Baca PDF (OCR): Macapat Malangan

182 halaman · 176 halaman diproses dengan OCR · 31.7 detik

Versi OCR mungkin terdapat kesalahan eja, ketik, tata letak, atau hal terkait tipografi. Untuk ketepatan hasil, silakan merujuk pada dokumen asli.

Daftar isi
  1. MACAPAT MALANGAN
  2. MACAPAT MALANGAN
  3. Katalog Dalam Terbitan (KDT)
  4. KATA PENGANTAR KEPALA BALAI BAHASA JAWA TIMUR
  5. Macagut Malangan
  6. MACAPAT MALANGAN
  7. DAFTAR ISI
  8. MACAPAT DAN SEJARAHNYA
  9. NOTASI MACAPAT MALANGAN
  10. Gendreh Macapat Malangan
  11. 6. Dhandanggula Pelik Laras Pelog
  12. 10. Kinanti Babok Laras Peliog
  13. 11. Kinanti Pelik Laras Pelog
  14. NOTASI TEMBANG MACAPAT "BALABAK"
  15. SINOM
  16. TEMBANG MACAPAT "DHANDHANGGULA PELIK"
  17. Macapat malangan
  18. TEMBANG MACAPAT "KINANTHI BABOK' LR.Pelog
  19. TEMBANG MACAPAT”GENJONG” Lr.Pelog
  20. PANGKUR(BABOK)
  21. MACAPAT "SINOM SELIR" PELOG
  22. GENDREH SINOM SELIR PELOG
  23. LAGU DHUWIT LARAS SLENDRO Bawa Sinom Malangan
  24. Macapat Malangan
  25. Macapat Malangan ARANSEMEN GENDHIG DHUWIT Danis Suwarna
  26. Contoh Tembang Dhandanggula dari Serat Mantrawedha karangan Sunan Kalijaga
  27. CAKEPAN MACAPAT MALANGAN (TRANSKRIP)
  28. 1. Tembang Asmarandhana Babok
  29. 2. Jula-Juli
  30. CAKEPAN MACAPAT MALANGAN (TRANSKRIP)
  31. 1. Tembang Asmarandhana Babok
  32. 2. Jula-Juli
  33. Macapat Malangan
  34. 4. Asmarandhana Pelik
  35. 5. Janturan Dhalang
  36. 7. Parikan Dhalang
  37. Bismillahirrahmanirrahim
  38. 8. Asmarandhana
  39. 13. Asmarandhana
  40. 14. Pituture Dhalang
  41. Macapat Malangan
  42. 15. Asmarandhana
  43. 16. Kidungan Jula-Juli Dhalang
  44. 17. Asmarandhana
  45. 20. Ontowecana
  46. Macapat Malangan
  47. 21. Asmarandhana
  48. 22. Kidung Jula-Juli Dhalang
  49. 23. Kidhungan Parikan
  50. 24. Pituture Nabi Yakub marang Putrane
  51. 30. Asmarandana
  52. Macapat Malangan
  53. Mboten rama sapunika
  54. Ingkang impen nulya prapta
  55. Maring Alloh teka sira kumendela
  56. 38. KINANTI
  57. Macapat Malangan
  58. Anak ingsun aneng Mesir
  59. Sun gawe anak sayekti
  60. Kabeh konen a mriki
  61. Macapat Malangan
  62. Macapat Malangan
  63. 41. MEGATRUH
  64. 42. PANGKUR
  65. 45. MIJIL
  66. Macapat Malangan
  67. Macapat Malangan
  68. Macapat Malangan
  69. 47. DURMA
  70. Macapat Malangan
  71. Yahudo weruh semu
  72. Macapat Malangan
  73. Wusono alelungan
  74. Wusono alelungan
  75. Atiningsun yen sira tambani Ingsun masa gelemo
  76. KASMARAN
  77. TAMAT
  78. BIOGRAFI

MACAPAT MALANGAN Ki Sholeh Adi Pramono Bala Bahzsa lave liman

MACAPAT MALANGAN

KG Sholch Adi Pramono

MACAPAT MALANGAN

Penulis Ki Sholeh Adi Pramono

Penanggung Jawab Muh. Abdul Khak

Redaktur Anang Santosa

Penyunting Mashuri Hero Patrianto

Juru Atak Khoiru Ummatin

Cover Alek Subairi

Distribusi Ahmad Farid Tuasikal

Katalog Dalam Terbitan (KDT)

899.222 1 PRA Pramono, Ki Sholeh Adi m Macapat Malangan/Ki Sholeh Adi Pramono Sidoarjo, Balai Bahasa Jawa Timur, 2017 xi,165 hlm.; 21 cm ISBN:978-602-8334-48-8 2. Macapat Malangan 1. Judul

KATA PENGANTAR KEPALA BALAI BAHASA JAWA TIMUR

Karya sastra merupakan hasil imajinasi dan kreasi manusia. Perkembangan penulisan karya sastra dapat dikatakan amat pesat. Dewasa ini, berbagai media dapat berfungsi atau difungsikan sebagai wahana pengungkapan nilai-nilai estetis yang berbentuk karya sastra. Selain ditulis di surat kabar, majalah, dan internet, karya-karya sastra juga ditulis atau dihimpun dalam wujud buku. Bahkan, untuk jenis penerbitan buku sastra ada kecenderungan peningkatan. Keadaan tersebut menjadi bukti apresiasi masyarakat terhadap dunia sastra bergerak ke arah yang lebih baik daripada sebelumnya.

Menyikapi hal tersebut, sejak lama Balai Bahasa Jawa Timur menerbitkan karya-karya penulis Jawa Timur dari berbagai genre, baik karya sastra berbahasa Indonesia maupun berbahasa daerah. Beberapa antologi puisi, cerita pendek, cerita rakyat, dan naskah drama telah diterbitkan dan didistribusikan ke seluruh Indonesia melalui Balai/ Kantor Bahasa.

Selain merupakan wujud apresiasi dan upaya pendokumentasian karya sasta daerah, tujuan penerbitan buku Macapat Malangan adalah memelihara semangat para penggiat sastra daerah agar terus berkarya dan melestarikan warisan sastra. Penerbitan karya sastra Jawa di Kabupaten Malang ini juga merupakan implementasi program untuk mengembangkan dan memberdayakan komunitas-komunitas sastra di Jawa Timur. Kami bangga kepada para penulis yang tak kenal menyerah dalam berproses dan menghikmati dunia sastra. Semoga kebanggaan tersebut berialan seiring dengan terlaksananya program Balai Bahasa Jawa Timur seperti Pembinaan Sanggar Sastra, Literasi, dan Bengkel Sastra dan Bahasa.

Macagut Malangan

Terima kasiħ kam: campikan kepada Kepale Pengembangan dan Pembonain Rahasa Ki Sholeh Pramono Padepolean Gen Wang- Dharma dam penerbitan hue

Vovember 2017

W

MACAPAT MALANGAN

Pendokumentasian sastra lisan macapat Malangan yang berlangsung di pendapa Padhepokan Seni Mangun Dharma, Dusun Kemulan, Desa Wisata Tulus Besar, Kecamatan Tumpang, Kabupaten Malang, merupakan sosialisasi dari Biro Sastra Tradisional Daerah Kabupaten Malang, dengan topik "Pertunjukan Seni Macapat Malangan".

Beberapa tokoh macapat Malangan sudah meninggal dunia, antara lain Pak Ceret, Pak Slamet, Pak Rakita, Pak Nurbidin, Pak Sapari, Pak Kalis, Pak Matali, Pak Tirtonoto, Pak Pardi, dan Pak Djanam. Sebagian lagi yang masih ada pun sudah terbilang tidak muda lagi, seperti Ki Karimoen, Pak Sampurna, Pak Supadman, Pak Ratena, Pak Bernadus, Pak Wito (Noto), Nyi Sunarah, Nyi Djumik, dan Nyi Poniti. Para tokoh tersebut merupakan pencerah, dai yang ikut mempertahankan nilai-nilai luhur kebudayaan bangsa. Doa kidung mereka selalu mengharapkan masyarakat Kabupaten Malang senantiasa dikaruniai kehidupan aman, sejahtera, dan sentosa, walaupun kehidupan mereka sendiri, ironisnya, serba kekurangan-mayoritas adalah kaum buruh dan tani.

Perkembangan teknologi dan informasi yang pesat, seiring dengan merebaknya penggunaan teknologi informasi (sepeti internet) oleh masyarakat, secara perlahan, kian menyurutkan pergelaran macapatan.

Kondisi tersebut mendorong seni tradisi macapatan semakin tidak diminati dan dikhawatirkan akan terlupakan. Menyadari situasi itu, pertunjukan macapat Malangan pada akhirnya menyesuaikan dengan situasi dan kondisi zaman, dari iringan cangkem hingga siter hingga sekarang sudah menjadi pertunjukan yang menggunakan karawitan lengkap, dengan penari remo, dagelan, maupun tari-tarian. Hal terpenting adalah pesan moral nan arif tetap tersampaikan walaupun dalam balutan pesona humor, dengan harapan tidak kehilangan penikmatnya.

Oleh karena itu, pemerintah melalui Dewan Kesenian Kabupaten Malang merasa terpanggil untuk segera mengambillangkahpendokumentasianberupa perekaman melalui media VCD dan penulisan buku Pedoman Pembelajaran Macapat Malangan. Buku itu dapat dimanfaatkan oleh guru kesenian di sekolah dan juga menjadi aset pariwisata seni budaya tradisi dan pembelajaran seni dan budi pekerti di dunia pendidikan lokal Malang.

Adapun bentuk penyajian Macapat Malangan yang didokumentasikan itu antara lain sudah diatur dalam pertunjukan apresiasi yang dilhadiri Dewan Perwakian Rakyat, Komisi B, Bapak Samsul Hadi, yang berkenan menyambut positif karena menurut beliau Macapat yang hampir punah ini perlu diajarkan di sekolah dan pemudapemudi masyarakat Malang dan sekitarnya, agar dapat mewarisi kebudayaan leluhurnya. Mengingat para pelaku, Ki Sampurna (berumur 75 tahun), Ki Supadman (berumur 60 tahun), dan Nyi Sunarah (55 tahun), sebentar lagi tidak mampu meneruskan perjuangan leluhurnya, harus diadakan regenerasi kepada pemuda-pemudi. Adapun, malam itu, seorang warga asing Nyi Karen Elizabeth Sekar Arum—yang cukup menguasai tembang macapat Malangan berkat bimbingan Pak Supad, gurunya—merasa sayang apabila anak sekarang tidak meneruskan ngleluri (menghidupkan) kebudayaan sendiri. Penampilan dengan lagu-lagu yang diiringi dengan gamelan pelog slendro secara lengkap, menambah daya tahan untuk mengikuti pertunjukan hingga larut malam.

Sementara itu, Kepala Kecamatan Tumpang, Suwito, ikut membacakan sambutan Bupati Malang, yang isinya; menyambut baik kegiatan pendokumentasian tersebut. Atas nama pemerintah, Suwito turut mengucapkan terima kasih kepada panitia penyelenggara karena seni merupakan aset bangsa yang mempunyai konsekuensi logis terhadap terwujudnya persatuan dan kesatuan Republik Indonesia. Beliau berharap macapat sebagai objek wisata seni dapat dipromosikan terus menerus. Agar dapat terwujud pelestariannya.

Selain itu, Lurah Tulus Besar berharap kepada pemerintah, karena Desa Tulus Besar dijadikan objek wisata seni budaya, agar didukung pembangunan infrastrukturnya, seperti pembangunan di sekitar Padhepokan Seni Mangun Dharna yang masih kelihatan kotor dan kurang tertata. Selanjutnya beliau mengucapkan terima kasih kepada panitia atas usaha pendokumentasian kesenian yang hampir punah. Pada malam itu, seorang mahasiswi asal San Fransisco, California, bernama Kristina, juga ikut menabuh gamelan mengiringi macapat dan juga membantu perekaman audio visual sehingga memudahkan pendokumentasian sebagai kelengkapan disertasi gelar doktor musikologinya. Terima kasih juga disampaikan kepada Pak Supadman yang menambah nilai plus bidang seni macapat Malangan, sebab setiap tahun Ki Supadman tampil sebagai juru uiub dan kidungan bersih desa.

Berdasarkan catatan panitia yang hadir, malam itu istimewa karena secara kebetulan teman seniman Yogyakarta, Sunda (Jawa Barat), Jakarta, segenap pengurus Dewan Kesenian Kabupaten Malang, Paguyupan Kawruh Jenjro Hayuningrat Pandhawa, Guru seni di jajaran SMP, serta wisatawan yang ada di kota Malang (Belanda, Jepang Amerika dan Australia) juga sempat memberikan warna internasional.

Terima kasih kepada juru rekam, Teguh Priyanto Hadi (Sekretaris Dewan), Henry Supriyanto (kamerawan), Biro Sastra, Seni Rupa, Teater Tradisi, Udin dan Sukir (pelawak Kabupaten Malang) dan Ki Sampurno dengan syair kidungan yang segar dan penuh kritik membangun. Semoga amal baik selt.ruh warga pendukung kegiatan ini mendapat imbalan dari Tuhan Yang Maha Esa.

Ucapan terima kasih saya sampaikan kepada Balai Bahasa Jawa Timur sebagai Unit Pelaksana Teknis Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, yang berkenan menerbitkan buku ini sebagai wujud apresiasi seni tradisi di Jawa Timur, khususnya di Kabupaten Malang.

Tumpang, Oktober 2017

Ki Sholeh Adi Pramono

Macapat Malangan

DAFTAR ISI

iii KATA PENGANTAR V MACAPAT MALANGAN vi DAFTAR ISI 1 Macapat dan Sejarahnya 5 Notasi Macapat Malangan Notasi Tembang Macapat "BALABAK" 20 Cakepan Macapat Malangan (Transkrip) 40 164 Biografi

MACAPAT DAN SEJARAHNYA

Kata macapat berarti membaca dengan pemberhentian napas dalam pembawaan lagunya dengan empat pedhotan (penggalan). Adapun empat penggalan napas dalam lagu itu ada yang kendho 'kendur, longgar, renggang' (seperti koma dalam kalimat lagu dan biasanya dalam teori gamelan Jawa disebut padhang); padhangdapat dimaknai sebagai rasa lagu masih belum padha (semeleh). Sementara itu, pedhotan kenceng' penggalan rapat, penggalan erat' adalah cara bernapas dalam membawakan lagu yang seakan berhenti sebentar'; bahkan hampir tidak ada kesan koma atau upaya mengambil nafas dalam mengidung.

Pada zaman Singasari akhir, di masa pemerintahan Prabu Kertanegara, ditemukan "Kidung Pandji" pada tahun 1277 M (CC. Berk). Ketika sang Prabu mengadakan pamalayu 'ekspedisi diplomasi ketentaraan Kerajaan Singasari ke Melayu', "Kidung Pandji" tersebar dari Melayu hingga negeri Ngerum (Arab). Pada awalnya, kidung ditulis dengan huruf arab, setelah kembali ke Jawa berubah menjadi huruf arab gundul atau pegon. Selanjutnya pada zaman Majapahit, macapat berkembang dan disebut kidung. "Kidung Harsa Wijaya"tersebar ke wilayah Pasundan saat Patih Gajahmada mempersatukan nusantara. Selanjutnya, "Kidung Panji" dan "Harsa Wijaya"

maupun cerita Panji tersebar di seluruh Asia terutama Kamboja, Siam, dan Madagaskar.

Sementara itu, pada zaman Prabu Gajayana dari Kerajaan Kanjuruhan dan Prabu Sanjaya dari Kerajaan Turyan di abad VIII, dikenal suluk. Suluk merupakan sastra kuno yang dilagukan dengan kalimat japamantra 'pengucapan mantra berulang-ulang menggunakan simbol, lambang, dan aksara suci' pada upacara ritual dengan sesajian wangi-wangian yang diiringi gangsa 0, dibawakan oleh dukun atau sesepuh (Brahmana sebagai Kumbayoni atau mengagungkan Resi Agastya, juga semacam dalang). Menariknya, suluk menggunakan tiga nada dalam gangsa; nada barang serang (1= ji=penunggul), nada nem (6=simbol lingga dan yoni) dan lima (5=pranaja/pusat pengendalian pernafasan). Jadi, 1 ini merupakan ciri dari sastra suluk. Diduga, pada abad VIII, sudah ada kebudayaan membuat gangsa, dengan ditemukannya besalen pembuatan gangsa di daerah Kacuk (berdasarkan instrumen semacam bonang), kemudian megalitikum semacam kenong yang bentuknya juga sama dengan bentuk bonang di Desa Watu Gong, Ketawang Gedhe, dan Dinaya (Dinayana merupakan situs Kanjuruhan). Di Bali, juga ditemukan gangsa dari Majapahit berbentuk seperti bilah gambang yang dibuat dari perunggu dengan rentengan atas bawah seperti gender. Adapun nada gangsa Bali itu mungkin sudah menjadi nada pentatonik, sebab di zaman Kerajaan Mamenang Kedhiri, Prabu Sri Adji Djayabaya, menambah nada menjadi lima nada; barang (1), nem (6), lima (5), gulu (2), dan dhadha (3). Sementara itu, Prabu Inu Kertapati, yang menjadi Raja Jenggala dengan gelar Panji Sepuh Abad IX, menyusun gamelan pelog yang maupun cerita Panji tersebar di seluruh Asia terutama Kamboja, Siam, dan Madagaskar.

Sementara itu, pada zaman Prabu Gajayana dari Kerajaan Kanjuruhan dan Prabu Sanjaya dari Kerajaan Turyan di abad VIII, dikenal suluk. Suluk merupakan sastra kuno yang dilagukan dengan kalimat japamantra 'pengucapan mantra berulang-ulang menggunakan simbol, lambang, dan aksara suci' pada upacara ritual dengan sesajian wangi-wangian yang diiringi gangsa 0, dibawakan oleh dukun atau sesepuh (Brahmana sebagai Kumbayoni atau mengagungkan Resi Agastya, juga semacam dalang). Menariknya, suluk menggunakan tiga nada dalam gangsa; nada barang serang (1= ji=penunggul), nada nem (6=simbol lingga dan yoni) dan lima (5=pranaja/pusat pengendalian pernafasan). Jadi, 1 ini merupakan ciri dari sastra suluk. Diduga, pada abad VIII, sudah ada kebudayaan membuat gangsa, dengan ditemukannya besalen pembuatan gangsa di daerah Kacuk (berdasarkan instrumen semacam bonang), kemudian megalitikum semacam kenong yang bentuknya juga sama dengan bentuk bonang di Desa Watu Gong, Ketawang Gedhe, dan Dinaya (Dinayana merupakan situs Kanjuruhan). Di Bali, juga ditemukan gangsa dari Majapahit berbentuk seperti bilah gambang yang dibuat dari perunggu dengan rentengan atas bawah seperti gender. Adapun nada gangsa Bali itu mungkin sudah menjadi nada pentatonik, sebab di zaman Kerajaan Mamenang Kedhiri, Prabu Sri Adji Djayabaya, menambah nada menjadi lima nada; barang (1), nem (6), lima (5), gulu (2), dan dhadha (3). Sementara itu, Prabu Inu Kertapati, yang menjadi Raja Jenggala dengan gelar Panji Sepuh Abad IX, menyusun gamelan pelog yang tembang Asmarandhana yang selalu dipakai sebagai pembuka layang).

Layang, biasa digunakan untuk menyebut kitab tulisan huruf Jawa yang di dalamnya terdapat suatu mula kejadian cerita yang dibacakan semalam suntuk. Cerita tersebut dinamakan lakon tertentu, misalnya: Lakon Ahmad-Muhammad, Yusuf, Mursada, Pengging, Lokayanti, Bondhan Kejawen, Ajisaka, Ambiya, Pasebayudha, Gatholoco, Sentul Muluk, Sudjinah, Sanyang Dewa Kesuma, Katuturanira Ken Arok, Amangkurat Amral, Babad Tanah Jawi, dan lainnya. Layang atau disebut juga serat itu ada, yang secara etis, dibacakan kepada khalayak; namun, dari sisi karya sastra, layang juga perlu menjadi bahan kajian. Beberapa layang, ada yang ditulis dalam huruf Jawa, ada yang ditulis dengan huruf arab gundul (pegon). Dalam pembelajarannya, Ki Supadman menyalin huruf jawa dan pegon tersebut ke dalam huruf latin ejaan Soewandi dan EYD. Hal ini bertujuan memudahkan pelajar atau masyarakat awam mempelajari dan memahami macapat sehingga belajar menjadi menyenangkan.

NOTASI MACAPAT MALANGAN

Notasi macapat Malangan ditulis menggunakan notasi kepatihan. Notasi kepatihan adalah cara penulisan tembang maca atau laras gamelan dengan menggunakan angka sebagai bunyi urutan lagunya. Dikatakan laras kepatihan karena dasar not angka 1 (barang), 6 (nem), 5 (lima), 3 (dhadha) dan 2 (gulu). Dahulu, seorang patih bernama Wreksadiningrat I menemukan laras ini pada tahun 1910. Adapun susunan penulisannya adalah:

ji ro lu mo nem 1..2...3....5...…6

*Jeda nadanya berkisar 250 cent dan bernada sama untuk laras slendro.

ji ro lu pat mo nem pi 1.. 2...3.. 4....5.… 6.... 7

Istilah laras pelog, berasal dari kata pelak atau laras slendro yang dipelogkan suaranya sebab penyempitan dari interval antara nada 3 (dhadha) dengan nada 5 (lima) yang jeda nadanya 150 cent.

Namun, kembali pada prinsip pola dasar sistem pembawa musik gamelan yang ciri khasnya adalah penggunaan lima nada pokok, ketujuh nada pelog tersebut, dalam praktik, dipecah lagi menjadi dua bagian laras tangga nada pokok berikut.

nem ji ro lu mo 2.... 3..... 5...… 6 1....

* Swantaranya tidak sama rata. Nada ini disebut nada Pelog Penunggul atau Bem (simbolnya dominan 1 atau ji/penunggul)

ji lu mo nem pi 1.. 3..... 5..... 6..... 7

* Swantaranya tidak sama rata. Tangga ini dinamakan nada Pelog Barang (didominasi simbolik 7 atau pi/barang)

Adapun nada 4 (pat) hakikatnya adalah sebagai nada hias atau dekoratif nada dalam lagu macapat. Apabila ditembangkan, laras slendro dan pelog dengan perbedaan intervalnya menimbulkan efek suara nada yang memberikan kesan nuansa berbeda. Warna suara pada laras slendro lebih berkesan sigrak, gembira, lincah, mbranyak (), dinamis dan prenes (). Sebaliknya, laras pelog berkesan luruh, agung, tenang, sejuk, hening, dan wingit (mistis).

Akan tetapi laras macapat Malangan pada dasarnya tidak berangkat dari patokan interval nada gamelan pelog maupun slendro, karena terdapat kebebasan improvisasi dalam penyajian lagu yang terkadang disertai perasaan yang justru tidak ada notasi nadanya. Ketika penyajian suluk (suara bebas meninggi, menembus wilayah pada gamelan) dapat berkesan miring atau silir (singlir) yang berarti dapat kurang atau bahkan melampaui nada gamelan. Dalam nada Barat dikenal tangga nada minor; macapat Malangan mempunyai ciri penonjolan bilukan (cengkok dan gregel) yang belum tentu dapat diiringi dengan laras slendro atau pelog.

