Baca PDF (OCR): Layang panantang : antologi geguritan

Layang Panantang Antologi Geguritan

SUMONO SANDY ASMORO

PERPUSTAKAAN PUSAT BAHAS

DEPARTEMEN PENDIDIKAN NASIONAL PUSAT BAHASA BALAIBAHASASURABAYA 2009

00005165

T .ayang Pan2-T'ltang Antologi Geguritan

Penanggung Jawab Drs. Amir Mahmud, M.Pd

Koordinator Mashuri, S.S.

KetuaiPenulis Sumono Sandy Asmoro

WakilKema Anang Santosa

Anggota Hero Patrianto Maria Magdalena Indraswari

Balai Bahasa Surabaya Jalan Siwalanpanji, Buduran, Sidomjo TeleponIFaksimile (031) 8051752, 8071349 Laman: www.bal81bahasajatimdiJmas.gojd.

HAK CIPTA DILINDUNGI UNDANG-UNDANG lsi buku ini, baik sebagian maupun selurohnya, dilarang diperbanyak dalam bentuk apa pun tanpa izin tertulis dari penerbit kecuali dalam hal pengutipan IDItuk keperluan artikel atau karangan iImiah

Katalog dalam Terbitan (KD1) 808.81

ASM ASMORO, Sumono Sandy

I Layang Panantang Antologi Geguritan/Sumono Sandy Asmoro.-8idomjo; Balai Bahasa Surabaya, 2009 x, III hIm 20 em ISBN 978-602-8334-19-8

ii LAYANGPANANTANG

KATAPENGANTAR KEPALABALAIBAHASASURABAYA

Karya sastra, tennasuk di dalanmya geguritan, merupakan hasil imajinasi dan kreasi rnanusia. Perkembangan penulisan karya sastra dapat dikatakan amat pesat. Dewasa ini, berbagai media dapat berfungsi atau difungsikan sebagai wahana pengungkapan nilainilai estetis yang berbentuk karya sastra. Selain ditulis di surat kabar, majalah, dan internet, karya-karya sastra juga ditulis atau dihimpun dalam wujud buku. Bahkan, untuk jenis penerbitan buku sastra ada kecenderungan peningkatan yang pesat dilihat dari kelimpahan jumlah yang tersedia di toko-toko buku. Keadaan tersebut ditengarai sebagai akibat dari bergeraknya animo dan apresiasi masyarakat terhadap dunia sastra ke arah yang lebih baik.

Menyikapi hal tersebut, sejak lama Balai Bahasa Surabaya telah menerbitkan karya penulis-penulis Jawa Timur dari berbagai genre, baik karya sastra berbahasa Indonesia maupun daerah . Beberapa antologi puisi dan cerita pendek telah terbit dan didistribusikan ke seluruh Indonesia melalui BalaiIKantor Bahasa.

Selain merupakan upaya pendokumentasian karya sastra, tujuan penerbitan buku karya sastra adalah memelihara semangat penulis-penulis, terutama penulis muda, agar terus berkarya. Penerbitan antologi geguritan Layang Panantang ini pun juga merupakan implementasi program untuk. mengembangkan serta memberdayakan sastra Jawa. Kami berbangga ketika melihat masih ada beberapa penulis muda yang menulis karyanya dalam bahasa daerah. Semoga kebanggaan tersebut akan betjalan seiring dengan terlaksananya program Balai Bahasa Surabaya seperti Bengkel Sastra dan Bahasa.

Terima kasih kami sampaikan kepada Kepala Pusat Bahasa, saudara Sumono Sandy Asmoro, dan juga panitia penerbitan buku ini.

November 2009

Drs. Amir Mahrnud, M.Pd.

ATUR PANGIRING

Jroning le1umban ing jagading sastra Jawa wiwit taun 1996, genre geguritan mujudake pilihan sepisanan sing kudu dak tuIis. Kanggoku nulis gegwitan ngono endah. Lagi nindakake prosese bae wis ngemu teges. Nganti bisa nglalekake rerasane kanea-kanea ing njaba sing kerep wadul jare nulis karya sastra Jawa ngono durung mesthi yen kena dijagakake kanggo cagaking urip.

Manut pamawasku ora mung sastra Jawa bae sing kaya ngono. Sastra liyane, kalebu sastra Indonesia uga mangkono. Kalab moneer yen ditandhingake karo jinising seni sing sipate kanggo hiburan. Nanging kabeh mau ora perlu ndadekake eiliking ati tumprap para punggawa sing seneng le1umban ing jagading kasusastran. Yen saiki durung akeh wong sing aweh kawigaten marang donyane kasusastran, ora ateges kasusastran mono remeh, babar pisan ora. Nanging malah tiba kosok balen, karya sastra wis dadi sawijining barang mewah, sing ora saben wong bisa menilanati, apa maneh nganti bisa nduweni.

