki apan woes tangi , temah rasaning drija .
31. Goeng gegetoen midoewoeng ing galih . "
Sânumatî :
Mangkonoega rasaning tyasira , kang nandang sangsara kijé , "} ija ja rak pada karo Sang Adji . " Çakuntâlèkoe ,
Vidushaka (nisih ) :
Sang Nata pan kataman , gerah malih Praboe , "} gerah Çakuntâlâ Nata , soen tan weroeh moenggoeh tambané grah iki , kang " priksa moeng Sang Nata .
Abdi pinitados (njelaki Sang Nata ) :
32. „Soen sesanti djaja widjajanti , kondjoekira Djeng Sri Nara Nata , Narendra agoeng kinaot , koninganna Sang Praboe , patamanan pan woes miranti , sampoen amba pariksa , Narendra ing poendi kang kinarsanan , dibja noeng , kantoen milih poendi kang dadya karsa Dji , ingagem panisisan .'
Sang Nata :
33. Vitravati andawoehna maring ,Aryapiçuna Rekjanapatya , 17 terang dawoehingsoen mangké , ingsoen tan bisa loenggoeh , angadili kang awit saking , woes soewé melèk ingwang , woewoeh dawoehingsoen , prakaraning pra kawoela , ingkang oewoes kapriksa dipoen toelisi , noeli kondjoek maringwang . "
ara : Èstri djagi kori :
34. „Noewoen sandika Sri Narapati . "
Ladjeng ( késah ).
(1 ) Met haar gazellenoogen .
Sang Nata :
Vitayana sira noetoegena , pagawéanira mangké . "9 "
Abdi pinitados :
„Kawoela noewoen Praboe , nggih sandika amba lampahi . ”
Ladjeng ( kesah ).
Vidushaka :
„Padoeka ing samangkja , sampoen loewar èstoe , saking kasoesahan toewan , sapoenika prajogi njenengken galih , wonten papan poenika .
35. Papan sakétja djro tamansari , tan kasrepen sakétja ing angga , tan kepanasen woes déné ,meméngin manggèn ngrikoe . "
Sang Nata :
Vidushaka soemitra mami , paribasané ana , sapa wiwit njandoeng , kasoesahan ikoe njata , lamoen arep katekan soesah ngloewihi , bebasan ikoe njata .
36. Sabab mentas baé loewar saking , ing pepeteng dinohké kèlingan daoep ingsoen lan soetané , Kanva Sang maha Wikoe , djeboel mangkja wimboeh prihatin , sinawat koedoepira ,kembang déning Sang Hjang Kamadéwa , mango ingsoen , lir warastra ingembat nèng langkap sekti , kinarja manah ringwang . "
Vidushaka :
37 . ,,Mangké toewan gegerahé branti , soen sirnakné lan teken poenika .'
Ngagaraken ( tekenipoen badé kanggé anggepjok koedoeping sekar mango ).
Sang Nata angoedjiwat :
„Vidushaka moeng saméné , ingsoen apan woes weroeh , tékadira Brahmana loewih , ngendi nggonkoe hèh mitra toetoerana , loenggoeh , ngapénakaké salira , ambéragké tyas kang nandang agoeng branti , karo njawang toewoehan . "
38. Idjo - idjo kapénak ingèksi , karja nggagas mrih katon ngaléla , warnanira kaloeloeté , ingkang agawé gandroeng , gandroeng mangoe oneng maskwari ."
Vidushaka :
„ Koninganna Sang Nata, waoe toewan sampoen , dawoeh marang Caturika , lamoen toewan arsa ngénggar énggar galih , rawoeh mring taman sekar.
39. Sari -sari , rinéka wisma sri , Madhavi taman asri winoelat , karja sengsem ing galihé, padoeka waoe dawoeh , Caturika nga toerna gelis , gambar pepetanira , Cakuntâlâ loehoeng , ijasan padoeka Nata, gambar toelis damelan Nata pribadi , pepetan toehoe éndah ."
Sang Nata :
40. Papan kaja mangkonékoe jekti , makolèhi kanggo paninisan , ambéragaké pikiré , pikir kang lagi bingoeng , mara ajo toedoehna noeli , dalané menjang taman . "
Vidushaka :
„Ngriki -ngriki Praboe ,medal ngriki marginira ,
andoemoegèkaken lampah , Sânumati ngetoetaken ). Sakalihan (
kang Madhavi taman sri sinoengan nenggih , bangkoe marmer sarwéndah .
41. Pinatik ing sesotya di -adi , taman Madhavi awisma sekar , soen sawang masti renané , kinarja ngénggar kalboe ,wis katara katon ing warni , lega wangoenanira , padang mangka édoem , ladjeng lenggah toewan njakétjakken soemangga mlebet kéwala , diri , jwa mawi soeba sita . "
Sakalihan ( ladjeng loemebet lenggah ).
Sânumatî :
42. Ingsoen arsa ngadeg sandinging wit ,kang marambat kana وو karo njawang , gambaré mitrèngong kijé , toemoeli arsa oetoer , mring mitrakoe Çakuntâlâ di bab renaning galihnja , , renggih garwanipoen , déné kapareng manitra , gambarira Çakuntali èstri loewih éndah ing warna . loewih , "
(Toemoenten késah njarijosi ).
Sang Nata:
43. Hèh soemitra ingsoen ing saiki ,woes kèngetan sakèhing 17 lelakjan , kang toemrap Kanva soetané , Çakuntâlâ witipoen , magepokan lan djeneng mami ,malah samana ija , ingsoen woes . déné kalanja soen doewa , atoetoer , pangakoené Çakuntâlâ soen sélaki , sira teka tan ana .
44. Malah sadoeroengé sira oegi , djenengé baé sira tan natya , nggoenemké lan ingsoen bijèn , apa sakabèhipoen , sira oega kaja soen lali , peteng kodeng ing drija , lir tyasingsoen ikoe . "
Vidushaka :
„Sajektiné ingsoen wikan , maksih ènget tyas amba datanpa lali , nging samana lingnja twan .
45. Ngandikadalem samana nenggih , djaréné moeng kinarja goedjengan , malah tan pantes dinalèh , rèhning tyasingsoen tjoebloek , boedeng ndendeng pangandika Dji , ingsoen anggep temenan , jèn goedjengan ikoe ,nanging koningana Nata ,djantranira . pepesten ikoe linoewih , lwih kaèlokanira . ”
Sânumatî :
46. „ Jamangkono ikoe datan sisip . "
Sang Nata (sasampoening anggagas dangoe ) :
"" „Hèh Soemitra toeloengana ingwang .'
Elo apa ikoe anggèr , jèkoe tan pantes moenggoeh , toemrapira padoeka Adji , wong kang santosa ing tyas , dadag jèn tinempoeh , marang kasoesahan datan , mèngèng wedi nglakoni
nalar kang oewis ,malah saja kasasar . 47.
Vidushaka :
Oepamané arga ikoe goesti , sanadyan katempoeha prahara , meksa tan obah anggané ."
22 Soemitra lamoen ingsoen , anggalih mring lelakonèki , katres naningsoen ingkang, tanpa loepoet sampoen , nemahi ing kasoesahan , nalaringsoen bandjoer boebrah potar patir , éling doek arsa loenga .
48. Sinébratken tandyarsa loemaris , loenga saka ingabjantarèngwang , arsa miloe kang ngeterké , pra Reshi moeridipoen , bapakira ngoewoeh toemoeli , Çakuntâlâ karia , adja miloe wangsoel , seroe ing pangoewoehira tansah kinèn kari Çakuntâlâ nangis, memelas temen sira.
49. Tandya tjingak Çakuntâlâ maksi . marang ingsoen rasaning tyas ingwang, lir kenèng panah mandiné, tatoening galihingsoen , rasanira lara ngranoehi ."
Sânumatî :
Lah saiki woes krasa, midoe woeng gegetoen , marang tindaktandoekira, ingkang oewis kapandoekaken mring rabi , saiki tyas soen boengah ."
Vidushaka :
50. ""Koninganna doeh Sri Narapati , pangirèngsoen Çakuntâlâ ika, apan woes dèn inggataké, déning bangsaning aloes, kang ngenggèni antariksa di."
Sang Nata :
Lamoen tan mangkonoa, sapa ingkang wantoen, kadjaba dèwining pjambak, Sang apsara kang ngajomi garwa mami , ikoe pan datan ana .
51. Vidushaka ingsoen mjarsa warti , jèn Manaka ikoe iboenira, Çakuntâlâ kang ing mangké , ilang doeroeng katemoe (68) , nging soemitra ingsoen andoegi , malah panggraitèngwang , Cakuntâlâ ikoe , inginggatken mitranira , Sang Manaka lan ingoempetaken rempit , hèh ngendi papanira . "
Sânumatî :
ija bab 52. Ingkang langkoeng pantes dèn goemoeni , ikoe boebrahé nalar , tinimbang kaélingané . "
Vidushaka :
„Lamoen mangkono èstoe , lami -lami Sang Nata oegi , saged manggih garwanja , akepanggih gapjoek . "
Sang Nata :
„Kaprijé bisané panggja . "
Vidushaka :
"Nggih makaten awit bapakné lan wibi , tan téga marang " soeta . '
rasar
53. Tan wentala kalamoen mijarsi , soetanira oemanggih bebaja , 99 tan tahan weroeh warnané . '
Sang Nata :
„Vidushaka mitrèngsoen , apa ikoe impèn sajekti , pa goroh ing pa pleng -plenganingsoen , apa ikoe gandjarannja , paningal , pangkit 69) gawèngsoen kabetjikan moeng . sațiṭik ( , dèwèké woes kaliwat .
54. Woes kaliwat datan bali malih , pramoelané pangarsaarsengwang , dadakan moeng ilang baé , katjemploeng djoerang siroeng , woes tan kena dipoen toetoeti , ikoe oepamanira pangarsa -arsèngsoen , kang dakik dakik sanjata , tan katoeroetan wis mèh oleh malah nis . "
Vidushaka :
„Doeh Nata tan mengkana .
Sang Nata :
55. Napi sesoepé malah tan dadi ,pratandané jèn bisa dadakan , angsal kang kinarsakaké , kang masți perloe rawoeh . "
„Ah beneré li -ali iki , ingkang koedoe tinetah , djenèh nganggo mroetjoet , lolos saka ing ratjikan , tibèng papan kang tan kena đèn tjeḍaki , hèh ali ali sira .
56. Tan katrima pakarjanmoe stițik , olèhmoe gawé ing kabetjikan , moeng sațițik katrimané , moeng kaja djenengingsoen , gawé betjik ginandjar stitik , tandané ija ana , ing temahanipoen , sira lolos sing ratjikan , amoetjoek ri respati nawoeng memanis , tilas panggonanira . "
Sânumatî :
57. 27Lamoen sesoepé ikoe woes mandjing , ing dridjiné wong lija sangsaja , katah katah panetahé .”
Vidushaka :
„ Kadi -paran liripoen , déné toewan ingadjeng mawi , nganggèk . aken kalpika , mring wanodya waoe, apa moenggoeh kang sinedya ."
Sang Nata :
,Vidushaka roengokna toetoerkoe iki , dèk bijèn kalanira . وو
58. Ingsoen arsa bali mring nagari , katresnankoe tetanja maringwang, kirang sapinten laminé , garwèngsoen anggènipoen , badé saged netepi djangdji ."
Vidushaka :
,,Kadospoendi ladjengnja ."
Sang Nata :
Saksana soen poendoet , sesoepésoen kang rinipta , asmaningsoen saka ing daridji mami, soen anggokken ratjikan .
59. Ratjikané katresnèngsoen nenggih , ingsoen tandya mangsoeli ngandika , doeh koesoema sira anggèr , pepoedjankoe wong ajoe , jwa prihatin sira wong nḍanding , poen kakang nora lawas, noeli akon meṭoek , étoengen tjatjahing sastra , kang rinipta ana ing soepé poeniki, sadinané njatoenggal .
60. Jen woes antoek wekasaning toelis , pangétoengira toemoeli ana , kongkonangingsoen maréné , ambojong mring sirèkoe, kondoer marang wismèngsoen nenggih , nanging hèh Vidushaka, banget téganingsoen , kasagoehan soen tan njata, datan ingsoen leksanani awit saking boebrahing nalaringwang .'
Sânumatî :
"" 61. Wangenané betjik gjannja masti , éwadéné pepastèné awak , kalèkoe tan nganggo nulèh , marang wangenanipoen , tandya mberot manjerang wani , tan tolih ing Naréndra , pepasten Hjang Agoeng ."
Vidushaka :
„Doeh kadi -paran Sang Nata, déné soepé kalebèng weteng
badèr brit, pinanggih tyang misaja . 62. E
Oelam toja nalika mbètèti . "
Sang Nata :
mangkéné ing nalikané , Vidushaka moela -boekanira , Çakuntâlâ mitramoe , amemoelé Cacitirtha di , kang soepé lolos saka , )sanalika ing daridjinipoen ,ketjemploeng katoet ilinja ,kali Gangga ( ¹ tanpa lari , tinemoe djroning iwak . "
Vidushaka :
63. Kanda ikoe kena dèn oegemi 27 . "
Sânumatî :
„Pramoelané Sri Narendra ingkang , geting marang sabarangé , rangoe -rangoe ngaken garwa Dji , doemateng tindak tan adil ikoe , ngentèni pratjihnanira , teka nganggo koedoe , Çakuntâlâ , oenggjanira koloer ngaken garwa Adji , kaprijé artinira . ”
Sang Nata :
ali paoekoeman ing sapantesira . " 64. 17Ali arsa soen patrapi ,
Vidushaka (pangoedasmaraning manah ) :
sanès sing karsanipoen ,bibrahing „Sang Nata woes badé gèsèh , tyasira Sang Adji . "
Sang Nata :
désira ninggal ratjikan , Hèh kalpika soen tanja ,apa sababipoen , mjang astané Çakuntâlâ kang wor manis ,milih manggon nèng toja .
Ganga = = (¹ Ganges Djawi Gangga oetawi Siloegangga ) . = Sanskrit , namaning lepèn ageng ing Indoestan tempoeranipoen lèpèn Dsjahnawi Djahnawa ) ingkang ing kinanipoen kaanggep déning bangsa Eropah Djawi ( , mangka pokokipoen lepèn Ganges .
65. Lah wis ora sida soen patrapi , sira barang ingkang tanpa njawa, tan weroeh awon lan saé, moeng baé awakingsoen , teka mawi anjenjampahi, doemateng Çakuntâlâ , garwèngsoen wong ajoe , ngapoeranen nggih bendara , ingkang abdi kaloepoetan teka wani , nampik sira bendara .
66. Doeh-doeh Déwa Djawata linoewih , tingalana ing solah manira , déné mangkéné rasané , lara brangta kajoengjoen , sèwoe lara pan dadi sidji , tanna kang nimbangana, jèn ingsoen tan panggoeh , kalawan sira doeh njawa , gé bandjoeten pisan awak ngong poeniki , moenḍak ndedawa rimang.
67. Çakuntâlâ goestikoe wong nḍanding, bok tolihen poen kakang saḍéla , dasihta tanpa slirané, moeng ngadjab gé katemce , lawan sira wong ajoe koening, poen kakang anggoeng rimang , tambanana maskoe , bok ja inggih he -eh ija, ja bendara nggih 93 goesti sawaten aglis, lan liringing kang nétra.'
Vidushaka (pangoedasmaraning manah ) :
68. „ Jèn mengkono apa ingsoen iki , bakal roesak déning ngelih koela."
Sang Nata :
Jaji kang soen sébrataké , tanpa loepoet sirèkoe , welasana poen „ dasih agring, manggoeng tampa sijasat, déning goeng gegetoen , toewènana dasihira, nggih bendara jaji mas wong merak ati , moeng sira kang katjipta .
21. SINOM .
Caturikâ énggal -énggal madjeng kalihan njepengi gambar temboengipoen :
1. 27Wong anom gambaré pélag , poenika petaning goesti , goesti koela Çakuntâlâ , soemangga dipoen priksani ."
(Kalihan namataken gambar ).
Vidushaka :
ija Hèh moela awig , betjik temenan tan nggoenggoeng ,nitik "} ing pangadegnja , gjannja nggambar tan toehoe lamoen merak -ati ,
njimpang lan ananira . 2. Nétrèngsoen lamoen toemingal , njawang pepetan poeniki , ing panggénan ingkang andap , djoerang pèrèng ledok trebis , lawan kang inggil inggil , kaja kedjengklok soekoekoe ,nèng papan inggil anḍap . "
Den a en P pe ngadeg sanding wit mango poenika . 6.
Sânumatî :
17Toehoe jèn Sang Nata wasis , rasaning tyas kaja ingsoen wis pepanggihan .
3. Pepanggihan lan mitrèngwang , ana ing kéné poeniki . "
Sang Nata :
„Lamoen gambar tingalira , tan tjeța pepețanèki , ikoe sababé nenggih , tan betjik panggambaripoen , nanging nadyan alaa , betjiké tan pati mingis ,meksa ana èmperé lan kang ginambar . ”
Sânumatî :
4. "7 Ikoe kalahiring manah ,midoewoeng lan brangta kingkin , toewin anḍap asoring tyas . "
Vidushaka :
„Hé kaé soen teka oening , wanodya teloe sami , ing warna samja joe -ajoe , kang endi Çakuntâlâ , saka teteloe poeniki , toetoerana ingsoen kepéngin oeninga . "
Sânumatî :
5. Manoesa ikoe sanjata , "} keblerengen lamoen tan wrin , tan bisa mbédakken marang ,warna ajoe kang linoewih . "
Sang Nata :
Vidushaka :
Saka pangiranèki , kang endi Çakuntâlèkoe . "
„Panawang koela toewan , jèn tan klintoe nggih poeniki , ingkang
Ingkang ginambar oemawa , soloring wit -witan nenggih , solor seger maksih moeda , idjo rojo rojo sami , tetangsoelirèng wèni , oetjoel saking rikmanipoen , sekarira pan woeḍar , rentah saking ingkang wèni , ing wadana pating prentoel kang swanita .
7. Lengené ndodor mangandap , lemes kados awit saking , loengkrah nglentrih kang salira , ikoe Çakuntala jekti , déné ingkang kekalih , ikoe nenggih mitranipoen . ”
,,Ija wis pinter sira, iki lo tandanirèki , lamoen ingsoen ing drija kerasa-rasa .
8. Sira wroeh pinggiring gambar, ikoe pan ana tilasing kadoemoek ing poetjoekira , daridji kringeten nenggih , lan tjèt kang dioelapi , ija ikoe tilasipoen , papan tètèsing waspa, kang roentoeh saka ing pipi , pipiningsoen kala ènget Çakuntâlâ .
9. Caturika wroehanira , papan paninisan iki , doeroeng toetoeg panggambarnja , moeng lagi rampoeng sapalih , menjanga ndjoepoek soengging ."
Caturikâ :
Sang Nata :
""Noewoen sandika Sang Praboe , lah soewawi Matavya , toewan inggih soen atoeri , anjepengi gambar ngantos dateng koela."
10. Ija woes ingsoen kang ngasta .
(Gambar ladjeng kaasta ing Sang Nata pijambak , abdi èstri késah mendet soengging . Sang Nata andoemoegèkaken ngandika ):
Katresnaningsoen kalaning , katon oerip wewantahan , ngadeg anèng ngarsa mani , saiki namoeng kari , ngela -ela gambaripoen , pepetan tanpa njawa , soen ngoengroem kadi wong oerip, hèh soemitra jogja sira kawroehana ..