Oleh sebab itu, Ki Pujan, seorang dalang senior dari Desa Jeru, Kecamatan Tumpang, Kabupaten Malang mengatakan bahwa cikal bakal laras gamelan itu memang berangkat dari suara tembang khas macapat Malangan. Apabila dipraktikkan dalam tembang macapat Malangan ada tembang yang berirama mipil atau pipilan, yang bunyinya seperti pukulan balungan (demung, slenthem, saron, dan peking). Irama pipilan atau juga disebut gendreh oleh beberapa tokoh misalnya terdapat pada tembang macapat Dhandhanggula Sarayudha (Kutuk Nungsung) dan Durma Pelik.

Pembelajaran pada siswa akan lebih efektif jika menggunakan sistem tangga nada kepatihan (notasi angka) sebab, dalam penyajian semalam suntuk gamelan Malang, terdapat pembagan suasana yang disebut Pathet. Pathet adalah suatu tanda batas (ambitus) wilayah naikturunnya gerakan laras nada yang menentukan proses penyelesaian suatu garapan tembang pathet yang memberikan rasa "semeleh" ().

Akan tetapi laras macapat Malangan pada dasarnya tidak berangkat dari patokan interval nada gamelan pelog maupun slendro, karena terdapat kebebasan improvisasi dalam penyajian lagu yang terkadang disertai perasaan yang justru tidak ada notasi nadanya. Ketika penyajian suluk (suara bebas meninggi, menembus wilayah pada gamelan) dapat berkesan miring atau silir (singlir) yang berarti dapat kurang atau bahkan melampaui nada gamelan. Dalam nada Barat dikenal tangga nada minor; macapat Malangan mempunyai ciri penonjolan bilukan (cengkok dan gregel) yang belum tentu dapat diiringi dengan laras slendro atau pelog.

Oleh sebab itu, Ki Pujan, seorang dalang senior dari Desa Jeru, Kecamatan Tumpang, Kabupaten Malang mengatakan bahwa cikal bakal laras gamelan itu memang berangkat dari suara tembang khas macapat Malangan. Apabila dipraktikkan dalam tembang macapat Malangan ada tembang yang berirama mipil atau pipilan, yang bunyinya seperti pukulan balungan (demung, slenthem, saron, dan peking). Irama pipilan atau juga disebut gendreh oleh beberapa tokoh misalnya terdapat pada tembang macapat Dhandhanggula Sarayudha (Kutuk Nungsung) dan Durma Pelik.

Pembelajaran pada siswa akan lebih efektif jika menggunakan sistem tangga nada kepatihan (notasi angka) sebab, dalam penyajian semalam suntuk gamelan Malang, terdapat pembagan suasana yang disebut Pathet. Pathet adalah suatu tanda batas (ambitus) wilayah naikturunnya gerakan laras nada yang menentukan proses penyelesaian suatu garapan tembang pathet yang memberikan rasa "semeleh" ().

Ramayana dan Mahabarata dengan Ki Banyak Wide sebagai dalang panutannya.

Setelah Majapahit runtuh, kemudian diganti oleh Raden Fatah, para wali ikut membuat tembang yang merupakan pengembangan kidung. Dalam sera Purwakanthi dan Serat Titi Asri, patokan "nyekar disebarluaskan oleh wali yang disebut sunan. Sunan Bonang menyusun tembang Durma; Sunan Muryapada menyusun tembang Pucung; Sunan Geseng menyusun tembang Mijil; dan, Sunan Pajang menyusun tembang Kinanthi. Sementara itu, Sunan Kalijaga menyusun tembang Dhandang Gula Mantra Weda.

Pada zaman pujangga Surakarta, Ki Raden Ngabe Ronggo Warsita, menyusun serat Mardawa Lagu tembang-tembang di atas menjadi macapat.

1. Maca Sa lagu yaitu tembang gedhe sepisan (pertama)

2. Maca Ro lagu yaitu tembang gedhe kapindho (kedua)

3. Maca Tri lagu yaitu tembang tengahan

4. Maca Pat lagu yaitu tembang cilik (kecil)

Dari maca-pat lagu inilah menjadi macapat; Di Jawa Tengah, menulis tembang macapat dimulai dari Miji (filosofi kelahiran manusia), sedangkan di Malang dimula dengan tembang Asmarandhana sebab sebelum kelahira manusia telah dimulai dengan adanya asmara terlebi dahulu. Pengetahuan ini terdapat dalam relief Kuncara Karna ketika Begawan Budi Seta (Wairocana menerangkan kepada Kuncarakarna bahwa seorang raksasa ingin diruwat menjadi manusia.

Gendreh Macapat Malangan

1. Asmarandhana Gendreh Laras Slendro

61>2>2>

3>5>2>3>

3>2>1>6

1>356

661>2>

1>653

2126<

1>2>63

61>2>3>

2. Kinanthi Gendreh Laras Slendro

1>2>1>6

.3352>

1>356

.3>352>

.3235

2> 1> 6 3

3. Maskumambang Gendreh Laras Pelog

.662>3>

.365

1>2>1>6

6216<

.6<26<1

4. Durma Gendreh Laras Pelog

..31

..65

..35

.61>66

5. Sinom Gendreh Laras Pelog

6 1> 2> 2> 2> 1> 3> 2> 1> 6> 2>1> 6 5 .653 2. .. . 2 3 5 67 5 7 6 .542 13 2 1 6< . . 6< 1 . 2 6 5 3 5 2 1 3 2 . .

6. Dhandhanggula Sarayudha Gendreh Laras Pelog .6 3 2 1 2 3 5 2 5 3 2 1 6 1 2 3

Berikut adalah notasi kepatihan untuk pathokan nyek macapat Malangan.

1. Asmarandhana Pelik Laras Pelog 5 6 4 4 4 5 5 6 1 2 4 4 4 4 5 4 2 1 44653423

2. Asmarandhana Silir Laras Slendro 5 6 1> 1>2>3>2> 1>2> 2> 2> 3> 1> 6 5 5 6 1>65 65 1>2>3>2>1>61>5323532 61> 1> 1>1>65 6 16525321 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 5 5 5 5 5 6 1> 2> 6 1> 5 2 21 3 2 1

3. Asmaradhana babok laras slendro 2 3 5 6 6 61>1>2>16 23 3 3 3 3 3 56535653 3 3 3 3 3 3 2 35 3 5 5 5 5 5 565353 3 3 3 3 2 2 2 2 2 3 3 3 3 535 5 61>65353 32 2 2 23 3 3 353523232 4. Asmarandhana Gendreh Laras Slendro . 6 1> 2> 2> 3> 1> 2> 3> . 3> 2> 1> 6 1> 3 5 6 . 6 6 1> 2> 1> 6 5 3 2 3 5 6 3 5 3 2 . 2 1 2 6 1 3 1 2 . 6 6 6. 6 1> 2> 3> . 1> 2> 6 3 2 5 3 2 5. Dhandanggula Babok Laras Pelog 3 565 6 6 6 5 6 7 7 7 72 6 5 3 3 2 35 5 5766 6 6 6 7 2 3 5 6 6 6 7 2> 2> 2> 2> 3> 2> 7 . 3>2>,3>

3. Asmaradhana babok laras slendro 2 3 5 6 6 61>1>2>16Asmaradhana babok laras slendro
23 3 3 3 3 3 5653565333333 3 3 53 565356535653
333333 3 3 3 3 3 2 3535
355553 5 5 5 5 5 565353
3332222
2333335552 3 3 3 3 535 5 61>65353
3222232.2223.2232 2 2 23 3 3 353523232

6 6 653 2 2 2 2 2 2 56 7 7 7 762>3>276767 3 3 3 2 7< 2 3 2 7 6< 6< 7< 2 2 2 2 2 2 2 3 2 7< 6< 7< 2 23 3 3 3 3 3 3 3 3 3 32 4 3232

6. Dhandanggula Pelik Laras Pelog

6 7> 2>2> 2> 2> 2> 2>2>3> 3> 67>6>7>>6>7>2> 2> 7> 2> 3> 3> 3>3> 2> 1> 6 6 6 1> 3 5 65 6 6 7 2> 2>,2> 3>2>7 3>2>.3>2>3> 6 7 3 2 2 2 2 2 2 5 6 7 7,7 76 2> 3> 2>76767 3 3 3 3,3 2 7<2 327<6 6< 7< 2 2, 2 2 2 2 2 3 2 7<, 6< 7< 2 3, 3 3 3 3 3 3 3 3,3 2 4 3232

7. Dhandanggula Sarayudha Laras Pelog 3 31216< 1 216<12313 3 3561> 1> 1> 1>2> 1>2>1>2>1>6 66 656 54.4645653,3 5 61> 1> 1>2>3>1>

1>6 6 6 67 5,2 3 5 6 1>2>3>3>2>2>.1>661>3>2>1>.2> 66 65312353121 1 1 1 1 1 2 3 3 3 3 365531 2 6< 1 1 1,1 2 1 216 2 3.1216

8. Mijil I Laras Pelog 3 5 6 6, 6 6 6 6 6765 5 32 2,23556567 6 7 2>2>3>, 65 3 3 3 3 4232 2 2 2 2, 2 2 2 2 5 6 7 7, 7 6 5 3 7<23 3,33 35764232

9. Mijil II Laras Pelog 2 4 5 5 5 5 5 56 6 65 4 5 4 2 4 5 6 5 6.1>5454 5 6 5 6 1> 1> 1> 2> 6 2> 1> . 2> 5 6 2 1 1 1 1 1 5 6 1>6 6 6 6 5 5 42 4 2 1 1 6< 1 2 4 4 65 321

10. Kinanti Babok Laras Peliog

3 5 66 1> 2> 3>3>2>1>2>1>2> 1 2>3> 6 5 3 5 5645653 1> 2> 2>2>3> 6 6 54675.65 5 5 5 6 2 1 2 312 1 6≤ 2 2 2 2,3 1 12 3 2 3 5 5,5 5645653

11. Kinanti Pelik Laras Pelog

1> 2> 3> 3>2>1> 61>2>1>2>.6565 6 1> 2>2>1>3>2> 5 42 2 . . 6 1> 2> 3>. 1>2>1> 6 5 1>1>,1>1>1>72>1> 5 6 1>53 2 56 4 542

12. Sinom Laras Pelog 2 3 5 5,5 5 5 5 56 2 3 5 64 4 4 4 4 54 5656 6 1> 2>2>1>6>1>2>3> 6 6 5 31216123 3 5 6 1>,1>1>3>2>1>2> 2> 1>65 32,3 5 3 32356532 6 5 1> 6 5 3 3 3 3 3 3 1 23 2 1 6< 6<

Macapat Malangan 14.

35465656532235533 *sulukan:61>2>.1>3>2>1>6532.235656532

13. Sinom Silir Laras Pelog 1> 2> 3> 3> 3> 3> 3> 3>3>53>5 2> 1> 6 6 1> 1>1>2>71>2>1>6 2> 1> 3> 2> 6 5 4 6 75 6 5 1> 2> 2> 2>,2>1>61>2>3>5 64.5653 Gendreh/Pipilan: Garap irama rangkep 6 1> 2> 2> 2> 1> 3> 2> 1> 6 2> 1> 1> 6 5 4 5....6532 ..235675 76 ..542 1.3.2.216< . 6<1221 3 2 2 21 6< 1 23 212 2

Sinom Babok Laras Slendro 2 2 2 3 2 2 2 12 2 1 2 3 3 2 2 12 2 2 2 2 2 2 1 6< 6< 6< 1 2 3 2 2 12.32 16< 6< 1 2 2 2 2 212 2 1 2 3 3 2 2 212 2

Macapat Malagan

2 2 2 2 2 1 6< 6< 6 1 2 3 2 2 1 23216< 3 3 355.6565 3 2 2 6< 6< 1 12322

15. Durma Laras Pelog 5 5 6 7 6 5 5 5 3 5 5 32 2 3 5 5 5 6 5 6 2> 3> 2> 7 5 6 46 5 5 3 5 2 2 3 5 5 5 5 7 6 5 3 2 2 2 1 2 3 2 2 3 5 5 5 5 6 76565

16. Durma Pelik Laras Pelog 1>2>3>3>2>1>6532121,1112235656 .1231216< 1> 2> 3>3>2>1>6535 5 5 51>653232 Gendreh / Pipilan : . . 2 1.2 3 2 2 . . 2 2 2 56 6 1> 6 6 ..6665.3533 Lanjutan vokal Durma: 35656 2 21 2 3 1216<

17. Genjong Laras Pelog 2 4 5 5 5 56 5454 4 4 4 4 1> 2> 3>>,1>2>1>6565456 5 6 1> 2>,1> 6 4535 4 4 5 6 6,6 6 653 23545432 4 5 6 6,6 6 6 656 1> 5 5 53 1 1 1 2 1232121 18. Genjong Pelik Laras Pelog A 6 5 6 2,3 5 5 5 6 5 6 2 3 5 5 5 6 1>2>2>1>61>2>3>2 3> B 6 5 3.1216<12323 C 3 3 3 2 2 35 5 5 3 3 6< 6< 1 12 2 19. Pangkur Laras Slendro 2 3 5 5 5 5 5 3 5 5 5 53 2 1> 1> 2> 6 5 5 5 5 56532 2 3 5 5 5 53 3 61565 5 5 5 6 2 216< 1 2.123 3 5 5 32 2 3 5 53 2 3 5 6 6 6 6 6

1>23>2>3>2>1>61>2> 2 3 3 3 3 3 5 5.656252 2 2 5 6 6 65 5 6 165235653 2

20. Maskumambang Laras Slendro 5 2 3 5 6 1>2>3> 1> 1>1>2>1>65 2 3 5 35 1 16< 1 216<5< 2 3 33 232 32 6 1> 1> 1>1>6556165 2 5321

NOTASI TEMBANG MACAPAT "BALABAK"

A2 3 5 6 5 5 1> 6 .5 6 1> 5
.6 2> 6. .51>5. . 1.25 6 1> 2> . 5 . 1>. 6 2> 5 1> 2> 1> 6> 2> 1> 5 3 5 1 3 2 .1.3 . 2 5 1 . 3. 5
. 1.2.1.3 . 3. 5
B . 6 1>B . 6 1> 5. 6 1> 5 222.
B . 6 161261753
61.6 1> 2> . 6 1> 2> 6 1> 5 3
.2>3>.2> 3> 1> .2> 3> 1> 5 5 5. . 5. 1. 5.3 . 2 . 1

SINOM

2 3 5 5 5 5 5 5
2 3 5 5 5 5 5 5 Ka yu gung ri ne ka jal ma
5 6 4 5 6 4.546 2 3
Bi bis bang sa ba wa na dri
6 1>2>2>1>6>1>2>3>66 5 31216<123 Nggo lek i sing ka ya a pa
2 3 1 2 1 6< 3 5 6 5656 2 1
3 5 Si ra nam pik mring wak ma mi
1> 1> 1>3>2>1>2> 2> 3 5 6 Ke ma ngi ki nar ya pi jam
1> 6 5 32 3 5 3 32356532 sun A pes te men ra ga ning
sun A pes te men ra ga ning 6 5 1> 6 5 3 3 3 Pen ja lin gi ni tik ku dha 3 23 6< 6< 3 1 2 1 Wus ke ma mi ba cut tres na

465.6 5 3 bat ram Ken thang

Wong a yu sun le la le la

61>2>.1>3>2>1>6532.235656532

Ki Supadman 7 November 2001

Macapat Malangan TEMBANG MACAPAT "DHANDHANGGULA PELIK" 6 1> 2> 2> 2> 2> 2> 2>2>3> 3> Su rup ling sir sur ya ba gas pa ti 61>1>61>61> 2> 2> 2> 2> 2>2>3> 3> Wan ci ni ra a wi da ra ko nangSu rup ling sir sur ya ba gas pa ti6 6 6 7 3 Po nang wah yu pa dha mi jilMacapat Malangan 6 6 6 7 3 2 2 2 ya ang 2>3>2>1>61>61> pa ni gung
6>11>1>6 1> 6 1>222
2>2> 1>56
5.656 1> 2> 2> 2> 3> 3> Wi da yat tu muru na
2> 1> 6 5 2 2 Ma ning kem pan sam ya1> 6 5 2 2 2 Ma ning kem pan sam ya ang go
5 Wan6 Wan1>1>6 ci nya6 a nam2>3>2>1>61>61> pa ni2>3>2>1>61>61> ni
33 Ka nu3 gra han3212123 216< han gunggung 2 2
6< Pi6< 1 Pi lih2 2 jan ma2 2 u ta2 ta ma2

TEMBANG MACAPAT "DHANDHANGGULA PELIK"

2 A03 dh2 ρa1s006 w2 3 2 1 6< 1 2 2 3 3 3 3 An dhap a sor we las a sih kang pa kar ti
1a

Pembukane Pikiran Lakon Wahyu Dhampar Kencana di Kepala desa Karanganyar Ki Sholeh Adi Pramono Tahun 2003

Macapat malangan

TEMBANG MACAPAT "KINANTHI BABOK' LR.Pelog

5 6 6 1> 2> 3>3>2>1>2>1>2> Ter se but lah wi tan a kung 1>2>3> 6 5 3 5 56.5 653
1>2>3> 6 5 3 5 56.5 653 Sang Ra ja Kam bo ja ne gri
1> 2> 2>2>3> 6 65 4 67 5.65 Si a ga meng gem pur la wan 5 5 5 6 2 21 2 3 12 16
5 5 5 6 2 21 2 3 12 16 Men ja ga se ra ngan pan ji 22 2 2 3 1 12 3
22 2 2 3 1 12 3 I tu o rang pu nya na ma 2 3 5 5 5 5 5 64.5 6.5.3

Panji Pahlawan Nusantara Sendratari Massa di Candrawilwatikta Pandaan Ki Sholeh adi Pramono

TEMBANG MACAPAT”GENJONG” Lr.Pelog

2 4 5 5 5 5 5 65 4 5 4 4 4 4 Ter se but lah Sang Ra ja wi ta na kung 1> 2> 3>1>2>1>65456 Kam bo ja ne gri

Panji Pahlawan Nusantara Sendratari Masal di Candrawilwatikta Pandaan Ki Sholeh adipramono

PANGKUR(BABOK)

2 3 5 5 5 5 5 3 5 5 Ko ca pa kang pa ra pu tra 5 5 5 2 1>1>.612> 1> 6 5 3 5.6532 Ber man ti ne de ne pa dha ni nga li 2 3 5 5 5 5 5361.1>65 Ing ma can Kang bi sa mu wus 5 5 5 5.6 2 12 3 Kar sa ne pi ne ja han 3 5 5 32 2 3 5 6 6. 6 6 6 Na bi ya kub ngan di ka mring pu tra ni pun 1>3>.53>2>1>1>2 Yo o 6 5 3 3 3 3 6532 Pa dha si ra u cul le na 2 3 5 6 6 65 5 165 2 3 5 3 5 6 5 3 2 No ra du sa ma can I ki o u I ha u o I hi

RZing4sis5 yn5wa5a6wsy
44u23>1>2>3>5.6.541
guwana rig Midha
Budayanepenes tari
4 la5 de6aeo ra6r65
5112na 1232121
B 5idaa neebe6en6 is6532354545
a ri
4 m56e6 0 er6565
5A55311121232121
Asepuhpanatulpungkur
Asepunpanàtarpungkur
Asepuhpanatulpungkur
Asepuhpanatulpungkur
Asepuhpanatulpungkur
PANGKUR 2 3 5 5 5 5 535 5
2 3 5 5 5 5 535 5 Wus ke pung kur ker sa ni ra 6 5 5
5 5 53 2 1>1>.2> 1> 6 Sa li ring reh ka do nyan kang sa yek
5 5 53 3 6.1>65.65 2 3 5 Ma ngru rah har da ne nap su
5 5 5 6 2 21612.123 Re re sik suk ma we kas
3 5 5 32 2 3 5 532356 6 6 6 Nges tu pa dha mring Hyang Suk ma we kas i
Nges tu pa dha mring Hyang Suk ma we kas i 1>2>3>2>3>2>1>6<1>2> Yo 0 2 3 5 6 6 65 5 61>65

MACAPAT "SINOM SELIR" PELOG

1> 2> 3> 3> 3> 3> 3> 3>3>5>3>5> Go lar ga lir wong ke nek gu na

2> 1> 6 6 1> 1>1>2>7>1>2>1>6> Wong mba thik si nam bi na ngis

2> 1> 3> 2> 6 5 4675765

Malam wu tah bu la ba ran

1>2> 2> 2>2>1>61>2>3>564.5653 Ge ni mu rup den un du ri

GENDREH SINOM SELIR PELOG

Can thing nya6 1>2> 2> 2> 1> 3> 2> Can thing nya den u- ring u- ring
1> 6 2> 1> 6 5 4 5...6532 Ga wa ngan si nan dhung pu tunghung pu tung
Ru jak ga dhung mas pe nge ran....54 2 1.3.2.21 6< Ke cu bung la ra men de mi
... 6122212 32.21
....6<12212 3 2 2 21 6<1 23212 2 E-man e-man wong ba gus ke ti ban gu na2215<1 232
E-man e-maba g s ke t12321

Macaput Malapae

LAGU DHUWIT LARAS SLENDRO Bawa Sinom Malangan

2 3 5 5 5 5 5. 5632 ka beh pa dha du we ru Mang sa

2 3 5 6 1>2>1>2>655356 Bon dho du nya bro no pi cis 2>2>1>3>2> 1>653 6 1> 6 5 6 Lah pa dha a nga jen na ta 2 3216 3 5 656 6 2 1 Lir ka a ji dhu wit dya ne

3 5 6 1> 1> 1>1>3>.2>1>2>2 Se bab i ku ker ta a jī

1> 6 5 32 6 6 653532 Si nim pen jok ngan ti pu tung

1 2 3 3 3 3 6532.1 Kang ge mi a na bung ing tha

5 5 5 56 2 1 2 3.2.1.6 I li nga ing di na mbu ri 35 5 5 5 3 5 66 6 6 1>2>.1>3>2>632356 E-man e - man dhu wit o-jok ngan ti ru sak intro Bonang 5 6 1> 2> .... 5 6 1 6 5 2.2.5155.165 Bal A: 3 . 3 2 1 2 3 5 3 . 3 2 5 3 2 B:3 . 3 1 2 3 5 6 . 5 6 1> . 6 . 5 Lagu I .6 1 2 6 1 2 1 . E e yake 1> 1> 6 1> 61> 2> 6 1> 6 1> . 5 6 1> E e yake a ja ge la eyakea ja cu wa . 1> 2> 1> 6 2> 1> 6 5 6 1> . 2> 1>6 Yen su sah no ra ge nah e li nga ka lu war