Mula wiwit dina iki wis ora perlu ngresula, sambat, wadul, kanthi swara trenyuh sinambi netesake lub perkara donyane kasusastran, sing jarene kasingsal ing sampiraning jaman. Awake dhewe kudu percaya apa bae sing saiki bisa ditindakake, mbesuk mesthi bakal ana gunane kanggo anak putu. Paling ora bisa menehi warisan ngenani cathetan jaman sing ora bakal kabusak dening owah gingsiring kahanan.

Mula saka kuwi aku kepengin banget geguritanku bisa dadi sawijining buku. Satemene wis akeh wong utawa saweneh pihak sing kandha arep nerbitake. Nanging bareng dak entani kabeh mau mung kandheg ing tembung . Nganti seprene durung ana nyatane. Atiku lagi cumeplong nalika Balai Bahasa Surabaya lumantar kadang Mashuri ngabari ak:u yen siap nerbitake antologi geguritanku.

Penggurit

Sumo no Sandy Asmoro

DAFTARISI

HALAMAN nTDUL KATAPENGANTAR 111 ATUR PANGIRING v DAFrARISI VB Brubuh 1 Kitir 2 Gugat 3 NaIika 5 Aku Wis Dadi Maling 6 Layang Panantang 7 TembWlg Sing Gogrog 8 Nintingi TembWlg Manis 9 Langgam Karerantan 10 Gurit Saumpama 11 Langit Ginarit 12 Ballada Sura Blengeh 13 Crita Ing Mripatmu 14 Mripat Landhep 15 BawaRasa 16 DuduRasa 17 Narasi Rasa 2005 18 Medhitasi Rasa 19 Rasa 20 Elegi Bengawan Sore 21

LAYANG PANANT ANG vii

Monolog Sepi 22 Satemene 23 Fragmen Pakeliran 24 Esemmu 25 Fragmen Semut Ireng 26 Prolog 2004 27 Saumpama Aku Lila 28 Prolog, 1 29 Pelang 30 Prolog, 2 31 Titi Mangsa 32 Dyah 33 Panggresah 34 Elegi Wengi 35 Elegi Pupus Gadhung 36 Wengi Iki 37 Kembar Mayang 38 Janur Kuning 39 Gurit Lintang Alit 40 Rambut 41 Yagene 42 Jroning Laku 43 Macan Loreng 44 Mendhung 45 Janturan Parikena 46 47 Guritan Sapu Wudhar Susuh Tresna 48 Kaya Kapuk Kumleyang 49 Pupuh Palaran 50 Ing Kene Aku Sumendhe 51 Panas 52 Cathetan Awan 53 Gurit Awang-Awang 54 55 Napak Tilas Driji 56

viii LAYANG P ANANT ANG

Tembang Grahanan 57 Dasanama 58 Stutmen Gara-Gara 59 Narasi Putih 60 61 Crita Ketiga Monolog Mangsa Kapitu 62 Monolog Mangsa Sanga 63 Protelon Loji 64 . Sing Urip Jroning Atiku 65 Nintingi TembWlg Kangen 66 Pupuh Melankolis 67 Niyat Wening 68 69 Pupuh Pamitan Melathi Rinonce 70 71 Tembang Grahanan Tembang Pangruwatan 72 Medhitasi Langit 73 Sokalima 2006 74 Epigram Jingga 75 Rerepen Tembang Pangumbaran 76 Tanpa Cakepan 77 MendhWlg Tumlawung 78 Elegi Pinggir Kali 79 80 Ayang-Ayang Rembulan Langgam Ketiga 81 82 Langgam Wengi, 1 83 Langgam Wengi, 2 84 Ing Pucuk Langit 85 Swara Jago Kluruk Mapag Laire Srengenge 86 Guritku 87 Elegi Mangsa Sepi 88 Prolog 89 90 Epigram Mangsa Panglong Sura 91

92 Epilog Sore Epigram Kacu Wungu 93 KelukRokok 94 95 Ing Walike Jilbab Putih Tatuning Jaman 96 97 Layang Ketiga Aku Ngaso ing Kene 98 99 Monolog Maret 100 Jarene 101 Ing Samburine Kelir 102 Epigram Esuk 103 Panjurung Epigram Awan 104 105 Tapel Wates 106 Epigram Wengi 107 Tugu Pahlawan 108 Gogrog 109 Ing Ara-Ara Bawera 110 Epigram Rasa III BIODATA