11. Ingsoen ing kala samana , ing lakoeningsoen ngliwati , sawidjinira narmada , kang akèh banjoené mili , goemloewèh tanpa ndjagi , kaboetoehanirèng ngenoe , sabandjoeré kasatan , ngelak bareng soen oemaksi , woedjoed banjoe katon ana ing gegana . (1 ) (70 )
Kd.
12. Kawoedjoedan kang keloemrah, katon nèng sagara weḍi ."
= (1) Fatamorgana wewajangan ing gegana . Wewajangan ing gegana oetawi ingkang kawastanan mawi temboeng mantja : fatamorgana , inggih luchtspiegeling oetawi luchtverheveling : poenika wewarnèn ing boemi, kados ta : grija , baita , redi , toja sapanoenggilanipoen katingal soemliwer oetawi nglajang wonten ing awang -awang , katingalipoen asring wonten ingkang ndjoengkir , kabekta saking soroting pepadang ingkang sangkanipoen saking hawa ingkang langkoeng padet oetawi kandel ing tengah toemimbal dateng ing hawa ing tengah ingkang langkoeng ngramjang oetawi tipis, kados sampoen kaseboet ing boekoe Natuurkunde bab straalbreking . Won déné fatamorgana waoe kerep kasoemerepan wonten ing saganten wedi, manawi pinoedjoe bentèr .
Vidushaka (tjiptaning manah ) :
„Jèn mangkono woes sanjata , Sang Nata ija nglangkoengi , kali takèh kang warih , tandya ingapoesan Praboe , déning wajangan toja , Dengatingal anèng wijati .
(Sora).
Woedjoed napi malih kang kedah ginambar."
Sânumatî :
13. Sawidji -widjining papan , kang kleboe dipoen tresnani , déning mitra Çakuntâlâ ,arsa dèn rampoengken nenggih ,ginambar déning Sang Sri . "
Sang Nata :
„lja roengokna sirèkoe , kang arsa ingsoen gambar isih ana manèh jekti ,Malini kang kali klawan manoekira .
14. Manoek flamingo ( sapasang , ija lanang klawan èstri , ¹ ) ingkang noedjoe nḍekem ana , ing weḍèn poenapa malih ,pinggiring gambar kadwi , nganggo sinoeng petanaipoen , paredèn oeroetira , goenoeng Himalaja nenggih , ingkang ana mendjanganira sapanța .
15. Nganggo soen sinoengi peṭan ,mendjangan èstri sawidji , manggon anèng sanganḍapnja , oewit kang epangnja mawi , sinampiran awarni , sandangan klikaning kajoe ,mendjangan èstri lagja , • ngosotké matané kéring , alon marang soengoené mendjangan lanang . "
( Peksi flamingo poenika bangsaning peksi ingkang pakaremanipoen awakipoen ageng sarta kijat , saba ing toja , goeloenipoen pandjang sanget , langkoeng pandjang tinimbang goeloe banjak ,sirahipoen ageng ,woedjoedipoen kados sirah bèbèk , tjoetjoekipoen kados tjoetjoeking banjak , nanging mawi ing saantawising dridji njantoek mangandap , soekoenipoen pandjang sanget , ingkang tiga ing ngadjeng mawi koelit pirantos kanggé nglangi , kados soekoe bebek , soewiwipoen boten patos pandjang , boentoetipoen tjelak . Peksi flamingo ingkang bangsanipoen phoenicopterus roseus , ingkang djaler inggilipoen ngantos 130 c.M. kalebet inggiling soekoe 80 c.M. , gesangipoen peksi flamingo poenika wonten ing pasiten ingkang ngoebengi ing saganten tengah (Middel -zee ) sarta ing saganten Tjemeng ing satjelaking talaga ageng-ageng ing Azia toewin Indija , poena pamalih ing Eropa .
Kd .
Serat Kalidâsâ .
Vidushaka :
16. „ Menggah sing pangerti amba , gambar kedah dèn sinoengi , rarengganing petanira, para Reshi mangoen tèki , djénggoté pandjang ndadi ."
P:
Sang Nata :
17 Hèh soemitra kawroehanmoe, isih ana kang koerang , rerengganira Sang dèwi , ingsoen lali tan ingsoen peta ing gambar .
17. Ijèkoe rerengganira , ingkang dahat dèn senengi , déning Çakuntâlâ ika .”
Vidushaka :
,,Lah toewan renggan poenapi .'
Sang Nata :
Ingsoen lali njoekani , sesoemping Cirisha santoen , solor „ sarining sekar, goemantoeng ngrémpjol ngenani , pangarasanira Çakuntâlâ kaja .
18. Woewoeh ing mrak -atinira , Çakuntâlâ joe linoewih , ana manèh kang sih koerang, ing djadja pan doeroeng mawi , tjènontjèn serat adi , mimboehi respatinipoen, ngaléla kang oedjwala , soroting poernama mingis , reboet praba lawan soemeḍèting nétra ."
Sânumatî :
19. ""Rerenggan ikoe anggonja , ingkang njata amantesi , toemrapira ing pratapan , lan toemrapira Sang dèwi , mimboehi ing respati ."
Vidushaka :
,,Lo kénging napa Sang ajoe , djoemenengira kaja , wonten ing kang den adjrihi , mangka toetoekira dèn toetoepi asta .
20. Toetoekira Sang koesoema , seḍep manawoeng memanis , tan paé pepindanira, lir sekar taraté abrit .
(Njawang kalihan satiti ).
Lah poenika Sang Adji , doerdjananira mrih madoe , madoening kanang sekar , bramara maboer merpeki , toetoekira Çakuntâlâ Sang koesoema .
a Ta Stra „Bangsanira kéwan kang kadi poenika . 24.
21. Satwa kang tanpa isinan , rak koedoe dèn tanggoelangi . "
Vidushaka :
Toewan ngasta pangadilan , ingkang wenang angoekoemi ,doemateng ingkang djail ,moeṭakil srakah mbek roesoeh . "
Sang Nata :
ja bener sira , Vidushaka mitra mami , kang bramara 1 Moela arsa soen tanggoelang sigra .
22. Soewawi tamoe soetresna , tamoené kang sari sari ,pagénéa kraja -raja maboer mriki , ngoebengi tamansari , sira teka , ndjadjah papanirèng santoen , èstrinira woes meḍak ,méntjok anèng kembang asri , angentèni praptanira ngantak -antak .
23. Sanadyan banget ngelaknja , kepéngin madoening sari , èstrimoe meksa tan arsa , ngingsep madoe anḍisiki , lamoen awak pribadi , datan kalawan sirèkoe . "
Sânumatî :
„Ikoe ta parikrama tjarané anggoesah ljali ( ¹ ) .
Datan kena dèn élikna , nadyan oewis bola -bali . "
Vidushaka :
ta tan manoet paréntah mami ,kalamoen Heh tawon apa sira , sira ljali , anggepok ing latinipoen , ingkang asawang bimba ( 2) seger lir koedoeping sari , ingkang oewis soen tjetjep djro sihsinihan .
Sang Nata :
25. Sih -sinihan mawèh nikmat , lan karja sengseming ati , pramoelané tawon sira , arsa soen koendjara moenggwing , koen . di tjoeping poespita . "
Vidushaka :
„Sarasidya moengging ranoe , Sang Nata sareng kombang , padoekantjam sereng jekti , pasti adjrih tandya késah saking taman .
(Anggoejoe kekel. Tjiptaning manah ) :
26. Djeboel bingleng soepé ing tyas, Sang Nata pan doeroeng oewis , wit saka sarawoeng ingwang , lan Sang Nata teka dadi, tjatoerkoe lir wong baring.
(Sora).
Doeh Sang Nata sampoen -sampoen , poenika namoeng gambar , "" èngeta toewan jwa lali , jèn keladjeng tan jogja pinanggih woentat.'
1) Ljali kombang , zie Winter kawi Dasanama . (
(2) Bimba ?
Sang Nata :
27. „Apa ikoe ja moeng gambar."
Sânumatî :
,,Sanadyan amba pan oegi , sareng soemerep ring gambar , oegi kénjoet tyas tan éling, lamoen moeng petan mati, soen seng. goeh oerip satoehoe , saja toemrap Sang Nata, kang anggambar nggagas malih, pasti tansah kèngetan ring kang ginambar ."
Sang Nata :
28. Soemitra apa sababnja , déné sira njenjemoni , njenjengès "} mring djenengingwang , ingsoen lagi krasèng galih , ngrasakké njawang iki , reroepan akarja nglangoet , rinasakké wèh nikmat , lir ngarsaningsoen lir kaana rasèng drija . oerip ngadeg nèngarsi ,
29. Tjatoerira ikoe karja , sirna dadi gambar malih , djenèh sira sesembranan , njenjengès tanpa dedoegi . "
Sang ( Nata ngrentahaken waspa ).
Sânumatî :
„Pisahan kang kadyèki , kang tan timbang wiwitipoen ,klawan "" ikoe jekti tanpa sami . woesananira , " 71 ( )
Sang Nata :
17Hèh soemitra pagénéa awakingwang .
23 2 ben Toes
30. Teka tansah nandang soesah , kalamoen ingsoen angimpi , kaja toenggal lan Sang retna , rasaning Çakuntâlâ doepi tangi , dèn aniaja ragèngsoen , saja banget niajanja , tyas woes kadi , lamoen waspèngsoen dres midjil , angrégoni panawanginsoen kamring gambar .
31. Petanira Çakuntâlâ , wanodya jang -janging boemi , téga temen sira njawa , ninggal poen kakang lir baring . "
Sânumatî :
"Moegi den oeningani , pan ajwa nganti kalantoer , soesah toewan poenika , ngesahken soesahing ati , rikalané Çakuntâlâ
gami am kinidjatan . 32. padoeka Sri Naranata . 33.
Moelané woes sah kéwala ,ajwa goeng manggoeng prihatin , padoeka Ratoe linoewih , tan jogja dèn toeroeti , ginaliha sawatara , noesahi nalar kebandjoer . "
Caturikâ wangsoel ( ) :
„Praptèngsoen sesantyardja , djaja -djaja widjajanti , toemrapira
Doepi amba sampoen angsal , balabag papaning soengging , ladjeng wangsoel nggal énggalan ,marek ngabjantara Adji . "
Sang Nata :
„Prijé batjoetna noeli , Caturikâ toer oendjoekmoe . "
Caturikâ :
pramèswari Vasumatî ; „Kawoela gja kepapag , dinèrèkken Taralika gja rinebat . 34.
Rinebat ingkang balabag , pasoengginganira Adji , saking ing tangan kawoela , klawan kadjijat soen adjrih ,dawoehnja pramèswari , doemateng kawoela Praboe , iki arsa soen gawa , déwé ngadep garwa mami . "
Vidushaka :
"Jen mangkono sira begdja bisa ontjat . "
Caturikâ :
35. Sadangoené Taralikâ , ngoetjoeli rimongira Sri -dajita kang doemadakan , ketjanțèl ana ing oewit , ingsoen tandya ngontjati , "" glis mareg bjantarèng Praboe.
Sang Nata :
Soemitra wroehanira, Sang dajita noeli prapti, oewis tjedak saka kéné paranira.
36. Sira oewis weroeh oega , kekarepané Sripadmi , sabarang pan koedoe tata, kloehoeran tan kena kari , awit déné Sripadmi , ija kamanoehanipoen , pangrengkoehkoe binéda , opènana gambar iki , kang parimpen ajwa nganti kekilapan ."
Vidushaka :
37. Temboeng opènana gambar, poenapa leresé nenggih , 27 boten opènana ingwang."
(Gambar toemoenten kapendet , ladjeng ngadeg).
iki Samangsa Sang Nata oęwis , loewar sing ratjoen ( 1) , kawoela toemoenten njoewoen , katimbalana marang , Maghapratic chanda poeri . "
Toemoenten ( késah ).
Sânumatî :
Hèh sanadyan galihnja Sang Praboe lagja .
38. Kénjoet déning lijanira , éwadéné datan lali , marang pangadji adjinja , kang toemindak wingi -wingi , samangké Sri Boepati , malah woes santosèng kalboe ( 72) koloering galihira , , gjannja nggitani garwa Dji , dipoen samoen jwa nganti bisa katara . "
Tijang èstri djagi kori medali kalihan njepengi serat , sarta witjanten , temboengipoen :
39. ,Soen sesanti djaja -djaja , toemrapira Sri Boepati "} . "
Sang Nata :
Vetravati ,, apa sira , anèng marga datan oening ,marang Sang Pramèswari . "
Ingkang kaanggep ratjoen poenika gambaripoen Çakuntâlâ . ( 1 )
Tijang èstri djagi kori :
ta 19 Kawoela noewoen Sang Praboe , amba inggih oeninga , nanging doepi pramèswari , priksa amba njepengi serat poenika . 40.
Sang Pramèswari gja tindak , tjangkélak pan wangsoel malih . "
Sang Nata :
Ija „ ikoe marganira ,garwèngsoen apan njingkiri ,ajwa ngéwoehéwoehi , marang pagawéaningsoen , sababé Sang dajita , weroeh mring wadjibing èstri , datan arsa njela -njela ganggoe karja . ”
Tijang èstri djagi kori :
41 . „Moendjoek padoeka Sang Nata ,Rekjana Patih atoer wrin , kondjoek Sri padoeka Nata , manawi gjannja ngadili , moeng ngrampoengi satoenggil , prakawis gepokanipoen , nalarirèng kawoeladalem ing nagari ngriki ,mila dangoe awit mawi mitjal jatra .
42. Jatra kaṭah Kjana Patya , weling oendjoek toer kintèki , kawontenaning prakara , sampoen kawrat djroning toelis , soemangga Sri Boepati , Kjana Patih oendjoekipoen , padoeka pinarengna , ngoeningani kang tinoelis . "
Sang Nata :
„Mara endi lajangé soen arsa prikså . ”
èstri djagi kori ladjeng njaosaken serat ). Abdi (
Sang Nata (kalihan maos serat ) :
Lo soedagar Dhanamitra , dagang palajaran mati ,pracené 43. pan kasangsaran , kèrem djroning djalaniḍi , rèhning tan darbé sakabèhing darbèkipoen , siwi , toemiba mring Naréndra ,mangkono atoering Patih , heh sangsara temen wong tan darbé anak .
44. Éwadéné Dhanamitra , soedagar gedé bèrboedi , soegih arta soegih donja , bodjoné pasți lwih sidji , pantes lamoen dèn pinariksa kang satoehoe ,manawa salah djoega , bodjoné wroehi , noedjoe nggarbini . "
Kaparak djagi kori :
,,Kasinggihan goesti ing samireng hamba.
46. Kalamoen ing sapoenika , salah satoenggaling rabinira Dhanamitra djenat, soetané pangadjengnèki, pagoejoebanirènggih , pra soedagar saminipoen , ing Sâketa (1) kepjakan, Punsavana (73) dèn leloeri."
Sang Nata :
,,Jèn mangkono tinggalanira si bapa .
47. Ija toemoeroen anaknja, kang anèng etengan noeli , sira dawoehna mring Patya ."
Kaparak djagi kori :
„ Noewoen sandika Sang Adji ."
(Ladjeng badé késah).
Sang Praboe :
Keparak djagi kori :
„Hé - hé, mrénéa disik ."
,,Noewoen sandika sang Praboe, kawoela sampoen marak ." (9)
Sang Praboe :
,,Apa perloené pinikir, doewé toeroen apa ora ikoe pada.
48. Sapa kang kelangan anak, sanak kadang ija sami , kadjabané wong tjandala , kena nganggep sanak maring ,Dushyanta Sang Narpati , sira andawoehna goepoeh , kinèn ngoendang.oendangna , kang warata ajwa nganti , kekoerangan dawoehna mring Kjana Patya . "
Saketa oetawi Ayodhya Ngajodya ( ing sapoenika Oude . ) ( 2 ) Kanggénipoen ing Ngajogyakarta : Sowan = sowaning tijang djaler , marak sowaning tijang èstri .
Kaparak djagi korsi :
49. Sandika Sri Naranata , dawoeh -dalem soen pepoendi ,badé énggalkawradinna ,marang pra kawoela sami .
Toemoenten ( késah , sawatawis ladjeng ngadep Sang Nata malih ) .
Kawoela noewoen Adji , dawoeh twan sampoen doemawoeh , tinampèn soeka rena , lir djawah nawoer wewangi , ing mangsa pat riris -riris jem mring angga . "
Sang Nata (tansah oendjal oeswa ) :
50. Mangkono ilanging banda , lamoen kang darbé tan ndwèni , toeroen ing samatinira , kang darbé barang anenggih ,marang ing ljaning djanmi , ingkang tan gepokan wandoe , mangkono djenengingwang , ing akir oega nemahi , ilang baé barkahé satoeroenira , 51.
Toeroené Puru sanjata , anglir kaananirèki , ing djagat kang sinebaran , wėwinih ingkang tan betjik , datan bener dèn trapi . '
Keparak djagi kori :
Sri Naréndra moegi sampoen ,saking panoewoen amba ,HjangHjang kang memajoe boemi , linepatna lampahan kang lirpoenika . "
Sang Nata :
52. sesambat noetoeh ing diri , Ingsoen tan pantes tinetah , déné katekan kabegdjan , teka nganggo ingsoen tampik , soen . doewa soen emohi , ala temen patrapingsoen . '
Sânumatî :
Pandoegakoe woes njata , tan samar -samar ingati , jèn Sang "
Nata nggalih marang Çakuntâlâ . 53.
Lan natjad slira prijangga , anggetoeni nalar kang wis . ”
Sang Nata :
ija, „Pantjèné soen iki woes antoek kanoegrahaning , Déwa ingkang linoewih , pinaringan anak namoeng , teka nganggo soen prasasat ingsoen ngemohi , andawakké toeroen ingsoen balak , tembénira .
54. Bodjo kang bisa nak-anak, akèh ikoe kang oepami , sawah ingkang tinandoeran , widji pari wohé ndadi , woh noeli dadi widji, "" widji ngrebda oewohipoen , tan bisa sirna telas .'
tan
Sânumatî :
Toewan jwa soemlang ing galih , toeroenira Sang Nata tan badé itjal."
Caturikâ (nisih) :
déné ing samangkja dadi , 55. Doeh Sang Nata binatara , ta sasar -soesoer galihira , bingoeng nglantoer neniwasi ,déning tjarita nenggih , kaananing soedagar goeng , Dhanamitra pan dadya , anggagas galihira Dji , atoerana Mâthavya saking kaḍatyan .
56. Poera Meghapraticchanda ,mèn karja renaning galih ,galihira li • Sri Naréndraé , ingkang manggoeng ngoewatiri , mangkata dèn agelis . "
Keparak djagi kori ;
,,Inggih sandika toewankoe . "
Mangkat ( kesah ).
Sang Nata :
Lah iki wajangannja , leloehoeré Dushyanta Dji , woes agiris miris sapa kang akirnja .
” ars 57. Sapa kang angopènana , memetri ingkang woes lalis , kalamoen tjoeres tan siwi , sapoengkoeré Sang Dushyanta , tan ana kang njlameti , ikoe dadi soesahipoen , jèn kaéling élinga , tansah anjikarèng galih -ira para leloehoer kang woedjoedira .
58. Wewajangan iba -iba , soesahing galih woes pasti , moeng badé angoendjoek toja , para leloehoer soen béndjing , kang katjaroeban déning , waspa bening warninipoen , doemeling lir moetyara , ingkang katoeroehken déning , ingsoen toeroenira kang tan darbé poetra ."
Sang ( Nata nglengger atjoem oedjwalanipoen ).
Caturikâ kagèt ( semoe soesah ningali Sang Nata ) :
59. „Sang Nata dipoen sarèhna , ingkang santosa ing galih .
Sama Sânumatî : ata ija ikoe dadiné mengkéné ika . 64.