Macapat Malangan .61> 1> 2> 2> 1> 6 5 6 1>6 5 3 Yak gtu man da nga me we kang man fa a ti ga 1 2 3 1 2 3 5 1> 5 6 2> 1>6 1> 6 5 A ti ku wat ji wa se hat ke bak dhu wit a doh aib Ket: Tanda garis menika swara kakung LaguI .… 5 6 1> ..1>6 1> 2> 6 Wit pur wa rak ko lang ka ling ..2>2>2>3> 2>....62>1> 6 5 ko lang ka ling mak na ne e ling ..5 5 6 1....5 2 32 2 2 La mun dhu wit bon dho sak ka wit
.61> 1> 2>
Yak gtu man da nga meda22>1>6 ga55 6 1>6 5 3 we kang man fa a ti
一
11 2 3 1223 5651>55 6 2> 1>6 1>6 1>
A tii kuA ti ku wat jijiva sehatkebakdhuwa se hat ke bak dhu wit a doh aibaib
LaguI .… 5 6 1> ..1>6 1> 2> 6 Wit pur wa rak ko lang ka ling13ng kklingA6
..2>2>2>3> 2>....62>1> 6 5 ko lang ka lingmak na ne e lingne 65ù
..5 5 6 1....5 La mun dhu wit22 bon dho sak ka wit232 2 2
Ra ja bra na12 35 sum33 .2 . ber e ko25 3 no mi21
1>..1>2>5566
dhu witundhu witwitbi sa dadi2bro no1>1>2>2> pi cis
61>1>311S
1> . 1>..5 6 1>2>1> 5 6 1> pi cis r ngim pi im pi o-leh kar cis .5 5.5 6 1> 2>.2>3> 1>6 5 5 5 5 fu lus a keh in fo ja sem bra na yen ra tu Lagu III ..23 5. 5 3 2 1 2 3 5 Dhu wit ben te nge ke ku wa tan . . . . 6 1> 2> . 2> 2> 1> 5 6 1>6 5 6 Mo dhal le sa ham sing mu ter ka ha nan . 1> 6..61>532 2. .13 236 5 3 2 Dhu wit fi nan si ai a set ba rang me wah

Lagu IV

Dol tinuku kakung vs putri

Pi: .... 5 5 6 1>1>. .1>61>2>1> 6 Nek Pounds ter ling Mas rak du wit ing gris

Macapat Malangan

Pa:....2>2>2>3> 2> 2>..6 2> 1> 6 5 U row i - ku Dhik dhu wit e ro pa Pi: .... 5 5 6 1> 1> . . 5 2 32 2 2 Yen t'ka Je pang Mas Sen dhu wit Ci na Pa:....1 2 35. 3. 25 3 2 1 Ru pe mo no dhu wit wong In di a Koor: 1> 2>. . 1> 2> . . 5 5 6 6 1> 1> 2> 2> Re al re al i ku dhu wit sa ka A rab .. 6 6 1 6 5 1 5 3 2 3 5 6 Nek-e pe so dhu wit A me ri ka la tin ... 1>.1>. . 5 6 1> 2> 1> 5 6 1 dho larA me ri ka ya sing ndu we .5 5 .5 6 1> 2>,2> 3> 1> 65 5 5 5 du lur nek ru pi yah du wit e wong In do ne sa Ki Sholeh Adi Pramono

Macapat Malangan ARANSEMEN GENDHIG DHUWIT Danis Suwarna

Intro Bonang5< 6< 11>>. ..6-1>65<
Balung225
A33.32、1316. 5 6 1>61A
一
B3 1 3 61
Cé151
24A
C
.1.27
Pos72
15
. 2.1-1
.5.572
Dangdut
819
.
. . 1 2219255
911
Lagu.. 3.2.2

Keterangan: Untuk lagu dol tinuku koor kembali ke C dan Pos kemudian Suwuk.

Contoh Tembang Dhandanggula dari Serat Mantrawedha karangan Sunan Kalijaga

Ana kidung rumeksa ing wengi

Teguh hayu luputa ing lara

Luputa billahi kabeh

Jin setan datan purun

Paneluhan tan ana wani

Miwah penggawe ala

Gunane wong luput

Geni atemahan tirta

Maling adoh tan wani perak ing mami

Tuju guna pan sirna Sekehing lara pan samva bali Sekeh ama pan samya miruda

Welas asih pandulune

Sakehing braja luput

Kadya kapuk tiba ning wesi

Se kehe wisa tawa

Sato galak tutut

Kayu aeng lemah sangar

Songing landhak guwane wong lemah miring

Myang pakiponing merak

Pagupakaning warak sakalir

Nadyan arca myang segara asat

Temahan rahayu kabch

Apan sarira ayu

Ingideran kang widodari

Rineksa malaekat

Sekathahing Rasul

pinayungan ing Hyang Sukma

Ati Adam utekku Bagenda Sis

Pangucap nabi Musa Pan napasku nabi ngisa linuwih Nabi Yakub pamiyarsaningwang Dawud swaraku mangke Nabi Brahim nyawaku Nabi Sleman kasekten mami Nabi Yusup rupengwang Edris ing rambutku Baginda ngali kulit ngwang Abu Bakar getih daging ngumar singgih Balung baginda Ngusman

Sungsumipun Patimah linuwih

Siti Aminah bayuning Angga

Ayub ing ususku mangke

Nabi Nuh ing jejantung

Nabi Yunus ing otot mami

Netraku ya Muhammad

Pamuluku Rasul

Pinayungan Adam Hawa

Sampun pepak sekathaing para nabi

Pan dadya sarira tunggal

CAKEPAN MACAPAT MALANGAN (TRANSKRIP)

1. Tembang Asmarandhana Babok

Ing - sun ami – wi – ti mu - ji Anye - but was - ta Hyang - Suk - ma Kang mu - rah ing ndu - nya mang - ke Tem - be a - sih ing a - khe - rat Ang - gan - jar ka - we - las a - yun A - nga - pu - ra wong kang do - sa Pane - dha - ne kang a -nu - lis Du - mateng de -rek se - da - ya Mang - ga nglam - pa - hi aga - mi A - mar - gi ti - yang ing ndu - nya Sampun mes - thi ka - thah du - sa Mi-la mangga ka - thah nu - wun Sla - met ndu - nya lan a - khe - rat Lan su - mung - go de - rek sa - mi Ma-nu-ta dateng pa-mren - ta-han Kang se-jati mbe -la rakya - te Wi - wit In - do - ne - sia mer - dhe - ka Ing - kang pa - ring mar - ga u - ta - ma 3. Asmarandhana Silir

Kang pi - nu - ji da – tan pe – gat

2. Jula-Juli

Nu-ju da-teng a - dil mak -mur

Kang - ge ku - la lan pan - je - ne - ngan se - da - ya

Won - ten ca - ri-ta kang wi - nar - ni

CAKEPAN MACAPAT MALANGAN (TRANSKRIP)

1. Tembang Asmarandhana Babok

Ing - sun ami – wi – ti mu - ji Anye - but was - ta Hyang - Suk - ma Kang mu - rah ing ndu - nya mang - ke Tem - be a - sih ing a - khe - rat Ang - gan - jar ka - we - las a - yun A - nga - pu - ra wong kang do - sa Pane - dha - ne kang a -nu - lis Du - mateng de -rek se - da - ya Mang - ga nglam - pa - hi aga - mi A - mar - gi ti - yang ing ndu - nya Sampun mes - thi ka - thah du - sa Mi-la mangga ka - thah nu - wun Sla - met ndu - nya lan a - khe - rat Lan su - mung - go de - rek sa - mi Ma-nu-ta dateng pa-mren - ta-han Kang se-jati mbe -la rakya - te Wi - wit In - do - ne - sia mer - dhe - ka Ing - kang pa - ring mar - ga u - ta - ma 3. Asmarandhana Silir

Kang pi - nu - ji da – tan pe – gat

2. Jula-Juli

Nu-ju da-teng a - dil mak -mur

Kang - ge ku - la lan pan - je - ne - ngan se - da - ya

Won - ten ca - ri-ta kang wi - nar - ni

Macapat Malangan

Ca-ri-ta-ne Yu-sup i-ka

Mar - ma - ne gi - nu - pit mang - ke

Cri - ta - ne si - nu - ngan tem - bang

Tem - ba - nge as - ma - ran – dha - na

Kas – ma – ran kang sa – mi – ngru – ngu

Tu - run na - bi Yu - sup i - ka

4. Asmarandhana Pelik

Sing - gih na - bi du - ta ne - ki

Ka - li - yan sing - gih Hyang Suk - ma

Mi - wah na -bi Ra - sul mang - ke

Ke-na-ngan Ne-ga-ri ni-ra

Na-ma-ni-ra Sri na-len-dra

Je-ju-luk sang na-bi Ya-kub

Ki - na - si - han mring Hyang Suk - ma

5. Janturan Dhalang

(Kairing gendhing Gendhok we - ta laras slendro)

Sak derengipun carios kawedaraken, menika wonten satunggaling dhawuh. Miyaking mendhung angendanu, soroting surya dewangkara, udan riris-riris. Pandita kang kaeka adi dasa purwa. Kaeka marang sawiji, adi linuwuh, dasa sapuluh, purwa kawitan. Sinangga pratiwi, kapit samudra, kaungkulan angkasa, kainggilan arga, datan kadi panegari, kan 'an kang cinarita. Pramila panegari Kan'an dipun wastani:

Panegari kang panjang apunjung, pasir-wukir, loh, jinawi, gemah, ripah, tata, tentrem, kerta, raharja.

Sintenta kang jumeneg panegari Kan'an?

Pinaringan asma kanjeng nabi Yakub. Garwane sawiji winarni, nama Dewi Siti Asmalaiyah, garwa kang angka kalih winastan dewi Rohi, kagungan putra sawelas, pan sampun diwasa kabeh. Kang tuwa raden Yahuda, tan wutan ratwaton, dikdaya perwireng yudha.

6. (Dhalang ndrodok kothak, gendhing dipun suwuk. Tumuli ngidung, jula-juli, laras slendro)

Kula nyuwun dumateng sederek sami miyarsa

Lan kang gadhah hajad kula ngaturaken sembah kula

Lan rencang kula sedaya

Menawi kirang sopan-santun nyuwun gunging pangaksama

Menika watak lan pendirian ira

Kempalan Macapat candramulya

Bilih lepat nyuwun agunging pangaksama

Langkung prayogi amaringana

Kritik saha pemanggih ingkang prasaja

Pinarak ingkang sekeca mirengaken Nyi Sunarah ingkang maca.

7. Parikan Dhalang

Awan a - wan kok nyu - met tem - plek

Nyukuk kadhoan arep di gawa

Da-di pra-wan sing be -tah melek

Cekoleh jodhoan brengose dawa

Dhalang: Moh! buh! wedi nek kerih, gak apa apai! Moh! Yowis! hi hi hi .... o Allah inggih kacarita wonten negeri Kan'an. Ingkang jumeneng wonten negari. Kan'an nggih punika Nabi Yakup. Kagungan garwa kalih; kang satunggal nami Dewi Siti Asmalaiyah; ingkang kalih Dewi Rohi. Pepatuhan Dewi Asmalaiyah kagungan putra sanga: Raden Yahuda, Yasmaun, Robil, Semaun, Badar, Yalun, Yadun, Yarampelak lan Mardikan. Turun Dewi Rohi: Yusup lan Bunyamin rayinira. Sedaya wonten sewelas.

Ingkang name Yahuda, wong ceguk mara tangan, wong dukdheng ereng-ereng, mboten pasha papak palune pandhe, mboten tedhas sisane grenda, lepas sangkan paraning dumadi. Memang dapat dikatakan Raden Yahuda sebagai warangka dalam. Dalam kerajaan Kan'an tanggung jawab Raden Yahuda, memang betul, pancen leres, lakar bener. Pancen Yahuda pancen tiyang pemberani. Menawi badhe mangkat perang matak aji.....

Bismillahirrahmanirrahim

Juru-juru sing nampa nabi, jurang sing ngadepi patutan Dewi Wuriyan, sing ngadhepi ndeprok ana ngarepku, yen satu dadiya padhang, sing meguru gurumu ndeprok marang aku, sinabet ajur-ajer dadi banyu. Menawi sampun bidhal mboten wonten tiyang wanton, napa malih badhe nglawan. Noleh tok gemetar. Namung satunggal sing wantun. Sinten? Sing istri! Pokok sing jaler mboten kenek kereng thithik. Ngamuk. Ning mesthine wong wedok niku ngalah. Mengke direwangi geger-geger ya sik kumpul ae. Isin tangga. Ya sing seneng. Sing mboten seneng, tukaran thok gak pegatan! Gak eruh lek dienteni. La menika sak marine.

8. Asmarandhana

Gar - wa - ne ing - kang sa - tunggil

A-dar-be at-ma-ja la-nang

Ya nung - gil pu - tra - ne

Na - bi Yu - sup ing - kang tu - wa

Kang a – nem ke – kasih i – ra

Sang Bu – nya – min na – ma - ni - pun

Me – ni – ka ing - kang wi – nar – na

9. Kidungan Dhalang Jula Juli Sak i - ki pancen wis ja - ma - ne re - for - ma - si Nyam - but - ga - we a - pa ae a - yok pa - dha sing a - ti a - ti Da - di - a se - tap de - sa a - pa in - stan - si jok ngan - ti ndu - we per - bu - a - tan ko - rup - si Nek ngan - ti ko - na - ngan mes - thi di de - mon – tra - si Nyam - but ga - we di – le - re - ni Sik di - urus ka - ro pak po - li - si Lek sa -lah di-le - bok-na mbu-i Saka -ken sing we - dhok ndik o - mah tan - sah na − ngi - si Tu - ru i - jen gak - nok sing ngel ... (juga membaca: he he he ...) Gak nok sing mba - re - ngi 10. Parikan Dhalang Njukukran-tang tu - ku bak-so Ka-ton bun-der tak pa-nga-ne Da - di wong la - nang lek gak du - we bo - jo Tu-ru mung-ker ngem-pit tan-nga-ne 11. Pituture Dhalang Koyok iyo rupane! Ih .... mulane sing jaka ndang rabiya.... aduh kok rabi di disikna! nyambut gawe di disikna! 12. Percekan Dhalang Kacarios sak sampune garwa ingkang satunggal Dewi

Asmalaiyah, garwa ingkang angka kalih asmanipun Dewi

Rohi, kagungan putra kalih jaler sedaya. Ingkang mbajeng name Yusup, mula den arani Yusup; Yu = Bagus, Sup = Nyata. Bagus lan nyata suci lahir batinipun. Tiyang Agung Nabi Yusup. Dasar cahyanipun gilang gumilang., pramila cahyanipun gilang gumilang, cahya sangang ndosa sanga dating Nabi Yusuf, ingkang satunggal dateng wong sak jagat. Pramila cahyane anglangkungi. Rehne Nabi Yusuf tiyang ahli wirit, tasbehipun ngantos sangang ndasa sanga. Satus kalih sak penthol-pentholipun. Niki asal-usule wontenipun tasbeh. Sakderenge tiyang wirit asale. Alhamdulillah, Alhamdulillah.... hi.... hi.... tiyang singen menawi wirit gupuh. Ketingal cik nyiksane teng tangga tanggane. Nabi Yusup diparingi karinganan wirit, taksih kalah wong sing dereng ngerti ganjarane, tiyang wiritan. Kok ngertiya padha-padha lambe menga timbang ngrasani tangga angur wiritan. Lha niku!

Menika rayinipun Nabi Yusup ugi jaler, praupanipun meh sami kaliyan Nabi Yusup. Kula terangaken, menapa malih sederek Islam sedaya sami ngertos sejarahe para nabi. Milai saking Nabi Yakup ngantos Nabi Muhammad Sollalohu Alaihi Wasallam, kedah nyumerepi sejarahe. Sak derengipun kula terangaken sejarahe Nabi Yusup, kula terangaken leluhure Nabi Yusup:

Nabi Yusup turunane Nabi Yakub

Nabi Yakup turunane Nabi Ishak

Nabi Ishak putranipun Nabi Ibrahim

Nabi Ibrahim putranipun Nabi Ashar

Nabi Ashar turunane Nabi Adam

Saking Nabi Adam dating Nabi Yusup turun kaping selikur. Menawi saking Nabi Adam dateng Nabi Mohammad Sollalohu Alaihi Wasallam turun kaping telung puluh wolu.

Pisahe turun temurun Nabi Ishak kepara kalih. Nabi Ismail kaliyan Nabi Yakup. Nabi Ismail ingkang nurunaken ngantos Nabi Muhammad Sollalohu Alaihi Wasallam. Nabi Yakup nurunaken Nabi Yusup. Nabi Yusup kagungan putra Abrayin. Abrayin kagungan putra Abdul Kapi, ngantos sak piturute, ngantos wontenipun Nyai Rara Kidul. Nyai Rara Kidul mboten asli Segara Kidul, nanging asal saking negari ambabi sakkidul kulone Mekah. Badhe dikawin Dul Klabang mboten purun mlajeng dating segara kidul. Dul Klabang niku putrane Dul Kalam, Dul Kalam niku putrane Yahuda. Dateng Nabi Yakup sik putu penakan. Kula terangaken mila sampun ngantos wonten sing tilem, napa malih sing wonten ngriki sampun ngantos tilem, tangga mboten angsal tilem, nek keturon mboten napa-napa. Ha.... ha.... wong turu ae kok cik bingunge ... sak menika mangkin marine.....

13. Asmarandhana

Mang - ke - ne ingkang winar - ni

Bagin - dha Yu - sup a - wayah

Wus lu -lus kang u - mu - re

Sa-re pang-ko-ne kang ra-ma

Din - ten ma - lem je - mu - ah

Su-mo -rot cah-ya-ni-pun

Kang ra - ma ka - lang - kung tres - na

14. Pituture Dhalang

Ayo pa - dha e - ling e -li - ngen ka - beh se - du -lur - ku

Na - li - ka di - la - hir - na sang - ka gu - wa gar - ba - ne I-bu

Se -wu la-ra dadi si - ji

A-pa u-rip a-pa ma-ti

Nek i - ling dek na - li – ka se - ma - na di re - wa - ngi ta - ta - an nya - wa

Sak iki wa-yah di - wa -sa o -jok wa -ni ka-ro wong tu - wa

Wong tu - wo wa - don ng - no man - di pa - ngu - ca -pe

Mu - la gak gam - pang nye - dak - na gu - nem nang a-nak-ke

Pancen sak estu kok nderek, tiyang sepuh istri. Nek anak bekti dating wong tuwa adem rasane. Ning nek anak kok mbengkalahi, nglawan wong tuwa, adhuk-adhuk, le, mek koen nemen-nemen nang aku, ya nak ya, wong tuwa dilawan anak iki lara ati, eling-eling sing enggak-enggak. Eling nek ngetokna endhas ngono loro, seje nek nglebokne nduk, ha ha .... nglebokne ndase sepur nang stasiun ... hua... hahaha... wo, menika sampunipun wanci dalu. Nabi Yusup mboten gampil-gampil sare. Menawi badhe mapan sare wudlu rumiyin. Menawi badhe mapan wirit. Mboten wonten malih sing dipun wirit LAA ILLAHA ILLA ANTA SUBEKHAN ANAKHIL MURDOLIMIN. Nenuwun dating murbeng jagad, kamulyan ing ndunya, ngantos wonten akherat. Menika panuwunipun Nabi Yusup. Wekdal dinten malem Jemuah manis, dintenipun lan pasaran kepanggih sewelas, pinuju tanggal sewelas, wulan sewelas, panic kawelasanipun Hyang Murbeng Dumadi. Sak sampunipun wirit, lajeng ngeningaken cipta. Asta sukunpun dipun kempalakendados setunggal. Nutupi babahan hawa sanga. Mandeng pucaking grono, pucak kang pucuk, basa arga pucuking grana, Kabul panyuwun ira, sak sampunipun mekaten sare wonten pangkonipun ingkang rama

Macapat Malangan

Ketingal wonten cahyanipun ingkang murup, rehne kang rama sumerep cahyane putrane tambah murub, langkung tresna kanjeng Nabi Yakup dating putranipun kala wau, sakmarine....

15. Asmarandhana

Kang pu – tra a – nul – ya ta – ngi

Matur du – ma – teng kang ra – ma

Nga - tu - ra - ken ing im - pe - ne

Ka - wu - la ma - tur ing tu – an

Kang put - tra ing - nggih nyu - pe - na

An - ta - ra - ne lingsir da -lu

Won - ten wu -lan sur - ya lin - tang

16. Kidungan Jula-Juli Dhalang

Dinten Rebo Kliwon tanggal kalih dusa, tahun kaleh ewu sekawan, bulan sedasa, menika plantikanipun presiden kita, asil pilihan rakyat sedaya. Presidenipun Bapak Susilo Bambang Yudhoyono, wakilinipun Bapak Yusuf Kalla punika, mugiya saget ngatur Negara, bangsa lan agama, mugiya saget kaleksanan adil makinur lan sentosa....

Pancen saestu sedherek, rumiyin nalika kampanye wonten TP, sedaya sami sumerep menawi Bapak SBY badhe ngawontenaken Perobahan. Klaksanan dados presiden saget brobah saestu. Alhamdulillah beras sing biasane rong ewu limang atus dadi telung ewu, gula sing biyasane telung ewu limang atus dadi limang ewu, emas sing pitung puluh lima ewu dadi satus lima ewu, bensin nggeh mundak tanggal 1 Oktober 2005; Rp4.500,-. hi, hi, hu... mbadhe seratus hari ndamel gebrakan, ora sidho nggebrak malah dadi nggeblak, keterak gelombang sunami. Alhamdulillah mboten kurang-kurang pancen cecek Bapak SBY ndamel perubahan.

O.... alah kacarios sak mungkin, sak sampunipun jam setengah gangsal, sang Nabi Yusup miring gobah: sak sampunipun miring gobah miring tiyang adzan: ASHOLATU KHOIRU MINAN NAUM.... ayo tangi-tangi luwih becik sholat ketimbang mungker luwih becik sholat ketimbang mungker.... AJILU BIS SHOLATI KABELAL MAUT, WAJILU BI TAUBATI KABELAL MAUT, ayo ndangndang salat mumpung isih anak wektu. Mumpung durung kobong, e... mumpung durung maut. Sak wungunipun dating lajeng masjid. Sareng marak kanjeng ramane, kanjeng rama paring dawuh.

Nabi Yakub : We teja-teja an teja sulaksana, tejane wong anyar kang nembe katon. Sapa sang katong gumilang marak anak ngarsa, ngarsa suku tanpa kadang, ngadeg-nganter tejane kadya sada lanang enggal mature angger...

Nabi Yusup : Nuwun inggih Kanjeng Rama, ingkang marak wonten ngarsanipun Kanjeng Rama, ingkang putra Yusup menika Kanjeng Rama.

Nabi Yakup : Putraku, Yusup. Sliramu isik esuk umunumun, marak ana kene ki, eneng gaena apa?

Nabi Yusup : Wontenipun ingkang putra marak wonten ngarsanipun Kanjeng Rama, wonten parigatos Kanjeng Rama.