BRUBUH

kena bae kowe ngerek gendera panantang jer sedhela maneh perang brubuh bakal kawiwitan apa maneh swarane jago kluruk wiwit nggiring gendhinge wong golek rowang

jagung mangsa janten wancine wong rebutan kamukten nanging aja disengguh impen kesoren yen ing adoh kana ha na ca ra ka pilih nglegena tanpa nganggo busana tinirnbang dandan cara kaprajuritan rebut balung ing pabaratan yen manut etungan kuna ikijaman pilih winih, mitra begjane sing isih bisa ngilo ing kaca rasa

ireng Ian putih mung panjenengan sing pirsa

Ponorogo, pungkasaning taun 2003

KITIR

kitir iki isi panantangku marang wengi sing kebacut anggone nguja sepi dolanan swara asu baung nggegirisi

kitir iki wujud pangundharnanaku marang awang-awang sing kebacut brangasan ngrentengi lintang, nguntal rembulan

kitir iki srana gugatku rnarang isen-iseningjagad sing pijer royokan brekat tan keguh njaluk ruwat

Ponorogo, 2000

GUGAT

aku gugat menawa ngrembuyunge gadhung ing pinggir lurung kae kok babat yen kowe nganggep ledhung-ledhung godhonge amung kinarya pamikat iku satemene mung panemumu sing kurang lirnpat anggonmu mbedakake antarane kodrat Ian wiradat

kantor nanging semi salea winih-winih kang kasimpar nalika abure bethet nabrak-nabrak

mendemi? iku kanggone sing durung ngreti legi, gurih, utawa sepa, pancen kena kanggo timbangan nanging dudu ukuran Ian ing kene kang kudu

dipikuwat satemene dudu ilat, nanging mripat minangka gendhewaning tekad

yen gadhung kok sengguh gadhungan aku gugat

gadhung pancen dudu tanduran pethingan kang kena ditandur ing pot-pot peni Ian kapajang ing meja-meja selak kesusu mencok ing pange wora-wari senajan saiki ora kerumat nanging ing ijo pupuse wis tinulis kodrat kang mbesuk bakal crita marang kabeh rakyat ngudhal sawemaning pisambat nganti aku gugat

Ponorogo,gagatrahina

NALIKA

gurit iki lair mbarengi udan ketiga salah mangsa

nalika aku

nalika kowe

nalika dheweke

mlayu mrana-mrene

golek urip dhewe-dhewe

Ponorogo, 7 Mei 2003

AKU WIS DADI MALING (kabar kanggo pendhita druna)

nalika kowe wis ora krungu swara kulanuwunku ateges wis ora ana angin sumilir sing kena dititipi weling wusana ana pletiking geni kang ngobong gorehing ati ya atimu sing kadhung dadi bandan kapikut dening gebyaring metropolitan nganti lali werdining sedumuk bathuk sanyari bumi

eman banget yen nganti ha na ca ra ka katut dadi wawa kasimpar salea dhampar semedi iki

mula mumpung durung kadhung katut kagulung aji(mu) mumpung ing wengi iki wis dak niyati nedya dadi maling nyolong guritan kang kok cencang ing kurungan dakgawa kekitrang golek papan bawera kanggo bawa rasa

Ponorogo, tutup taUD 2002

LAYANG PANANTANG

gendhewa rasa dak penthang sinambi kekitrang ngoncati sepi wengi wis dudu memaia Ian sepa wis manjing dadi mitra

ora ana sing periu disingkrihi yen keplasing anggit wis nyawiji ing sumilire angin padhange rembulan bakal nun tun marang sejatine dalan kasunyatan

tanpa guna bungion pencolotan mancala putra munggel pang-pang gegayuhan pangimpenku ora bakal gogrog mung amarga kinepung pedhut-pedhut esuk awit ing walike peteng sejati ana sejatine padhang coloking panantangku rnring sesuker sewu ngreridhu Iaku

Jakarta, Oktober 2005

TEMBUNG SING GOGROG

wis akeh tembung sing gogrog kelangan teges nalika srengenge dioyak bocah ngarit nganti langit nelangsa kelangan rupa nanging nganti seprene durung ana ukara sing bisa gawe mareme lemah rengka mangsa ketiga seprana-seprene bocah angon mung bisa ura-ura Ielagon sepa manut ocehe manuk sriti sing tansah mabur gawe kalangan njaluk udan wis akeh tembung sing gogrog kelangan teges njelma dadi tembok-tembok prakosa mbendung sumilire angin sing nyebar kabar ngenani turnindak cidra sing kebacut dadi crita sambung nanging angin tetep dadi angin Ian terus sumilir njawilgegodhongansupayapadhaobah jalaran urip ora pinurba kuda kalah

Ponorogo, 16 September 2003

NINTINGI TEMBUNG MANIS

wis makaping-kaping kuping iki kok bisiki . .. . nganggo JanJl manlS rinengga endahing ukara ltmgit sundhullangit

nanging saben-saben rampung gawene mlUlg padha mbisu kaya wong tangi turn sing lali impene

saiki padha polaha sak karepmu mbengoka sak rosamu sinambi ngerek angen-angen ing sangisore gendera lurik pi 1 ihanmu

aku trima nyawang saka kadohan dadi wayang simpingan ngenteni tangane Dhalang njebol gunungan