„Ah-ah nadyan isih padang , nanging toemrapira Adji , sadjeroning tan éling , tingalira kados daloe , peteng ndeḍet limengan , saikitakgawé betjik, takgawéné begdja ija Sri Narendra .
60. Ora ding sarèh kéwala , awit ingsoen woes mijarsi , saka iboené Sang Endra , kalané noeloeng Sang dèwi , Çakuntâlâ dèn rih-rih, dipoen neng -nengi bèn lipoer , rasanané pra Déwa , kang pangangkahé soepaja Nata tan lawas . kepéngin den slameti ,
61. Datan lawas malih bakal , sinoeng kaboengakan déning , saged djedjawatan asta , kapanggih lan garwa malih , dimèn ngentosi rijin , Sang Nata watara wektoe , sasoewéné mangkana , ingsoen arsa angandani , kaanané lelakon ikoe sadaja .
62. Mring Çakuntâlâ mitrèngwang ,kanggo nglelipoer kang ati .”
ing gegana ladjeng ngitjal ). Nglajang (
Soewara saking djawi :
„Hé - é giris gila -gila . "
Sang Nata wangsoel ( ènget malih sarta mirengaken ) :
Lo kaja swaranirèki , Mathavya djerit -djerit , bengok -bengok minta toeloeng , sapa kang ana ika . "
Kaparak djagi kori :
} Géagé Sri Narapati , dèn toeloenga mitra twan manggih bebaja . "
Sang Nata djoemeneng ( ) :
63 . Ikoe pan ora kalakjan , 19 poerèngong dipoen ridoni ,déning demit bakasakan , elo moela ija jekti , sadjeroné tan mikir ,bakal kadadéanipoen , kang tinemoe sadina dina datan dèn weroehi ,
Saja malah tan kawroehan , déning soen tan lagi mikir , gèk kaprijé tindakira , kawoelèngsoen sidji -sidjinira kang lakoe betjik , oetawa ala poenikoe . "
Swaranipoen Vidushaka :
„Hèh mitra toeloengana , toeloengana ingsoen aglis . "
Sang Nata (moeroegi kadoek rangoe -rangoe tindakipoen ) :
„Hèh soemitra ajwa nganggo wedi sira."
Soewaranipoen Vidushaka :
19 65. Toeloeng -toeloeng toeloengana , gèk kaprijé soen tan adjrih, arsa binekoek djanggamba , dèn bekoek maloemah wani , dipoen gleţoek woes kadi, angglețoek londjoran teboe, "" lara temen bjoeng lara, rasané goeloekoe iki, toeloengana jwa nganti w kebatjoet sempal .'
Sang Nata (kados wonten ingkang kapadosan) :
66. Endi ta gandéwaningwang ."
Satoenggaling pawèstri Javanî medali saha ngampil gandéwanipoen Sang Nata :
"} Soemangga poenika Adji , kagoengan -dalem ganḍéwa , kalihan tetamèng nenggih."
(Sang Nata nampèni gandéwa sarta djemparing).
Swara sanèsipoen saking djawi :
,,Sirarsa soen patèni, pan minangka mangsaningsoen , ingsoen ngelak ngombé rah, ingkang isih anjar kadi , sima motah radjakaja garondjalan.
67. Sira sesambat Dushyanta , samangké kinèn noeloengi , maring sira Sang Dushyanta , panahé sapa sapa djrih , gandéwané nggirisi , misoewoer djagad sawegoeng , adja sipat manoengsa, kéwan-kéwan ing wana dri , lelemboeta leboer soemjoer jèn kataman.
68. Katamanirèng warastra , datan ngaping kalih kardi, Sang Dushyanta karenannja , tetoeloeng kang minta oerip, dèn toeloengi sajekti , pasti ilang kang pakéwoeh .
Sang Nata dahat bendoe :
"" Pagéné sira ndadak, nganggo wani angrasani , marang ingsoen ija ta sira rasakna .
69. Ajwa takon dosa sira , sirna leboer sira pasti .
Ngembat ( langkap ) .
"Vetravati gé toedoehna , ingsoen marang ing dalaning , oendak-oendakan jèki , ingsoen manah saking ngrikoe . "
Keparak djagi kori :
Ngriki goesti marginja ,marang nḍak -oenḍakan nenggih . "
énggal -énggal minggah ing oenḍak -oenḍakan , sareng Sang Sami ( Nata doemoegi inginggil mriksani ing poendi poendi - ) .
Pangandikanipoee Sang Nata :
„Géné nora ana wong sidji -sidjia "
Swaranipoen Vindushaka :
70. Njoewoen toeloeng -toeloeng Nata ,kawoela soemerep Adji , "} nanging toewan tan wroeh koela , gesang koela woes tan keni , dèn arep -arep nenggih , sagedé lestantoenipoen , pinḍanja badaningwang , lir tikoes katjekel déning , koetjing apan woes bisa loenga loenga . "
Sang Nata :
71. Hèh pambekan temen sira , koemloengkoeng senggoehmoe kadi , woes primpen tan katon tingal , doemèh sira bisa anis , ngilang tanpa katawis , nanging warastrèngsoen weroeh ,mandjing alemboet agal , warastra kang soen trap iki , pasti kana sira
kang ambek doeraka . 72.
Anoeloengi sirahira , Brahmana ingkang oemawi , soengoe pan kadi mendjangan , peksi flamingo pan bangkit , anjilahaken • warih , saking poehan , pan djinoepoek ,moeng poehané kéwala , den kantoenaken kang warih . " ( ¹ )
Sang ( Nata ngembat langkap badé andjemparing .Matali toemoentenngutingal sareng Vidushaka sampoen kaetjoelaken ) .
Temboengipoen Mâtali :
„Doeh Sang Nata Hjang Éndra andoeta mring wang .
( 1 ) Basanipoen Walandi :
En redden des Brahmaan's geweide hoofd , Van melk kan de flamingo ' twater scheiden : Hij neemt de melk , en laat het water staan .
73. Kinen masoengken Asura ( 1) , minangka lésanirèki , embaten langkap padoeka , linepasna kang djemparing, mring pra Asura sami , awit wran kang ambek sadoe , tan nglepasi warash tra , doemateng mitranirèki , moeng nglepasi kedaping nétra soeng i rena ."
Sang Nata :
74. Lo djeboel Matali sira, moega nemoea basoeki , ing satekanira ajwa, oemanggih ing kawis -kawis , Matali sira koesirira Hjang Endra linangkoeng."
Vidushaka toemoenten medali , temboengipoen :
” ,,Déné Sang Nata teka, mawi masoeng pamoedyadi , marang oewong kang arsa mbekoek djanggèngwang .
75. Anekak goeloe tan dosa .".
Mâtali (mèsem ) temboengipoen :
Sang Nata kawoela toer wrin , menggah sowan soen poenika, "7 "" ingoetoes Hjang Éndra nenggih .
Sang Nata :
„Ge atoerna Mâtali , Sang Hjang Éndra karsanipoen ."
Mâtali :
Hjang Éndra soen oeninga , mring padoeka Narapati , lamoen kaṭah danava (2) ngantos soemebar .'
76. ""Poenika pan toeroenira , Kalanemi nggegirisi , anenggih peparabira , poen Pamberoeng (3) ambek djail . "
Sang Nata :
,,Ingsoen bijèn woes mjarsi , Sang Narada (4) kandanipoen."
Am taris. per na N i,em Mâtali : Sanglawani pra danava kroḍanira . 77. njirnakna . 78. boronga Kja Patya . 83.
Menggah karseng Hjang Éndra , tan arsa mengsah pribadi
Amrih koewalahanira , pra danava sirna enting , saking kwasané Hjang Éndra , padoeka ingkang pinilih ,dadya tjoetjoeking baris , jèn Asura tembénipoen , ijèkoe poen Pamenggak , saged oenggoel ntoek pamoedji , jèn makaten dédé soerja kang
Njirnakken pepeteng ika , nanging sing dajaning sasi , kang mbirat pepeteng ika , mila ta soemangga Adji , gja ngampila djemparing , anitih karéta poepoeh , titihannja Hjang Éndra , noenten papagna kang éblis , gèk oenggoela Sri Narendra joedanira . "
(1) Asura mengsahipoen para Déwa . Danava sétan ingkang kaanggep mengsahipoen para Déwa (danava = danawa of denawa ?)
(3) De onbedwingbare pamberoeng van mberoeng onbedwingbaar halstarrig zyn, doordrijven , onverbiedelijk .
(4) Narada satoenggaling Pandita, poetranipoen Brahma.
Sang Nata :
79. „Iki pratjihnèng pratjaja , Hjang Éndra mring djeneng mami , ingsoen roemasa binéda , antoek pahargjan sadjati , noegrahaning Déwa di ingsoen kinarja tetoenggoel ,mbaleni nalar , ingsoen takon daroenaning , den pilara Mathavia déning karsa , sira . "
Mâtali :
80. ,,Inggih kawoela atoerna , sababé makaten Adji , ingadjeng kawoela mijat , padoeka dahat prihatin ,manggoeng poetek ing pramila pangangkah oeloen ,moerih ing wedalira , galih , doekané Sri Narapati , dadi sirna sekelé salin salaga .
ija 81. Oepamané grama ,moeroebé jèn dèn soegoni , oetawi dèn obah -obah , ngaten malih sawer mandi , lamoen dèn ganggoe nenggih , gja ngatonken djènggèripoen , tan siwah ing manoengsa ,. kekijatané gja bali , lamoen sampoen dèn gegasah manahira .
Sang Nata (ngandika dateng Vidushaka ) :
82 . „Vidushaka mitraningwang , dawoehing Déwa linoewih , tan kena ingsoen nglriwakna , dawoehna mring Nindya -mantri , Piçuna Kjana Patih , kaananing iki maoe , lan dawoehna trang ingwang , bab pangrèhing kawoela Dji , soen woes pasrah mangsa
Soen ngandel mring kasardjanan , kaadilanira Patih ,gjannja roemeksèng kawoela . sabab gandéwèngsoen iki , kang wis Ingsoen etrapi , warastra pepantjènipoen , toemrap ing lija karja . "
Vidushaka :
Ing Ta06 Éndra marang ingwang . 2.
,, Noewoen sandika sang Adji . "
Késah ( ) .
"Twan soemangga kréta gja dèn titihana . "
Mâtali :
Sang ( Nata ladjeng nitih , sadaja moendoer ).
Wekasanipoen lampahan ingkang kaping nem .
LAMPAHAN INGKANG KAPING PITOE .
awahana kréta titihanipoen Sang Nata ,Mâtali medali , Sang Hjang Endra napak ing gegana .
22. ASMARADANA .
Sang Nata :
dawoehira Sang Hjang Éndra , 1. Kasmaran ingsoen nglakoni , 77 bareng woes soen lakonana , ing wondéné prasèngsoen mangké , kalamoen panggoenggoengipoen , Sang Hjang samangkja karasa ,
Kang soen anggep ngleloewihi ,satemené moenggoeh ingwang , karja sapélé mangkana , tampa doeroeng mèmper lan gawéné , lan moerwaté kang mangkéné iki langkoeng , panjoengga -njoengga , pakarjèng wang .' ""
Mâtali mèsem temboengipoen :
,,Kaoeninganira Adji , saking pangrembag kawoela ,mirid 3. katon sang Sri datan rena , sing pangresoelané , doemateng sakalihnja , sapisanira mangkana . inggih poenika Sang Praboe ,
Padoeka nganggep pakarti , ingkang linakonan saka , ing 4. Sang Hjang Éndra dawoehé , ikoe sapélé kéwala , tinimbang panjoenggannja , Sang Hjang Endra dènnja masoeng , panrima lelabetira .
5. Ing kawanteranira Dji , toemrapira Sang Hjang Énḍra, panrima waoe tan klebèng , pahargjanira Hjang Endra , kang toemrap ing "" Sang Nata , ing bab kekalihé ikoe ,malah lir Nata tan nrima . "
Sang Nata :
„Mâtali jwa sira moeni , 6. kang mangkono ikoe ora , dadi pangrasakoe mangké ,moeng baé gjaningsoen arsa , ngatonké sih wilasa nira Hjang Endra linoehoeng , datan ana soen walesna .
ingsoen pan arsa pamitan ,Hjang Éndra 7. Tanapi kalanirèki , nenggih tjarané , gjanira mangrengkoeh ring wang , toehoe datan koetjiwa , ingsoen pan kinatjèk toehoe ,nèng ngarsané pra Djawata .
Ingsoen linenggahken moenggwing , singasana adi moelja , 8. djadjar saparo lenggahé , kalawan Sang Hjang Mahéndra , tandya mantoek Hjang Éndra ,ngantoeki lawan goemoejoe ,mring Jayanta (¹
)poetranira . 9. Serat Kâlidâsâ .
Kaja masoeng sasmita ring , poetra Sang Jayanta ika , manawa Sang Hjang karsané , joen matrapké kang samajan , tan dangoe Sang Hjang Endra , ingsoen dèn enggèni kaloeng , tjènontjèné kang poespita .
10. Mandara ( araning sari , tilas kang ingagem ana ing 2 ) djadja Sang Hjang Éndrané , gandanira maksih kongas , sing gandaning boeboekan (74), tjandana koening marboek roem , ing saparan -paran kontap .
11. Kahoermatan kang linoewih , tan kadoek katoer mring Nata , wit woes terang geng labeté , Ping pindo swarga keslepak , déning para gandarwa ,mangkja hroe Nata kang ngleboer , dingin koekoe Nara -singa 75( ).
12. Wit saka ikoe marganing , gjan kita joen ngalembana , pamoedji kaloehoerané , Hjang maha Bațara Endra ,mangkono manèh kita , kang dèn wadjibi karja goeng , woes bisa anetepana .
13. Palasta sampoerna titi , ikoe sababé tan lija ,moeng saka ija kabetjikané , kang akon kang matah , ikoe tandané ana , apa bisa ngalahké kwasanja . Sang Haroena ikoe ,
Jayanta poetranipoen Bațara Éndra ,mitoeroet kawroeh Indoe . (1) 83 Mandara poenika namaning salah satoenggaling wit -witan ing Kahjanganipoen Sang Hjang Endra , ingkang anggadahi kalangkoengan , sekaripoen inggih winastanan sekar mandâra .
14. Pepeteng ingkang nglimpoeti , ing djagat iki sadaja , kalamoen tan sing kwasané , Sang Hjang Soerja kang oematah , doemateng Sang Haroena, kang minangka doetanipoen , toemraping . karétanira ."
Mâtali :
15. Kasinggihan dawoeh Adji .
(Sasampoenipoen karéta loemampah sawatawis tebih , witjanten malih):
Sang Nata gja kamirengna , dèn priksanana pa kaé , dé misoewoering asméndra , nganti woes tekan swarga, praptèng Soeralaja ikoe, kahjangan kang inggil pjambak .
16. Woes geder nglandjak swarga di , kotamanira ing karja, tinrima marang Déwané , ingla-ela rinoempaka , déning pra witjaksana, Déwa -Déwaning swarga goeng , sinawoeng tembang araras .
17. Rinipta ing roning oewit, Kalpalata wit soewarga , sinoengging sarwa éndahé ingedjoer minangka wida , konjoh lan tasik. ira, para widadari sagoeng , asméndra pinoedji djaja.
18. Ing djaja kawidjajanti , ingoedanan sekar-sekar , amrik soemebar gandané , ing saparan -paran kongas , binaroeng tetemboengan , ing pangela -elanipoen , oenggoeling asma Narendra ."
Sang Nata :
19. Hèh Mâtali soen awèh wrin, wit saka dahat pangarsaarsengwang noeli tjampoehé , lan Asura moengsoehingwang , ingsoen nganti kalépjan , kalané moenggah swarga goeng , dalané soen tan kèngetan .
Saiki woes tekan ngendi , ing péranganing dedalan -ing angin ing wang awangé ."
Mâtali :
Toewan poenika dedalan , angin kang pinaḍangan , djangkahira وو Sang Hjang Wisnoe (76 ), kang kaping kalih poenika .
21. Ing loeroeng marginirèki , kang angin Parivivaha , gjanira angoebengaké , djantranira lintanglintang, ana ing kiterannja , temahan padangé mawoet , soemilak madangi djagat .
anta À Ánˆæ
22. Ing poendi -poendi waradin , kawradinan sorotira , dé Parivaha anginé , inggih poenika kang oega, njoeroeng ing ilinira , toja lèpèn ing wjat ikoe, kang iliné tjawang tiga .'
Sang Nata :
23. Moelané ija Mâtali , ikoe apan daroenanja , déné badaningsoen kabèh , teroes djroning atiningwang, teka mbandjoer karasa , ajem tentrem ing tyas moengkoel , tan ana manèh rinembag .
(Ningali ḍateng roḍaning kareta ).
24. Elo géné kita mangkin, kesasar mring dalanira , méga. méga soeprandéné , ingsoen datanpa karasa .”
27Toewan napi kang dadya , tanḍané kesasar ikoe , ingsoen oega tan karasa ."
Mâtali :
Sang Nata :
25. „ Margané ingsoen oedani , kalamoen kesasar jéka , déné soen weroeh iberé, manoek Cataka (1) poenika , maboer troes antaranja , roedjining roḍa krétakoe , apa manèh djaranira.
26. Pasangané kréta iki , palajoené dahat njengka , sabab kapadangan déné , gebjar -goemebjaring kilat , mangkono manèh ija, rodané karéta ikoe , dadi teles jèn mangkana .
27. Wahana karéta iki , loemakoe ngliwati méga , kang ngembeng banjoe oedané . "
Mâtali :
,,Sang Nata sampoen mèh ndoengkap ,doemoegi bawah toewan . ”
Sang Nata (mriksani manganḍap ) :
„Déné teka katonipoen , anèh temen djagat kita .
28. Saka rikaté plajoening , djaran rakitan poenika , kaja dèn sawatna glisé , oedoen kita kat -rikatan , loemepas lir warastra , anèng dirgantara mamproeng , boeminé kaja toemeḍak .
(1) Peksi Cataka poenika mitoeroet piandelipoen tetijang Indoe , gesangipoen namoeng kalihan ngombé toja ing méga .
29. Saka ing poetjaking tjoeri , kang kaja toekoel dadakan, mangkono wit-witan kabèh , kawitané tan katingal , katoetoepan ronira , moeng katon idjo ngremboejoeng , soewé -soewé gja katingal .
Ka S
30. Delegé moentjoel sing boemi, kali-kali katonira, moeng nggaler pan tjijoet kabèh , soewé -soewé katon mripat , saja moendak ambanja , katoné mripat boemèkoe , kaja dèn sawat-sawatna .
31. Saka djero amarani, marang kang samja anglajang , moedoen sing dirgantara gé ."
Mâtali :
,,Nata moegi mriksanana , ingkang katon poenika ."
(Njawang kalihan semoe hoermat ).
Sang Nata :
Boemi kang minoelja loehoeng , pantes lamoen linoehoerna . 27
32. Panggonan toemitah sami , gjannja nglakoni panandang , begdja klawan tjilakané , toemekèng ari wekasan, hèh Mâtali wroehana , kana kaé ana goenoeng , bebandjengan saka wétan .
33. Mbandjeng dawa mrenggoel saking, sagara kang wétan ika , goenoeng apa ta namané, déné moetahaken toja, lir den iling roepanja, oetawa katon pandoeloe , saka kéné anglir méga .
34. Soemamboerat garit-garit, malang noetoepi Hjang Arka , jèn remeng -remeng wantjiné ."
Mâtali :
Namanja arga poenika , Hemakûta enggènnja , tjébol lan poenggawanipoen , Kuvera ( ¹) pan Déwanira .