Nabi Yakub : Yen pancen sliramu marak onok kene ono pari gawe, ya tak tampa, tak ideni, tak tropong saka gegana, matura apa kang dadi perlumu. Matura onok ngarsaningsun, mula pangestune Kanjeng Rama di tampane angger...

Nabi Yusup : Sanget anggen kula mundhi. Menapa dawuhe Rama kula pundhi sak nginggile rikma, badhe kula pundhi sak nginggile mustaka, kangge jimatan Kanjeng Rama, sepindhah kula ngaturaken silaturahmi, angka kalih ngaturaken pangabekti, kaping tiga ngaturaken soale supena kanjeng Rama Prabu.

Nabi Yakub : E ladalah, jagad dewa yo jagad pramudita, jeneng para maral ana ngarsaningsun ngaturake soal ngipi, ngipi apa ngger?

Nabi Yusup : Kula nyupena wonten rembulan wonten pangkonipun panjenengan Kanjeng Rama.

Nabi Yakub : Dadi kaya mengkono, ya , ne kana kang sira aturna, coba matura kanjeng Rama, mumpung yahmene, ya ngger.

17. Asmarandhana

Seda-ya-ne a-pan sa-mi

A-su-jud da-teng ka-wu-la

Ka - dos pun - di wa - ha - na - ne

Kang ra - ma nul - ya ngan - di - ka

A - dhuh pu - tra - ning - sun nya - wa

Lah me - ne - nga a -ja tu-tur

A-ja si-ra war-ta war-ta

18. Kidungan Jula-Juli Dhalang

Di - na ngat - pa - ing tang - gal nem - li - kur i - ka

Wu -lan De - sem - ber ta - un rong - e - wu pa - pat i -ka

I - ku a -na pris - ti - wa ngge - gi -ri - si

Te-ka-ne glom-bang su-na-mi

Sak du - ru - nge I – ku a – na lin - dhu ge - dhe ngru -

buh-na se-ke -he ba -ngu-nan

Pris - ti - wa ndik ku - tha A - ceh

Kur-ba-ne ma-nung-sa ya pan -cen a-keh

Se - wu li - mang a - tus i - ku sing ko - na - ngan

Mu - la sing u - rip mbu - tuh - na ban - tu - an

19. Pituture Dhalang Nggih para sedherek, nek duwe klangkungan rejeki, monggo maringi bantuan dating Aceh. Ning kedah nglangkungi jalur sing ditentoaken pemerintah. Cek mboten klintu dalane. Nek kliru malih mbantu GAM sing wonten ngrika. Sing ngrika nandang susah. Ning nek wong Jawa kathah sing nyuraki. Napa sebabe, jamane Pak Harto, kathah sing transmigrasi ten ngrika. Kengken mbabat alas teng ngrika. Disukani tanah sak hektar, sak derange medal asile, ditanggung pemerintah kebutuhane. Sedheng pun metu asile, pun ayem pun sugeh ten ngrika, ditundhung kalih GAM. Mboten purun nyingkrih dipateni. Lha malih mlarat malih, perlu mbantu sing melok Indonesia, mangke kula terangaken mumpung - mumpung nglumpuk. Kacarios sak menika ...

20. Ontowecana

Yusup : ... Kanjeng Rama kula matur dating panjenengan. Sedaya sedherek kula sujud dating kula, sunaripun srengenge sujud dating kula sedaya. Awit raosipun manah kula asrep kanjeng Rama, la kula kepingin mangertos kados pundi majase supena kula, kados pundi dunungipun kanjeng Rama.

Yakub : Gek biyen-biyene ora tahu nyupena kang kaya ngono iku!

Yusup : Kula menika sak jek ndumplek dating nate nyupena kang menika. Namung sepindhah menika.

Yakup : O ya nak ya, yen mengkono impenmu iki tak jarwani impen sing paling bagus, ora onok wong sak alam ndunyo koyok impenmu iki. Ning najan tak arani impen sing paling bagus, ojok nduweni watak adigang, adigung, adiguna. Jobriya, gak nok sing kaya aku, ojo mengkono. Mula putraku sing anom podho karo sing tuwa, pundhak sinumpet putraku bejane sing eling cilakane sing lali. Umpamane naik sangka pucuk, tambah mburi tambah gedhe. Tambah gedhe onok ndik alame pembangunan iki. Mulane onok ndek era Kabinet Pembangunan iki ya nak ya, ayo manut karepe pemerintah. Ben kelaksenan adil makmur. Teka pemerintah, teka rakyat kudu ngabdi, karo adil. Sing lanang cik cocok karo sing wedok, sing wedok cik cocok karo sing lanang. Luwih padha temene ndang keleksanan adil makmur. Ning nek onok wong lanang goroh karo sing wedok ojok takok adil, mene-mene tak kandhani. Sing tak jaluk nglakonono sabar kasukuran. Apa maneh sliramu sakwijine wong islam. Wong Budha wis ndawuhna: HONG WILAHENG SEKARING JAGAD, SITI MASTUTI BAWANA LANGGENG. ANA SABDA BIN ARUNG BING ANGGARWA KING PARASTAWA MADU SALENGKARA SEKARE, LILING LIT LING SEMUT ANA SAKSI, SAKSI MUNG TUNGGAL WADHAH. Iki jane wong Budha. Wong Islam: INNALLOHA MA'AS SHOBIRIN. Sak pasar wong sing sabar pethingane Gusti Alloh, sing gak sabar pethilane Gusti Alloh. Kari milih nak, pilih dipithing opo dipethil?

Yusup : Dipethil?

Yakub : Gak dipethil ae prasaku, cik ndang putus. Ya Nak, paringane Gusti Alloh ana loro: swargo ambik neraka. Sing njaga ya loro Malaekat Ridwan karo Malaekat Malik. Kona rep melok neng endi terserah awakmu. Swarga neraka

Macapat Malangan

ana nggik awakmu dhewe. Mula ana nggik dunya aja bengung. Wis lakonono sing bener. Ojok dilakoni sing salah. Paling apik ana ndunya. Lha awakmu wes eruh sing elek dilakoni, la wes ditahan. Ha hahahaha marine...

21. Asmarandhana

Ma - ring du - lur - mu pri – ba - di

Pas -thi la - mun nga - ning - a - ya

A-ja tu-tur si-ra ang-ger

Yen si-ra ar-sa we-ru-ha

wa - ha - na - ne im - pen - i - ra

A -na de-ne sur-ya i-ku

Um - pa - mak - na ra - ma - ni - ra

22. Kidung Jula-Juli Dhalang

Bi - yen mu -la sam -pe - yan wis tak a - tu -ri

Ngg - lek bo - jo sing ki – ra - ne tres – na trus – ing a - ti

A - khi - re sam - pe - yan di - ga - we la -ra

O-ra wu-rung sak-1-ki wis dadi ron-dho

Pi - ye ma - neh ba - rang wis ka - dhung

Ke - ba - cut bi - yen tak iling - e - na o - ra ge - lem nu - rut

Ya aku o -ra nyu -la - ya -ni janji kapan wa-e tak en - te - ni

0-ra ka-duman prawa - ne su -kur o -leh ran -dha-ne

23. Kidhungan Parikan

Ngru - ngakna spi -ker bre - be-ken

Nek a - na sing me - nya - nyi tam - bah gre - ge - ten

Tu – ru mung - ker mer - ga ka – dhe – men

Lek a - na sing mba – re – ngi ma – ra kri – nge – ten

24. Pituture Nabi Yakub marang Putrane

Ngger sliramu nduwe impen sing koyok ngono, ojok krungu dulurmu sewelas, yen ngənti krungu mesti kapularasa, sliramu urip nang ndunya sediluk ae, ayo podo nglakoni limang perkara: 'sopan-santun', sabar, nrima, jujur, rukun, soan guneme, santun tingkah polahe tatakrama. Sabar; ora gampang muring-muring, nrima paring Pangeran sak anane. Ana sego thok dipangan sego thok, ana sambel thok ya dipangan sambel thok.... gak apaapa, Nak, cek anget. Jujur; ngulon ngulon temenan, ngetan ngetan temenan, kenek dipercaya rakyate. Rukun karo tanggane, nek rukun karo tanggane penak. Sebab nek enek apa-apa sing eruh dhisik tanggane. Karo dulur yo ngono. Dulur tuwa salah sing enom wajib ngilingna; sing enom salah, dulur tuwa ngelingna. Merga wong urip kanggonan salah lan lali. Nang wong tuwa ojok ngelawan. Ojok rumangsa gedhe dhewe, nek gak diingoni wong tuwa matek. Gak repot-repot angur pitik, Nak. Golek ingon dhewe, lek wong gak mangan matek. Nang mara tuwa yo ngunu, ojok wani karo marang moro tuwa. Ojok morotuwa dupeh wong liya digawe lawan-lawanan, anane bojomu merga teka morotuwamu Kok gak nok morotuwa ya gaknok "iku" e ... gak nok bojomu, ya nak ya, mula nduwe nikmat merga morotuwamu. Wong tuwa dhewe gak bisa menehi nikmat kejaba morotuwamu. Iling-ilingen ya Le, wedi nek lali aku ...

Lha sliramu ngipi ketok rembulan, bulan adhem hawane wong wadon. Dumunung ana ibumu Dewi Rohi.

Mula wong urip onok alam ndunya golek ganjaran. Ojok nglakoni barang sing marai dosa.

25. Kandhane dhalang karo penontone angsal ingkang dipunlampahi punika kedah ganjaran. menawi Ganjaran punika kathah saget dherek, ngriki rusak, pun ganjaran. Menawi wonten kreteg ngantos sulami, diseret damel urup-urup. Sampeyan angsal ganjertn. Enten kulite gedhang gik embong, sampeyan buang teng panggenan resek, angsal ganjaran. Menan enten tiyang dodol endok kepleset kulite gedhang teng tengah embong, pas enten tiyang mbobot liwat kepleset tiba nggeblak, nggih nek tiba nggeblak, ndahneya nek mengkurep, lak malik kados helikopter.

Lha ganjaran masi ganjaran mboten syukur ganjaran, pun digebyah uyah pada asine. Nek uyah mesthi asin, nek asin dereng mesthi nek uyah. Tiyang takwa mesthi iman, tiyang iman mboten mesthi takwa. Kadhang-kadhang imane mergo sungkan. Koyok aku ate gak sembahyang yok apa, lha wong morotuwaku sembahyang. Dadi sembahyang mboten merga takwa, merga sungkan morotuwane. Kok morotuwane gak sembahyang, yo gak sembahyang Untunge morotuwane sembahyang. Masi ngaji nggeh enten mboten angsal ganjaran, malah oleh dusa. Kadhang oleh undangan khataman wedal enjing nerangaken. Sederek-derek khataman enjing niki sedaya ganjarane diparingaken dating roh jasate si Naya si Suta. Kok ngajak paro edhing isih oleh paroparo ganjaran. Wong sedaya ganjarane, kate oleh ganjaran sangking pundi sing ngaji malah oleh dusa, sebab kadhang-kadhang sing ngaji cek cepete, hurupe enten sing kliru, kajeng negor mpun mboten nutut, dusa mpun, sing krungu melok dusa, mpun enak-enak sampeyan niku!

26. Gadhangan sing angsal ganjaran nggih enten. Iki ganjarane wong gandhangan:

Wa - yah ke - ti - ga kok nanggap wa - yang La - ko - ne Ja - na - ka ra - bi Mu – la a - yuk ngla – ko – ni sem – bah - yang Kang - go sa - ngu mbe - suk nek ma - ti Nang - gap wa - yang ke - li - re su - wek Don - dom don - dom bo - la - he mbun - de - li Wong sem - bah - yang jo ngen - te - ni tu - wek U - mu - re u -wong i - ku gak mes - thi Gam-ba-re sa-pi e-nol sa-nga Gam - ba - re ka - pal pe - tang pu - luh li - ma Nek wong ma - ti gak sa - ngu du - nya Sa-ngu a-mal be-cik lan a-la Wa-ton bun-der i-ku ke-la-pa Me-nek on - dho gak bi -sa mu-dhun Pan-cen be-ner pi-tu-tu-re wong tu-wa Ka-ro tong-go ku-du sing ru-kun Me - nek on - dho gak bi - sa mu - dun Se-na-jan di-su-lur sik ku-rang da-wa Ka-ro tong-go nek ge-lem ru-kun Ka-ro du-lur se-mo-no u-go Se - na - jan di su - lur sik ku - rang da - wa Mer - ga kla - pa i - jo - ne ka - ri mek te - lu Sa-du-lur se-mo-no u-ga

Macapat Malangan

Ka - ro bo - jo - ne jok tu - kar pa - du Kla - pa i - jo - ne ka - ri ming te - lu La - wong sing li – mo wes di – ta - le - ni Ka - ro bo - jo -ne gak tu - kar pa - du Nek du - we ma - ra - tu - wa di ge - ma - te - ni La wong sing li – mo wis di – ta – le – ni Di - ga - wa lu - nga nang Ke - bon - sa - ri Ma-ratu - wa di -ge - ma -te -ni Sik du - we wong tu - wa ku - du nga - bek - ti Di - ga - wa lu - nga nang Ke -- bon - sa - ri Num - pak do - kar ja - re - ne la - rat Nang wong tu - wa ku - du nga - bek - ti Da -la - ne sla - met ndu - nya a - khe - rat Numpak do - kar jarane la - rat Wong ken – dha – li – ne o - ra di – ja - ga Nek sla - met ndu - nyo a - khe - rat i - ku da - la - ne mung - gah su - war -ga 27. Jula Juli rangkep irama ndangdut O-nok encik dodol le - ngo Ke - pe - thuk sing - kek gak ge - lem ta - wa Ndi sing be - cik ndang la - ko - no - no En - di sing a - la ndang sing - ki - ra - na Pring ja - wa dl - ga - we kre - neng Wong se - pu - luh di - ju - puk li - ma Pum - pung sik ja - ka tu - wuk - na se - neng Nek du-we bo-jo ndang ma-re-na-na

Macapat Malangan Si-ji lo-ro te -lu pa-pat li-ma Nem pi -tu wo - lu sa - nga se -pu -luh Mum - pung sak - i - ki a - wak - mu sik ja - ka Jok di - pa - dak - ne nek wis du - we bo - jo Bot a - bo - te wong mi - kul jam - be Ru - tuh si – ji a - rak ge - lun - tu - ngan Bot a - bo - te wong o - ra du - we Di - re - wa - ngi dol - dol plem - bu - ngan (sak marine...) 28. Asmarandana Kang wu - lan i - ku kang ru - pi U-pa-ma-ne I-bu ni-ra A-pa ma-neh i-ku a-nger Lin - tang kang sa - we - las i - ka Se-du-lur-mu se-da-ya Po-ma a-ja tu-tur tu-tur Nul-ya a-na i-bu-ni-ra 29. Parikane Dhalang Me - ra - nge pa - ri Ja - wa Ke - tan i - reng di - cu - cuk pi - tik Te - na - nge dadi ron - dho Tu - ru an - teng gak nok sing ngu - thik u -- thik U - thik - en po ' o tak je - jek - e ambik aku, seje karo sing wis nduwe bojo, wis ana ae... gak eruh kesele uwong, sing kate dilakoni mbok wis turu-turu, tangane nggremet ae! apa iki! ... tangan tambeng, lho deloken - deloken ... oh kacarita nalika samenten. Yakub: Ngger, sliramu sing ngipi iku ana rembulan, hawane adem, iku hawane wong wadon ya Nak, ngipi kene, mula sliramu kudu Ora liya ya dununge ramane a ngunu abot sanggane. manut karo wong tuwa, wong tuwa oleh Nek kliru muruk anak, ning akherat tuntutan. Iku tak abote wong tuwa, mula anak sik cilik wuruk ngaji, ana tanggung jawabe Bapak Kyai. Semono maneh tak awati anak apa ngaji temenan. Kancane budhal melu budhal, dongdongane nontok tipi, merga wayahe Mak Lampir. dedi nekaya ngunu, wong tuwa kuwatira,k anak wes gedhe diawasi, nggolong nang golongane apa. sak Anak nggolong nang golongane santri ora-orane mbesuk sregep nang langgar. Nek anak nggolong ning golongan bajingan mbesuk mesti dadi maling, ojok kuwatir gak dadi, mesthi dadine... hahahaha... angur nggolong nang tari-tarian, mbesuk bakale maju kesenian sebab wes ana sing melok cawe-cawe yaiku Dewan Kesenian Kabupaten Malang. Bakale maju kesenian Indonesia. Iki nek dipikir angor nggolong tilakane bajingan tinimbang nggolong tilake santri. Tilake bajingan nak, wektu arep manjing dadi beguron. Mergo ilmune akeh, nek tilake santri, Nak, sakiki meringkuk dalem penjara. Lha timbange iku anguk tilake bajingan, ojok niru santri sing ngunu iku.

Lha impenmu sing sewelas lintang, ya sedulurmu sewelas. Tak dulu teka Raden Yahuda. Illinga wong nang ndunya ora ndolek dunyo tok, sebab mbesuk nek mati dunyane ora digawa. Dunyane sing digawa mung sangang meter. Iku duduk karepe dhewe, karepe sing urip, sak aken ndelok sregepe koyok ngono mati. Kok didlusup-dlusupna, cek ana sing katut. Amanat masalah dunya kudu nglakoni ibadah. Ibadah nang bangsane, ya ibadah nang Gust Alah.

Ibadah nang Gusti Allah manut nang perinta-perintahe, ibadah nang bangsane nggawea senenge sak padhane urip, pokok ojok nggawe susahe sak padhane urip. Iku tugase wong urip onok ndunya, duduk tugase wong Islam tok.

Dene impenmu sing sujud ana ngarepmu, kabeh cekak kecute... e ... cekak cukupe ngene nak ya... sliramu mbesuk bakal dadi ratu. Mbuh dadi ratu ana ngendi, titenana nek wis dadi ratu ya Nak ... kudu bisa ngatur rakyat. Kudu nentremna pikire rakyat, kudu njaga keamanane rakyat, kudu mbanguna kebutuhane rakyat. Kudu bisa ndidik agama, agama dudu barang anyar. Mula ayo disebarsebarna, dilambangna nang sandangan, dilambangna nang tabuhan, jaman kuno jaman bodho. Tabuhan iku ana maksude, malah kangge nyebarna agama Islam. Mbiyen iku wong diceluk karo adan wong gak gelem moro, saking bodhone wong. Saking welase para wali, ana tabuhan nggek njero masjid. Diumumno sopo-sopo sing ndelok tabuhan oleh ganjaran. Wong teko kabeh, wong dikongkon wesuh, jaman mbiyen gak tau wesuh, wong biyen nek arep turu ndelch uthilane klobot dideleh nggik ngisor amben sikile diplekno thok ... turu wis! Anane wong wesuh diatur wali maeng. Sedheng wong wis nglumpuk gamelan dindhekna, wong diwuruk sahadataini. Asyhadu Alla illaha illa Allah, Wa asyhadu anna muhammadar rosulullah.

Mari ngunu wong muleh. Jare sing mulih iku mari oleh sekaten, duduk sekaten, sahadataini. Sekaten, sahadataini! Sangking angele ngomong ya sekaten... pokok awakmu percaya. Gong ndik masjid nganti sakiki dijenengna 'gong sekaten' (Jogja: Kyai Guntur Laut lan Kyai Naga Wilaga)

Kangge Jawa Timur, kangge nglumpukaken w malih ngangge tontonan wayang. Gurun ng ung-wong ana apa-apa sing ana mung yang. Mula W tontonan onter pandhowo limo. Pen: pendidikan, A ne: A critane na sing ndadekake lantaran. Ing jawa Ti Wa: Wali il be d lambangaken teng Jula-Juli, Jula-Juli ditabuh enak, napa maksude Jula-Juli. N ggih parak esuk njulag-njuleg sembahyang niku. Kenopo kok mbo ten Jul thok utawi Juli thok? mulane Jula-Juli sing penak pan lima." Nek pancer tenggok kathah gandhangan sing sal alah. Nek mpun nabuh pancer nabuh "penerus' cek an nok sing nerusna. Rukune Islam ana lima: sahadat, sholat, pasa, zakat, lunga haji lamun kuwasa. Mantun nabuh penerus nabuh "peking": kabehe wilahe 7. Nek ditabuh kerep: ening-ening - ening ngeningaken nglakoni sing pitu, sujud nemplek ndik lemah nika pitu dieningaken temenan, kengken mantheng teng Gusti Allah, mantun ngoten kengken nabuh "kenong". Kenong iku asale mek lima, ditabuh arang-arang .., unine "enung". Ndunungaken wektu lima: Isak, Subuh, Lohor, Ashar, Maghrib. Kendhange ngajakajak: Ndang - ndang tak lakonana. Kempule ngungkung kumpul-kumpul ... gonge... ya ... bener...