Ponorogo, 31 Januari 2004

LANGGAM KARERANTAN

muga-muga tanganrnu kuwat nggegem kesabaran nalika jangkahing sikil sing ngambah dalan rumpil among tansah kecocog krikil sing njalari dwnadine tatu-tatu anyar kamangka sewu tatu Iawas isih krasa perih ngutahake abang getib

muga-muga mripatmu ora sulap nyawang gumebyare Iampu-Iampu atusan watt kang tansah kencar-kencar pamer sunar ing daIan-daIan kutha Ian gedhung brewu susun wolu sawetara iku senthongmu katon saya klawu ora nate kampiran cahya pepadhang senajan mung satleraman

muga-muga atimu bisa nglenggana krungu aloke si kuntul yen sing kok ingu wiwit september kepungkur jebul mung wedhus prucul dudu rnacan tutul

Ponorogo, Maret 2004

GURIT SAUMPAMA

saumpama anak-anakmu biyen nate kok tepungake karo panas kira-kira bae saiki ora kidbung srawung karo srengenge jagongan karo geni dolanan karo wawa

saumpama anak-anakmu biyen nate kok tepungake karo adbem kira-kira bae saiki ora bingung kepriye carane kenaI an karo udan paseduluran karo samudra memitran klawan banjir bandbang

saumpama anak-anakmu biyen nate kok tepungake karo perih kira-kira bae saiki wis padba ngreti carane salarnan karo glathi kenaI an karo keris rembugan karo pedhang

nanging emane bocah-bocah sing dwung wareg ngrasakake uyah kuwi mung kok pameri tembung mukti ngusung swarga donya jroning angen-angen kang garing

yen saiki anak -anakmu mung bisa ngrentengi .. . unpen-unpen wengI ora keconggah polah, ngongakjagad kasunyatan sing mbutuhake ati gurrrregah tangan kumrembyah sapa sing salah?

Ponorogo, 1 Februari 2004

LANGIT GINARIT

langit ginarit nalika srengenge

lali ngedum sunare

awit ing ara-ara

bocah ngarit butuh cahya

supaya bisa nyawang kanthi damang

ijo suket, ijone pangarep-arep

kang sasuwene iki katon samun

sinawung bledug mangsa ketiga

sing saya mumbruk

tanpa sinempyok bun-bun esuk

Ponorogo, 15 Juni 2001

BALLADASURABLENGEB

sura blengeh, tumoleh nyawang kaea pangilon ing boman sawise dandan eara warok klambi ireng, clana ireng, udheng ireng nulijumangkah nggoleki swara gamelan ngungkung ing tengah alun-alun rumesep balung sungsum neng nong neng gung neng nong neng gung

sura blengeh mesem terns jogedan mlebu tengah kalangan "biyuh-biyuhjan ora ndlomok tenan," ngono aloke nalika weruh wong-wong rebutan ngangkat barongan

sura blengeh mubeng kalangan ngetung tontonan sing pamer kabisan ana dhangdhutan, ana jathilan, ana larungan, ana kakang sendhuk sisan nanging ana endi dununge geguritan? "takona geranganmu sing ongkang-ongkang ing paseban kae," aloke kaneane

sura blengeb tumoleh nyawang paseban ing atine tuwuh karerantan jebul isih ana kang kasingsal ing wilahane jaman

CRlTA ING MRIPATMU

wengi sing "kabotan impen mung nyawang tanpa kumecap nalika crita ing mripatmu siji mbaka siji dak tata jroning ati

pancen ana rasa perih nalika tangan iki nggrayang tumpukan buku lawas sing nate dak nggo nyathet umure rembulan sadurunge gogrog, nasang ing pucuk gedhang

nanging kabeh mau luwih prayoga tinimbang among nyawang sumiliring angin kesasar jroning rupa ireng ngregemeng peteng

sawetara iku critamu terns dak gawa lungaadoh bakal dak dandani dadi crita esuk critane jago khnuk

Ponorogo, 15 September 2003

MRIPAT LANDHEP

ing sore kuwi dak temokake maneh rrnipat landhep ngiris ati nganti ajur rojah-rajeh (nanging ora krasa perih)

njur dak bukak lawangku dak bukak dhadhaku rrnipat landhepmu terus ngiris daging waras ing saranduning awak (nanging ora ninggalake tatu) sing ana mung seger sumyah ngutahake rasa bungah

rrnipat landhepmu terns dak tekem dak gegem kenceng nganggo driji mucuk eri emane, saya suwe saya ilang landhepe saya suwe saya krasa ninggalake rasa perih ing antarane abang getih

mripat landhepmu dadi barang wungkul gumlundhung saka meja dadi memala

Ponorogo, Agustus 2004

BAWARASA

nalika ken arok mbedhang ken dhedhes tenane ora mung nglabuhi perkara tresna jagad wis luwih saka cukup anggone nyawisi rasa sib pindhane samudra sing ora nate kasatan tirta nanging amarga ana gegayuhan ngowahi jaman kang ora mung cukup didoli sabar Ian tlaten pindhane wong nandur ngenteni undhuh-undhubane