35. Kasoegihan radja pèni , napi malih papanira, pra moersid moengkoel ngèlmoené , gjannja samja tapa brata, ngleloewihi sasama , lah poenika woes kadoeloe , kang tapa memati raga .
(1) Indoe Kuvera , Djawi - Koewéra (Kuwera ) poenika Déwaning kasoegihan . Koela mireng para bakoel ing redi Kidoel ingkang teksih anggega , manawi keleres malem Djoemoewah oetawi Anggara kasih, wonten ingkang mawi memoelé dateng kjai Koewérok, moerih lestantoena gegadahanipoen , pinten banggi saged mindak andrebala , bokmanawi poenika leresipoen Koewéra.
Mariçi ija poetranja , Bațara Risang Kaçyapa soetaning , 36. Kaçyapa ikoe wajahnja ,klawan Bațara Brama , dadiné , Brahma ( 1 ) para Déwa lan pra sétan . Sang Kaçyapa goeroenipoen ,
noedjoe nggegoelang salira , Sang Kaçyapa ing samangkin , " 37. " ' tapa brata lan rabiné ,mesoe boedi mati raga .
Sang Nata :
sadoeroengé ingsoen mbatjoet , soen „Mâtali jèn mangkana ,
kepéngin pepanggihan . 38. Ngatonké pangadji -adji -ningsoen marang Sang Kaçyapa , pamrihé jwa pisan -pisan ,ngliwati kang mambeg oelah kasoetjèn , kabetjikan . "
Mâtali :
" ikoe beboedèn oetama . „Kasinggihan ḍawoeh Praboe ,
Sampoen ( doemoegi inganḍap kados ngambah ing siti ).
Sang Nata éram salebeting galih :
„Koepingsoen ingkang toemiling , 39. datan kroengoe swaranira , tan weroeh baledoeg ngampak -ampak rodané kréta oebengé , krétané tan tilasé kang kanggo mlakoe , moeleg neng marga , ngambah lemah .
lir iki rasané , 40. Nadyan woes mandeg soen doeroeng medak (77), saka dirgantara kijé . "
Mâtali :
Sang Hjang tandané bédanira , „Inggih poenika Sang Nata , kedah gèsèh kang prabawa . ” Endra lan Sang Praboe ,
pratapanira Kaçyapa . ” 41. „Mâtali endi enggoning ,
Sang Nata :
noedingi ) : Mâtali kalihan (
enggoné pratapan kang katon ika , „Ngrika poenika Pamasé , lir tanpobah Sang Kaçyapa ,martapa nganti makoengkoeng , toegoe séla . "
42. Ngarepaké Sang Hjang Rawi , moekanira katawangna , mring Sang Hjang Arka panasé , badané koeroegan marang , oentoeking semoet abang (¹), djadjanira kang manoengkoe , kesampiran ing gragasan ..
43. Koelitira sawer mandi , djanggané kang mangoen tapa, pinoelet-poelet gragèhé , rerambatan lir anekak , djanggané tan rinasa, ramboeté ngréjab doemoenoeng , ing poendak lan kaèbekan .
Jan ARO 34
44. ,Soesoeh manoek tjilik-tjilik ." (78 )
Brahma ,Djawi : Brama . (2 ) Indoe :
Sang Nata :
„Koela noewoen Sang martapa, soen ngatoerken poedyardjané , marang kang ambek santosa , mantep manggoeng soetapa , tan kégoeh kèhning pakéwoeh ."
Mâtali (kalihan njepengi elis) :
Kawoeningana Sang Nata." "}
45. Ratoe goeng memajoe boemi , lah poenika pratapannja , ladjeré kang noeroenaké , pan nganti woes katoewoehan , ing wit mandara kaṭah, ingkang nandoer garwanipoen, Sang Aditi namanira.
46. Papan ing panggonan soetji, enggonirèng katentreman , karahajon sajektiné (79) , nglangkoengi Éndra -boewana , dé rasaning wakingwang , tan paé pan kadi adoes , ana ing tlaga Amrita (80).
47. Teka seger ajem ngriki ."
Sang Nata :
Hèh Mâtali saikinja , apa kang dèn karepaké, lah sira énggal "" toetoera , pa manèh kang kinarja , ingsoen slak kepéngin weroeh , apa kang pantes soen priksa .
Mâtali :
48. "",Kawoela noewoen Sang Adji , kawoela badé toemeḍak , karéta woes soen ndegaké .
(Ladjeng moeḍoen).
Mangga mijos ngriki Nata .
(Andoemoegèkaken lampah sawatawis ).
Kapriksanana ika , pra Reshi pratapanipoen , singer wingit katonira ."
Poenika siti oențoeking semoet , ingkang inggilipoen asring ngantos (1 ) doemoegi 12 kaki .
Sang Nata :
lja njata toerirèki , ingsoen dahat goemoen ing tyas, 49. „ andoeloe kaja mangkéné, alas kinarja pratapan isiné moeng wit-witan , adi -adi karja goemoen , kèh wit-witan pangéraman .
50. Déné pratapan di loewih , mangka para mangoen tapa , moeng angin mangka pangané , prijé déné teka malah , netepi pakonira , lajang soetji bisa adoes , ing banjoe wening kaliwat .
51. Déné kang sinawang aming , soroting sarining kembang , koemoeda lir mas prabané , para ingkang mangoen tapa , lamoen ngeningken tjipta , linggih palinggihanipoen , watoe geng roepané moelja .
52. Winangoen saklangkoeng asri , ginawé mrih adinira , soepaja sengsem kang manggèn , nadyan mangkono tan bisa , pra widadari swarga, kang ajoe lwih gawé goegoer , mring kang mamrih kasampoernan .
53. Pra tapa lijané nenggih , ana kang mesoe boedaja , sarana sinakitaké , awakira den pilara, saka kentjenging lampah , kéné iki ingsoen goemoen , papané winangoen pélag .
54. Djaré dimèn anemeni , krasan sengsem mesoe boedya , kalamoen asri papané ,moerih katekaning sedya , kang doewoer ginajoeha . "
Mâtali :
sedyaning para martapa . „Ikoe pan woes masținipoen ,
(Andoemoegèkaken lampahipoen kalihan ngoewoeh ) :
55. Hèh heh Çakalya sirèki , wong toewa ingsoen tetanja , pa lagja kang kinarsakké , Sang Pinandita Kaçyapa , kaprijé toetoerira , ja apa kanda kalamoen , lagi memoelang garwanja .
pra 56. Lan pra garwané pra Reshi ,winoelang ing tatanira , ingkang soesatya oetama ,marang ing lakinira , èstri kawadjibané , وو garwanira . wit saka pambondjèngipoen ,Dâxâyanî ( ¹ ) '
Sang Nata (mirengaken ) :
kang dadi pamboekanira , 57 . Ija soepajané manggih , kaananing kéné kijé , koedoe angentèni mangsa ,wektoenira kawahja . ”
I k
Mâtali (njawang dateng Sang Nata ) :
ing ojoding wit atçoka . ,,Sang Nata moegjarsa loenggoeh ,
ndoengkapé mangsa prajoga , 58. Ingsoen arsa angentèni , gjaningsoen arsa pratéla , kang panoedjoe lan wektoené , panggihira Sang Nata , Sang Maha nenggih klawan goeroenipoen , Batara Éndra . "
Sang Nata :
kaprijé ing sapamrajoganira , manoet ing sirèki , 59. Ingsoen „ "" moenggoeh betjiké , saka ing pamikirira .'
Mâtali :
" "}Sang Nata koela mangkat .
Késah ( ).
galih kados priksa Sang Nata ing ( sasmita ) temboengipoen :
kedoeten datanpa karja . Hèh lengen obahmoe ikoe , "}
ingsoen woes tan ngarsa -arsa , 60. Sasmitanira tan dadi , ing rikala kabegdjan kang woes soen doewa , praptané kabéragané , kadereng tanpa pikiran . ingsoen teka lagi noedjoe , samana ,
" 61. Kabegdjan samengko dadi ,kasoesahan kang soen sanḍang .
Soewara kemirengan saking djawining tonil :
apa botjah iki mangkja ,woes katon Adja „ nakal sira anggèr , " watekira .
inggih rangkepaning Dâxâyani poenika soetanipoen èstri Daxa , 1) . rabinipoen Kaçyapa . namanipoen Aditi :
„ Iki doedoe enggonipoen , wong nandoekké kanakalan.
62. Panggawé kang tan mantesi , sapa kono ingkang angsal , oekoeman ing sapantesé .
(Mariksani dateng panggénan sangkaning soewara kalihan mèsem ):
Hèh ikoe anaké sapa , oetawa botjah apa , ingkang dèn toetaken mlakoe , déning wadon ing pratapan .
63. Pasemoné lir tan kadi , loemrahé botjah kang kaṭah , oetawa lahir batiné, ing semoe tan mbotjahana , dolanan gogor singa barong ingkang mentas noesoe , lagi wareg saparonja .
64. Mangka demen ganggoe kardi , ambebéda gogor singa , djinambak -djambak soeriné , kang gogor anggereng béka ."
Ingrikoe ketingal wonten larénipoen satoenggal dolanan anak ( singa-barong , sarta laré èstri kekalih momong laré djaler waoe ).
Laré djaler :
" Hèh hèh mangapa singa , saḍéla baé soen ajoen , ngétoeng : kèhing oentoenira ."
Salah satoenggaling laré èstri :
65. „ Sira nakal tanpa boedi , généa sira mbebéda , kéwan kang loemrahé kéné , inganggep lir ikoe banget tan anak kita , pa jogja , sira bandjoerken noetoeg , tang jogja kadadéannja .
sira sinoengan peparab , 66. Pantes baé para Reshi , Sarvadamana woes manggèn . "
Sang Nata :
apa sababé baja , ,,Ingsoen goemoen ing tyas ingwang , déné soen teka kelangkoeng , tresna mring laré poenika .
67. Ndadak tresna lahir batin , déné lagi wroeh samangkja , tresnèngsoen woes kadi déné , atmadjaningsoen prijangga ,sababé gampang karasaning bokmanawa , déné soen tan darbé soenoe , .drija . "
Laré èstri satoenggalipoen :
68. Hèh kalamoen gogor iki , sira tan arsa ngetjoelna , 27 pasti singa -barong mbokné , bakal noebroek marang sira ,mara gé noeli tjoelna . "
Laré alit mèsem ( ) :
„Elo déné wedi akoe , akoe wedi jèn minangsa . "
lambénipoen nganḍap ) Ngatingalaken ( .
Sang Nata :
69. ,,Saka ing pandoega mami ,botjah ikoe kadoenoengan ,widji kakijatan gedé , geniné isih mangangah , kaja mawa tan pedjah , mgentèni soegoné kajoe . "
Laré èstri ingkang satoenggal :
„Hèh botjah noeli etjoelna .
70. Singa -barong tjilik gèk wis , tawong bagoes gé etjoelna , taknèhi dolanan sédjé . "
Laré alit :
,,Endi ta énggal wènèhna . "" "
Sang Nata :
Kalihan ( moeloengaken tanganipoen ).
"Lo géné botjah ika , teka doewé tandanipoen , ratoe geng mangrèhké djagat .
71. Dé tangané botjah iki , kang dèn moeloengaken ika , joen nampani dolanané , daridjiné nganggo radjah , samboeng . lan pèkèpèknja , kaja djala djala moenggoeh , roepané tan paé kembang .
72. Koemoeda kang ing djro maksih , mingkoep rapet tan katingal , sing djaba moenggoeh isiné , nging meksa nrontong katingal , sing sela -selanira , palekahanirèng santoen , soemorot " prabaning rina .
1N hané ..bet
Laré èstri satoenggalipoen :
73. Hèh Suvrata botjah iki , teka ija ndimer tenan , ora kena dèn élikké , kang ngemoengké srana oetjap , moerih lèrèn gjanira
dolanan singa nakipoen , sira gé noeli menjanga . 74.
Ngomah kaé ana nenggih ,merak lempoeng sesoenggingan , gadahané poetoet laré ,Markandeya ingkang gaḍah , djoepoeken mréné sigra .'
Suvratâ :
„ Jabetjik noeli soen djoepoek . "
Késah ( ).
dolanan anak singa -barong ) Laré alit teksih ( :
Soen maksih arep dolanan . "
Ngingetaken ( dateng laré èstri pamomongipoen kalihan nggoejoe ) .
Sang Nata :
75 . „Ingsoen teka andoewèni , rahab marang botjah ika , ingkang dolanan anaké , singa -barong kéwan galak ,matiri marang botjah , déné teka nikmat èstoe , toemrapé wong kang toek njawang .
76 . Marang anaké pribadi , mangka kroengoe tjatoerannja , isih tjléwa -tjléwo déné , tjéḍalé pan doeroeng ilang , malah njedakké manah , apa manèhé kalamoen ,botjah dolan ikoe moenggah .
77. Anèng pangkon andreseli , kaja golèk panḍelikan , iba boengahé bapakné , kena ngoegoeng sakarepnja , nadyan bledoeging ija botjah , karja regedipoen , ikoe ora dadi ngapa . ”
Laré èstri :
78 . „Botjah iki tan mradoeli , banget goemoeningwang , hé - é pa teka datan ngéstokaké , doemateng ing pakoningwang , kéné ana botjah ,
Ningali ( kiwa tengen ).
poetoet ing pratapan ikoe ,
(Soemerep Sang Nata).
doeh toewan Sang witaradya .
79. Koela atoeri noeloengi , ngoewalké gogoring singa , saka ing padolanané , laré poenika kang datan , pisan poeroen ngetjoelna ."
Sang Nata (moeroegi laré kalihan mèsem ) :
Hèh botjah anaking wikoe , mara gé sira etjoelna ."
80. Généa patrapmoe mangkin , anerak laranganira , pra Reshi ing kéné kijé , sira karja koesoedira , pakartyardjaning bapa , rak adja mangkono ikoe , tan betjik dèn lakonana.
81. Panggawé soetji pritoewin , kabetjikaning soedarma , sira regedi mangkéné , tan paé kajoe tjandana , rinoesak amboenira , déning sarpa mawa ratjoen, sarpa lit ireng roepanja ."
Laré èstri :
82. „Toewan kang karsa nggapjaki , manis tandoeking witjara , koningana sira mangké, laré kang nakal poenika, pan dédé soetanira , Reshi oetawi mah Wikoe ."
Sang Nata :
„ Ikoe ija woes katara .
83. Nitik patrapira nenggih , tan béda karo roepanja , nanging kang soen pirid kijé , moeng karo panggonanira, déné anèng pratapan, panggonaning para Wikoe , pantesé anak pandita .
(Sang Nata mitoeroeti ing panoewoenipoen laré èstri , sasampoenipoen anggepok dateng laré, angoenandika ing galih).
84. Déné rasèng tyassoen mangkin , teka ajem iki apa , sababé déné mangkéné , saploké ingsoen oeninga , lan nggepok botjah ika, tyasingsoen tentrem kalangkoeng, saiba ingkang noeroenna .
85. Kalamoen wroeh botjah iki , oraa nikmat sanjata , ija ingsoen baé ingkang datan , gepokan sanak kadang , rasané atiné , géné mangkéné rasèngsoen , kaja soen bopong -boponga . "
Laré èstri (gentosan njawang dateng Sang Praboe saha dateng laré alit):
86. " Njata goemoen akoe iki ,goemoenkoe goemoen temenan .
Sang Nata :
Wanodya karepmoe prijé , tjatoermoe mangkono ika , ingsoen 17. " tan bisa tampa , tan mangerti ing karepmoe ,mara sira blakanana .
Laré èstri : -
warniné laré poenika , 87 . Déné goemoen ingsoen maksi , lan padoeka teka djiblès , tan mawi wiwang sarikma , oetawi malih mangka , pjambaké tan naté wanoeh ,mring toewan tan mawi ringga . "
Sang Nata kalihan ( ngeloes -eloe laré ) :
88. Kalamoen botjah poeniki , doedoe soetaning wran tapa , gèk toeroené sapa baé . "
Laré èstri :
„Laré poenika teḍaknja , Sang Puru kang kasoesra . '
Sang Nata (ngoenandika ) :
"Elo jèn mangkono ikoe , dadi toenggal trah lan ingwang .
89. Moelané pawèstri iki , kanda larékoe roepanja ,mèmper ingsoen satemené , mangkéné poenaginira , trahing Paurava ingkang , wekasan pan oengelipoen : Sapa roemijin kang tatya .
90. Ngeḍaton ing poera adi , rinengga loewih minoelja ,perloe mangrèhké djagadé , nanging tembé bakal ana , kang mangoen tapa brata , milih panggonan wana goeng ( 81 , ) ngloewihi kaḍaton moebjar .
91. Ojod wit -witan kinardi , bebantal gegoelingira , mèh minangka kekasoeré , angioewihi kadjang sirah , soetra memak isinja , boeloe -boeloe kang lwih aloes , sakétja nggepok mestaka .
92. Kasoer tjoekèn kang kinardi , damas moerni tilamira , soetra pepilihan mangké , tinilar ngloegas salira , tan tolih mring kamoeljan .
(Késah).
moeng iki doedoe nggonipoen , wong ingkang teka wit saka.
93. Panggawénira pribadi ."
Laré èstri :
,,Kasinggihan dawoeh toewan , iboenira botjah kijé , ingkang magepokan sanak , satoenggiling apsara , woes nglahirké botjah ikoe ,wonten papan kasoetjian .
94. Anenggih ngriki poeniki , kahjanganja goeroenira , para Déwa soejoed kabèh . "
1 ibe jdje 50. WOE
Sang Nata (pangoenandikanipoen ) :
Lah iki nalar pindonja , kang karja padang ing tyas .
Sora ( ).
wèh pangarep -arep loehoeng , saha asmané Sang Nata .
95. Kang anggawa ikoe èstri . "
Laré èstri :
Sinten tijang kang poeroena , "7 njrijosken nenggih namané , ingkang woes njébratken garwa , garwanira kang apsah . "
Sang Nata panglotjitaning ( galih ) :
„Pitoetoer ikoe saèstoe , toemrap marang djenengingwang .
soen takonané aranja , 96. Jen mangkono ija betjik , iboenira botjah kijé , lah betjik wis ora sida , krana datan prajoga , tan pantes amiloe -miloe ,mring bodjoné oewong lija . "
Laré èstri ingkang mendet pepetan merak saking lempoeng sinoengging sampoen wangsoel , laré èstri ingkang satoenggal :
gé 97 . „Sarvadamana lo iki , delengen iki apa , Çakunta apik temené . " (82 ) .
Laré alit ningali dateng poendi -poendi :
Iboekoe endi toedoehna , na ngendi iboeningwang . "
Laré èstri kalih pisan :
„Botjah ngarep - arep iboenira déning noenggal swara .”
Laré èstri satoenggilipoen :
98. „Noenggal oenining kang nami ,marganing kliroe pamjarsa ,. maoe dadi nakokké iboené . Botjah bagoes wis menenga , lo dolanan loehoeng ,merak lempoeng kang kaé toetoernja , iki kinarja . "
Sang Nata (tjiptaning galih ) :
djenengé iboening botjah , éwadéné 99. „Apa Cakuntâlâ iki , ta oenggjanira , akèh baé , djeneng kang maḍa oeninja , apa ngarani djenengé ikoe ,moeng karja katjelikingwang .
100. Kaja reroepan wijati ,wewajangan kang katingal , nèng doewoer tanpa njatané . "
Laré alit :
„Bibi manjoera poenika , apik banget roepanja , akoe demen endi tak -nggoné dolanan . ” bibi ikoe ,
Laré èstri ingkang satoenggal (ningali semoe koewatos ) :.