30. Asmarandana

Mi-reng kang ra-ma we-war-ti

Meng-ko -no kang pu-nang gar-wa

Me-la-jeng da-teng pu-tra-ne

Sar-ta te-bah te-bah ja-ja

Kang pu - tra sa - reng mi - yar - sa

Yen kang I - bu sar - ta mu - wun

Ka-get ma -ra sa-mi prap-ta

Macapat Malangan Pa si-ta tan dar-be a-ti Yen Yu - sup i - ku su - pe - na Meng -ko -no ing wa - ha - na - ne Se-du-lur su-jud se-da-ya Yu - sup da -di -ya na - lendra Si - ra su - jud ma - ring Yu - sup Nu-ra wi-rang ka-ya si-ra Kang pu - tra U - ma ma - tur a - ris I-bu sam-pun pindha kar-ya Pes - thi pan sam - pun gi – na - we Won - ten ing lok -mak - pul i - ka Kang 1- bu a - ngan - dika Ka-ya nga-pa si-ra i-ku Te-ka nu-ra ku-dhan-dhang-an 31. Dhandhanggula Babok Ing -kang I - blis wa - hu a -ma - ra - ni Sar-ta ngu-cap pa-ge-ne ta si-ra Pu-tu pa-da nam-pek-a-ke Ma-ring I-bu-ni-ra i-kt Nu-ra be -cik ing-kang pi-nang-gih Be-cik pa-dha nu-ru-ta Ing kar-sa-ne I-bu Kang pu – tra sa - mi mi - har - sa La - mun a - na wong tu - wa a - mi tu - tu - ri Ka-beh sa-mi mi -yar-sa 32. Dhandhanggula Pelik Kang wi - narna ing - kang pu -tra sa -mi Ma-rek da - teng ngar – sa - ne kang ra - ma Na - bi Yakub ngan -di - ka - ne

Macapat Malangan I-ya tho - le pu - tra -ningsun I- ya pa – dha mring ma – mi A-pa i-ya ka-repi-ra Kang pu - tra sa - mi ma - tur A - tu-re sa -mi-ya nem -bah Mi – la – ni – pun kang pu – tra ma – rek ing ra - 1 ji Per - ka - wis pu - tra tu - wan 33. Dhandhanggula Sarayudha (Kutuk Nungsung) A - di Yu - sup ing - gih ra - ma a - ji Ing - gih wa - u sam - pun di - wa - sa Yen ma – re ngi ing sang a - ji Yen sem - ba - da la - wan sang pra - bu Pu - tra tu - wan ka - wu - la wu - la - nge Am - bu – jung da – teng wa – na A - ma -nah lan nu-lup Kang ra - ma a - ris ngan - di - ka A - ja a - jak ma - ring Yu – sup a - nak ma - mi Ku - wa - tir ing - sun ka - lin – tang La - mun Yu - su pi - sah la - wan ma - mi Sak - ke - lang - kung ma - ras a - ti ning - wang Wan - tu - ne a - las ing ke - ne A - pan ka - thah ma -can -i - pun Lan ma - li - he li - ya - ne ne - ki Kang a - na je - ru - ne wa - na A-pan a-keh i-ku Kang pu - tra ma - tur a - nem - bah Pu - tra tu - an ka - thah ka - thah pu - ni -ki Tan a - jrih bu - ron wa - na

Macapat Malangan

Yen um - pa - mi - pun Yu - sup pu - ni - ki Ngan - tos ti - was den te - dha si - ma Ja-bar te-men se-du-lu-re Kang ra - ma a - sru mu - wus A -ja ga - wa si Yu - sup i - ki Kang pu - tra su - pa - ta Demi Allah ing-sun Pun Yu - sup ngan - to - sa ti - was Tan - pa da - mel pu - tra tu - wan pu - ni – ki Kang sa – mi ga – gah ga – gah Sa - mi o - tot ka - wat ba - lung we - si Si – ra prung - gu kang je - jeng - got mi – wah Sak ki - si ki - si wu - lu - ne Tan won - ten da - me - li – pun A - ngur tu - wan ki – lek - ken sa - mi Da - teng ing be - nga - wan ro – ban Kang nya - re - ngi a - gung Ren - dheng ing mang - sa ka - sa - nga Nggih pu - ni - ka a - ge - nge nge - lang −- ku - ngi A-tu-re pu-tra se-da-ya Lan ma-li -he ya -hu -da pu-nika Kang wu - lu - ne sak si - ki si - ki ing ja - ja Sak ki -lan ki -lan da - wa - ne La ma - lihe brc - ngo - si - pun Nge - lang - ku - ngi da - wa - ne re - ki Ke-la - mun tan wa -ge - ta Ang - ngreksa pun Yu - sup Lah a - ngur lam - pu - sen pi - san Se - ka - thah - e pa - ra pu - tra tu - an sa - mi Pan di - na – mel na - pa

Ing - kang ra - ma da - di ang - li - la - ni Gi -ya bi - ne - ta du - ma - teng ing wa-na Den i - ring pa -- ra ka - da – nge Sa - reng prap - ta wa - na a - gung A - pan a - jeng di -pun la - ra - ni Ci - nan - dak si - rah i - ra We - neh a - na nja - gur Sa - we - neh a - na an - dhu - pak Ang -ge - bu -gi a - na sa - we - neh ang - gi - tik-i A - na - nging duk se - ma - na Na - bi Yu - sup tan - sah am - bon - dhe - ti Ma-ring kang ra-ka kang na-ma Ya-hu-da Kang ra - ka nge - res ma – na - he Ti - na - rik pe - dha - ngi - pun Ngu - cap si - ra pa - te - ni Ma - ring si Yu - sup i-ka We - di - ya ma - ring ing - sun Kang ra -yi ma - tur se - da - ya Ka - dos pun - dhi dhe - ne ka - kang ci - dro ing ja Kang ra - ka a - lon ngan - di-ka Ka-yaa-pa po-la-hi-raya-yi La-mun Yu-sup si-ra ga-we se-ba Pes - ti tu - tur sak po - la - he Pa-yoli-ne-bok-a-ken su-mur Nu-ra wu-rung ka-la-mun ma-ti I - yo tan ma - ngan ma - ngan Wus gi-na-wa i-ku Ka-da-ngenga-jak se-da-ya Pa-doa ta-li nul-ya wa-u den-ta-le-ni

Macapat Malangan Yu -sup da -tan dar-be po -lah Na - bi Yu - sup li - ne - bok - a - ken nu - li nul -ya ti -ba i-ya ma - rang tu -ya Na - bi Yu - sup ngung - si gam - pe - nge A - neng ing ro – nging su – mur Won - ten ma – lih ing - kang wi - nar - ni Pan - dhi – ta ing - kang ta - pa A - neng je – ro ing su – mur A - ngen - to - si sam - pun la - ma Sang pan - dhi – ta a - ngen – to - si sam - pun la – mi Mi - la ar - sa pi - nang - gih – ha Ing – kang ra – ka won – ten ing nging - gil Mu - wus ma - rang Yu - sup pu - ni – ka Nul-ya sina -u-ran a -ge Ing - kang ra - ka nul - ya ngu - tuk La - wan se - la dime - ne ma -ti Na-hu-da nul-yangu-cap A-ja si-ra ngru-tuk Ba -lik padha pi - ki-ra Ing pan -te - se Yusup den-war-tak-na ma-ti Pa-yo pa-dha ngu-pa-ya I - ya ki - dang si - nem - be - leh a - glis Ke-lam-bi-ne ing Yu-sup i-ka Den-u -sa - pa -ken ge -ti-he Pa-yo ya-yi padha mundur Ma-tur ma-rang ing ra-ma a-ji Yen pu - tra - ne ti - ne - dha si - ma Pa - ra sam - ya mun - dur

Macapat Malangan Wa-yah-i-ra bak-da ngi-sak Seba ma - rang du -ma - teng kang ra -ma a-ji Pa - ra pu - tra Sri - na - ra - na - ta 34. Sinom Na - bi Yu - sup a - ngan - di - ka Pa - ge - re si - ra a - na - ngis Pa - ra pu - tra ma - tur nem - bah Nga - tu - ra - ken pa - ti u - rip Pan ti - was ka - wu - la gus - ti Ru - mek - sa ing ba - gus Yu – sup Ku - la ti -lar anyen-ja -ta La - wan ki - dang la - wan kan - cil Tan wu - ni - nga pu - tra tu - wan sam - pun i - cal Un - tu - ne run - tuh se - da - ya Nul - ya a - nga - tu - ra - ken nu - li Sam - pun prap - ta ing nga - je - ngan Na - bi Ya - kup ngan - di - ka a - ris U - cul - na ngarsa mami Ma -- can den - un - cal - ken sam - pun Ma - can nul - ya ti - na - ko - nan Si - ra ma - ngan a - nak ma - mi Da - tan we -las si -ra mangan a-nak ing-wang Ma - can nu - li ma - tur nem - bah lla - iia pu - na - pa ma -mi La - mun ne - dha pu - tra tu -wan ∆ - wak ka - wu - la pu - ni - ki Mu - ga mu - ga a - wak ma - mi

Sam - pun a - mang - gih ra - ha - yu Sak tu-run tu-run kawu-la Pan - ka - wu - la a - tur peksi Pan ke - ca - lan won - ten ing wa - na sam - pe - yan A-nak ka-wu-la kang i-cal Na - bi Ya - kub ngan - di - ka a - ris Yen meng - ko - no tu - tukna O -leh i-ra a-ngu-la-ti Ma - rang a - nak i - ra pri - ba - di We -ru -ha si -ra ing mbe - suk Ma - can man - jing ing su - war - ga 1 -ya si-ra wus pi-nes-thi Dhe - ne Allah wus pa - dha ung - kur - ung - kur - an 35. Pangkur Kaca - po kang pa - ra pu-tra Ber - man - ti - ne de - ne po - do ni - nga - li Ing ma - can kang bi-sa nuwus Kar-sa-ne pi-ne-ja-han Na-bi ya-kub ngan-di-ka mring pu-tra-ni-pun Pa-da si-rau-ce-la-na Nu-ra du -sa ma -can i-ki Si-ge -gen kang pa-ra pu-tra Ki ju-ra-gan wa-u ing-kang wi-nar-ni Mer-da-yinne-ga-ra-ni-pun Ki Ba-sir na-ma-ni-ra Duk se - mo - no o - leh la - mat si - ra mbe - suk Ne-mu la-re a-neng a-las Ke - na-ngan ba - gus res-pa - ti

Ga - we - ne Ki - Yai Ju - ra - gan Un - tan un - tan da - teng ne - ga - ri Me - sir Pe - pak ka - beh kan - ca - ni - pun Se-da-ya sa-mi-o bu-dhal Ne - ge - ri ke - da - yin sam - pun ka - pung - kur Nul - ya prap - to te - nga - he wono Nu - li ke - sa - pu - ting we - ngi Mi -la - ne ken - del se - mo - no Sam - pun pa - rek ba - nyu ing su – mur neng - gih Gi - jo u - tu - san mun - dut ban - ju pan - sar - wi mbek - to tim - bo Nu-li nim -bo won -ten ing sumur ni-ku Na-bi Yu-sup duk se-mo-no Ka-get den-ni-ra ni-nga-li Nyo - to nul - ya ge - gan - do - lan Won - ten tim - bo a - bo - te nglang - ku - ngi Ngun - dang ngun - dang re – wa – ngi - pun Sam - yo prap - to se - do - yo Pan - ti na -rik tim - ba - ne wus te -keng du-wur Se-do-yo pan sam-yo mu-lat Jen o-no la-re res-pa-ti Se - do -yo sami a -ngu -cap Bek-jo te-men o-leh la-re res-pa-ti Pan -sam -yo ndu -lu se - da - rum Bo - yo to i - ku ma - le - kat Yen ma - nung - sa nu - ro no - no kang ko - y i -ku Kan - ca-ne ba - sir o - leh bo -cah Ke - lang - kung den - yo res - pa - ti

Bi - nek - to ma - ring pon - do - kan Ki ju - ra - gan ba - sir kang mbek - to neg - gih Se - do - yo sa - mi - a nu - wus Yu - sup a - ngon - no un - to Lan nga - ri - to sar - to nggo - wo pe - cut A-ri-te ki-nar-yo ga-man Yu - sup nul - ya a - nam - pa - ni Won -ten di -ne cah - yo - ni -ro Yu - sup sa - reng me - dal ing su - mur sing - gih Lir - ka - di - yo sur - jo u - man - cur Gi - yo me - dal Yu - sup i - ko Sur-yo ka -lah de -ne cah - yo-ni-ro Yu - sup A-su-rem po-do se-de-lo Bu - ngah Ki Ju - ra - gan Ba – sir Ko - ca - po pu - tra ke - na - ngan Pan se -do - yo sareng wau ni-nga - li Sur - yo a - su - rem pu - ni - ku Tan a - na ming − ga - ni - ra Po - dho ngu - cap ka - di - yo su - rem sur - yo i - ku Pa - tu - te yen meng - ko - no o Yu - sup men - tas sang - king Pri -gi Nun - ten du - ma – teng ing wo - no Sa – reng mu - lat ma - ring Yu - sup, ag - lis K- get se -ru angu - wuh Eh to - pa – man ju – ra - gan Pa - ge - ne - jo si - ro go - wo ba - tur ing - sun Kang a - na ing su - mur i - ko Ju - ra - gan u - mat tur a - ris

Macapat Malangan

Duk ngu - cap ka - dang se - da - ya Un-to ja-ran po-do lu-ma-ju ngen-tir Lir ge-lap sa-yu -to nem -puh Ma-ras a-ti-ne ju-ra-gan Pan ing - gal nga - tu - ra - ken ing Na - bi Yu -sup Mring ngar - sane po -ro pu - tra Ke - lang - kung den - ni – ra aj – rih Pang - gih lan sa - tri - a si - git Ke - lang - kung da - dos ing ma - nah Ka -dos pun - di wa-ha - na -ne Sang na - ta a - lon ngan - di – ka A - duh pu - tra ing - sun nja - wa Tim-ba-la-na den a-gu-puh Pu - tra ing - sun ni - mas Ra - ra Pa - wo - ngan gu - puh nim - ba - li Sam - pun prap - ta ing nga - je – ngan Sang ret - na a -lon ngan - di - ka Lah-ta em-ban wer-ta-no - no Em - ban ma - tur a-nem -baho Pan - du - ka ngan - di - ka gu - puh Da - teng Ra - ma sri - na - len - dra Nul-ya ma -rek sang Ret-na De-wi Du - ma - teng ngar - sa – ne ra - ma Su - wang na - ta ngan - di - ka - ne A - duh a - nak ing sung Ja - wa De - ne a - man - dan ra - wa A – mang – li – ngi pu – tra ing - sun De – ne prap – ta ning - wang Kang pu - tra nul - ya nga - bek - ti

Macapat Malangan

Kang ra – ma a - lon ngan – di – ka Sar-to me - dar ing was -pa -ne Lah nja-wa si-ra mun-du-to Kang a - na tam - bu - ha - na Pa-ra pu-tra a-lon mu-jur Wus tu - ku -nen ba - e ba -tur -ku i-ki Dir - ham ka - iih do - so i - ku Lam - bung kul se -ra - kit e - mas La - wan do - dot na - nging o - jo tu - tur Pa – ra pu – tra kun – dur eng - gal Sam - pun prap - to ing ne - ga - ri Ju - ra - gan wa – ku ke - ja - pa Wus lu – mam - pah won - ten te - nga - he wo - no - dri Na - bi Yu -- sup kang wi – nu – wus A - ngi - ri - nga - ken un - to Nye - kel pe - cut a - suk - an mo - mo - han i - ku Be - be - te cing - krang ti - nam - bal

Eh ku-lup den a-sa-bar Pi - rang bo - ro si - ro an - tuk ka - mul - yan mbe suk Na - nging ang-ger we - ka - sing wang Den tu -we -kal si-ra Gus -ti Sa - reng in – jing ka – war – na – ho Ki Ju-ra-gan ke-ca-lan ba-tur ne-ki Pan si Yu -sup a -rani-pun Gi - yo a - kan ngu - la - to - no Yen ke - te - mu ge - buk kang ba - tur ing - sun Bo - cah si - ji a - ji pi - ro La -jeng sam-yo den u -la-ti Sam-yo ngu -ngak ing sen -to-no Wus ke - pang - gih ci - nan - dak Yu - sup i-ki A - nul - ya gi - na - wa man - tuk Pan-sar-wi gi-ne -bu -gan Duk se - mo - no ing na - li - ka - ne Na - bi Yu-sup A-pan sar-ta den le-la-ra Yu - sup ke - lang - ku - nga sa - kit Ka – lin - tang ngi – ris kang ma – nah A -mi-harsa su -wa-ra - ne kang ngge-bu-gi Yo - to Allah a - de - da - wuh Ma - ring Ja - bra - il i – ka U -da-na-na watu kang ngge - bu - gi Yu-sup Pan wa-tu ki-nar-ya u-dan Ma - ring se - ke - he kang ngge - bu - gi La – jeng men - dung sak na - li - ka Ting te-le-tig wa-tuu-dan ke-ri-kil

Macapat Malangan Sa -jake tah u -da -ni-pun Je -rit je - rit ke - ti - ban u - dan Kang sa - we - neh sam - ba - ti bi - yung bi - yung Pa -tute di -na ki - ya - mat Kan - ca - ne si - ji na - hu - ri A - pan - ta nu -ra ki - ya - mat We - ru - hi si - ra wa - la - te Yu - sup i - ki Du - du ku - kum ba - ja i - ku Bo - cah tra - he na - lin - dra lah nja -luk - a nga - pu -ra - ne bagus Yu -sup Gi - ja pa - da ne - da nga - pu -- ra Ting ce – le – rit to – bat ni – ki Na - bi Yu - sup a - ngan - di – ka A - pan ing - sun tan bi – sa nga - pu - ra ne - ki Gus - ti Allah kang ku - wa - sa i - ku Sa - reng a - ngu - cap meng - ko - no Nul - ya ma - ri kang u - dan wa - tu pu - ni - ka Wus mun - dur ma - ring pon - do - kan Na-bi Yu-sup kang wi-nar-ni Den ung - ga - ha - ken se - ma - na Na - bi Yu - sup a - pan ni - tih tu - rang - gi Lam - pah i - ra sa - ya nda - rung Mar - ga da - di - ya ton - to - nan Tu - wo a - nom pa - wes - tri ke - la - wan dja - lu Sam - ya non - ton Yu - sup i - ka Wong ba - gus kang lag - jo prap - ti Ngan – di – ka ka – ji – ji ju - ra – gan Sa - pa sa - pa kang ndu - lu Yu - sup i - ki

Macapat Malangan A - weh dir-ham si-ji mring-sun Yen tan a-su-tan su-ka Nu -ra-ke - tang a - weh dir - ham si - ji wong i -ku Sa – king ku - du - ne tu - ming − gal Kas – ma – ran ing - kang ni - nga - li 36. Asmarandana Si - ge - gen ing - kang wi - nar - ni Ku-ca-po-ne ga-rate-mas Ke - lang - kung ge - ma - har ja - ne Sang na - ta te - mas ku - ca - pa A-dar-be pu-tra sa-tung-gal Es-tri war-na-ne a-ju A-was-ta de-wi Ju-le-ka Ya-ta wa-hu kang wi-nar-ni Ne-ga-ri ing te-mas i-ko Sri-na-ra na-ta wi-jo-se Kang Ra-ma de-we Ju-le-ka Ma-sih ka-pi a-pu-ni-ka Mben-jing se-la-in de-ne sang a-ju Mang-ke ma-sih ka-pir sam-jo Duk bra-i se-kar sang de-wi Ta-na-na ing-kang wi-do-no A-ngem-bang ba-lung rik-ma-ne A-sang-galse-pi-san Ang-ru-ngah ing gra-na-ni-pun I-de-pe tu-mung-geng ta-wang

Pi-pi-ne ndu-ren sa-dju-reng

Kang la - ti mang - gis ka – re - ngat An - jang − kal pu – tung u - wa - nge Wo – djo – ne a – nge – lar kum - bang As - ta ka - di - jo gen - de - wa Dri - ji mu - cuk ing ngra - jung Ke - naka mim - ba ken - ca - na

Ku - pi – nge lir mas si – ne – ling Gam - pa - ran pe - pak dla - mak - an Pun - dhak si – nung - sang wen - ti – se Macan lu - we lam - pah - i - ra A - lon la - mun ngan - di – ka Sa - mi is - tri pan ke - pin - cut Ni - nga - li de - wi Ju - le - ka

Dasar wus aju sang putri Karenggo dene busono Abresih neng panganggene Kadiyo widodari kendran Arum jen angandika Eseme'a pahit madu Pilih wong nurake danan

Sang retna ingkang winarni Semono duk kala nindra Pang ingajap pawongane Sang retna nulyo supena Ana satriya prapta Wanane pan luwih bagus Kang prapta nulyo ngandika

Aja sira krami yen ta oleh maring ingwang Sang retna kaget manahe Ningali wong bagus prapta Sarta ngucap mengkono Aja krami-krami sira wong ayu Amban inja samyo mara

Nulya ngrangkul mring sang putri Gusti katingal punapa Sang retna arum tuture Sang aju ngandika alon Ana uwong bagus prapta Aja krami sira wong aju Yen ora oleh mring ingwang

Emban enja matur aris Pan gusti punika setan ngarepaken gusti ning wang mangke kawula sediya Kadut lan sapu gerang Yen setan punika wangsul Binalang kadut sapu gerang

Karepe kang urus marani Sang retna alon ngandika Pada den perek lan ing wang Ingsun karipan anindra Arengsare semana Awantara lingsir dalu Ingkang impen nuli prapta

Pan lajeng ngandika malih

Juleka cokrami sira Lamun tan oleh mring ing wang Sang diyah kaget miharsa Kasmaran jerune nala Dene warnanea bagus Sang retna kelangkung branta

Gya pinikir jerune ati Kang impen a nuli kesah Sang aju kaget manahe Ningali ing warnanira Asareng brantase mana Sang retna anulya kagum Pawongan gupuh sedaya

Doro nyai samyo prapti Saweneh akon munduto Dringu bawang lawan bangle Sang retna alon ngandika Lah bibi wuru ngeno Balekna ing mbesuk isuk Matura ing kanjeng rama

Aturna jem ingsun ngimpi Wahanane kaya ngapa Embanenyo matur alon Nggih Gusti sumonggo dahar Sang retna alon ngandika Tan kepingin mangan nginum Datan luwe weteng ing wang

Nura dahar nura guling

Mikir sajerune wardaya Kaya paran pulah ing wang Jen ingsun nura pangiha Kelawan impen ing wang Sareng injing kang winuwus Pawonganira sedaya

Kang tan nana njaluko ingsun Opo ta kang sira tedha

Lumebet ing dalem puri Sri nalindra angandika Emban enyo anagawe Dene gupug prapta nira Emban umatur ane mbah Putra tuwan sang retna aju Wahu dalu anjupena

Milane saben ningali Mapan sira wus diwasa SIra kromone angger Punggowo lawan satriya Endi ingkang dadi manah Ingkang putra awan santun

Mboten rama sapunika

Pasti kawula puniki Den westaniti tyang edan Dene teka angelamong Kang rama alon ngandika Ingeni umahe njowo Lan jenenge sapa iku Lan dadi piyayi apa

Jen impenmu teka malih Lah njawa sira matura Atakono negarane Lawan sapa ingkang nama Dadiya prijiya apa Menawa jen iku weruh Age siro ambondeta

Sang dijah kundur winarni Datan wonten kang kacipta Amung impen kang katon Tan arsa dahar lan nindra Amung impene katingal Kacipta ing siyang dalu Mbesuk kapan anyupena

Sesampune lami - lami Sang ayu saya katingal Nerus kedaton lakune Kadiya gambar wangunen Jen dalu sare ing lemah Wentarane lingsir dalu

Ingkang impen nulya prapta

Kang prapta ngandika aris Kadingaren nimas rara Teka sare aning kene Sang retna kaget tumingal Jam ipene lagiya prapta Anulya ladjeng a amuwus Sira matura ramanya

Yen sira durung kerami Aja krami-krami sira Lamun tan oleh mring ingwang Nulya sang dewi mbondet kenca Kawula tumingal Ing pundi daleme bagus Lan sinten ing namanira

Ngandika kang amiharsi Ing Mesir Negara ingwang Anadene jejuluke Nabi Yusup ingkang nama Ngawula maring sang nata Dadi patike sang prabu Ingkang nama Raja Rukjan

Nuliya ilang kang mrimpeni Sang retna wungu semono Kelangkung branta manahe Umarek dating kang rama Wusprapto ngarsane rama Sang nata ngrangkl gupuk

Aduh putra ningsun njawa

Mara matura den aglis Kaya ngapa ipen ira Kang prapta umatur aion Wahu dalu anyupena Inggih kadijo duk kino kulo takon namanipun Nabi Yusup ingkang nama

Ing Mesir ing kang negari Angawula Raja rukjan Wonten dene ing lungguhe Dados patihe sang nata Kang Rama alon ngandika Lah muliya putraningsun Nulya melebet ing pura

Dina suma kang winarni Sri nalindra siniwaka Pepak wadiya bala kabeh Busane warna-warna Ki patih munggeng ing ngarsa Yoto wahu kang winuwus Kucapa srinara ing nata