pancen mung saglugut

bedane bener Ian luput

gumantung marang panyawang

sing menehi pambij i

sarta milah Ian milih

antarane ireng Ian putih

Ponorogo. 25 April 2004

DUDURASA

dudu rasa perih sing njalari ati njola nalika glathi mancep ing dhadha

dudu rasa wedi

sing njalari ati mamang

nyumurubi tatu arang laanjang

nanging sambate ibu burni bapa kuwasa

sing tansah kipa-kipa ora mentala

nyawang nusantara

tansah siniram ludira

sing kutah saka dhadhane para putra

Ponorogo, Juli 2004

MEDITASI RASA

ngungkurake sepi rambut dak taleni ati dak bundheli yen urip iki pindhane wong mampir ngombe lilanana aku nyigar langit nguras udan supaya ilang ngelak sing dak rasakake tetaunan

Jakarta, Maret 2006

RASA

rasa perih iki ora bakal dadi tangising ati aku wis nglenggana tatu sing kok tinggal ing dhadhaku pancen wis imbang karo madu sing nate dak cecep saka Iathimu

Ponorogo, 27 Agustus 2003

ELEGI BENGAWAN SORE

Ponorogo, 6 September 2003 '

. MONOLOG SEPI

wis mabur adoh manukjalak:

sawise ueul saka kurungan

kasep, yen saiki kowe kandha kepengin

krungu anggunge

sambatmu marang sing duwe

uga muspra

jalaran si tukang ngarit wis lunga

nggawa kranjang isi golek kencana

duweke galuh eandra kirana

Ponorogo, 21 Juli 2001

SATEMENE

satemene ana sandhiwara sing nggelar crita endah emane wis mapan ing lembarane dinawingi

satemene ana esem ngujiwat sing bisa gawe sengseme jagad emane mung dumunung ing perangane dinawingi

satemene ana cahya padhang pindha sewu lintang alihan gawe pangeram-eram emane wis kelakon duking nguni

satemene ana rasa kangen yen pinuju noleh memburi mbiyaki lelakon dina kawmi emane senajan sewu cara wis dak coba sewu buku daksinau meksa ora ana dalan sing kena diliwati kanggo tumuju dina wingi

Ponorogo, 21 April 2004

FRAGMEN PAKELIRAN

aneh yen isih ana sing takon

semar gugat sapa sing ngongkon

uga marang aku

rasane kok lucu

yen isih kawetu tembungmu

ngasah glathi nggrenda pedhang apa karepku

aku wayang

sing nyebal saka pakelirnn

saiki kudu perang

karo para yaga Ian dhalang

Ketintang, 1 Juni 2000

ESEMMU

ora ngira esemmu dirubung semut gumlethak, dicuthik bocah dolanan ing pinggir dalan kamangka wingi sore lambe sing nggula satemlik kuwi isih kober dipotret wartawan njur muni ndremimil nglunturake lipstik

ora nginang, ora udut daksawang mrengut kaya badhut jebul esemmu dirubung semut

Ketintang, Juni 2000

FRAGMEN SEMUT IRENG

kursi sale seteI ditata ngadhep meja dawa sega sabungkus gumlethak ing sandhuwure

iki wancine semut ireng bancakan tumpeng

nalika gogrogan upa dadi sumber pawarta

Ian mayuta-yuta mata

mandeng kanthi kebak rasa cubriya

oh,jaman kala bendhu

sajen apa sranane pangruwatmu?

nalika meja Ian kursi dipundhi-pundhi

ana kukus kumelun

sundhul awang-awang

sing padha nyawang bakaI kagiwang

nanging sing padha ngranggeh durung mesthi pikoleh

gumantung marang semut umpra

rebutan upa

marang sapa dheweke bakal masrahake

swarane

Ponorogo, Juli 2004

PROLOG 2004

PODOrogO, pungkasaning taun 2003

SAUMPAMA AKU LILA

yen kowe arep njaluk getihku dakwenehi waton kowe percaya sing mblabar abang kuwi getih dudu somba

yen kowe arep njaluk atiku dak Iilani waton kowe ngreti sing arep kok ganyang kuwi ati dudu driji

yen kowe arep njaluk rambutku mengko dhisik saumpama aku lila apa kowe tlaten ngopeni lisa sing saben wengi ngelak inspirasi iki?