Lo gelangé maoe endi , gelang ontjèn -ontjèn kembang , 101. sakèhirèng • kang ana ing gel -oegelé , minangka ing toembalira , piala . "
Sang Nata :
gelang ontjèn ontjèn tiba . Wis adja watir sirèkoe ,
102. Nalikané botjah iki , dolanan anaking singa , tiba ana ing sandingé . "
Sang Nata kapareng badé moendoet .
Laré èstri kalih pisan :.
elo géné tan sraba , gelangé . ,Sampoen toewan jwa menḍetna , bandjoer didjoepoek , kagepok ing ngastanira . ”
(Laré kekalih sami sawang sinawangan , kalihan siḍakep goemoen i alit äng manah ) .
Sang Nata :
103. „Apa sababé poeniki , déné ingsoen tjinandetan ,moeng ndjoepoekké gelang baé . ”
Laré èstri ingkang satoenggal :
„Doeh twan kang langkoeng koewasa , glang tjèn -ontjèn poenika , saking ing toekoelanipoen , Aparâjita ( )minoelja . ¹
104. Dajanira goeng njawabi , paringira Sang minoelja , Sang Kaçyapa Panditané , nalika njlameti botjah , iki doek kalanira , mentas lahir lijanipoen , bapa lan iboe prijangga .
105. Datan kénging mendet saking , siti anggepok poenika . "
Sang Nata :
„Lah lamoen ana wong ljané , ingkang andjoepoekké ika , kaprijé woesananja . "
Laré èstri ingkang satoenggal :
„Ladjeng dados sawer ampoeh , njakot kang nggepok poenika . '
Sang Nata :
106 . ,,Apa wanodya sirèki , woes taoe wroeh njatanira ,ma lihé mangkono koewé . ”
Laré èstri kalih pisan :
,,Sampoen langkoeng sing sapisan . "
Sang Nata bingah ( ing batos ) :
„Apa tan pantes boengah , jèn woes trang mangkono ikoe , njata lamoen woes katekan .
107. Katoeroetan ing pangèsți , panoewoeningsoen ben dina , woes kaboel dina samangké . "
rrata emes 3. N 109 . tolz
(Laré alit ladjeng dipoen arasi).
(1 ) Aparajita kang tegoeh , kang ampoeh .
Laré èstri satoenggalipoen :
Suvrata majo gé pada , ngandakké Çakuntâlâ , kang anggoeng sinaoe mesoe, boedi ngeningaken tjipta .
108. Ngandakké lelakon iki ."
Laré alit :
„Bibi akoe sira tjoelna , rep marani iboe déwé .”
Sang Nata :
„Anakkoe katresnaningwang , majo pada barengan , ngandoemi slamet iboemoe , karo akoe bapakira ."
Laré alit :
77 109. Bapakkoe doedoe sirèki , bapakingsoen Sang Dushyanta .”
Sang Nata (mèsem ) :
„Padoenira botjah kijé , saja ngandel rasaning tyas , dèn soen katekan begdja ."
Çakuntâlâ amedali , rikmanipoen kaklabang (¹) oetawi kaoekel boten kaoré (83).
"Saiki bareng soen kroengoe , toembalé Sarvadamana .
110. Teka ija datan malih, aroepa taksaka wisa, isih tetep ontjèn -ontjèn , mangka datan kena ora , beneré malih sarpa , ingsoen woes moepoes pastikoe, kramaté woes tanpa dadya .
111. Éwadéné lamoen mirid , Sânumatî kandanira, kalamoen ana èmperé , ja betjik soen sarèhna , ajwa kesoesoe ing tyas, sapa wroeh begdjaning manoes , kinanți sihing Soeksmana ."
23. KINANȚI.
Sang Nata (njawang dateng Çakuntâlâ) :
1. „ Lah kaé apa garwèngsoen , Çakuntâlâ woes pinanggih , kang ngadeg neng kana ika , sarwa klawoe kang koelambi , koeroe katoning salira, oedjawala nglajoeng nglelentrih .
2. Sing tjegah bodja lan toeroe , rikmanja dèn klabang pèni , mantep ing poenaginira , gjannja nglakoni prihatin , jèkoe garwa kang soesatya , déning pinisah lan laki .
10. ating mgk 12. 14
3. Kang klèdeng ambek tan aroes , téga njébrataken rabi."
(¹) Pratandaning soesah .
Serat Kâlidâsâ .
Çakuntâlâ (ningali dateng Sang Nata ingkang katingal poetjet wadananipoen , déning panandang prihatos ):
Wran ikoe tan na èmpernja, kalawan ing garwa mami , sapa "} baja oewong ika , kang dahat anenadjisi .
4. Ngregedi mring anakingsoen , déning ginepok wong koewi , sanadyan woes tinoembalan, nganggo djedjimat linoewih."
Laré alit (moeroegi iboenipoen ) :
,,Iboe oewong ikoe sapa , ingkang angarani siwi .
5. Ngoendang anak mring djenengkoe , klawan ngrangkoelngrangkoel mami."
Sang Nata :
,,Doeh garwa kawroehanira , sira ingkang soen tresnani , nadyan soen nandoekken sija , wondéné pan dadi betjik .
Çakuntâlâ :
6. Kalamoen sira wong ajoe , oewis datan mawi pangling , marang poen kakang poenika , saiba senenging ati , ngoengkoeli manggih sesotya , tjilik Himalaya ardi ."
,,Géné tab-taban atikoe , sarèha ati dèn ririh , tibaning takdir 7. samangkja , kang tan ardja woes ngloengani , ingkang betjik neka. nana , woes tjedak toemekèng ngriki .
8. Soen antoek pangapoera goeng , sing Déwakoe kang linoewih , ija ikoe garwaningwang, garwèngsoen kang dadi ati , élok temen karsaning Hjang , ingsoen tan ngira sajekti .
9. Kalamoen bisaa panggoeh , djeboel oewis praptèng ngriki , wijahèning oewong lanang , jèn tinilar anggolèki , géné kala pinaranan , patrapé nganggo njenjengit ."
10. ,,Doeh -doeh nimas pepoedjankoe , sira wong koening andanding , apoeranen loepoetira , poen kakang ingkang wis -oewis , mangkja kari boengahira , ingsoen woes éling lir ngoeni .
11. Doek katemoe lan sirèkoe , ana ing pratapan wingit , samangkja nir kang tjanḍala, moeng kari tresnakoe jaji , mring sira pepoedjan koela, wong ajoe jang - janging boemi ."
12. Samangkja apan woes laroet , pepeteng ingkang nglimpoeti , dadi padang tarawangan, élingkoe wimboeh saketi , malah datanpa wilangan, moeng sira kang dadi ati .
13. Petenging imarda laroet, késisan maroeta midit, soemilak , trawangan pindanja kadi , pamoring Rohini kang rawismara (1) (84) klawan, sasadara doek kala wis .
14. Mentas grahana poenikoe , padangé katon aloewih ( 2) .”
Çakuntâlâ :
„ Koela ngatoerken poedyardja , sesanti djaja -djajanti , katoer toewan garwa koela."
Sang Nata :
(Kalihan ngampet wedaling waspa ).
„ Ja ingsoeng tarima jekti .
15. Doeh nimas katresnaningsoen , ingsoen ija oenggoel jekti , sanadyan wedaling waspa , menggak wahjanira nenggih , temboeng ingkang sira oetjap , memoedya joe mring soen iki .
16. Ingsoen woes tampi karepmoe , wong ajoe nawoeng memanis , nadyan katoning wadana , ing lați atjloem kepati , saka ing prihatinira , dadakan woes katon doemling .”
Laré alit :
17. " Iboe -iboe sapa ikoe , kang tjatoeran lan sirèki ."
Çakuntâlâ :
,,Takona mring takdirira , doeh anakkoe wong asigit."
= Rawismara langit, zie Dasanama kawi , van Winter .
Mriksanana katerangan 84 .
Sang Nata (ngroengkebi soekoenipoen Çakuntâlâ) :
Sad -apolan j baé 1 Ka 13 Ladjen merep djeng LoSto bing t 30. Ija jan 06 31. gih , 1 tana 3 bisa karmk
"Doeh wong ajoe kang soetresna, biraten soesahmoe goesti .
18. Soesahé doek kalanipoen , sinébrataken mring laki , kodenging tyasingsoen kliwat , woes ilang datanpa éling, samana peteng tyasingwang , warnanta tan klebèng ati .
19. Sakèhira kang kalakoe , dèk samana woes tan éling , moenggoeh ta sababé apa , ingsoen oega tan mangerti , samana tekan kabegdjan, teka malah ingsoen tampik .
20. Dahat kablinger tyasingsoen, peteng pindanira kadi, wong pitjak sinawat kembang, ontjèn-ontjèn dèn wastani , ketiban taksaka wisa, dipoen kipataken gelis .'
Çakuntâlâ :
21. ,Djoemenenga garwaningsoen , sababé mangkono nenggih , tindakingsoen dèk samana , pasti soelaja sajekti , kalawan tata trapira , kaoetaman temah dadi .
22. Tan jogja ingkang pinanggoeh , ngantos ingsoen tampi tjobi , toewan soepé mring kawoela, mangka adatira betjik , aloes lembah galihira , temahan sengit ring mami .
(Sang Nata djoemeneng).
23. Mangké napi sababipoen , teka toewan saged èling , doemateng ingsoen wran papa , tjintaka kesakit-sakit .' وو
Sang Nata :
Nimas jèn saloesoebira , kang karja laraning ati . "}
24. Oewis katjopot saèstoe , sigra sira soen kandani , samana waspanira adres midjil , ting parentoel lir soen weroeh sira , moetyara , toemètès tiba sing pipi .
25. Soeprandéné ingsoen weroeh , soen tégakaké sirèki , soen wentala nampik sira , wanodya jang janging boemi , samangké dèn lilanana , poen kakang ndadak ngoesapi .
26. Alon -lonan waspanipoen , kang tjoemantèl anèng tibing , marentoel pinḍanja kadya , sesotya sinarawèdi , doemeling gilanggoemilang ,mara janimas wong koening .
67. Ja nimas ija njawakoe , tontonen poen kakang mangkin , soetra aloes ajwa nganti , woes samekta oesap asta , akarja sakiting nétra ,moeloenga nimas soen sapi .
soen sanggané dridji kalih , 28. Sadeganira ( 1 ) wong ajoe , moeng poetjoeké kang ngenani , djempolan panoedoehingwang , alon baé ija njawa , bèn ilang pidoe woeng mami .
doepi ingsoen sampoen 29. Kang sadina -dina manggoeng , èling . "
alon -alon ngoesapi waspanipoen Çakuntâlâ . Çakuntalȧ Ladjeng ( Soemerep Sang Nata ngagem soepé ingkang kaparingaken roemijin . saladjengipoen katjemploeng ing lèpèn ) :
Çakuntâlâ :
-ali kang roemijin géné poenika li , Lo toewan garwa kawoela , tibèng tirta ,woes itjal datanpa lari .
30. Géné djeboel woes katemoe . "
Sang Nata :
saploké iki kepanggja ,kaèlingansoen Ija,, jaji woes kepanggih , " éling mring sira poeniki . pan oegi , bali kaja waoenira ,
Çakuntâlâ :
31. ,, Poenika soepé tan moenggoeh , déné tan gelem pinanggih , leres kang pratanda marang mami , kalanira toewan minta , pangakeningsoen roemijin . ' tanapi lepatnja ,
Sang Nata :
wit -witan marambat jèki , 32 . ,,Mangkonwèkoe paminipoen , manèh ikoe apan dadi , pratandaning bisanira doewé kembang , lamoen mangsané nekani . " karaketan ,
Çakuntâlâ :
tan pratjaja malih -malih , 33. Mangké ingsoen tan anggoegoe , "" marang sesoepé poenika , praptèng endon mbaléndjani ,soemangga " kagem kéwala , toewan pjambak garwa mami .
witjantenipoen : Mâtali medali ,
antoek sawabing Déwa di , 34. Begdja temen Sang Apraboe , " déné woes koempoel garwanja ,manèh lan priksa mring siwi .
kanggé ing krama inggilipoen : Ing Ngajogjakarta temboeng sadegan , (1 ). zie Warnabasa Padmasoesastra djanggoet Ing Soerakarta ketekan K. I. 1892 bldz . 142 . bldz . 212. lan P. Jansz Wdb .
,,Pangarsa-arsèngsoen apan, woes katekan kang sajekti .
35. Hèh Mâtali mitraningsoen , apa kang kalakon iki , apa Hjang Endra woes priksa ."
Ngan ngkage Fataké 4K arman katres атад ansa 44. angka mang 45. atri, Awan 46. 1 11 Δε
Mâtali ngoedjiwat:
,,Koningana doeh Sang Adji , pra Déwa sami waskita , wroeh sabarang ingkang roengsit.
36. Soemangga Sang maha Praboe, Kaçyapa Sang maha Reshi , apan sampoen nglilanana , padoeka badé kapanggih, Sang Maharshi rena tampa , padoeka dipoen atoeri ."
Sang Nata :
37. Çakuntâlâ garwaningsoen, anak kita sira kanți , tjekelana astanira, ingsoen ngetoetken ing woeri , sira irid ngadep risang, Pandita kang mangoen tèki ."
Çakuntâlâ :
38 . „Kawoela rikoeh saèstoe , sesarengan garwa mami , ngaḍep mring ngarsèng Pandita , kang ambek olah kasoetjin.'
Sang Nata :
„Apa djroning nemoe begdja , tatatjara dèn tetepi.
39. Ajo mlakoea wong ajoe , disika jwa nganggo isin."
(Ladjeng loemampah . Gantos wewarnèning tonil, Sang Pandita Kaçyapa sarta garwanipoen Sang Aditi lenggah ing palenggahan inggil).
Sang Kaçyapa (moelat dateng Sang Nata ) :
Poetrinira Daxa sira, iki lo Sang djajèng boemi , wong menang déning kwanteran, ja iki tjoetjoeking djoerit.
40. Pan dadi pangarepipoen , pabarisan nakirèki Sang Dushyanta asmanira, ratoening djagad sakalir , kawasaning gandéwanja , satoehoe ngoengkoel -oengkoeli .
, Nganti Hjang Éndra tan ajoen ,namakké tatah wraspati (¹ ) 41. ' minangka gegamanira ,moeng kanggo kaprabon mangkin .
Aditi :
anèng pasoerjanirèki . " „Wataké oewis katingal ,
Mâtali :
wran sepoeh kalih poeniki , Sang Praboe , 42. Koninganira ,, samja ragi nganggep Adji ,kadjodéran Soedarmaning pra Djawata , " ing katresnan ,marang poetranira nenggih .
Sang Nata :
Sang Marici ja ikoe ,wran kadwi teḍakirèki , 43 . 19 Mâtali , apa toeroening Hjang Brahma nenggih , 2 ) , klawan Daxa ( pinisah kaselan sanak , sadjoega kang anjelani .
djaré toemraping pra Reshi , 44. Apa ikoe kang kawoewoes , pinara rolas soroting srengéngé dadi , mangka dadi sababira , samangkja 85( ) ,
oetawa ikoe soedarmi45 . kang maréntah djagad Nira Hjang Éndra linangkoeng , apa ikoe kang ingambil , tri boewana , katri , ijèkoe ing soedarmwangkat déning Sang Hjang ,Wisnoe Bațara linoewih (3) .
46. Ngloewihi Brahma Déwa goeng . "
Mâtali :
pandika Dji . " Kasinggihan ,,
Sang Nata ngabekti temboengipoen :
Kaçyapa :
Dushyanta djedjoeloek mami , ,,Ingsoen kawoelaning Endra , " katoer padoeka kekalih . ngatoeraken bektiningwang ,
soen pepoedji sira Adji , Sang Dushyanta poetraningsoen , 47 . "2 toetoega memajoe boemi . " pandjanga ing joeswanira ,
Tatah wraspati tatah wrahaspati donderbeitel . Daxa lan Marici bapakipoen Kaçyapa . Daxa = bapakipoen Aditi , Marici poetranipoen Brahma . = Wisnoe Indoe Vishnu . ( 3)
Aditi :
Ingsoen oega amemoedya , ring sira poetrèngsoen Adji . „
48. Lestaria oenggoelipoen , djaja-widjajèng adjoerit , tanpa na "" ingkang ngalahna . '
1.Samp Frèngira itanpa Mak esseka ankangSad toe ka ja, 57. N agahi arkah Ikoe58. Feroel K ings 59 lami ings 6 wis kain ik ¿
Çakuntâlâ :
„Kawoela nenggih Sang Jogi , kalawan atmadjaningwang ,angaen toerken pangabekti . "
49. Katoer sakalihanipoen . "
Kaçyapa :
,,Ija soen trima nak mami , ja sarèhning garwanira , apan wignja njenjamèni , lan Éndra Ratoening Déwa , lan soetanira maḍani .
50. Jayanta Hjang , Éndra soenoe , sira soen pepoedji sami , lan garwanira Hjang Endra , ( ¹ ) tan na manèh kang mantesi ,pamoedjwèngsoen marang sira ,moeng ikoe oewis njoekoepi . "
Aditi :
51. Soetèngsoen wadon sirèkoe , pamoedjwèngsoen namoeng iki , moega -moega sira tampa , pangadji-adjining laki , soetanira dawaa oemoerirèki . moega -moega ,
ود 52. Majo agé pada loenggoeh . '
Ladjeng ( sami lenggah angoebengi Sang Pandita ).
Kaçyapa anoedingi satoenggal -satoenggalipoen :
,,Pangèstoeningsoen toemrap ring , Çakuntâlâ lan soetanja , tanapi toemrap Sang Adji ,pamoring kateloe pisan , ijasaoepami . ikoe
53. Sidji piandelanipoen , kapindo radja -darbèki , kateloe planggeran (86) rannja , ikoe oewis dadi sidji . "
Sang Nata :
„Koningana mah Pandita , panoewoeningsoen samangkin .
Sang Jogi ingkang nekani , 54. Sampoen tinekanan èstoe , ikoe pan sampoen dipoen toeroeti , sadèrèngira soen weḍar , kalangkoenganira Reshi . jekti tanpa sama ,
jèn ingkang metoe disik sari , 55. Makaten oepaminipoen , oepami saladjengé mateng sami , woes sekar ladjeng wohnja , ikoe mendoeng kang miwiti . oedan kang nglempak ,
56. Sadèrèngé djawahipoen , doemawah ngajemi boemi ,makaten toeroetanira , prakawis sabab lan dadinira kaananing kang ingsoen nggèni samangkin . donja ,
57 . Nanging sawab padoekèstoe ,dèrèng ngantos Sang Maharshi , teka padoeka woes paring , sawab njagahi dateng wakingwang , barkah mring kawoela . "
( ¹ ) Paulomi .
Mâtali :
di "Ikoe pakarti Déwa .
sadoeroengé soen 58. Woes anggandjar marang ingsoen , weroehi . "
Sang Nata :
ingsoen arsa matoer malih , ,,Koningana Sang Pandita , nalikaningsoen akrama , antoek poetranta poeniki .
ing para Gandharva nenggih , 59. Mitoeroet ing tjaranipoen , kala ikoe dipoen soesoelken ring mami , kalampahan , lami lami - ingsoen tan arsa ngakeni . ingsoen balak ,
kodeng ndendeng datanpa 60. Wit saking kasoepèn ingsoen , Kanva pialaning kadang Reshi , mangkono ikoe soen karja , wis , .. pan woes ingsoen karja isin kang tan kaloepoetan ,
satoenggaling ali -ali , 61. Ing wingking doepjingsoen ndoeloe , lelakon kèngetan waoe -waoening , ingsoen toemoeli kèlingan , èngetaningsoen ndjoer wening . ikoe sadaja ,
tandya éling ingsoen bilih , 62. Wangsoel kados waoenipoen , Sang Pandita Kanva nenggih ,Sang woes daoep angsal poetranja , ingkang woes ingsoen antepi . dyah Çakuntâlâ jèka ,
ingsoen dahat tan mangerti ,déné 63. Kala waoe waoenipoen - , kala ingsoen tan pangrasaningsoen doek ngoeni , élok temen ika , ikoe kaja saoepami . kèngetan ,
64. Wong weroeh liman tan nggoegoe , rangoe dènira mastani , kelamoen liman temenan , sareng soemerep tapaking , liman saweg ngaken soemrap , woedjoedé kang dèn soemrepi ."