37. SINOM Sang nata kala semana Miyos saking dalem puri Atedhak ing siti bentar den iring dening pawestri Wus prapta ng siti inggil den adep wadiya sedarum Ki patih giya ngandika Yen adangu nulya prapta Sri nalindra yata nuli angandika

Paman patih undangana Sekehe para dipati Anake iku sedaya Sun pundhut ingkang pawestri Bakal sun akon angiring Anglabuhi putra ningsun ndjengkar saking Negara Kang dadi parane ati Amara pan ing patihe Raja Rukjan

Lan patih sira karyaha Ing lajang ingkang prayogi Kang badhe den aturna Ki patih Mesir nagari Demang kelawan ngabehi Menyanga sira den gupuh Telas kang pangandikan Giya kundur srinarapati Tekeng pura pinetuk ing para garwa

Wus mangkat kang mbekta surat Datan kawarna ing margi Wus prapta Mesir Negara Ngaturaken surat aglis Marang ki Patih Mesir Ungele surat winuwus Teluk ijdenar pelak

Ki patih ngandika aris Eh utusan sira lungguha pendhapa

Nulya marak aneng ngarsa ing aturaken tumuli Semono surat tinampa Binukak sarwi liniling Ulese punang tulis Wus kadunga jrune kalbu Dangu denira maca Ki patih kari ngeladi Pan mengkana surasame punang surat

Yen ingsun duwe atmaja Pawestri durung kerami Awasta dewi Juleka Kang sajugija sun titip Kang dadiya tiyas sang dew Amung ndika patihagun: Sumedya andjuruadang Dadiya parekan cett Wulan ngajeng prapta mg mesit Negara

Patih nabdiya mrng ntusan - Sira den parek lan mam Sira padha ingsun gadr Busana kang luvih.di Dodot kelawan kul.n Ingkang tampi mandjuk nuwun Rame angelem samy: Beloboh temen Ki Patih iki Mung cacate tan sembazla lan sang retna

Kawula matur ing tuwun Pan amba anuwun pamit Welinge rama andika Kinen sampun lami – lami Den tinggal nulya prapti Ki Patih nahuri muwus Matura marang sang nata Jembade kulo pepundi Nura ngrasa kula punika akrama

Malah kula kang ngawula Maring gusti raden dewi Bekti kula aturena Dateng rama sribu pati Mangkata mumpung injing Tumuli umangkat sampun Datan kawarna ing marga Si prapta temas negari Sri nalindra sineba neng pagelaran

Ngandika maring patihira Dene lawas datang prapti Utusan nulya prapta Ladjeng minggah siti inggil Matur dating sang adji Kawula ing utus sampun Ature putra tuwan Yekti bade den pepundi Mboten ngrasa kipatih lamun akrama

Sang nata nulya ngandika

Apa bagas ingkang warni Utusan matur anembah Kawula matur sang adji Warnanipun kyai patih Tan sembada lawan sang aju Akatah ingkang cinacat Nanging wonten kang pinanggih Abelobok dumateng lawan kawula

Sang nata kendel miharsa Amikir sak jrone ati Kaya paran anang ingwang Jen wurung susah kang ati Lamun wurunga iki Pesti wiring djeneng ingsun Alamun silah sidaha Angur nempuh para nerpati Giya piunggel wus bekdjane anaking wang

Karsanengsun putra ningwang Sun budalaken tumuli Timbalana putra ningwang Wus prapta ing arsa aji Kang Rama ngandika aris Sida karma putraningsun Den bekti sira njawa Maring rabi nira mbenjing Dene sira akrama patih nalindra

Gawan wus pepak sedaya Raja kaputren kanga adi Miwah kelangenan nira

Gulek kencana kanga di Tandu kelawan joli Mas adi tinata sampun Wadiya pepak sedaya Kang bade ngiring sang putri Aneng njaba swarane kadiya samudra

Wus ngunjung wahu sang retna Dateng Rama Ibu neki Pansarwi muwus kang putra Kang rama welas ningali Sira pisah lawan ingsun Kapan maneh pinanggiya Nanging ya wewekas mami Lamun sira nura krasan anengkana Eh ta endi warnane kiyayi patiya

Emban umatur anembah Aduh lae Gusti mami Warnane patih punika Pan wonten ing ngarsa Gusti Sareng nulya Raden Dewi Njungkel sambat Rama Ibu Duh lai nuranjana Ing lakune awak mami Para putri pan melu nangise sedaya

Sarta sambat Gusti nira Aduh lae Gusti mami Dene ta nura nglakoni Duh Gusti ndawek mulih Sampun katungkul amuwun

Pandados susah kawula Raden ayu tan ngelilir Ingkang waspa aderes kadiya tuja

Patih sanget bromantiya Tinampik dene sang putri Ngandika dumateng bala Eh padha den ati-ati Lamunta sida mulih Pesti sun tumpes delanggung Wadiya temas sedaya Langkung denira prihatin Sampun rakit gegamane wong ngajuda

Hyang sukma nulya ngandika

Eh djabrak'il sira agil Juleka sira tulunga Konen aneng Mesir negari Jo mbesuk iku kepanggih Ipene kanga ran Yusup Djabrak'il duk semana Wus prapta nggone sang Dewi Lah menenga Juleka aja karuma

Sira panggh impenira

Mbesuka neng negeri Mesir

Kang aran Yusup ika

Wus nuruta sira Dewi

Aja maras ingkang ati

Miwah awak ira mbesuk

Jen ginepak ki patiya

Pan sira uwus pinesti

Maring Alloh teka sira kumendela

Sareng mirsa kang suwara Sang retna nulya ngelilir Para putri atur sembah Kados pundi suwang Dewi Ing karsa tuwan Gusti Punapa kajeng sang ayu Sang retna nulya ngandika Iyo banjur sun lakoni Pupuh-puluh wus pestine awak ing wang

Eh Patih kepareng ngarsa

Ki Patih umaren aglis Sang retna alon ngandika Patih pasraha tumuli Yen ingsun iki angabdi Maring Kyai Patih Agung Ki Patih matur anembah Inggih sangdika njeng Gusti Nulya marek utusan mring kipatiya

Umatur kyai patiya Kula den utusan Sang Aji Welinga rama andika Jen sang aju wus angabdi Kipatih anahuri Inggih sak kelangkung nuwun Mengkana atur kawula Sang putri sampiyan momong sang retna

Inggih sampun walang driya

Bekti kula mring sang aji Sang retna sukur krasan Wontening Mesir negari Ki Patih mundur aris Arsa ngaturaken sang aju .Sampun-prapta ing ngajengan Semana arsa pra janji Wus kinati astane dating kipatiya

38. KINANTI

Gamelan nulya tinabuh Pepak kang para Dipati Dedahar sampun medal Sami kasukan para mantri Sampune sami adahar Arsa kundur mring Negara

Pan sami budal gumuruh Wus prapta jeru negari Samyu ndujuk kepatihan Wadiya bala samya ngiring Datan kawarna ing marga Ki Patih lawan sang Dewi

Wus mblebet ing dalem agung Para putri samyo ngiring Kang wadiya aneng pendapa Pinisuka mring Ki Patih Wus tutuk nggenjo kasukan Nulya kesaputing wengi

Sareng injing kang winuwus

Macapat Malangan

Wadiya ing temas negari Arsa pamit mring Ki Patiya Dene sampun lami-lami Ki Patih maring pendapa Karsane anjenjagongi

Sampun weradin sedarum Nulya pamit maring Ki Patih Paman sembah bekti ing wang Aturna marang sang aji Dene perkawis sang retna Dipun piyandel ing galih

Ki Patih nulya umatur Nanging kawula memeling Sampun kirang pangapura Dumateng sang retna Dewi Ki Patih ing aturira Inggih sampun walang galih

Yata nuli pamit wangsul Ki Patih wus anglilani Kang wadiya pan sampun medal Ngiringaken Kyai Patih Wus samya budal sedaya DDatan kawarna ing margi

Rawuhe temas pan samptin Wus katur marang sang aji Sak ature ing kapatiya Sang nata ngandika aris Sukur sang ayu kerasan

Anak ingsun aneng Mesir

Sigegen ingkang winuwus Para putri kang angiring Pan samya kerama sedaya Antuk mantri lan bupati Sampune alami-alami Wakuta ingkang winarni

Juragan kang samya rawah Sampun prapta ing negari Andjujug ing kepatiyan Wuskatur marang sang aji Yen ana wong untan-untan Saking negari merdajin

Milane prapta ing ngrikt Kagungane sri Bupati Ginaduken Ki Patiyan Lamun ana wong akerami Saking negari ing lijan Wus katur marang sang aji

Ki Patih ngandika arum Pernahna enggone sami Mbesuk Senen timbalana Praptaha ig ngarsa mami Giyo lajeng marek sedaya Juragan kang lagiya prapti

Sareng dina suma wahu Juragan dipun timbali

Dewi Juleka ngandika Arep weruh ingsun iki Warnane wong untan-untan Negaripun dalem manggih

Ki Patih ngandika arum Jen mangkono sira yayi Arsa weruh wong adagang timbalana kabeh sami Purna adjo kari satunggal Kabeh konen samyo prapti

Utusan lumampah sampun Prapta pamondokan aglis Eeh ki juragan sedaya Ngandika maring Ki Patih Aja ana kari satunggal Kabeh padha dentimbali

Juragan seba sedorum Datang ana ingkang kari Wus prapta aneng pendapa Nabi Yusup kang winarni Lenggah aneng mburi angabdi

Ki Patih ngandika arum Lah yayi sira timbali Juragan pepak sedaya Anulya medal sang Dewi Wus prapta aneng pendapa Jata wahu kang winarni

Sang ayu sareng andulu Maring Nabi Yusup puniki Dhadha kadiya tinratapan Alesu rasane ati Usiking cidra impen mami

Impenku lagiya ketemu Ingkang menging wong akrami Lama ingsun ngarsa arsa Lagiya ketemu ing mangke Baguse an ana nimba Nyata yen bocah sigit

Apantes jumeneng Ratu Sineba dene wong Mesir Kawula dadi juru dang Dadiya ceti sun lakoni Wuska temu ipen ingwang Dukkuna ingsun aguling

Apa anak ira iku Den belaka sun takoni Juragan matur anembah Inggih anak kula pribadi Sang Dewi nulya ngandika Apa temen sira iki

Juragan malik umatur Asal kula tumbas rumiyin Sang aju nulya ngandika Ingsun tukune pribadi Aku nura dewe'a anak

Sun gawe anak sayekti

Ki basir nulya umatur Dukane Sang Retna Dew! Punika sampun ambapa Dumateng kawula Gusti Dewi Juleka ngandika Jen mengkono sira iki

Nura sun lilani nempur Wuspadha muliya aglis Ki Malik kawetan manah Paran pulah ingsun iki Dewi Juleka ngandika Punapa suka sira iki

Kawula matur sang ayu Apan dereng anglampahi Wade'ra re mboten mirsa Regine rare satunggil Nanging panuwun kawula Sak boboten rare satunggil

Juleka ko sigra amundut Traju nira pribadi Nuli den trju enggal Arta sakleksa jumawis Anulya among gah sigra Aneng traju sampun linggih

Sampun tnarik kang traju Nura mingser Yusup iki

Anulya amundut arta Ki Patih ngandika aris Uwis angur wurungena Akeh temen bobot neki

Sang retna ngandika seru Mekaten dika Ki Patih Apa gawe raga ing wang Wonten ngriki kula mukti Tan tinurut sedya ning wang Kebangeten dika kyai

Kaya ngono awak ingsun Yen tan kena bocah iki Telas sak prabot ingwang Raja kaputren kang Adi Sengkang bapang lan selindhang Utang selang sun lakoni

Ki Patih ngandika arum Apa karepira yayi Apan ingsun nura njegah Nulya den wuwu hi malih Apan ura kangkat Yusup abote kepati

Wuwuh malih artanipun Gedhong pitu wus beresih Den emotaken sedaya Yusup mingser ngginjo linggih Gedhong isine wis telas Datan nana ingkang kari

Dewi Juleka amuwus Uwis telas bondho mami Ing ngaturaken semana Yusup marang rekyan Dewi Duh Gusti sumungging karsa Sang retna mesem lir gendis

39. DANDHANGGULA Kawarnaha Ki Patih wis mu!ih Lawan nimas Rara Dewi Juleka Yusup aneng ing wurine Juragan ingkang winuwus Angusungi ing banda neki Datan anempur beras Karsane puniku Dadiya untane sedaya Pan kabotan saking kehe Momotan neki Sedaya samya kawratan

Kawarnaha Nabi Yusup nenggih Sinalinan nusana kang indah Saya wuwuh ing baguse Penggenan sampun den atur Wus parenah mring Kyai Patih Juleka mulyakna Sun gawe anak satuhun Sandhang lawan panganira Kacarita Nabi Yusup wus alami Wonten dalem kepatihan

Nabi Yusup nulya metua aglis Mring pendhapa karsane punika Ladjeng mring gedhong parane Lawan manuk rewangipun Nur ana ingkang udani Diyan Yusup dak semana Anglebon sampun Gedhong kang suwung sedaya Sampun pulih isi nekaya duk uni Anulya ngalih semana

Saben-saben gedong den leboni Nuli pulih isine sedaya Nulya mantuk Yusup aglis Nanging ana ingkang weruh Para njahi naming satunggil Tan njana karsanira Bagus Yusup wahu Ki Patih alon ngandika Pan karsane gedhong den iseni malih Sinora mulyakna

Sareng gedhong isi wus pulih Angungkuli isine dukna Langkung kaget kang kinanggon Njenggelak nulya matur Maring Kyai Patih puniki Sampun kebak sedaya Ki Pati angungun Genti wewarta mring garwa Kawarnana Juleka den tuturi Gedhong ira kebek sedaya

Sekehing wadiya padha den takoni Sapa ingkang ngiseni gedhong ing wang Para wadiya alon ature Datan mirsa kula pikulun Wonten poron jahi satunggil Matur ing Gusti nira Inggih kula weruh Kang wonten mung putra tuwan Nagus Yusup wahu ingkang nglebeti Ing gedhong tuwan sedaya

Lan rencange manuk satunggi! Saben-saben ing gedhong puniku Linebonan sedayane Dewi Juleka angrungu Lamun Yusup ingkang nglebeti Dahat getun semana Kang sarta amuwus Kados pundi ing kang karsa Paran dene nora nurut marang mami Kipatih alon ngandika

Ijo bener karsanira jaji Lamun Yusup ingkang gawe bekja Gumate nana bagus tulus Apan ingsun sak langkung asih Marang Yusup anak ingwang Juleka winuwus Nabi Yusup lajeng siram Sasampunipun sinandangan sarwa adi Lirtanggal ping pat belas

Nyata sang retna wahu aningali Dateng Yusup sanget denya branta Sak kelangkung kumecere Lir andulu cempaluk Marang Nabi Yusup puniki Usike, jerune manah Koyo paran awak ingsun Angarah Yusup punika Yen tan kena cahe wana awak mami Sida puyang payingan

Malem Kemis wahu ingkang winarni Dewi Juleka matur kang raka Besuk paduka den age Karya pasuwan agung Lah den injing dika kijahi Bala ndika sedaya Ndereka sedarum Njaluk istri tuwan bekta Pan kawula kantun lan Yusup onak mami Apan ngarah punapa

Kyai Patih angandika aris Lagi tumon yayi kaya sura Wong seba ngowo wong wadon Yen sira ingkang lumaku Ija pantes estri kang ngiring Juleka anturira Panregeng dinulu Datang wonten ingkang nimba Lamun dating geledakan pan sami

Ndika tilar sedaya

Kyai kula ngaturi upeksi Negri temas ing patihira Yen seba maring sang katong Jalu estri sami tumut Lan malihe injing Kyai Lamun miyos ing sang nata Pan lajeng kesusu Ki Patih nulya ngandika lya bener yayi sira sun turuti Sareng injing winarna

Bala sampun ingudangan sami Kijana patih pan arsa asiba Bala pepak sedayane Ki Patih mangkat sampun Sak balane tan ana kari Juleka ingkang kocapa Angideri sampun Jalu estri tan katingal Nulya melat wonten punakawan siji Anulyapinaraman

Apagene sira tan melu ngiring Punakawan nulya matur nembah Milane mboten anderek Apankula sakit ngelu Suwang retna amerndut aglis Lawe ireng akon ngumbah Tan kelilan mantuk Lamun lawe dereng petak

Nulya lajeng punakawan maring kali Juleka ing kang kacopo

Pan tumingal wong wadon suwidji Dipun dangu pagene ta sira Tan ngiring Gustimu age Para enja nuli matur Mila mboten tumut bgiring Sakit weteng kawula Den paring sampun Duwit kinon atuku Poh kuweni pumo aja sira mulih Lamun durung oleh sira

Negeri Mesir tan usum kuweni Kongsi mudra mangsa ta uleh Yata ingkang winiwaha Nabi Yusup puniku Ning pendhapa pan sarwi linggih Sang retna Dewi juleka Pan ang. asuk sampun Busana kang sarwa endah Lajeng ngundang marang Nabu Yusup nenggih Anggersira meriniy

Nabi Yusup wahu a miharsi

Pangundange sang rara Juleka

Nulya sinahuran age

Kula Ibu pukulun

Wonten ngriki kula manggahi

Yen wonten tamu prapta

Sang retna a muwus

Macapat Malangan

Eh Yusup sira miriniya Suntuturi sira mriniya aglis Aja nganggur kewala

Yusup, inggal marani aglis Sampun prapta enggone sang retna Lumebet ing dalem gedhe Pan sarwi nguwuh - uwuh Lah ta Yusup sira den aglis Yusup maturibunya Wonten ngrik: ibu Dewi Juleka ngandika Jelek bosen basa ibu maring mami Jamake iya dimas

Dewi Juleka angandika aris Kangmas Yusup paduka yen inggi. Celak ngriki lenggahe Yusup nulya amuwus Ibu sampun mekaten ugi Paduka ibu kula Kang mirsani mring sun Lan malih Gusti kawula Kan den pundi sak pakone kula lampahi Lan panembahan amba

Sang Juleka tan jeru ing galih Angandika mring Yusup ika Den kebat angger merene Nabi nulya ndulur Maring Dewi Juleka neggih Sakedap nulya branta Ibu dasar ayu

Gadah karentek ing nala Lajeng Mlebet Nabi Yusup ing kori Ibu Anginep ndurma

40. DURMA Kawarnaha Juleka neng pagulingan Ngarah pembayun niki Yusup tingalana Gebyar-gebyar ing jaj.a Rupane lir cengkin gading Alapen uga Yusup sigra aningah

Datan obah Yusup wulune sak kembar Juleka amara aglis Gendhing mring pa premen Pan sarwi alendehan Nabi Yusup aningali Pan sarwi maca Tengawut anderidil

Dewi Juleka ningali golek kencana Kelangkung denira isin Nulya nyapihi inggal Yusup nulya wuninga Juleka isin kepati Mring golek kencana Yusup mikir jerune ati

Ingsun iki tiningalan ing Hyang sukma Teka tan idep isin Golek kencana ika

Ingkang winarni Ki Patih Kang mara seba Wus kundur dalem malih

Langkung kaget Ki Patih mulat kang garwa Lu maju karuna jerit Anyungkemipada Ki Patih nulya ngandika Lah yayi ana punapi Juleka a mujar Emeh katiwasan Gusti

Sasampune tuwan nunten enggal prapta Pun Yusup angawoni Maring kawula Angajak sare kawula Nanging kula tan turuti Pun Yusup ika Kangmas dika gebugi

Ki yana Patih miharsa ature kang garwa Dukani sinipi Yusup timbalana Tekaha ing ngarsa mami Yusup tinimbalan aglis Anulya prapta ing ngarsane Kyai Patih Angandika Ki Patih meing Yusup ika Pagene ta sira iki Pulahe ta sira Angremeni Gusti nira Yusup sira sun arani Wong nura ngrasa

Sira ingsun gumateni

Yusup matur sarwi ngusapi waspa Kawula atur uning Yen darbi paturan Ing dalem wonten bocah Umur kawan dasa ari Wonten bandulan Mugi tuwan dikontakoni

Dahat kaget Ki Patih sareng miharsa Ature Yusup iki Lagi tumon sira Lare bayi tinakanana Tan bisa ngucap ta bayi Giya tinakonan Eh bocah ingsun takoni

Ing tingkahe Juleka lan Yusup ika Ala becik sing endi Lare nulya ngucap Inggih ta ingkang ala Kelawan ingkang abecik Inggih punika Pan wonten tenger neki

Lamun Yusup rasuk nek bedah ngarsa

Bener pun Juleka

Pun Yusup ingkang anggindip

Lamun wingking ingkang bedah

Juleka ingkang angindip

Pun Yusup ika

Inggih ta ingkang sidik

Tiningalan rasukane Yusup tingal Nyata nedah ing wingking Patih alon ngandika Teka mengkono sira Juleka ingsun arani Anak timun sira Giya den cakot pribadi

Wus menenga Yusup sira aja warta Yata wahu winarni Pun emban punika Lajeng dumateng pasar Jujuk sanake pribadi Nulya wewarta Tingkahe du king wingi

Sang Juleka demen mring putra nira Pun Yusup ingkang name Pan kabeh wong pasar Sareng den ya miharsi Nulya inggal samya prapti Gumelar samya Atakon ingkang warti

Kawarnaha wahu Dewi Juleka Yen wong pasar akeh sing uning Tingkahe Juleka Ngandika mring emban ira Aja ana aweh amulih Wong wadon pasar

Kabeh konen a mriki

Lan tukuha jeruk kuweni enggal Kelawan lading gapit Samya dawuhana Kabeh wong wadon pasar Tuwa anom aja kari Emban nuli mangkat Dumateng pasar aglis

Den undangi wong pasar ika sedaya Tuwa anom samya prapti Nulya anom samya prapti Nulya pinaringan Dene Dewi Juleka Pelem siji lading siji Wus arata Jeruk kelawan kuweni

Angandika Juleka maring wong pasar Anulya irisen mangke Yusu yen wus medal Yuusp mubeng ing pendhapa Sandika atur pawestri Yusup winarna Anyandang sarwa edi

Yusup medal wonten ngarsane pasar Juleka ngandika aris Wus padha ngirisa Inggih, ature wong pasar Angiris peleme aglis

Pan ora ngrasa Ngiris tangane pribadi

Sami ndongong tingale kumedep tis mak Samya ngucap wong estri Yusup rabenana Kawula sampun randha Prawan anom anahuri Kawula lanjar Wong katah samya nahuri

Kangmas Yusup kula niki sampeyan nikah Wong somohan anahuri Kula garwane demang Garwa sampun kula pancal Satus rejal kula lakon! Juleka nabda Yusup baliya maring puri

Angandika Juleka maring wong pasar Lah padha tingala aglis Tangan ira sedaya Apan sami tumingal Wong estri pasar tan uning Kiris driji nira Juleka ngandika aris

Ingsun iki wartoaken maring pasar Lah nyata ingsun iki Dasar lawas tunggal Sira lagi miharsa Kabeh kandanan kepati