Ponorogo, 6 September 2003

PROLOG,!

satemene wis suwe aku

pasrah

nanging nganti seprene durung rumangsa

kalah

isih ana obahing rasa sing bisa

polab

ngitung swarane jantung sing tansah kapenthung

katundhung

Ponorogo, 3 Mei 2003

PELANG

ketiga rendheng tanpa leren ombak gumulung mecah kasepen ngidungake langgam panguripan sandhuwuring wedhi-wedhi pesisir sing setya nyimpen cangkriman Jaman

pesisir pelang papanjujugan tumrap kuntul-kuntul maneba sing padha kulak pawarta sm telenging samudra

senajan bumi gonjing udan salah mangsa kedhep srengenge ndedawa lara nanging pelang tetep nyimpen crita tumrap anak putu sing butuh ngreti bedane donga Ian mantra

Pangumbaran, Mei 2007

PROLOG, 2

ora bakal dak lepeb pait iki

nganti obahing ilat bisa nggiring ati

marang punjering rasa sepi

Ponorogo, 3 Mei 2003

TITIMANGSA (kanggo Zahroh Mufidah)

syukur yen mangsa ketigamu wis mungkur dak sawang saka kadohan plataranmu wis dikebaki kembang abang jambu

mitraku, golek kayu cendhana ing pangkonmu sing akekudhung sutra biru pranyata bisa nyungging birune samudra, maes birune angkasa sing dadi papanjujugane tangan kamulyan ngrentengi lintang ngranggeh rembulan

syukur yen mangsa ketigamu wis mungkur lemah-lemah cengkar wis katon bawera bun-bun esuk padha mara sanja saka kadohan aku melu gumuyu rena dene winih gurit sing nate go grog ing atimu saiki uga tuwuh ngrembaka mekar tumangkar nyulami tanduran garing sing oyode wis rantas kapangan jaman

Ponorogo, 7 Mei 2003

DYAD

kudune sliramu ngreti siji mbaka siji tali sing rantas wis dak pedhoti

dyah, ing tanganku saiki mung kari

ana tali sawiji

tali sutra kumala

rinakit saka lungiting ukara

nedya dak anggo nyencang atimu

supaya awake dhewe bisa

bebarengan ura-UTa

mecaki dalan tresna

sing menggak-menggok kebak sandhungan

iki

Ponorogo, Juni 2003

PANGGRESAH (kanggo reroncenku)

Jakarta, November 2005

ELEGlWENGI

wis dak niyati, arep nurokake ati

ing wengi iki

mula dyah, saiki aku sumarah

tanpa guna tetembangan

yen tatu isih arang kranjang

ya mung kari pasrah

usada sing isih bisa keconggah

kopi sacingkir pawewehmu wingi

wis bisa mbeningake ati

senajan saiki langit kinepung mendhung

aku ora bingung

jalaran lintang waluku

wis pindhah ing netramu

Karangreja, 3 Juni 2000

ELEGIPUPUSGADHUNG

lurnantar pucuking wengi aku nggugah sepimu dak wanek-wanekake nembang kinanthi senajan swara iki isih amping-amping ing pojoking tangis mung beteke ora kepengin kedhisikan tekane panglong sing bakal mbutel cakrawala nganggo rupa ireng ngregemeng peteng

murnpung isih ana satleraman cahya pepadhang, nimas ayo diringkesi ati sing kebacut ajur iki sapa ngreti ing antarane rasa lara isih ana winih tresna kanggo nggusah sepi ing pucuking wengi sing kebak pepali iki

Surabaya, pnngkasaning taun 2000

WENGIIKI

aku ngreti yen wengi iki kowe nangis ngguguk ing paturon nggetuni tangan sing durung gaduk

ngranggeh lintang alihan kamangka cahya sing pating krelip kuning sinangling kuwi wis sawetara suwe kasimpen primp en ing pojoking angen

aku ngreti wengi iki

kowe nangis ngguguk ing patmon

luhmu bakal mili mbrengkali

werdine impen kadaradasih

sing sasuwene iki kandheg

ing tembung saumpama

Jakarta, November 2005

KEMBARMAYANG

kembar mayang wis mapag tekamu, kadang mapag tekane dina-dina anyar

ing kono werdining urip bakal kababar awit kupu sajodho wis sumadya tetegar nyasak jembare awang-awang

nyebar wangine kembang

sawise tetaunan tapa ngrame

wujud enthung gedhe cobane

saiki wis luwar

saiki wis ketemu sempalane iga wekas

sing tetaunan ilang gawe was sumelang

kembar mayang wis mapag tekamu, kadang kembaraning karep

sangu numpak baitaning bebrayan

kanggo nyabrang segaraning urip

muga sembada tumapak ing gisiking gegayuhan

Ponorogo, 2009

JANUR KUNING

mitra, dina iki soroting srengenge mbabar kaendahan awit ing saben puc uk godhong sinungging

welinge angin sumilir

sing wis saguh kinarya pangiringe lakurnu jroning netepi kewajibane urnat

ngrakit prajanjen endah sangarepe janur kuning rinengga pepaesan kembang Ian

kJapa gadhing sandhuwure gedhang raja

dina iki soroting srengenge mbabar kaendahan Iurnantar janur kuning rinengga pepaesan kembang

mitra, aja sangga runggi

Ielakon kawuri ora perlu digetuni yen antarane biyen Ian saiki nyimpen sewu petungan ing sadawane dalan iki cangkrimaning urip bakal kabatang