Kaçyapa :
,, Doeh Dushyanta poetraningsoen , jwa kadawa kang ginalih , 65 . bawoering tyasira datan, saka loepoeting pribadi , soemangga ta dèn mirengna, Sang Nata koela kodjahi ."
Sang Nata :
66. ,,Noewoen inggih maha Wikoe , soemangga koela ajoen wrin ."
Kaçyapa :
,,Makaten moela boekanja, déné Nata ngantos lali , nalikanira Manaka, toemoeroen prapta ing kali .
10 sotira, Durvâsas Sang Nata nganti69. Soepé njélaki Sang ajoe , Çakuntâlâ dèn emohi , saka ing
67. Kalining Apsara sagoeng , tandya soemerep Sang dèwiÇakuntâlâ katon soesah , ing manah angres kepati , Çakuntâlâ gja binekta , déning Manaka Sang dèwi .
68. Binektèng kahjanganipoen , tinitipaken Aditi , ikoe saweg ingsoen wikan , mangerti lamoen Sang dèwi-Çakuntâlâ knèng
kapanggihira , sesoepé poenika Adji , itjal pangipatipatnja , pangesotira mekasi ."
Sang Nata (sasampoenipoen oendjal oeswa ), toemoenten ngandika :
70. ,,Jèn makaten Sang Awikoe , ingsoen woes lega ing galih , tan netah badan prijangga."
Çakuntâlâ (pangoenandikanipoen ) :
,,Begdja kamajangan déning , panampiking garwaningwang , mring ingsoen tan tanpa margi .
ija 71. Pan ana djalaranipoen , ingsoen tan éling sajekti , elo soen kèlingan , saiki wis ora lali , ingsoen antoek pangesotnja , Durvâsas kala ingoeni .
72. Nanging sing bingoenging kalboe , déning pinegat Sang Adji , ingsoen tan éling poenika , lah moelané mitra sami , asoeng pamrajogi ring wang , kinèn noedoehken li -ali ." (87 )
Kaçyapa :
73 . ,,Çakuntâlâ poetraningsoen , sira woes ingsoen barkahi , sira ajwa pisan-pisan , ngendem sengit djroning batin, doemateng ing garwanira , nadyan garwanira oewis.
74. Sakeliwat sijanipoen, woes téga noendoeng sirèki , wit saka ing dajanira , pangesot pan dadi lali , rèhning samengko Sang Nata, woes ènget lir ngoeni oeni .
75. Namoeng kari betjikipoen , kèhing ala jwa pinikir , binoewanga ing sagara , nirmala kari kang betjik , oepama katja benggala, jèn kanggo ngilo sajekti .
76. Kang resik pasti kadoeloe , wewajanganira bali , déné jèn boerek kang katja , wajangané datan kèksi ."
Sang Nata :
,,Koningana Sang Pandita , laré poenika kang dadi .
77. Leladjerira trah ingsoen ."
(Kalihan nganți poetranipoen ).
Кас̧уара :
,,Kawroehanira Sang Adji , ing tembéné bakal ana , ratoe goeng mengkoni boemi , ing djagat rat pramoedita , katjakoep angrèh ing Adji .
78. Sang Nata bakal don nglangoet , nitih karéta wijati , anglangkoengi djaladijan, nganglang ing djagad sakalir , pinoerih ing sagedira , ngratoni pérangan boemi .
79. Péranganira pepitoe (¹) , soemedya dipoen wengkoni , déné kang ngoetoekken kéwan, ingriki karan samangkin , ijèkoe toekang pameksa , marang anak singa wani .
80. Ikoe bésoek tembénipoen, bakal roemeksa ing boemi , Sin ma karaningrat Sang Bharata (88 ), nama kang pantes pinoedji , èser pinoendi ingela -ela , para Djawata samja sih . "
" kang 89. rant ng 91 glis P nit22 80
(1) Menggah ingkang kanggé ing ngèlmoe boemi mitoeroet kawroeh Europa , boemi kita poenika kapérang gangsal . 1. Europa , 2. Azië, 3. Afrika , 4. Amerika toewin 5. Australië , déné ing kawroeh Indoe wonten pérangan djagad pitoe , poenika koela njoemanggakaken , koela pijambak boten Ing serat -serat Djawi wonten ingkang njeboetaken : djagad mangertos . pepitoede zeven werelden , nanging ing serat Çakuntâlà kaseboet : de zeven werelddeelen .
Sang Nata :
81. ,,Panoewoen koela Sang Wikoe , sarèhning kalaning lahir , "" soetèngsoen poenika ingkang , mangastawa mangéstoni , padoeka panoewoen koela samangkin . pjambak pramila ,
82. Moegi ajwa nganti poetoes , sihira malah drewili , sadaja Lala pamoerih ardja , ajwa nganti ketangg soen pasrah padoeka Reshi , sihira mring ingsoen katri . gelan , "
Aditi :
Sang Kanva inggih prajogi , 83. Sang Pandita rasaningsoen , "} kabèh kang nganti satiti , sinoeng wroeh kaananira , kalamoen soetané angkat woes dadi . panoewoenira ,
84. Katoeroetan sampoen kaboel , Merakâ inggih woes nganti , ing tresnané mring soetanja , rena kalamoen tinoeding , soeng weroeh doemateng Kanva . "
Çakuntâlâ (pangoenandikanipoen ) :
"Merakâ inggih njagahi .
Kaçyapa :
noeroeti paminta mami . 85. Apan nenggih woes kawetoe , "
" Wit saking kawasanira , tapa brata mesoe boedi , eninging paningal datan , kéwran Sang Kanva sakalir .
86. Sang Kanva pasti woes weroeh , anané sadaja iki . "
Sang Nata :
„Jèn makaten Sang Pandita , inggih tan sanget soemengit ,Sang Kanva doemateng koela .
" Каҫуара :
,,Nanging prajogané nenggih .
Sinoeng weroeh wontenipoen ,kabar boengah kang sajekti , 87. dimèn karja marem ing tyasira , Kanva sanadyan woes oening , hèh sapa koewi nèng djawi . karja èṣemira , "
Medali poetoet Câlava :
88. ‚Koela ingkang wonten Wikoe . ”
Kaçyapa :
menjanga gelis ,metoe napaka gegana ,asoeng weroeh Câlava ,, Çakuntâlâ mring Sang Reshi , Kanva sinoeng kabar boengah , ingkang oewis .
woes ingaken kang sesiwi , 89. Andarbèni soeta djaloe , Dushyanta ingkang pepoetra , Narendra goeng ambek boedi ,woesing kang toemrap Dushyanta Adji . ilang pangesotnja ,
ilang sanalika éling ,moertja 90. Kalimpoeting galih bandjoer , kabèh kang tan jogja ,moeng betjik ingkang pinanggih ,dèn noeli soen poedji sira basoeki . ” mangkata sira ,
Poetoet :
inggih koela mangkat " 91. Noewoen sandika Sang Wikoe , aglis . "
Ladjeng ( késah ).
Kaçyapa :
samja garwanira toewin siwi , Poetra „ koela Sri Naréndra , di nitiha karéta , kagoengané mahdéwa .
toewan kondoera mring 92. Sang Hjang Éndra mitra Praboe , poeri . "
Sang Nata :
njoewoen „Inggih Sang maha Pandita , ḍawoehira soen lampahi , pangèstoe padoeka . ”
Kaçyapa :
„Nenggih manggiha basoeki ” .
93. Anèng doewoer soen poedyajoe , djawah toemiba ngoeripi , B. sakatahing kang taneman, samja toekoel paḍa ndadi , narambahi sami datan kirang boekti . pra kawoela ,
ang engsa, M. to rab b Sada
94. Antoeking barkah margwajoe , oedané ija mbarkahi ,Sang Nata pan ngakenana , makaten ikoe wit saking ,. kamirahaning pra Déwa , kang memoedya joening boemi .
95. Toemoesing galih Sang Praboe , pra Déwa anajogjani , mangajoe -bagja sedyardja , pratanda jèn dèn akeni , apan mawi sesadjia , pratjihnèng sih dèn kawroehi .
96. Moegi toewan kalihipoen , pandjanga joeswanirèki , apan ngantos satoes Juga , sami mamriha lestari , ing kabegdjan kadwinira , dipoen setya ing pamboedi .
97. Soepaja geng toemoesipoen , gandjaran toewin pamoedji . nira langit lan pratala , doemawah dawah noemoesi , ing kara hardjan sira Nata , soemrambah kawoela Adji . "
Sang Nata :
98 . „Noewoen -noewoen maha Wikoe , kasaénan kang soen pamrih , ing sakwasa -kwasa koela , soen boedi jwa nganti lali , angsal barkahing padoeka , Panditambek sadoe boedi . "
Kaçyapa :
99. Poetraningsoen Sang Apraboe , poenapa tjihnané malih , toemraping pandjoeroeng koela , kang pantes soen toerken Adji . "
Sang Nata :
Poenapa malih kang koela , adjeng -adjeng paring Reshi . وو
100. Gandjaran barkah woes penoeh , éwadéné jèn Sang Jogi , karsa nggandjar malih mring wang , pandjoeroeng ingkang soen èsți , pamoedji kang waoenira , pan dadi pangéling -éling .
101. Mangka parikan liripoen , pralambang ingkang oepami , toemrapira Sang Bharata (89 ) oengelé makaten inggih , , moegamoega Sang Bharata , tansah mboedia ardjanti .
102. Ardjaning kawoelanipoen , kartanira kang nagari ,mekara kagoenan kang makolèhi , kawroeh kalawan , ing gesanging pra dadi kamoeljanirèki . kawoela ,
103. Kawentar pradja ljanipoen , dadi tetoeladan sami , déné ingkang woes tinitah-aken saking kang sakawit , tinitahaken ma noengsa , doeh Hjang Çiva kang linoewih .
104. Kang maha kwasa sawegoeng , moegi koela dèn loewari , sing toemimbal lahir koela, manggiha kahardjan jekti , antoek sawab barkahira , Sang Hjang Çiva mah pinoenḍi .
Sadaja sami késah .
TAMA T.
PÈNGETAN KATRANGANIPOEN ANGKA -ANGKA INGKANG MAWI KAKOEROENG ING AKKOLADE (-).
gan te ada шгар inawi ana , ertos Win enika toew ango (9). пера ana boer ted ngiko ta tain k
Mitoeroet babonipoen serat ing temboeng Walandi .
( 1 ). Mitoeroet tijang Indoe ingkang andjarwani anama Katavema , prapanna . Inggih temboeng : prasanna kedah koela waos : poenika temboeng ingkang kanggé ing poedjian toemrap badé wiwitipoen , sarta ing wekasaning lampahan ringgit . Mitoeroet saking poenika , tetéla manawi Kâlidâsâ poenika kalebet ing gegolonganipoen tijang ingkang angidep Çiva , ingkang noenggil ing pangertos akalihan kawroeh Vedanta ,bilih ingkang kaiḍep poenika inggih poenika ingkang namoeng satoenggal Çiva oetawi Rudra , kaanggep roh soetji ingkang loehoer pijambak ,sarta kawastanan kawontenan ingkang loehoer sadjati , inggih dipoen wastani Mahadéwa , inggih poenika : Hjang ingkang maha loehoer oetawi dipoen wastani Içvara , inggih poenika ingkang misésa .
Poenika boeloe -boeloe rerengganing koeda kaetrapaken ( 2) . montjol wonten ing saantawising koeping koeda , kadosdéné ingkang toemrap ing koeda ingkang kanggé ing ajoeda , tetoempakanipoen para wirotama (ridders ) ing tanah Europa kala ing ingkang kadamel bobating boentoet lemboe wedalan djaman kina , ing Thibet , inggih poenika ingkang dipoen wastani Yak .
( 3). Ratoening djagat oetawi Cakravartin poenika seseboetaning para ratoe sawatawis kala ing djaman kina merboeng , ing nalikanipoen dèrèng wonten serat babad , ingkang katjarijos sampoen neloek -neloekaken andjadjahi ing djagat , ratoening djagat poenika mitoeroet ing serat -serat wonten woloe , ingkang kawastanan sapisan poenika Bharata , poetranipoen Sang ratoe Dushyanta , apatoetan kalihan Çakuntâlâ .
poenika lèpèn tjètèk ,kénging Ingkang kawastanan Tirtha , ( 4) . poenika lèpèn tjètèk ingkang dipoen sabrangi , déné Somatîrtha , mawi tetengering pangènget -ènget dateng ingkang nama Soma ..
poenika kénging kadamel lisah kanggé ing Woh Ingudî , ( 5). dilah oetawi kanggé lisah ramboet .
(6). Karaosing kedoet wonten ing mripat tengen , oetawi ing tangan tengen , poenika toemrap ing tijang djaler dados ngalamat saé, adatipoen dados ilapat badé kapanggih katresnanipoen , toemrap ing tijang èstri kosok wangsoel, manawi ing kiwa saé , manawi ing tengen ngalamat awon, badé manggih sandoengan .
(7). Priyamvada , artosipoen : tijang ingkang saged anggoenggoeng , ngoempak, karsanipoen Sang Nata kanggé njemoni ingkang gadah nama waoe , inggih poenika mitranipoen Çakuntâlâ ,
(8). Vanajosini , tegesipoen : padang boelan ing salebeting wana , oetawi ladjeng kasamboet sarta kasèlèhaken dateng pangertos : wewarnèn ing wana ingkang nengsemaken manah , oetawi ingkang memalad drija . Liripoen tetoewoehan Navamâlikâ , poenika dados rabinipoen wit Mango , kadamel oepami déné tetoewoehan Navamâlikâ waoe mrambat sarta moelet ing wit Mango .
(9). Kanva , poenika golonganing trah Brahmana (Brahmaan), saoepami iboenipoen Çakuntâlâ waoe trahing Brahmaan (Brahmana) sampoen tamtoe palakramanipoen Sang Nata akalihan fakuntâlâ boten kénging kaanggep apsah , djalaran Sang Nata trahing satrija (Xatriya ) boten kénging imah-imah angsal trahing Brahmana .
(10). Temboeng : tawon (bij) , poenika toemrapipoen ing temboeng Sangkrit kanggé namaning tawon djaler, soepados sampoen ngantos ngitjalen raosing pitemboengan , pantjènipoen inggih kedah kanggé temboeng namaning tawon djaler (hommel ) , ananging sarèhning pangrembag koela temboeng tawon (bij) langkoeng prajogi tinimbang hommel , mila ingkang koela anggé inggih tawon (bij ) kémawon.
Kanggénipoen ing pertalan koela temboeng Djawi , temboeng tawon (bij) koela santoeni : bramara , sapada , madoekara , ljali , ingkang tegesipoen : kombang , awit limrahipoen ingkang kanggé ing rerenggan Djawi : kombang , sarèhning boten ngéwahaken soeraosing lelampahan , mila koela pilih nganggé temboeng ingkang tegesipoen : kombang .
(11 ) . Poenika tjaranipoen ngaroeh -aroehi bangsa Brahmana , mitoeroet tata tjara Indoe , manawi kapanggih kalihan pitepangan sapanoenggilanipoen , poenika ingkang katakèkaken boten bab kasarasanipoen , nanging bab padamelanipoen , toemrap ing toenggaling golongan trah, saweg nindakaken oetawi satoenggal - nggarap poenapa , kados ta : saweg ngarsakaken poenapa , lagi éwoeh apa
Serat Kâlidâsâ . 14
(12). Argha oetawi Arghya , poenika sesegahan dateng tamoe , 0). toja, kanggé wisoeh ing soekoe , asring oegi warni sekoel arapa awarni : sarta toja, poenapa malih roempoet Durva , sekar sapanoengacara gilanipoen ; bab pasegahan toja kanggé wisoeh ing soekoe , poenika angg sampoen mèh kalimrah ing Azië .
nerja , adosa a ven t jang neke jangstri , проек una kan arat 22 ewegala Den S S S
Bangsaning Pandita oetawi Resi (Reshi ) (13 ). poenika kabé- emboer dakaken tigang golongan , dipoen wastani :Devarshi (Déwa Resi ) 1 Pandita Déwa , Brahmarshi (Pandita Brahmana ) Rajarshi 2 , 3 Ratoe Pandita ) para mangoen tapa poenika kagolong dateng , para Brahmarshi , déné Dushyanta poenika kalebet dateng gap Râjarshi .
14 Pikadjengipoen ingriki Kauçika poenika Vięvamitra , ( ) . ing serat veda , Viçvamitra dipoen wastani anakipoen Kuçika , déné ing serat -serat tjarijosipoen para wirotama ingkang rinengga ing sekar , dipoen wastani poetoenipoen , ing serat Rigveda , ing pangalembana sarta pangela -elanipoen dateng Sang wirotama Viçvamitra ; makaten malih Viçvamitra waoe katjarijos panglawanipoen sarta ingkang ngawonaken Sang Brahmana Vasishtha .
15) Para apsara poenika para widadari ingkang lahiripoen ( . kados Aphrodite saking oemploeking saganten . Sampoen limrahipoen wongsal -wangsoel kaseboet ing serat -serat , saben wonten ( Pandita tapa , para Déwa matah widadari kinèn anggoḍa .
16 Satoenggal -toenggaling bangsa sami gaḍah tata , gaḍahe ( ) . tjara sarta gadah pangraos awon oetawi saénipoen pijambaken pijambak ; toemrap ing bangsa Walandi ragi anèh , déné parentoeling karinget boten namoeng dipoen wastani tandaning panggresengipoen manah kemawon ,nanging inggih oegi dipoen wastani rerenggan , kanggénipoen bangsa Indoe sampoen kalimrah .
17) ( . Boten koela serat , djalaran namoeng toemrap dateng para ingkang marsoedi ing temboeng Sanskrit kemawon . Kd .
18). Anaking boeḍak , oetawi anaking wong toekon , poenika ( temboeng pangawon awon toemraping tijang ingkang kaoengelaken , kanggénipoen boten kénging dipoen wastani apik ,ananging kanggé ing pitemboenganipoen Vidushaka boten dados poenapa , djalaran Vidushaka bangsaning goelang goelang . Para maos boten soesah koela èngetaken , bilih ing serat serat karanganipoen bangsa Europa inggih asring ngemot pitemboengan kasar ,saja ing serat-serat ingkang langkoeng kina .
19 Menggah pikadjengipoen oekara poenika amastani bilih ( ) . doemawahing kasangsaran poenika badé wonten kasangsaran malih ingkang langkoeng ageng anoesoeli .
(20). Kasantoenan ing temboeng Walandi kados moengel : Kidacâraparikkamam inggih poenika ing temboengipoen Sanskrit : Krtâcarapariskarmânam , sabab mitoeroet ing pangoenandikanipoen goelang goelang , tetéla bilih dèrèng dangoe kalihan malețèking soerja , inggih poeika kaleres wantjinipoen Sang Nata boesana kados adat ; déné sanèsipoen inggih poenika toemrapipoen ing temboeng sesamboetan , kados ingkang kaseboet ing pèngetan angka 57 ing wingking .