Macapat Malangan

Matur sedaya Andika langkung prayogi

Pan tinundhung wong wadon pasar sedaya Sampune apamit sami Tan kawarna ing marga Kepanggih lan bujunira Sedaya pan sami nangis Pan takon warta Atutur purwane dingin

Pan bromantiya kang lanang ika sedaya Lamun Yusup puniki Kang dadi jalaran Tatune rabi ning wang Payo padha den malingi Rembakan sedaya Sareng dalu kang winarni

Wus mlebu andusta Yusup punika Yusup ingkang winarni Mider neng pendhapa Apan lajeng cinandək Pan arsa dipun pateni Saweneh ngucap Derma bahe ngelangkungi Payo padha linebokaken ing kunjaran Pan den awataken mati Pakone Ki Patiya Yen dusa Yusup ika Anulya binekta aglis Dateng gunjaran

Macapat Malangan

Megat Kalih suwang Dewi

41. MEGATRUH

Kawarnaha Dewi Juleka andulu Yusup iki menyang endi Dene Nuratur mring sun Mboten mirsa pun nang tiyang

Angandika Dewi Juleka wahu Baya ta sakit galih Sun arani demen maring sun Apuranen ingsun iki Nuli rawuha den alon

Pulanira juleka ingkang winuwus Kadiya pitik amemeti Serangket kacipta ing kaibu Katingal Yusup puniki Nulya munggah maring turon

Lampu Jingga mbuyar inda yen dalu Gegulingan dipun sungkemi Juleka lir wong wuru Juleka nulya nangis Katingal Yusup mencorong

Pan adangu iya pagene neng ngriku Emban samiya matur aris Salah pan galih sang ayu Sang Dewi nulya nahuri Lah Yusup ingkang mencorong

Pan sigegen Dewi Juleka rumuhun Sang Prabu ingkang winarni Adarbe peladen iku Juru dahar nama neki Lan juru lare kang asma

Pan rembakan wong kalih wahu punika Juru dahar ingkang angling Paya ngapusi sang prabu Juru lare anahuri Apa becik apa awon

Juru dahar pan sigra amuwus gupuh Yen sang prabu iku mati Teka sira bakalipun Pesti asor awak mami Nura mati ing wang

Sigra matur juru lare mring sang Prabu Tuwan badhe den apusi Lawan juru dahar puniku Yen tuwan mahido mami Tuwa jajal ing segawon

Raja rukjan nulya mundut asu gupuh Anulya dipun umbani Tan mati asu puniku Juru dahar kang winarna Laden inguntal segawon

Nulya mati kang asu nura kepupu

Suwang Prabu ngandika aris Padha kunjaranen iku Wong loro padha ngapusi Panjuru lare punang wong

Pan wus prapta gunjaran wong luro iku Pan samiya ningali Dingaren gunjaran iku Padange ngelangkungi Julure winiharos

Nuli matur maring juru dahar puniku Wahu dalu kulo ngimpi Daharan leladen ingsun Den dahar dining sang aji Ingsun matur mring wong anom

Juru dhahar punika lajeng amuwus Wahu dalu kulo ngimpi Katingal leladen ingsun Pan inggih kawula sunggi Kakak rawuh nucuk alon

Samya mara wong loro iku anjupuk Marang ing Yusup puniki Atakon ing namanipun Yusup nulya anahuri Nabi Yusup aran ing wang

Nulya matur juru lare marang Yusup Wahu dalu kulo ngimpi Katingal leladen ingsun

Den dahar dene sang aji Napa wahanane triyos

Yusup nuli merceka ing impenipun Benjing seban den luwari Gya pinundut maring sang Prabu Juru dahar matur aris Wahu dalu kulo katon

Laden kula sunggi cinucuk manuk Dhandhang watone puniki Kados pundi wahananipun Nabi Yusup ngandika aris Benjang den dalaken pun nang wong

Pan kinethok gulune pinanjer ing lKayu Cinucuk ing dang dang iki Panjuru dahar amuwus Wahu dalu mboten angimpi Saking damel-damel kemawon

Diana suma wahuta ingkang winuwus Sang nata ngandika aris Luwarna bocah ing wang julurane sun timbah juru dahar ketok alon

Sampun prapta wahuta ingkang winuwus pun Yusup puniki maling Dateng juru lare iku Amba aturna sang aji yen tandusa awaking wang

Nulya medal sangking gunjaran wahu Sawi jineng jerune puri Kang siji kinethok sampun Wus den ketok gulu neki Nulya kapungkur ing triyos

42. PANGKUR

Juru lare duk semono Apan lali wekase Yusup dingin Nulya tangkep surya iku Nyata ingkang kucapo Raja rukjan supena kalane dalu Katingalan ana mayang Kekalih ijo lan aking

Lan malih ingsun katingal Sapi pitu ing prapti Pan langkung lemunipun Nulya ana sapi prapta Pitulangkung kuru - kuru Kang lemu pan samya kalah Dene kuru puniki

Ana dene mayang ika Ingkang ijo kelawan kanga king Pan katingal samya tarung Apan padha pepuletan Pandangu denira tarung Kang ijo anulya kalah Kaget wungu ingsun iki

Sang nata alon ngandika Kaya ngapa wahanane ipen marni Ki Patih nulya umatur Duh Gusti Sri nalindra Pan sumangga unjuk kawula sang Prabu Sang nata alon ngandika Sekatahe wadiya sami

Sedaya sumangga karsa Data nana kang bisa narbukani Juru lare nuli matur Kulo Gusti atur priksa Ing kunjaran wonten tiyang Awas kelangkung Kados saget amerceka Maring impeni sribu pati

Sang nata alon ngandika Lah to mara timbalana aglis Nulya juru lare gupuh Jengkar saking praseban Tan adangu prapta ing gunjaran sampun Wus kabukak lawing irm Nulya andawuhi aglis

Datan kawarna ing marga Sampun prapta ing ngarsane sang aji Nulya adangu sang Prabu Sopo arane bocah Dene bagus dinangu nuli matur Nabi Yusup wasto kawulo Sang nata ngandika aris

Percekanen impening wang Pan katingal sapi pitu ingkang prapti Sapi iku langkung lemu Nulya ana sapi prapta Sapi pitu kelangkung kuru Kang lemu pan samya kalah Dene kuru puniki

Nabi Yusup matur nembah Abdi dalem mangke tuwan dawuhi Yen pitung warsa puniku Pesti murah kang udan inggih Lami malih pitung tahun Kelangkung larang udan Sang nata suka miharsi

Sekatahe wadiya ning wang Padha sesawaho ing tahun iki Puma kabeh wadiya ning sun Sandika ature wadiya Pan sang nata nulya ngandika asru Sapa ingkang prayugya Sun pasrahi gedhong mami

Ature para punggawa Inggih Yusup ingkang dados juru tulis Kang reksa pantunipun NUlya kundur sri nalindra Angedaton pinapak ing garwanipun Pun Yusup ingkang kucapo Kadiya emas timbale warih

43. MASKUMAMBANG Angandika sang nata maring Yusup malih Tan ana prayugya Gumantine patih mami Kejaba among ta sira

Angandika sang nata mring tumenggung estri Apan sigra amangkat Wus panggih dawuhaken Patih Mundut bawat pakenira

Sumonggo ature Kyai Patih Duta estri giya kesah Prapta ngarsane sang aji Sarwingaturaken bawat

Sampun katur nuwalaning Kyai Patih Yata ingkang kocapo Kang wis dhongkol Ki Yana Patih Neng wisma lan garwa nira

Tutur-tutur Ki Patih marang sang Dewi Wus den mantune snag aji Juleka awak ing wang Nanging ta panedha ning wang

Anak ingsun Yusup dadiya genti mami Nura nana prayuga Mung anak ingsun Yusup iki Kang merceka ipene nata

Pan wus tutuk panjenegan ingsun iki Juleka amiharsa Yen Yusup kang dadiya Patih Kelangkung syukur sang retna

Apan ingsun wus lawas nura kepanggih Nganti rolas-rolas warsa Apa resep Ki Yana Patih Dene ingsun wus atuwa

Kawarnana Yusup ingkang dados Patih Aneng dalem kepatihan Baguse saja respati Nara beda du king kuna

Kyai Patih dhongkol sawise alami Sepuhe wus kalintang Patih dhongkol angemasi Katur dating sang nata

Pan sang nata angungun usik ing galih Panjenengan ing wang Apan aja lawas mami Nuli usula mring sira

Pan sigegen warnanen Juleka iki Pan ura bosen ika Berantane mring Yusup iki Wus tuwa nura sudiya

Ambeneri patang puluhe Ki Patih Pan arsa panggiha

44. DANDHANGGULA Yata Allah angandika aris Jabrail sira tumuruna juleka kaya rumuhin Ngelangkan lir prawan sunthi Jabrail nuli prapta Aneng ndunya sampun Juleka dinawuhan Dene Allah pinuluhan prawan sunthi Dadiya prawan Kenya

Nulya wahu dipun usap aglis Nulya pulih lir prawan Kenya Lajeng mantuk mring wis mane Nunten lami kang winuwus Sewu nira Kyai Patih Nuli ngrasuk busana Sira sang retna ayu Karsane arsa panggiha Lawan Yusup pan wus prapta ing kori Yusup ingkang winarna

Apinarak wonten pendhapi Retna ayu lir sekar warnanya Ngundang saking kadohan bae Eh iki bagus Yusup Pan sewune Kyai Patih Kerungu suwara nira Amulat tumungkul

Nahuri sangking kadohan

Den aperek kelawan ingsun ing ngriki Juleka annuli mara Sampun wonten wahu ing pendhapi Yusup nulya ngandika Yusup kelangkung brantane Ningali mring sang ayu Giya den undang dika meriki Juleka angandika Ngriki mawon bagus Nabi Yusup sigra mara Pan sang ayu lumaju marang ing kori Yusup bali mring pura

Yusup mikir sajrune ati Lamun ingsun nura pinanggiha Amesti langkung brantane Nanging panedhan ingsun Saben dina dika meriki Sigegen kang kocapo Sang Prabu wus sepuh Nulya sedaduk semana Nuranaia kang pantes angganteni Wus karsane Hyang Sukma

Bagus Yusup kang jumeneng aji

Sak kelangkung wingite sang nata

Samya ajrih wadiya balane

Badhe kerama sang prabu

Angandika marang kang abdi

Bocah wadon cawisa

Jempana lan tandhu

Ingsun mengko nitih kudha

Turangga mandek lore wringin kalih Ulatana den enggal

Lamun ana wong ayu pribadi Panden enggal sira aturna Nitih joli sak bature Anuli miyos sang Prabu Nitih kudha dawuk pan adi Sang nata tetegaran Aneng alun-alun Wus prapta ing wringin sekar Kudha mandek nulya ana kang winarni Para Nyai punika

Angulati sang Dewi kepanggih Nulya tinitihaken jempana Wus binekta kundur age Prapto kedaton sampun Tedhak sangking ing jail aglis Angrasuk ingkang busana Kang sarwa adiluhung Sang nata akundur enggal Sak praptane nimbali pengulu mudin Pengulunya sampun prapta

Wadiya bala wus pepak neng ngarsi Wus kepanggih Yusup lan Juleka Selawat den edumake Nulya kesapute dalu Nulya bubar sakehe kang nangkil Sang nata kang kocapo mlebet ing kedaton Wahu arsa kepanggiha

Sareng mulat sang natalawan sang Dewi Pan sami midjil waspanya

45. MIJIL

Kawarnaha wahuta sang Dewi Pinarak neng kembang Sarwi ngujit sekar wiragi Amulat kang raka prapti Mundut tuya kendi Karsane sang ayu Apan mara sang Dewi aririh Nyungkemi pepada alon Glya ngudaran rek mane sang Dewi Ingkang raka aglis Amondhong sang ayu

Kungah kangihan sang Dewi nangis Neng ngembane sang katong Kang raka bahut pangu gremi Yen pun kakang dusa marang yayi Apuranen Gusti Lupute awak ingsun Panbinekta mring jinem sare Kubah minep alon Pan sang Dewi lir sekar wiragi Tiyang punapa awak mami Den pondhong mring Gusti Yen sembada ingsun

Kang raka nahuri aris Aduh mirah ing wang Negri Mesir sapa kang duwe

Saki sine kedaton iki Pantes sira yayi Lawan awak ingsun

NYata mesem sang retna inggalih Aduh mirah ing wang Wadung pari sapa kang duwe Kaningaya sira wong kuning Apan ingsun ngabdi Maring sang retna ayu

Mideringrat anglayumi Tan manggih awak ing wang Ingkang nimba mas mirah warnane Amung ndika sun tohipati Ingsun tedha Gusti Sih ndika wong ayu

Kemanisen wahuta sang Dewi Yen balung lir den lolos Ingakng raka nyandak astane Kang rayi nyengkah jaja angling Yen putung asta iki Kilar panyonipun

Ingkang raka ngandika aris Aduh mirah ing wang Panden aras sang Dewi gelunge Kang Raji umatur aris Suleh den aririh Maras ati ningsun

Ing kang raka ngandika aris Kang surya aneng kulon Tan gumingsir wong ayu asih Tan mari enggoning sun branti Yen nuraden jampeni Dene sang retna ayu

Tan ucapen langening krasmin Nutuk sih karongron Datan nana pinalang drijane Panggeh putra kelawan putri Apan kadya mimi Lawan mintuno iku

Tan pisah siang lan ratri Nyata kacariyos Pan anginyam kaw oran masane Sang nata asih sang Dewi Miwah sang retna adi Sami branto njalulut

Sang Prabu miwah sang Dewi Pan tunggal karsa anom Ingkang wadiya langsung bungahe Ningali dating sang aji Pan wus jamake ugi Ratu anom asih lulut

46. SINOM Sang natakala semana Mbobot sepuh kang winani Nulya babar kang wawratan

Medal nyalu langkung pekik Sinegeg sira sang Dewi Negri kenangan winuwus Beras pari langkung larang Langkung prihatin sang aji Ing kenangan kelangkung larang kang pangan

Apanto midanget warta Ing mangke negari Mesir Murah ingkang sandang pangan Langkung dene loh jinawi Murah kang beras pari Wonge podo muwuh - muwuh Tentrem ayem raharja Yata putra Yakub sami Marek maring ing rama atur wuninga

Kang putra samya rembagan Arsa nempur dating Mesir Ature dating kang rama Pan Negeri Mesir ing mangken Murah kang beras pari Kang rama ngandika arum Kaya ingsun angamini Ingkang putra apamit dating kang rama

Pan sampun samya adandan Anulya mangkat tumuli Datan kawarna ing marga Wus prapta Mesir negari Lajeng katur ing sang aji Yen wonten juragan rawuh

Saking ing negeri kenangan Sewelas cathahe Gusti Sri nalinlra miharsa ature wadiya

Apan kaget sri nalindra Eh bocah undangen sami Apan ingsun arsa mirsa Kang wadiya kabeh nimbali Jaragan sampun pinanggih Ndika nganti suwang Prabu Juragan matur sandika Sareng salam kula niki Ki juragan aneng wuri lampahira

Tan winarna lampah ira Ki juragan sampun prapti Sang nata wahu kucapo Pinarak aneng pendhapi Keleresan wahu sang aji Wahuta ingkang winuwus Sang nata angandika Pinten cacahe kang prapti Nggih sewelas katahe punang juragan

Sang nata aris ngandika Juragan samya basuki Juragan matur sedaya Bekti kawula sang aji Ngandika sanak ing pundi Lan malih matur anembah Kenangan ingkang negari Bade nempur dating panjenengane tuwan

Macapat Malangan

Negri kenangan punika Sinten kang jumeneng aji Juragan matur anembah Nabi Yakub ingkang name Inggih kawula puniki Apa inggih putranipun Sang nata nulya ngandika Dumateng juragan sami Lah to pinten Nabi Yakub ingkang putra

Juragan matur anembah Inggih tiga welas estri Nanging kantun kalih welas Sekantune kangemasi Sang nata ngandika aris Ing dalem wonten kang kantun Inggih pan jaler satunggal Namanipun si Buyamin Ki juragan kawula ajeng wuninga

Sang nata aris ngandika Sinten asma kang ngemasi Juragan matur anembah Inggih tiga welas estri Inggih namane puniki Pun Yusup westanipun Nulya mundur Sri Nalindra Nimbali kang para Nyai Takere juragan iku sedaya

Sang nata aris ngandika

Arta nira iku ugi Balekna iku sedaya Ing jerune kranjang iki Sendika ature abdi Nulya tinakeran sampun Sedaya datang wuninga Yen artane iku mbalik Wus pamitan juragan maring sang nata

Sang nata nulya ngandika Mbenjing lamun sira balik Sedulur dika sedaya Kang kantun wonten negari Andika bekta meriki Kawula pan arsa weruh Lamun inggih dika nyata Yen putrane Yakub nabi Yen tan mbekta sampun mbalik mring kawula

Juragan matur sendika Nuwunduka dalem Gusti Raji kawula punika Kinasihan rama aji Dados nekti rayi mami Inggih kang sampun lampus Sang nata aris ngandika Mbenjing dika sampun ngriki Ki juragan ing kenangan manah ira

Juragan matur anembah Kawula anuwun pamit Para juragan sedaya

Apan samya nuwun pamit Wus kalilan mring sang aji Anuli mang sedarum Datang kawarna ing marga Wus prapta kenangan neggih Sampun katur welinge dating kawula

Putra tuwan kinon bekta Si Buyamin dating Mesir Sang nata arsa wuninga Lamun kula wangsul malih Yen ta bekta si Buyamin Datang pareng mring sang Prabu Inggih welinge snag nata Tan kalian wangsul malih Tan mahidu dumateng inggih kawula

Senajan putrane Nabiya Yen tan bekti si Buyamin Dede putrane nalindra Nabi Yakub ngandika aris lya ugi putrane mami Punika ing wekasipun Aja adoh lawan sira Aja gawa si Buyamin Durung weruh tatane negara liya

Kelamun ingsun pisaha Lan putraning sun Buyamin Kuwatir ingsun kalintang menawa kaya ing dingin ingkang putra matur aris

Kang rama aris ngandika Lamun besuk yen tan prapti Pan ana wahu negari Parunen mbesuk yen teka

Negeri Mesir nanging ing wewekas ing wang

Aja kumpul lamun teka

-Awingit iNegara Mesir

Aran ira si Buyamin

Puma aja pisah iku

Wahu datang winarna

Kang putra amangkat nail

Nuwun pamit marang kang rama sedaya

Sareng kranjang sinuntekan

Sedaya kaget ningali

Artane wangsul sedaya

Katur marang rama tuli

Apa wus lilo sang prabu

Kang putra maturne mbah

Ugi arta kula dingin

wus tinompo inggih dating kang wadiya

Kang rama aris ngandika

Aturna marang sang aji

Lamun durung tinampahan

Kelawan sang nata Mesir

Ibu rakmi yen binukti

Apam wus pinaringan iku

Ature putra sedaya

Sampun pinaringan ugi

Wus den enggal salam ingsun aturena

Wus budal putra sedaya Datan kawarna ing margi Wus prapta Mesir Negara Wahu to ingkang winarni Si Buyamin puniki Karsane kan rama iku Metu lawing pangkuran Seduiur ingsun pripun Sami kumpul metu lawing geledegan

Buyamin anulya pisah Apan bingung aneng margi Sedalan-dalan takon Datang angsal ingknag margi Apan sarwi anangis Mandek mayong aneng dlanggung Datan bisa lunga-lunga Saking emenge kang galih Tansah nangis kesasar ing pertamanan

Buyamin tansah karuna Ngelosot ana ing siti Kapernah ngisor panggunan Mirsa gambar saya nangis Anginggit jerune kalbu Kayo gambare dulur ing wang Saya nggreges rasane ati Nura bakal awak ingsun amuliha

Kaget mulat jerune taman

Macapat Malangan

Den wonten lare nangis Abdi Mesir nyopo enggal Kang sinopo anahuri Milo kula wonten ngriki Pan lare kawelas ajun Kula rijin kecalan kandang Kados gambar kang winari Ngantos pejah kula mboten akesaho

Ewet manahe kang nyapa Sanget welas aningali Pulahe ingkang karuna Nuli mikir jerune ati Sanget wedine batin Kadukan marang sang Prabu Angrasa yen katiwasan Aneng jerune taman sari Tan winarna nulya matur mring sang nata

Sang nata annuli jengkar Apan saking dalem puri Arsa tindak mring panggungan Amirsa aturi abdi Nulya tinimbalan aglis Lare kang kawelas ayun Sang nata nulya ngandika Sapa aran ira iki Kang dinangu batine tan darbe manah

Buyamin matur sang nata Ature amelas asih Saking sangete karuna

Macapat Malangan

Den wonten lare nangis Abdi Mesir nyopo enggal Kang sinopo anahuri Milo kula wonten ngriki Pan lare kawelas ajun Kula rijin kecalan kandang Kados gambar kang winari Ngantos pejah kula mboten akesaho

Ewet manahe kang nyapa Sanget welas aningali Pulahe ingkang karuna Nuli mikir jerune ati Sanget wedine batin Kadukan marang sang Prabu Angrasa yen katiwasan Aneng jerune taman sari Tan winarna nulya matur mring sang nata

Sang nata annuli jengkar Apan saking dalem puri Arsa tindak mring panggungan Amirsa aturi abdi Nulya tinimbalan aglis Lare kang kawelas ayun Sang nata nulya ngandika Sapa aran ira iki Kang dinangu batine tan darbe manah

Buyamin matur sang nata Ature amelas asih Saking sangete karuna

Pan kendel Sri Bupati Apan dangu datang angling Sepadang pan nura ndangu Tan medal yen ngandika Sanget kraho seing galih Tan antara wus binekta mring dalem pura

Sampun prapta dalem puri Sang nata aris ngandika Timbalana ngarsa mami Sampun prapta ing ngarsi Kang rayi nulya rinangkul Aduh adi ningsun emas Wus lawas nurake panggil Kaya ngopo ing wertane knajeng rama

Kawula matur ing tuwan Juragan kang sampun prapti Sang nata aris ngandika Timbalana ngarsa mami Utusan nulya ndawuhi Dika nganti suwang Prabu Nulya sebo sedaya Wus prapta ing ngarsa aji Angandika sang prabu marang juragan

Samyo lumajeng sedaya Juragan pan sahur peksi Kawula nuwun sang nata Ngaturaken salam neki Sang nata ngandika aris Assalamu 'alaikum

Lan malih rama andika Wajahipun kados pundi Sampun sepuh ature kula ing tuwan

Sang nata aris ngandika Pinten garwane sang aji Juragan matur anembah Pinanggih amungke kekalih Garwane Derek ndika puniki Napa inggih tunggal ibu Juragan maturane mbah Wonten dene kang kekalih Sanes ibu tunggil rama mring kawula

47. DURMA

Rodo putra angjawil dating kang paman Apantos sarwi angling Datan mawi rewang Buyamin nulya mara Duk katingal Sri Bupati, den ajak lunga Adateng ing dalem puri