Ponorogo, 2009

GURIT LINTANG AUT

Jakarta, Desember 2005 rambutku bali daktalekake menyang layangan sing wingi sore pedhot buntutane saiki bali mumbul menyang awang-awang wis ora ana maneh wektu tunnap sliramu kanggo njumputi lingsa ing sirah sing winginane isih kober kok anggo dolanan unyeng-unyenge

Jakarta, Januari 2006

YAGENE

yagene kudu ana pager sing misahake kulon Ian wetan kamangka Iaire geguritan ora kawiwitan kanthi turnindak slingkuh utawa mrawasa prawan sing , dunmg ngreti bedane saloka, bebasan, laIl paribasan yagene kudu ana rasa cubriya sing wani ngaku putune ken arok

nyawang penggurit dolanan ukara

, kamangka yen ing antarane dheweke ana

sengara wani njongkeng kawibawan

senajan crita rakyat wis mbuktekake

ing saben lembar owah-owahaning sejarah

mesthi ana rasaperih blundrah getih

yagene ana rasa sumelang, ngedum crita marang liyan kang rinasa ora sajambe sapenginang

kamangka yen bisa nglenggana urip iki pindhane sandhiwara

ireng Ian putihe crita wis ana sing nganggit

wis ana sing nata

Ponorogo, 22 JUDi 2003

JRONING LAKU

angin sing ngampirake laku nglungguhake aku Ian kowe runtut kaya wayang simpingan sangarepe dhalang pindhane ukara banjur dipantha-pantha jejer, lesan, Ian wasesane adhuh mitra, aku Ian kowe jebu! nate ngombe banyu sing padha segere lungguh ing klasa sing padha jembare liwat dalan sing padha lempenge senajan seje mangsane

angin sing ngampirake laku

nglungguhake aku Ian kowe 'bawa rasa sawetara ngonceki cangkriman ketiga sadurunge bebarengan ngeli turut lakune dina sing nggawa wema-wema patembaya

Ponorogo, 4 Mei 2005

MACAN LORENG

macan Ioreng nggereng nrrojol saka krangkeng mlaku turut dalan sudhetan nggoleki watu gilang papan Iungguhe sing ilang nalika banjir bandhang

macan Ioreng mung bisa rnIenggong weruh kanca-kancane ganti sandhangan supaya ora ditumbak wong bebedhag sing butuh buron alasan

macan Ioreng kelangan crita, kelangan dongeng senajan lliltune wis ompong nanging sing ngati-ati, mitra lambene isih ngemu wisa

Ketintang, pungkasaning taun 2000

MENDHUNG

yen mendhung padha glimpungan pacak baris ing awang-awang tenane kuwi kabeh lupute srengenge sing emoh ndandani kawicaksanane "sabda pandhita ratu tan kena wola-wali" ngono wangsulane nalika angina nakokake yagene dheweke ora nggatekake swara sora sing njaluk kawigaten kae kamangka pancen wis suwe lemah rengka mangsa ketiga ngelak tumetese bun-bun tresna nanging nyatane nganti seprene sing dirasakake mung panas swara santak ngabarake hawa panas kawicaksanane srengenge malah gawe swasana saya panas

apa pancen critane jagad wis meh tuntas?!

Ponorogo, 21 Januari 2003

JANTURAN PARIKENA

ombaking segara ngelus gisiking ati nyolong gurit kang sumarnpir ing senar pancing binuncang nyiram Iungka-Iungka ketiga

awang-awang koncatan Iintang rembulan surem tanpa guwaya kepengin lumban ing beninge samudra

angin sumilir nyambung pangrasa

ngudang pitakon kapan kelakon

awan Ian bengi dadi salernbar

sapa aruh linarnbaran godhong suruh

kangene suwung cinidra rnendhung

saben klebate nyolong jantung ndhedher wuyung

Ketintang, 30 Maret 1997

GURITAN SAPU WUDHAR

pindhane sapu sing ilang suhe mblasah sumebar satengahing latar mrenca dhewe-dhewe ora karuwan tanjane aja ngimpi bisa ngresiki sakabebing sukerta jalaran yen ijenjenengmu mung sada kaya dene emprit sing kepengin mencok ing plataran rembulan yen ana sing wani ngaku dadi sada lanang saduri.mge bisa nulungi kleting kuning mbanting raga sapinggiring bengawan

pindhane sapu sing ilang suhe mblasah sumebar satengahing latar mrenca dhewe-dhewe ora karuwan tanjane luwih becik manunggal dadi siji urip senasib minangka sesanti gedhe cilik dudu ukuran endhek dhuwur padha sinawang