(21 ). Poenika tata tjara Indoe ing djaman kina , para Ratoe ingajap-ajap ing tijang djagi bangsa èstri , Strabo oegi martosaken bab tata tjara ingkang makaten poenika , déné bab kawontenanipoen tijang èstri Yavani oetawi Yavana poenika kados -kados tijang èstri tetoembasan saking karadjan Baktrië ing Junani , sabab tijang Indoe ing djaman kina manawi mastani (Griekenland ) tijang Junani poenika : Yavana , boten mawi mawang djaler oetawi èstri , poenika inggih kénging kakinten kinten , bilih ingkang dipoen wastani Yavani jng serat poenika tijang èstri bangsa Yunani ingkang asalipoen saking Baktrië . Sasédanipoen Praboe Iskandar Agoeng (Alexander de Groote ) ingrikoe ladjeng kaijasanan karaton Yunani .
(22 ). Loegoenipoen temboeng moengel : door mij is in het woud geweend (déning akoe ana ngalas ditangisi taktangisi ana ngalas ), sarèhning oengel -oengelan ingkang makaten poenika toemraping pangertos kita anèh , pramila ladjeng koela djèrèng . Menggah pangertos ingkang sami kalihan ingkang kaseboet inginggil , de sarta asalipoen saking Indoestan , poenika tetemboengan : stem eens roependen in de woestijnsoewaraning oendangoendang ing sagara wedi .
23) Inggih poenika sénapatining pradjoerit , ( . ingkang anḍèrèkaken Sang Nata ambebedag dateng wana , ladjeng sami kèndel makoewon wonten ing satjelaking pratapan , kados déné ingkang sampoen katjeța wonten ing wekasanipoen lampahan ingkang sapisan .
Oengel -oengelan ingkang kaseboet ing ada -ada poenika , (24 ) . sarta inginggilipoen tjaket , poenika mèh boten koela pertal ,mèh koela loegokaken kémawon soeraosipoen , djalaran pitemboenganipoen panggoenggoeng sanget anggènipoen magol ing pamertal , menggah pikadjengipoen ingkang nganggit tamtoe namoeng anggenipoen badé ngatingalaken , bilih Sang séna pati waoe oegi kalebet ing sawenèhing poenakawan , poenapa malih anggèn koela ngloegokaken poenika koela rembag perloe soepados katingala sarta teksiha sawantahipoen .
tegesipoen : katresnaning (25 ). Suryakânta (soerja kanta ?) srengéngé inggih poenika namaning sesotya dedongéngan , bilih sesotya waoe katawangaken ing soroting srengéngé , ladjeng tjoemiprat soemamboerat medal latoenipoen.
132 ) M . hya par urbé m ing jeng ma an enika poenb madiri ggih d gemoe entjala evam madab alih , djeng antar Demo 33 uric ( nger 3 ( djalKan kad kerka sinDe Wba la 1
ing temboengi . (26 ). Kawaosa : viraidaladâwi dânadamsanî , viracitalatâvitâ nadarçaniyê . poen Sanskrit :
tjotjog kalihan 27) Pamanggih koela bab panggénanipoen , ( . pamanggihipoen Kâtavema , awit boten wonten watonipoen ,bilih temboeng : Sriratna poenika sami namanipoen dèwi Laksmî .
Mâthavya , poenika sampoen lami srawoengipoen wonten 28( ). ing kaḍaton ,mila leres kémawon ngrèmèhaken dateng panganggénipoen lisah ramboet ingkang limrah kanggé ing tijang alit , pandamelipoen saking woh Ingudî ,awit ing kaḍaton wangi -wanginipoen langkoeng aloes , sarta lisah ramboet inggih warni -warni wonten ingkang tjarijos , saha wangi -wangi , kados saprépédan , ing djagat boten wonten manawi kinanipoen doemoegi sapoenika , bangsa ingkang katah panganggénipoen wangi -wangi ingkang awis -awis pangaosipoen kados bangsa Indoe .
29( Ingriki oetawi ing sanès sanèsipoen panggénan , ingkang ) . mertal koemapeksa anjantoeni pitemboenganipoen Sankrit ingkang kanggé ing serat Vasantalikâ mawi sekar , awit mèh sadaja Cloka ingkang soeraosipoen mangalembana dateng kawanteraning wirotama , satoenggal -toenggaling Cloka kaḍapoer kalih pada , sarta 16 wanda , inggih namoeng kaloegokaken kémawon .
ing boekoe 30) Mitoeroet ing serat angger -anggeripoen Manu , ( . VII v.s. 130-132 tjaraning pambaginipoen pamedaling siti ing Indoestan kala ing djaman kina , ingkang medal taneman ing sabin sarta ingkang medal wowohan , sekar sapanoenggilanipoen , Sang Ratoe kapandoeman ing sapranemanipoen pamedal .
)mitoeroet tjarijos 31 Ingkang dipoen wastani Gandharva (1 ( ). poenika pasindèn Kadéwan ing Indoe ingkang kantoen -kantoen , oetawi ahli gending ing kahjananipoen Sang Hjang Endra . ( 2)
(32 ). Mitoeroet dedongénganipoen , Triçanku poenika Ratoe ing Ayodhya oetawi ing Oude , nalikanipoen Sang Ratoe Triçanku waoe darbé paminta dateng goeroenipoen anama Vasishtha , ingkang pinidji moelang wonten ing kaḍaton, soepados Sang Nata sinengkakna ing aloehoer kainggahaken dateng kaswargan . Sang Nata. ladjeng tampi pangipatimpating goeroenipoen : agesang pepariman kados satoenggaling Cândâlâ oetawi Paria . Awit saking poenika Sang Nata Triçanku minta pitoeloengan dateng satroenipoen beboejoetan Vasishtha anama Viçvamitrâ , ingkang dahat kinadjrihan (kaseboet oegi ing pèngetan angka 14). Triçanku inggih dipoen pitoeloengi minggah ing kaswargan, ananging sareng doemoegi ing kaswargan , Triçanku boten katampèn sarta kaoentjalaken déning para Déwa saking kaswargan andjengkelit ; Viçvamitra sareng soemerep sakalangkoeng moeringipoen , Triçanku tinaḍahan dawahipoen sarta badé kaoentjalaken dateng kaswargan malih , éwadéné boten katarimah ing Déwa , temahan Triçanku ladjeng namoeng goemantoeng tanpa tjantèl wonten ing madyagantang, ing saantawisipoen boemi kalihan langit, saha ladjeng soemorot kados lintang wonten ing langit sisih kidoel.
(33 ). Uçira poenika namaning tetoewoehan Andropagonmuricatum , ojodipoen kapipis kadamel djampi sakit kasrepen angenḍakaken bentèr, kados déné godong traté.
(34) Déwaning asmara toerida (sih-sinihan, pamong loeloet djaler lan èstri) bangsa Indoe nama Sang Hjang Kama oetawi Kâmajaya (1) poenika dedamelipoen ganḍéwa kalihan djemparing , kadosdéné Déwaning asmara toerida bangsa Junani (Griek), kendenging gandéwa mawi tawon, bédoring djemparing ingkang kadamel sekar, pramila Sang Hjang oetawi Batara Kâma oegi sineboet Kusumâyudha , tegesipoen ingkang adedamel sekar . Déné ingkang dipoen wastani : tatah wraspati oetawi tatah wrahaspati (de donderbeitel ) poenika dedamelipoen Déwaning baledèg Sang Hjang Endra, katjarijos dedamel waoe kalangkoenglangkoeng koewasanipoen , inggih poenika dedamelipoen Sang Hjang Éndra ingkang kanggé neloekaken para sétan , saminipoen menggahing kawroeh kadéwan bangsa Junani (Griek) poenika dedamelipoen Zeus , awarni gelap , ingkang kasamberaken dateng para danawa mengsahipoen , oetawi mitoeroet kawroehing kadéwan bangsa tanah elèr , kados déné dedamelipoen Thor ingkang awoedjoed paloe , oegi kanggé amaloni denawa .
(35 ) Salah satoenggaling peparabipoen Sang Hjang Kama saking ingkang katah-katah : poenika oegi Ananga , tegesipoen : ingkang tanpa raga , mitoeroet tjetjrijosanipoen , anggènipoen angsal peparab ingkang makaten poenika, ing nalikanipoen ang goda dateng Sang Hjang Çiva ingkang saweg mangoen tapa, Sang Hjang Civa bramantya, Ananga kapandeng , nétranipoen Sang Hjang Civa angwedalaken dahana , Ananga gosong ing sanalika , ananging menggah jektosing tegesipoen : Ananga , poenika ma . katen : toemandoeking among asmara djaler kalihan èstri poenika kaanggep déning tetijang Indoe boten saking dajaning badan , nanging saking dajaning roh ( ¹), pramila tanpa raga ; ingkang makaten poenika tetélanipoen , déné Hjang Kâma oegi apeparab Manasya , artosipoen : ingkang kalahiraken wonten ing roh .
ingk mandal 1tek arani 461 mken laran engg maw hbac emoe doel é h agsa (47) ang anggi atre14 Tat $
(36) . Bokmanawi ingkang moengel : Anasûyam apyanugata leresipoen : Anasûyayâ anugata , sabab temboeng ingkang kapisan poenika boten anggadahi teges .
(37). Temboeng : Tapâtyaya poenika tegesipoen : poenḍating mangsa bentèr , toemapaking mangsa djawah , poenika ngemoe raos pasemon : poepoeting pangangah -angah , sarta poepoeting panandang .
(38 ) . Viçâkhâ kekalih , poenika namaning lintang kekalih ingkang ngawontenaken gegebengan ing remboelan , ingkang kaping 16.
(39 ). Oengel -oengelan ingkang kaseboet ing ada -ada poenika tjetjangkokan saking tjarijos kekidoengan Vançastha .
(40 ) . Taraté ingkang katjarijosaken ing serat poenika , poenika bangsanipoen Nymphaea esculenta , ingkang sekaripoen manawi sonten megar , manawi sijang mingkoep .
(41 ) . Temboeng : samudrarasanâ kedah kawaos : samudravasanâ .
Ingkang dipoen wastani laki - rabi tjaraning Gandharva , (42 ). poenika imah - imah ingkang boten mawi neḍa palilahing soedarma õetawi sanak saḍèrèk , tjekap namoeng sanggem -sinanggeman pijambakan sarana kalahir ing kasagahan ing sih kaprasetyan .
(43 ). Pamertalipoen boten netepi moengel : sahyanam , nanging kadamel kados moengel : sasahyanam , makaten malih pamaosipoen Katavema ing temboeng Prakrit kados inggih moengel sasahyanam pekahaïssan , katitik saking pamertalipoen ing basa Sanskrit temboeng sasakhyanam draxyâmi .
Ingkang dipoen wastani cakravaka poenika bangsaning (44). peksi ingkang saba ing toja (Anascasarca ) djaler kalihan èstrinipoen manawi sijang kempal , nanging samangsa sampoen toemapak daloe, ladjeng sami pepisahan , djalaran saking pangipat ipat.
(45). Aruna poenika soroting srengéngé ing wantji maletèk , bilih teksih katingal abrit, oetawi ladjeng dipoen anggé pangaran -araning koesiring karétanipoen Sang Hjang Soerja .
(46). Pangangkahipoen ingkang nganggit, anggenipoen ngandaraken prakawis sontan-santoening dawahipoen pepestèn , ingkang djalaranipoen saking pandamelipoen Pandita moeḍa , poenika moenggoehipoen sanget boten namoeng wonten ing bab poenika kémawon , malah-malah toedjoenipoen memet sanget , awit ngang . kah badé sagedipoen kasoemerepan , bilih pandamel waoe sampoen doemoegi ing mangsanipoen santoen ; pangipat - ipat ingkang katandoekaken déning Durvasas badé andjalari dados sesandoengan déné begdjanipoen wanodya wirotama santoen doeka tjipta toewin sangsara .
(47). Sekar traté ingkang megar ing wantji daloe , poenika kaanggep kados katresnanipoen Sang Hjang Tjandra , samangsamangsanipoen remboelan sampoen angsloep , sekar traté waoe inggih mingkoep, nanging inggih badé megar malih samangsa katresnanipoen sampoen moengoep angèsemi .
(48). Kadjeng Cami poenika mempanan sanget , kagosok sawatawis kémawon sampoen moeroeb .
(49). Laxa poenika bangsaning balendok abrit (emak abrit) ingkang kanggé ngelak serat, temboeng Walandi : lak, poenika bokmanawi pamenḍetipoen saking temboeng Prakrit „ lakha" saking temboeng Sanskrit „ laxa ."
(50 ). Gesangipoen Brahmana poenika kapérang tiga , sapisan ing mangsanipoen dèrèng imah-imah , sarta marsoedi kawroeh ing serat -serat soetji, gesangipoen ingkang kaping kalih , sasampoening tamat pasinaonipoen , ladjeng imah-imah sarta angsal ingkang gaḍah grija. Ingkang kaping tiga saweg seseboetan : saged kalampahan manawi anak -anakipoen sampoen sami ageng Ing kala poenika saweg kénging sarta goemrantes manahipoen . loemebet ing asepen tapa brata amemati raga pijambak oetawi kalijan sémahipoen , amengkeraken karaméan ing donja .
(51 ) . Peksi kokila oetawi bangsaning peksi koekoek ing Indoes again tan, poenika toemraping nagari ngrikoe kanggé otjéh -otjéhan . i én Ing serat rerenggan , kanggénipoen tijang Indoe : kados déné bangsa Walandi , nganggé peksi nachtegaal , ingkang kaanggep sami -sami peksi otjéh -otjéhan saé pijambak otjèhipoen .Manawi temboeng ngotjèh poenika ateges nirokaken witjantening mameni noengsa kados peksi méntjo , djaka toewa sapanoenggilanipoen , dados temboeng ngotjèh ingkang koela toemrapaken ing peksi kanin kokila oetawi nachtegaal inggih klintoe , poenapa : moengel ? oetawi singsot ?
ar : sna ; toesi sar ga g wa mpoen awi p dili angin ange, atjar ping a; i ang anipom an P éngéami , poe ntjin inter33 (58) an bar aten Tam teka and
52 Ingkang sineboet : Guru poenika tijang sepoehipoen ( ). pijambak , goeroe ingkang moelang kawroeh agami toewin sanak sadèrèk sepoeh sanès -sanèsipoen .
53 ( ). Candana poenika kadjeng tjandana ingkang awis reginipoen , toekoelipoen ingkang katah wonten ing pèrèngipoen paredèn Malaya oetawi ing pasitèn bandjar pandjangipoen Ghats ingkang kilen oetawi Dekkhan .
(54 ) Avayacaritapurvam , kawaosa Avya caritapurvam . .
55 ( ) . Goda -rentjana ingkang katandoekaken déning para apsara dateng para Brahmana ,mriksanana pèngetan angka 15.
56 ( ). Çesha poenika ratoening sawer ingkang manggèn ing naraka sap -sapan ingkang kaping pitoe ingandap pijambak , inggih poenika ingkang dipoen wastani : ingkang asirah Pattala Çesha , 1000 waoe , njanggi boemi kita kalawan salah satoenggaling sirahipoen .
57( Ingkang dipoen wastani ing temboeng Sanskrit :Vaitâlika , ). poenika sawenèhing abdinipoen Sang Nata ingkang pinatah ngoendangaken paméranging dinten , boten kénging kininten , bilih ing Indoestan kala ing djaman kinanipoen para Nata tjaranipoen (déné kawontenanipoen ing djaman sapoenika boten koela tjarijosaken ) ing sadinten -dintenipoen mawi kabagi ing wantji toemraping pandamelanipoen Sang Nata mawi kaoenḍangaken , oetawi para Nata inggih satiti anggènipoen anetepi ing kawadjibanipoen dateng pangagemipoen pérangan dinten waoe ,mitoeroet ing pranatanipoen pangrèh pradja . Mitoeroet satoenggaling tijang agami Brahma anama Canakya , pepatihipoen Sang Ratoe Candragupta ingkang djoemenengipoen Ratoe wonten ing Indoestan noenggil djaman kalihan Sang Praboe Iskandar Ngabdoel Karnèn (Allexander de sarta Seleucus , bilih tjaraning pambaginipoen dinten waoe Groote ) sadinten kapérang ing 8wantji ,makaten malih daloenipoen . Ing péranganing dinten ingkang kapisan, inggih poenika wiwit ing 1 wantji éndjing paletèking srengéngé , wantjinipoen Sang Nata boesana ; ing wantji ingkang kaping kalih : Sang Nata lenggah moetoesi prakawis ; ing wantji ingkang kaping tiga ; Sang Nata dahar sarapan ; ing wantji ingkang kaping sakawan : Sang Nata nampèni oetawi maringaken pisoengsoeng ; ing pérangan ingkang kaping gangsal : wantjinipoen Sang Nata klempakan kalihan para najakaning pradja anggalih bab pangrèh nagari ; ingkang kaping nem : wantjinipoen Sang Nata kèndel ngaso saha ladjeng sakarsanipoen ; ingkang kaping pitoe : mriksani lampahipoen barisoetawi pangglaḍining pradjoerit ; ingkang kaping woloe : lenggah angadili prakawisipoen para gegolonganing pradjoerit. Déné paméranging dinten ing wantji daloe sasampoenipoen angsloep srengéngé, ingkang kapisan wantjinipoen anampèni serat serat saking para tjarakaning pradja ; ingkang kaping kalih : wantjinipoen dahar ; kaping tiga wantjinipoen maos serat soetji sarta ngasokaken. salira ; ingkang kaping sakawan sarta gangsal : wantjinipoen saré ; ingkang kaping nem : wantjinipoen woengoe saré sapanoenggilanipoen ; ingkang kaping pitoe : anggalih prakawis wados kalihan para pinitados ; ingkang kaping woloe : ngadjengaken srengéngé mletek, wantjinipoen Sang Nata anetepi kawadjibanipoen agami , kados ta : memoedya sapanoenggilanipoen . Bab poenika sampoen tjotjog kalihan pambagéning dinten ingkang dados wantjinipoen nindakaken kawadjibaning Nata ingkang kaseboet wonten ing serat angger -angger pradja Yajnavalkya B.I.v.s. 326-332 .
(58). Saking panginten makaten : menggah pamatraping parikramanipoen Sang Nata poenika medal saking roemaos kawadjiban toewin kapantesan , boten namoeng saking reseping galih dateng Sang Reshi kémawon , awit baḍé kawastanan ngoengkak krama toemrapipoen Sang Nata, sarta badé ngatingalaken pambekanipoen para Reshi , bilih gaḍaha panganggep manawi tondaktandoekipoen Sang Nata waoe sampoen masținipoen kémawon kedah makaten , awit saking lelabeting kasaénanipoen para Reshi .
(59). Boten perloe koela pratélakaken ingriki . Kd .
(60 ) . Temboeng : pâvako oetawi langkoeng prajogi : pabako , poenika dédé temboengipoen Sanskrit : pavaka , pâpaka oetawi pâpa .
(61). Çaci -tîrta inggih poenika padoesan soetji , ingkang kanggé pangènget -ènget dateng kasoetjianipoen dèwi Çaci , garwanipoen Batara Indra . Çakravatara , artosipoen toemoeroenipoen Çakra. oetawi Indra saking kaswargan .
Ingkang moengel : aparihatam, kawaosa : aparihrtam .. en18eng (62).
Kumuda poenika sekar traté ingkang megaripoen ing 63). ( déné Pankaja poenika sekar traté ingkang megar wantji daloe , pramila ingkang satoenggalipoen dipoen anggé a ing wantji sijang , satoenggalipoen kekaling oepami kekasihipoen Sang Hjang Tjandra , sihipoen Sang Hjang Arka .
tans mini ing gNa iDus mirm apoe ng in e awan ngsa adjoe goda tang ne 0). g ant пер
64) Temboeng :maçchaäsattunotti , ( . koela waos :macchiâbhattunotti .