Nulya seba Buyamin dating kang raka Ngandika Sri Bupati Paran marmo nira Dene sira karuna Buyamin umatur aris Mila karuna Keraos ing kakang mami

Ingkang ical warnane kados sampean Malah kelangkung pekek

Sang nata ngandika Sapa arane kang ilang Buyamin umatur aris Yusup kan nama Lengira Sri Bupati

Aja getun dulu nira kang wus ilang Ingsun gawe gegenti Yen ta sira arsa Buyamin matur nembah Nang ing tuwan den sayekti Den ange putra Rama mesem sang aji

Dene Nabi Yakub inggih rama kula Sang nata ngandika aris Yusup aran ning wang Nanging sira aja warta Marang kadang ira sami Buyamin baliyo Nulya balik sarwi nangis

Ambo lagiya kapang dumateng tuwan Lengira Sri Bupati Aja walang driya Mbesuk wadah takeran Wadah ira sun leboni Jentak kencono Wadah ira ing benjing

Nyata tindak Buyamin dating pondokan Nulya ajanji malih

Ing takeran Para putra sedaya Buyamin ingkang winarni Wus linebonan Ing wadah ira Buyamin

Sampun mangkat juragan iko sedaya Nyoto samyo lumaris Wus prapta ing gledegan Para putra sedaya Nulya ana ingkang nututi Ature duta Eh putro kenangan sami

Tuwan kendel sang nata kecalan jentak Rukmi aji seketi Ature para putra Tan wonten turun kawula Ngelampahi nyolong ngutil Yen nggowo jentak Kagungane Sri Bupati

Nuranana wong ala kang kaya ing wang Ujare dukta mantra Yen ta kepanggiho Wadahe salah satunggal Wewadah wusden ungkapi Kang punang jengtak Ing wadahe si Buyamin

Linging duta yen kepanggih punang jentak Ing wadah ira Buyamin

Lan samya wangsula Matura maring sang nata Pan utusan wus anjanji Yata wangsul enggal Wus prapta ing ngarsa aji

Sampun katur janjine kang para kadang Lah tilaren Buyamin Yahuda ngandika Sampun Buyamin ika Kapundut srinara pati Tan wurung benjang Sak antuk kula sami

Mindahane dukane ing kajeng rama Putranipun ical kalih Luhung sanak ambo Tuan pundut satunggal Yata ngandika nerpati Kulotan arsa Yen cidraha ing janji

Janjinira yen ingsun kepanggiha Ing wadah ira sami Sira akon munduta Sapa ingkang kanggonan Rehning Buyamin kang ngambil Neng wadah ira Buyamin kang nula ambil

Yahuda angling eh dulurku sedaya Paran karep ira iki

Macapat Malangan

Eecik pada medal Payu ngamuk sang nata Kabehe para kadang Inggih kakang asuwawi

Wus tinoto kang badhe ngamuk ing njaba Miwah ing lawing buri Lawan ing perseban Pengirone yahuda Lah pada den ngati-ati Nanging ngantiya Ing petak ingsun sami

Nulya petak putra kenangan ika Lare ing wetengan mijil Yata yen yahuda Ngedalaken kardanira Wulu medal jawine klambi Watek tan ana Braja ingkang anedasi

Sri nalindra wuninga kang raka dako Muko abang lir geni Jaja abang mrangah Kamedut lathi ira Lir singa ludro ngajrihi Amalang kadak Apan sarwi mingkis klambi

Yata wahu Nabi Yusup angandika Kang putra dipan wisik Kinon angusapo

Welikate kang wo Nyata kang putra lumaris Marani uwo Wantune bocah cilik

Tan rinoso marang sira yahuda Dadiya ing usap ririh Welikate uwo Raja putra nuli kesah Maring ngarsa rama ajil Yata yahuda Sawuse den usapi

Dadiya leleh kurdanira duk semana Lir malam keneng geni Nepsune yahuda llang sareng sekala Ucape kadange sami Anganti petak Wus dangu denira nganti

Tan miharsa ing petak ing kangroko Dadiya sami muruki Weruh yen yahuda Eco denira lenggah Kadange pan pada angling Lah paran karsa Teka kendel wonten ngriki

Yahuda ngucap wahu anal are prapta Ngusapi awak mami Ingsun tan darbi dayo

Wong kene mongso weruha Ing apese awak mami Pamo weruha Saking rayi Buyamin

Lah muliha matura mring kanjeng rama Ingsun tunggune Buyamin Yata para kadang Mangkat mulih sedaya Datang kawarna ing margi Prapta ing Negara Marek marang rama aji

Angandika kang rama endi yahuda Dumateng Sri Narapati Yen pan dugi ambo Adi Buyamin ika Tan wikan karsa nerpati Kendel kang rama Nabi Yakub aprihatin

Usiking ati apa Yusup nalindra Dene to ngendek Buyamin Dadiya aris ngandika lya den gawe apa Ari nira si Buyamin Ature putra Sawek kula neng Mesir

Mboten wonten wahu karsane sang nata Dateng yayi Buyamin Masih kados saben

Wong kene mongso weruha Ing apese awak mami Pamo weruha Saking rayi Buyamin

Lah muliha matura mring kanjeng rama Ingsun tunggune Buyamin Yata para kadang Mangkat mulih sedaya Datang kawarna ing margi Prapta ing Negara Marek marang rama aji

Angandika kang rama endi yahuda Dumateng Sri Narapati Yen pan dugi ambo Adi Buyamin ika Tan wikan karsa nerpati Kendel kang rama Nabi Yakub aprihatin

Usiking ati apa Yusup nalindra Dene to ngendek Buyamin Dadiya aris ngandika lya den gawe apa Ari nira si Buyamin Ature putra Sawek kula neng Mesir

Mboten wonten wahu karsane sang nata Dateng yayi Buyamin Masih kados saben

Wahu karsa nalindra Wikan ing sawingking mami Angling kang rama Mangke budalo sami

Sun gawani lajang aturna sang nata Atur ira becik Nulya tinampanan Dumateng para putra Sedaya anyuwun pamit Tan kawarna ing marga Wus prapteng negeri Mesir

Apan sami anjujuk ing pamondokan Ing pernahe kang lami Wus panggih yahuda Angling kang para kadang Kados pundi si Buyamin Angling kang ngraka Nura kaya Buyamin

Balik rama lah to iyo kaya ngopo Para kadang atur peksi Kelangkung sungkowo Rama paring nawala Kinon ngaturaken sang aji Yata yahuda Nanggapi punang tulis

Bebukan wahu punang nuwala Atur puji Hyang Widi Miwah para ambiya

Ungele ing lajang ika Mengkono unine tulis Ing salam ambo Katur dumateng sang aji

Apan ambo mentas kapegatan trisna Kecalan putra siji Mangke kang satunggal Kapundut mring suwang nata Datan wonten turun mami Apanto cindra Kawula ngaturi warti

Eyang ambo Ibrahim duk suwargi nira Binunjang maring sang aji Den ambang ing dahana Linebetaken dahana Tan pisah eyang Ibrahim Malah dahana Pan dados taman sari

Engkang putra Nabi Ismail kinarja KUrban maring Hyang Widi Nulya bineleh enggal Ima'il pan ganti mendo Kula kenging ing bilahi Mangke suto ambo Wonten ngarsa nerpati

Yen pamirsa tan purun cidraha Anak amba Buyamin Asusah yen cidra

Datan amanggih karjo Yen kengingo Sri Bupati Sampun mengkono Dateng tiyang kawelas asih

Milo sanget panuwun kula sang nata Tulung wong kawelas asih Dungane mustajab Saking marmane Hyang Sukma Wus tutuk amaca tulis Sang nata tedak Wahu saking ing kursi

Linggih jajar sarta amundut jentak Sarta nabdo nerpati Lah sira critaha Kadido ucape jalma Lengira jentak puniki Lah wong kenangan Rungokno ujar mami

Du king kuno putra Yakub tiga welas Siji ibu kekalih Kang satunggal ika Den ajak dating alas Pan arsa dipun pateni Yahuda menggak Aja sira amateni

Yata lajeng linebokaken sumur ika Sampun lumebet aglis Nulya den dalaken wong dagang

Ngandika Sri Nalindra Eh putra Yakub sami Punapa nyata Ndika sami ngelampahi

Lir critane jentak kula punika Para kadang tan kumecip Sekehe kang tinakonan Sang nata ngandika malih Kang nama Yahuda pundi Buyamin nabda Kang wonten ngarsa aji

Angandika sang nata maring yahuda Dalan wales ing Hyang Widi Dene tulung sira Maring kang den lelara Welas marang lare alit Sekehe kadang ngira Samya tan ana becik

Wus jamak'e utang sakit nyaur | Utang wiring nyaur isin Maring Allah tak Allah Wong arsa den ukumo Winales dene Hyang Widi Kukumiro Ukume neng negeri Mesir

Wus jamak'e Negara ingkang ngukuma Eh kaji neman sami Lah cekelen enggal

Lajeng sami binondo Arine yahuda nangis Kadang sedaya Duh rama kawula mati

Aduh rama mindah tuan wuninga Kula wonten ing Mesir Apan tobinodo Marang Sri Nara Nata Tuan kecalan kang adingin Putra satunggal Sanget tuan anangisi

Mangke ambo pinedahan mring sang nata Mindahane tuwan nangisi Nyata Sri Nalindra Miharsa sambate kadang Tan mirso waspane mijil Welas tuminggal Amesem wojok ingis

Kadang ira mirsa gebyare waja Dadiya sami eling Yen Yusup nalindra Dadiya matur sedaya Eh Yusup tuwan merpati Gebyare waja Putra tuan merpati

Luwarana kula welas pun bapa Samputen wan ningali Awon kula duk kono

Nyata welas sang nata Angandika Sri Bupati Wus luwarana Jineman sing nguculi

Nyata angling pun Yusup aran kawula Kakangipun Buyamin Sampun winincara Sampun mantuk sedaya Rama kula aturi ngriki Rehne arsa pangiya Dene ingsung aneng Mesir

Ibu kulo lamun tilar Negara Lan sun bektani salin Aturna kanjeng rama Miwah kadang sedaya Lan mbektaha surat mami Wus tinanggapan Samya anyuwun pamit

Nulya mangkat yahuda sekadang ira Datan kawarna ing margi Nulya prapta kenangan Sigeg kang cinarito Abdine Yakub kang dingin Adarbi putranipun basir nama neki

Dadiya mangke tinumbang dene sang nata Nyata wahu pun Ki Basir Kinon angaturena Busana maring kang ama

Sarta binektonan tulis Sawuse mengkono Pun basir nulya pamit

Nuli mangkat Ki Basir dating kenangan Yata ingkang winarni Lampahe yahuda Marek dating kang rama Nabi Yakub ngandıka aris Lah kaya ngapa Wertanipun maring mami

Putra matur pun Yusup kang dadiya nata Lampah kula puniki Den utus sang nata Angaturi jeng paduka Nulya nabda Yakub tumuli Sukur pangeran Yata ingkang winarni

Basir sampun prapta ing kenangan Arsa anginum warih Nulya ana wong tuwa Wadon masuki wastra Pun Basir sigra marani Pan wus tumingal Tan weruh wastane mijil

48. MIJIL Basir wus anginum warih Sarwi atetakon Inggih bibi ing pundi dipernahe

Macapat Malangan

Dalemi pun kanjeng Nabi Bibi tuwa nahuri Mangke Nabi Yakub

Muh kesengkelan galih Basir lipca alon Inggih kula niki utusane Nabi Yusup jumeneng ratu Nini tuwa anjerit Tumenga mendawur

Anenedha maring Hyang Widi Wus panggih sang katong Lan kang rama teka ambo mangke Dereng panggih lan anak mami Lengira pun Basir Sinten wastanipun

Anandika kang dika enteni Nini tuwolipca alon Anak kula pun Basir namane Pun Basir inggih kula puniki Winade kolo alit Dening Nabi Yakub

Mangke ambo ati numbas nerpati Nini tuwa mara alon Sarwingrangkul anake Wus meneng ninituwa ngiring Dumateng pun Basir Sibu Nabi Yakub

Macapat Malangan

Matur lamun lare kang den iring Utusane sang katong Saking Mesir marek dating angger Nabi Yakub ngandika aris Den utus Sri Narapati Dene sang Prabu

Basir angaturaken jarit Karsane sang katong Den waroto ing putra wajahe Tuan katuran ing Mesir Nyata ngandika aris Wahu Nabi Yakub

Lah Yahuda edumen den weradin Mangkat ingkang kinon Ngedum wastra wus nata kabeh Yahuda wus mapak malih Apan sarwi angling Rama sampun dangu

Lah katuran dating Mesir Welinge sang katong Kang pakinten wastro tuan age Agemane sang nata ing Mesir Kang rama ngandika aris Awit ingsun kapan kelangkung

Den tumengo lawan anak mami Sigro budal alon Apan sami nunggang unto kabeh Gegancanganang den ya lumaris

Tan kawarna ing margi Apan sampun rawuh

Tepis wiring Negara Mesir Mengkono sang katong Miyos metuk den iring balane Gyo ketampon wahu nerpati Sigra tedak aglis Saking untonipun

Ingkang rama tedak melajengake Seksana sang katong Melajeng ngrawuhi padane Kang rama ngrangkul sawi nangis Kesusu ing ati Ing rawuhe Nabi Yakub

Risaksana Jabara'il prapti Sarta muwus alon Eh to Yusup kantun ing lampahe Kekrijinan rama tedak neki Semu tuan ugi Kagungan kelangkung

Temah puruge tuan ing mbenjing Pan keleban dados Ing bengawan langkung agenge Sanes lawange kehe Nabi Yata Yusup aglis Toba ting yang agung

inarima-tobate sang aji

Yahudo weruh semu

Dadiya nganjak mring kadange sami Sujud mring sang katong Kadang mareka samiya sujud kabeh Nura sujud kaya wong ngabekti Para kadang sami Sujude markungkung

Sarwi matur duh Srinara Pati Apuranen duso ing wang Sakeh lupuh kang sampun kasep Inggih sampun dikontingali Lampah kula dimin Saking ing Hyang Agung

Karja marga jalaran nerpati Mangke jumeneng katong Aneng Mesir sang nata dununge Inggih kakang sun apura sami Mugo to Hyang Widi Angapura iku

Sang nata angling kakang kabeh sami Miwah rama ning wang Bojo mangke puniko artine Ipen kilo duk masih alih Kang rama nabdo aris Iya anak ingsung

Payu podo syukur ing Hyang Widi Mengkono sang katong

Sareng syukur lawan ramane Nabi Yakub nuli ngemasi Sawusnya sinuci Pan lajeng den kubur

Wus sinigeg jenenge nerpati Genti kang winiharos Wong ing Nabi Isro'il wis mane Wonten tiyang sepuh satunggil Langkung kawelas asih Sun tapani aseru

Saben-saben pumo angling Saben sarwi kang wong Saben buko sahur datang age Lamun dalu tangi ambukti Sholat lawan dikir Miwah malati tuwajuh

Jalu estri cahyane nelahi Wayahe masih anom Saben dino pan karjane Wade suket payune nerli kinardi Bukonipun neki Saben enjing mikul

Suketipun cinonyongaken ini Tan ana kang wong Dadi mangke wong anom lakune Liwat latare wong srani Nemeno kang lumaris Wong srani winuwus

Kala mange anuju sepi Amung kari wong wadon Ayu anom bocah rada kasep Nulya ana wong lumaris Dadiya ningali Wong bagus amikul

Wade suket warnane sigit Nyata srani wadon Nguwuh mamelung mentang suwarane Wong anom liwat ing margi Diko gawa mriki Suket dika wong bagus

Sun tukune nyata amiharsa Denira wong anom Panti noleh wong wadon warnane Nuli munggah marang nginggil Wong wadon srani Inggih wong bagus

Saben dino katura mriki Sampun susah adol Angur bagus munduto mawon Marang kawula niki Tetane branti Marang jiwanipun

Ayu anom prawan tur sugih sampun dika adol Nyata mikir jrune ati

Wekasane angling Inggih masih rumiyin Sampun diko rumuhun

Kula brahi sirumiyin Tan arsa kondi etang Pundi anggone tuyo kendi Riseksono wadon srani Punika tuyo neki Pernahe tuyo agung

Kados pirangono estri rasmi Lawan wiring ing wang Marang Allah nerajong waler kendi Lan bilahi tam ngawruhi Pan ingsun neng nginggil Yen ajakna ingsun

Pesti mati awar lawan bumi Pira rasane uwong Datan nemu bendune Hyang Widi Ingsun emane Raga oncat saking luhur

Nyata wahukang mati resik Timbalana alon Datang kanteb iyo tibone Sinonggo malaekat sami Wong anom nuiya mulih Sukete tan kantun

Macapat Malangan

Prapta wisma sampun lingsir Sumah ira prapta takon Inggih kakang dene wahu suwe Paran angsal dikoprapti Kang raka nahuri Temah yayi tan kantun

Sabarna ing sedina iki Lengir ingkang wadon Mboten buko kakang mangke sore Inggih mboten den datengi Kan raka ana nahuri yo yayi sampun

Aja getun nura ngratengi Temah ening ing wang Ingkang estri sampun ngaatepake Umpami den genah ge Pantibilir nuli Angandep maran kakung

Nyata wonten tanggane ngamek kendi Banjur maring pawon Prapta pawon nguwuh-nguwuh age Lan entasen apeme iki Wus sedenge iki Iya mulih ingsun

Nulya kesah wong amek kendi Kang raka lipco alon Apa temen wong ika ujare Tangga nira kang amek kendi

Apa iku janji Ujare ambelilu

Yen mengkono sambangana ugi Lah menyago pawon Nuli menyang ing pawone Prapta nuli balik Nyoden ungkapi lyo apemipun

Kaya sabene emban ingkang iris Kang raka marang pawon Ngaturaken ingkang raka apem Nyata sami syukur Hyang Widi Nulya didahar aglis Kaliyan buko sampun

Sampun antuk nugrahan eyang Widi Apan kontun karon Tompo bukti langkung mercakane Ing pangeran linuwih Weruh karepe dasih Tanpo madu juruh

49. DANDHANGGULA Pan sinegeg kang asal dasih Wonten jalmo kang indah warnanira Wajah ira lagi anome Manah ira ngarepi katun Mring wanita ayu dumuling wus lumo denya ngerah Nanging tan kepanggih Anggenira estri tan wikan yen denkaremi

Wusono alelungan

Lang wong katak jalukan estri Lampah ira pan samya dagangan Sampun budhal lan wong katah Sak praptanira ing ngenu Pan kedalon wonten ing margi Dadiya sebala panjang Nyata sami turu Tiyang katah puniko nanging kakung wahu kang darbi kapti Wahu datang waget nindra

Nindra tira tansah melak mclik Ngati-ati ing turune konco Nyata wus turu koncone Sing kakung anulya lungguh Mendek-mendek anggeremeti Pernahe kang wanita Sumanding aturu Andsek alon-alonan Risaksana kang didesek nuli tangi Wanita sami ngucap

Sapa wong kang sumanding guling Lah lungaha aja parek lan ing wang Kang sinung ujar wuwuse Aririh marmaning sun Nura kelar rasane ati Karsaningsun marang sira Yayi sak kelangkung Sakedap anjaluk tamba

Wusono alelungan

Lang wong katak jalukan estri Lampah ira pan samya dagangan Sampun budhal lan wong katah Sak praptanira ing ngenu Pan kedalon wonten ing margi Dadiya sebala panjang Nyata sami turu Tiyang katah puniko nanging kakung wahu kang darbi kapti Wahu datang waget nindra

Nindra tira tansah melak mclik Ngati-ati ing turune konco Nyata wus turu koncone Sing kakung anulya lungguh Mendek-mendek anggeremeti Pernahe kang wanita Sumanding aturu Andsek alon-alonan Risaksana kang didesek nuli tangi Wanita sami ngucap

Sapa wong kang sumanding guling Lah lungaha aja parek lan ing wang Kang sinung ujar wuwuse Aririh marmaning sun Nura kelar rasane ati Karsaningsun marang sira Yayi sak kelangkung Sakedap anjaluk tamba

Atiningsun yen sira tambani Ingsun masa gelemo

Risaksana wanita angling Lah atinem turune konco Yen wus turu konco kabeh Lamun wus pada turu Karsa diko kula turuti Lan cecepen sedaya Sang kakung amundur Anjejek kancanira Pan sedaya jinejek'an samyo gunng Abdi rama lon alonan

KASMARAN

Sampun tamat lajang puniki Kang maca nedi ngapura Dateng Derek sedayane Sepuh miwah anom sedaya Yen wonten sarune ukara Sabab kula tiyang dusun Mboten gadah tata karma

Monggo dunga dinunga sami Dateng Derek kula sedaya Kakung patri sedayane Tuwin ingkang sedayane Kawula nyuwun ngapura Mangke kula bade wangsul Ing Gadungan nggriya kula

TAMAT

BIOGRAFI

Muhammad Soleh Adi Pramono, S.St. lahir pada 1 Agustus 1951 di Desa Wonomulyo, Poncokusumo, Malang. Pada tahun 1976, dia menyelesaikan studi di KONRI (Konservasi Karawitan

Indonesia) Surabaya. Masih di tahun yang sama, Ki Soleh bekerja sebagai teknis lapangan di Kantor Kebudayaan Kabupaten Malang hingga tahun 1979, kemudian melanjutkan studi S1 di ISl Yogyakarta hingga tahun 1984. Setelah lulus S1, ia mengajar di FPBS IKIP Malang mulai tahun 1984—1992.

Ki Soleh Adi Pramono belajar Macapat Malangan kepada ayah kandungnya, Sapani (alm.), Pakdhe-nya, Ki Tirto Winoto (alm.), Ki Supatman (alm.), Ki Karimoen (alm.) dan Ki Sampurno (alm.). Adapun gurunya yang masih hidup hingga saat ini adalah Ki Suratno dan Ki Noto. Pada 26 Agustus 1989, Ki Soleh mendirikan Padhepokan Seni Mangundharma di dusun Kemulan, Desa Tulus Besar, Kec. Tumpang, Kah. Malang. Nama Mangundharma diambil dari nama Patih Panegari Brang Wetan (Malang) yang gugur melawaa prajurit Mataram dan dimakamkan di Desa Tulus Besar. Hingga saat ini, ia masih telaten dan konsisten mengelola padepokannya dengan mengajarkan kesenian tradisi Malangan yang meliputi wayang topeng Malangan, tari Malangan. wayang kulit, pembuatan topeng dan Macapat Malangan.

Untuk selalu menjaga tradisi Malangan, Ki Soleh juga menyelenggarakan beberapa even dan kolaborasi yang digarap dengan apik. Beberapa penghargaan juga telah diraihnya atas konsistensinya menjaga tradisi seni

Malangan. Pendokumentasian juga dilakukan sebagai acuan para generasi selanjutnya untuk mempelajari seni Malangan dengan mudah. Salah satu naskah pedhalangan wayang topeng yang telah dibukukan berjudul Paseban: Cikal-Bakalipun Kitha Malang telah diterbitkan oleh Sava Media (Oktober, 2004).