Parabhritikâ poenika oegi namaning èstrinipoen peksi 65) ( . ingkang kanggé inggih poenika peksi engkoek ing Indoe , kokila , pasemon déning laré èstri waoe .
Sekar ingkang kanggé bédoring djemparingipoen Sang 66( ). Hjang Asmara inggih Sang Hjang Kâma oetawi Kamadéwa poe -men Çirisha ,sekar mango ,sekar traté ingkang biroe sarta nika : Açoka , katrangan sanèsipoen boten koela katoetaken ingkang petak , djalaran kirang perloe toemraping para ingkang boten ingriki , marsoedi temboeng Sanskrit .
sKoningsvoeten )kanggé sampéjaning Ratoe '( 67). Temboeng : ( oempak -oempakipoen kaloehoeraning Ratoe ingkang sineboet , de voeten van den aan saminipoen ing temboeng Walandi : oetawi ing soekoening maligé ( ¹ ). trooning soekoening dampar ,
⚫ 68( ). Temboeng mitramoe oetawi ingriki :mitranira ,pikadjengipoen , kados ingkang kanggé ingrika -ngrika , kados kanggé tatakrami moerih raketipoen pawong mitran - oetawi sadérékan ,kados ing tanah katresnankoe sapanoenggilanipoen , ta: mitramoe , adimoe = Djawi inggih nganggé temboeng ingkang makaten : sapanoenggilanipoen . anakmoe - anakkoe , bodjokoe ,
69). ( Anggitan ingkang mawi sekar poenika pertalaning temboeng Walandi saking serat ingkang kawedalaken ing nagari koela doemoegining lampahan ingkang kaping nem , Calcutta , meksa boten saged ngampet wedaling pangginem koela dateng ingkang kaseboet ing lampahan ingkang kaping nem waoe , inggih poenika ing lampahan ingkang kaping nem sadaja boten nilar seselan tjetjengésan oetawi sesembranan ingkang nglangkoengi , inggih poenika ingkang namoeng tjondong kalihan kang tinimbang kalihan kanggé- génipoen ing djaman kina kémawon , a ]
nipoen ing djaman sapoenika , wondéné ingriki ingkang sakalangkoeng mikantoeki poenika sesembrananipoen Sanumati , ingkang tansah soemela ing paginemanipoen lijan . Sanumati ingkang repaminipoen kados koemandanging wedalipoen raosing manahipoen ingkang soemerep , anggènipoen tansah nimbang -nimbang wedaling pangraos getoen , ingkang kalahir saking sesambatipoen Sang Nata Dushyanta , ngantos doemoegi soemerepipoen tétéla bilih Dushyanta teksih kénging gaḍah pangadjeng -adjeng angsalipoen pangapoenten , poenika goemantoeng wonten ing sih palimirmanipoen para Déwa. Para Déwa anggènipoen badé asoeng pangapoenten dateng Sang Nata Dushyanta, samangsa sampoen saged ngjektosi , bilih Sang Nata sampoen saged tanpa mèngèng anggenipoen anglampahi panandang kalawan tobat roemaos ka- . lintoe ing tindak , sarta koewawi nanggoelang sakaṭahing piawon kalawan panindak kaoetamèn ; pramilanipoen ing wingking samangsa sampoen doemoegi ing lelampahanipoen , Sang Nasa badé kawoengoe saking pangenglenging galih ladjeng pinatah mangsah ingadjoerit , nglawani para lelembat ingkang sami ambeg resah anggoda rentjana dateng para manoengsa sesaminipoen , kados ingkang katjarijosaken wonten ing wekasanipoen lampahan kaping nem .
(70). Kawontenanipoen wewarnèn ingawang -awang kados ingkang kapangandikakaken déning Sang Nata Dushyanta , poenika wewarnen ing gegana ingkang kerep katingal wonten ing saganten weḍi ; kerep kémawon para andon lampah kados soemerep toja wonten ing katebihan, ing woesananipoen tetéla bilihwewarnèn waoe boten kaana sajektos . Tetijang Indoe amastani wewarnèn poenika : kasataning sangsam ( de dorst der gazel ) ( ) ing adeg -adeg waoe sampoen tetéla manawi temboeng :pothinikâmajalâm , pathi mkâmajalâm . kedah kawaos :
71 Manawi katemboengaken sanèsipoen , ( ) . kados poenapa kémawon bédaning tondak tandoekipoen Sang Nata ing sadèrèngipoen njébrataken Çakuntâlâ kalihan ing sasampoenipoen .
(72 ). Kapertal mitoeroet oengelipoen kitab soetji : Aditthirasohada .
(73 ). Poenika namaning lampah damel , wiloedjengan enz . ingkang toemindak sasampoening tijang èstri wawrat karaos ébahing djabang .
(74 ) . Boeboekan kadjeng tjandana poenika prantos kanggé djampi ngajemaken sakit bentèr kagosokaken ing dada.
75 ( ) . Makaten poenika djedjoeloekipoen Bațara Vishnu ing panitisipoen (Avatara ) ingkang kaping sakawan , ing salebetipoen Avatara ingkang kaping sakawan waoe Sang Hjang Wisnoe amedjahi denawa anama : Hiranyakaçipu ( ¹ ) .
76 ( ) Mitoeroet tjarijos , Sang Hjang Vishnu minta pasitèn . wijaripoen tigang dateng satoenggaling denawa nama Mahabali , djangkah , Mahabali inggih njoekani , sareng kadjangkah kaping tiga kemawon wijaripoen sampoen sawijaring djagad , djoemangkahipoen sapisan sampoen ngempoeti djagad ,djoemangkah kaping kalih ngempoeti awang -awang , kaping tiga langit .Angin Parivaha poenika namanipoen salah satoenggaling angin pepitoe ingkang kaseboetipoen wonten ing tjarijos kadéwan satoenggal -toenggali (86 poen anggadahi pandamelan sarta anggadahi margi pijambakjav pijambak .
(77 ). Oengel -oengelan ing adeg -adeg poenika mitoeroet oengeloengelanipoen serat ingkang mawi sekar : Vancastha .
78 Pepèngetan tjarijosipoen tijang mangoen tapa ingkang ( ) anglangkoengi mantep tékadipoen , sarta langkoeng santosa ing boedinipoen , kerep kémawon kaweḍaraken , sanadyan kirang leres tjarijosipoen , éwadéne asring oegi katoemrapaken dateng tijang tapa ing donja ingkang limrah kémawon .
79( Temboeng : nirvriti , kawaosa : nirvritti . ) .
80. ( Ingkang dipoen wastani Amrita poenika djampi ombèombèn moerih langgengipoen gesang kita , boten saged pedjal pedjah , sami kanggénipoen kalihan ingkang kaseboet ing tjarijos ipoen kadéwan bangsa Junani (Griek ) djampi ombèn ombèn Ambrosia .
pgénin in Wa das dj indal .831 prih 181 ). ing deba g 85. bed er
(81 ). Pétanganing wanda mitoeroet tjarijos mawi sekar : Aupacchandasika .
(82) . Pangarang ing temboeng Walandi kangélan sanget anggènipoen njangkok paketjapanipoen , ing paketjapanipoen laré estri waoe moengel : saundalâvannam , inggih poenika ingkang dodas djalaranipoen ladjeng katirokaken déning laré waoe moengel : saündala , menggah tjeṭanipoen inggih poenika : Çakuntâlâ .
(83). Poenika panganggénipoen ramboet ingkang mangka tanda prihatos , déning pepisahan kalihan lakinipoen .
(84). Ingkang dipoen wastani Rohini , poenika papan panggènaning lintang - lintang ing gegolongan ingkang kaping 27 , isinipoen lintang 5 , wondéné ingkang linangkoeng pijambak anama Aldebaran , menggah toemrapipoen ing pasemon , ingkang kanggé ing tjarijos kadéwan, Rohini poenika sasaminipoen garwa 27 , ingkang dipoen tresnani pijambak déning Hjang Tjandra , déwaning remboelan , inggih Hjang Sitaresmi .
85. Srengéngé poenika pendak woelan kaanggep sanès sanès woedjoedipoen .
(86 ). Kirang perloe koela patjak ing karanganipoen temboeng Djawi poenika .
(87 ). Ing serat -serat poenapa kémawon , awis sanget pinang . gih larikan - larikaning pitemboengan ingkang ngewrat oengel . oengelan ingkang aloesing pitemboengan , barèsing pikadjengan sarta aloesing beboedèn saged dados satoenggal kados ingkang pinanggih ing tjarijos Çakuntâlâ, langkoeng malih panginten koela , pangarang poenika ingkang pantes ingalembana bab anggènipoen saged ngraosaken pangroempakanipoen , goṭak -gaṭoekipoen kalihan pikadjenganipoen , kados ta : pangarang boten pisan pisan poeroen ngatingalaken koemresik-resikipoen Çakuntâlâ oetawi patrapipoen Çakuntâlâ nalika pepanggihan kalihan Dushyanta , namoeng kasamoen ing sasrapadan . Sanèsipoen poenika boten koela katoetaken ingriki , awit koela rembag kados sampoen tjekap .
(88 ). Boten perloe koela patjak ingriki .
(89) . Bharata oegi anggadahi teges : tijang ingkang dados ringgit, pramila oengeling oekara ingkang kaseboet ing adegadeg ingkang kantoen pijambak , poenika oegi pantes minangka pamoedji ardja dateng para ingkang sami dados ringgit .
Limrahipoen tijang Djawi , ingkang dipoen wastani gandharva -gandarwa ( 1) = gendroewo , poenika bangsaning demit ,woedjoedipoen ageng sarta djaler , asring ngadjrih -adjrihi , manggèn wonten ing kebon oetawi ing wana , poenika saweg tjaijosipoen , koela inggih dèrèng naté kepranggoel ,wondéné ingkang èstri nama soendel bolong .
(2 Bangsaning lelembat satengah Déwa . Zie Roorda . )
(1) Déwaning asmara toerida bangsa Indoe anama : Sang Hjang Kama oetawi Kamajaya, Djawi : Sang Hjang Kama oetawi Kamadjaja , inggih Hjang Asmara. Kanggénipoen tijang Junani oetawi inggih ladjeng soemrambah ing Europa anama : Eros sarta Amor toewin Cupido , èstrinipoen onama Aphrodite , Psyche oetawi Venus , ing Djawi : Ratih, Rarasati .
(¹) Poenapa Kama ?
Kanggénipoen ing temboeng Djawi sami kalihan ing Indoe :Sampéjandalem . ( ¹ ).
Ingkang dipoen wastani gazel , (¹) . poenika bangsaning sangsam ,nanging soengoenipoen boten ranggah namoeng kados soengoe ménda Djawi ,nanging pandjangipoen 25-36 c. m. inggih bangsaning antilopen . Íng serat merit , Çakuntala poenika oetawi ing serat tjarijosipoen Soeltan Akbar , koela nganggé temboeng : sangsam =randi ,namoeng moerih gampilipoen ,sanadyan sampoen koela soekani katrangan , koela inggih ragi getoen , déné boten koela loegokaken kémawon , soepados para maos saged priksa bilih kanggénipoen ing Indoestan , oetawi ing serat -serat temboeng Sanskrit ,awit kina . makina gazel oetawi gazelle poenika kadamel pasemon woedjoeding pawèstri ajoe , kapendet saking tjikating tandangipoen ,ngremenaken ,mripatipoen saé ,manikipoen tjemeng , dedeg pangadegipoen lendjang ,péranganing badan sroewi -sroewi tjekapan , badanipoen gilig tjoemekel , tradjangipoen trintjing .
( ¹ ). Poenapa ingkang wonten ing ringgit Djawi , denawa Sakipoe oetawi Sekipoe (Cakipu ).
ISINIPOEN.
Pamboeka . Pènget .
Kawitan .
1. Dandang -goela 3 pada . Poedjian
2. Sinom 11 pada .Potjapanipoen tooneeldirecteur kalihan pawèstri ringgit tijang
Midjil 1 pada . 3.
Lampahan ingkang sapisan .
Rerepènipoen pawèstri ringgit tijang . 4. pada . Sinom 4 Ladjenging potjopanipoen tooneeldirecteur kalihan pawèstri ringgit tijang bab pamilihing lampahan •
5. Pangkoer 17 pada . Praboe Dushyanta nitih kréta , ngandikan kalihan koesir . Sang Praboe badé ndjem- .paring kidang ladjeng dipoen penggak déning tijang tapa .
6. Asmarandana 27 pada .Sang Praboe ngandikan kalihan tijang tapa bab kawontenanipoen pratapan ngrikoe .
7. Midjil 27 pada . Çakuntâlâ sakantjanipoen sami nji rami wit -witan , ladjeng dipoen poeroegi ing Sang Nata .
8. Kinanți 119 pada . Sang Nata ngandikan kalihan Ça kuntâlâ sakantjanipoen •
9. Megatroch 67 pada . Sang Praboe ngandikan kalihan Vidushaka toewin Sénapati bab anggènipoen ambebedag •
10. Dandang -goela 58 pada . Sang Praboe dawoeh ngèndelaken anggènipoen sami ambebeḍag . Vidushaka kadawoehan wangsoel dateng nagari makili Sang Praboe .
Lampahan anjelani .
11. Dandang -goela 5 pada . Potjapanipoen Brahmana nénéman kalihan Priyamvada . Brahmana nénéman ngalembana Sang Praboe , Priyamvada njarijosaken bilih Çakuntâlâ sakit .
II
Lampahan ingkang kaping tiga.
12. Midjil 64 pada . Sang Praboe sekel ing galih, djalaran kasmaran dateng Çakuntâlâ , ladjeng moeroegi panggénanipoen Çakuntalâ . Çakuntâlâ saweg sakit dipoen tenggani para mitranipoen .
13. Kinanti 85 pada . Daoepipoen Sang Praboe kalihan Çakuntâlâ .
Lampahan anjelani .
14. Kinanți 40 pada . Potjapanipoen Anasuya kalihan Priyamvada , ngraosi bab daoepipoen Çakuntâlâ .
Lampahan ingkang kaping sakawan .
15. Pangkoer 77 padu . Çakuntâlâ sampoen anggarbini ,
Lampahan ingkang kaping gangsal .
badé dipoen soesoelaken garwanipoen dateng nagari . 16. Megatroch 82 pada . Çakuntâlâ biḍal dateng nagari kairingaken tijang saking pratapan sawatawis .
17. Midjil 99 pada . Sang Praboe manggihi tamoe saking pratapan ingkang ngeteraken Çakuntâlâ . • •
72 18. Pangkoer pada . Praboe Dushyanta boten karsa awit Sang Praboe boten kèngetan nampèni Çakuntâlâ , bilih sampoen naté krama kalihan Çakuntâlâ .Çakuntâlâ dipoen sébrataken , ladjeng dipoen toeloengi ing Widadari •
Pamboekaning lampahan ingkang kaping nem .
19. Doerma 34 pada . Poelisi njepeng tijang misaja oelam , djalaran manggih sesoepé àgemipoen Sang Praboe .
Lampahan ingkang kaping nem .
20. Dandang goela 68 pada . Sang Praboe sakalangkoeng kedoewoeng anggènipoen njébrataken Çakuntâlâ ,malah ladjeng gandroeng
83 21. Sinom pada . Sang Praboe mriksani gambaripoen lan karanta -ranta ing galih déné dèrèng Çakuntâlâ , kagoengan poetra . Sang Praboe ladjeng dipoen resaja ing Hjang Endra ,kaḍawoehan njirnakaken para danava ingkang ambek djail .
Lampahan ingkang kaping pitoe .
22. Asmarandana 111 pada. Sang Praboe nitih kréta kagoenganipoen Hjang Endra, badé njirnakaken mengsah, ladjeng pinanggih kalihan satoenggaling laré djaler ingkang sanjatanipoen poetranipoen pijambak .
23. Kinanți 104 pada . Sang Praboe kepanggih kalihan Çakuntâlâ garwanipoen . Pèngetan katranganipoen angka -angka ingkang mawi kakoeroeng ing akkolade .
Ngleresaken kalepatan .
Tembang Kinanti ing katja 74 poenika leresipoen angka 13 , makaten oegi tembang tjanḍakipoen ngantos doemoegi tembang Danḍang -goela katja 144 poenika leresipoen angka 20.
Serie No. 59c. Pakem Ringgit Poerwa IV. Tj. 2. L. f 0,35. 54 k. 8°. (Rinengga ing gambar 9 idji). . Isi tigang lampahan : 1 Obong -obongan balé sigala-gala , 2 Djagal Abilawa toewin 3 Kangsa .
Serie No. 59d. Pakem Ringgit Poerwa V lan VI. Kadadosaken saboekoe . Tj . 2. L. 49 k. 8°, (Rinengga ing gambar 20 idji ). . . . f 0,35 . Isi nem lampahan : 1 Semar djantoer , 2 Djaladara rabi, 3. Alap-alapan Soertikanți , 4 Alap -alapan Banowati , 5 Alap -alapan Droesilawati toewin 6 Pandawa doelit.
Serie No. 59e. Pakem Ringgit Poerwa VII lan VIII. Kadadosaken saboekoe . Tj . 2. L. 58 k. 8°. (Rinengga ing gambar 16 idji)... f 0,35 . Isinipoen gangsal lampahan : 1 Koembajana, 2 Pedjahipoen Gandamana , 3 Kresna Poedjangga (Alap -alapan Setja boma ), 4 Kresna kembang (alap -alapan Roekmini ) toewin 5 Ambangoen taman Maérakatja (Kartanadi ) oetawi alap -alapan Srikandi .
Serie No. 82. Gara-gara. R. Soeradi Dirdjasoebrata . Tj . 2. Dj . 54 k. 8°. (Rinengga ing gambar 20 idji ) . . . . . f 0,25. Pețilan ringgit Poerwa lampahan bambang Koesoemasmara , wiwit medalipoen panakawan : Semar, Garèng toewin Pétroek , doemoegi prang gagal .
Leloetjonipoen Semar, Garèng toewin Pétroek ing serat poenika boten katerangaken ingriki . Sinten kepéngin soeka panggalihipoen toer goemoedjeng kekel kalajan wragad sakeḍik , maosa serat poenika .
Serie No. 230. Tjarita lelampahané nabi Joesoep . R. Sasrakoesoema . Dj . 50 k. 8°. (Mawi sekar ) . f 0,35. Petikan saking kitab Torèt, njarijosaken wiwit nabi Joesoep taksih timoer , soepena dipoen -soedjoedi ing lintang toewin remboelan , saladjengipoen siniksa dateng para kadang -kadangipoen , ngantos djoemenengipoen Nata wonten ing nagari Mesir.
Tjarijos adi poenika prajogi sanget dados waosanipoen tijang sepoch oetawi waosanipoen para moeda , awit kadjawi ngleloeri tjarijosing para Nabi, iketaning sekar saé, kénging kadamel pepiridan.
Serie No. 237. Lelampahan ringgit Poerwa . M. Moedana . Dj . 51 k. 8°. f 0,40. Isi tjarijos ringgit Poerwa 6 lampahan : 1 Lahiripoen Gatoetkatja , 2 Praboe Wibisna ngoepadosi panoekmanipoen Batara Wisnoe , 3 Lahiripoen Abimanjoe , 4 Lisah Djajèng katon, 5 Srikandi dados djaler toewin 6 Makoeta -Rama .
C008260637
Stockton, Calif.
GMT Google-digitized 2025 Lty on Columbia Unive Public Domain in the United States, Generated at
Digitized by Gogle
Original from UNIVERSITY OF CALIFORNIA