SUSUH TRESNA

pirang bara kowe mabur adoh kaya keluk kumleyang ngoncati geni nglalekake kobonge kayu dadi latu jalaran wis tanpa guna ngungak patumangan rasa panas kadhung nandhes warata sandhuwuring tumpukan bata nglukis gupita werna abangjingga getun keduwung among kari gunem suwung panjeriting ati ora bisa mbukak dalan kanggo tumuju dina wingi tunggak alang-alang ora bisa ngrenda endahing panyawang kaya nalika alas tresna isih katon ijo ngrembaka rinengga endahing suket teki sumebar warata salumahing bumi

pirang bara kowe maburadoh kaya keluk kumleyang ngoncati geni gawe susuh tresna ing angkasa nglalekake rasa cuwa ati

Ponorogo, April 2005

KAYA KAPUK KUMLEY ANG

kepengin rasane bisa mumbul kaya kapuk sinentor angin

bisa kekitrang ing awang-awang

kumleyang tanpa sanggan

bisa nyalami godhong-godhong sing nate ngayomi

bisa nggrayang pang-pang sing nate dianggo gandhulan

bisa nyimpen impen lungit sundhullangit

emane seprana seprene durung ana angin sumilir sing kuwat njebol sikil kang kebacut mancep

ing ara-ara

bola-bali sing mampir mung wirama banjir

gawe ati kentir

campur larahan sapirang-pirang

nyesegake ambegan

PUPUH PALARAN

apa isih ana sing wani ngungalake dhadha yen kutha sing nate nglairake srengenge saiki ngutahake abang getih?

Iayare jagad wis tinarbuka ireng Ian putih kabeh wis pirsa wis wancine singa awuIu domba digiring menyang pagrogolan

dudu jamane nguri-uri tunggakan kemladhih sing padha silih ungkih nyingitake pamrih supaya kutha sing sarnbat perih ora kakehan ngutahake getih sumbering pangrintih kudu katindhih

Jakarta, Agustus 2005

ING KENE AKU SUMENDHE

wekasane aku bali ngadhep nothok kori-Mu masrahake sa wernaning sesanggan sing wis ora kuwat pinikul pundhak jinunjung tangan

wekasane aku bali ngadhep ndhedher sewu pangarep-arep

ing kene

ing sangisore payung agung-Mu

aku sumendhe

merit gurit werit

nyuwun lurnunturing kawelasan

muga sesuk esuk

jumedhule srengenge ing bang wetan

rinengga kidung pangruwatan

Ponorogo, Agustus 2007

PANAS

srengenge sansaya panas ing imbang kulon ngobong godhong-godhong cemara gogrog sore sing isih adoh saka karepe bocah angon sing mbutuhake segere hawa kaya nalika angin sumilir nyebar gandane kembang-kembang kacang saka pategalan srengenge sansaya panas ing imbang kulon ungak-ungak cendhela eseme abang kebak kamenangan sajake durung rumangsa wis wancine gumanti mangsa

Ponorogo, Agustus 2007

CATHETAN AWAN

awan iki wis ilang gambaran kerukunan turnrap para menjangan ing gegrurnbulan aweh pratandha tumekaning esuk menjangan-menjangan padha guyon parikena hoi obis kuntul baris tan kemba rnanunggalake rasa sakabehing pepalang linumpatan

sing padha-padha playon ing alas

ndedawa napas

kamangka mau nalika ocehing manuk

abot entheng sinangga bebarengan

awan iki wis ilang gambaran kerukunan ing sela-selaning napas mung kari curnanthel esern sepa sajak kapeksa kamangka srengenge wis nganther ing ndhuwur bener sedhela maneh bakal ngglewang mangulon banjur nyandi parane?

awan iki wis ilang garnbaran kerukunan

sing isih bisa disawang saka saben kedhep mripat mung rasa kernrungsung ngrangsang gunung golek rnenang sikut-sikutan Icaro rowang

POOOlOgO, 16 Agustus 2009

GURIT AWANG-AWANG

pancen awang-awang mung sadenna dadi ajang nalika kuntul-kuntul kumleyang

rebut banter nothog puser srengenge nalika crita angkasa

durung bisa ngowahi nasibe suket grinting sing pasrah sumarah sandhuwuring lemah padhas

pancen awang-awang mung dadi ajang ora wenang nyuraki kuntul-kuntul kumleyang rebut menang

wusana candhikala kasimpar saka

plataraning langit

sumilire angin mung bisa ngemuli prawan sunthi

sing bingung ngukur dawane jantung

jroning omah suwung

Ponorogo, 21 Maret 2008

NAPAKTILAS

wengi iki ak:u wiwit jumangkah nyasak dalan sapecak napak tilas sikil-sikil tatu lakune pandhawa sing kalah main dhadhu perih iki wohing kajujuran sing disebratake dening para culika sing ngaku dhadha satriya ya iki werdine impen kadaradasih nalika kuncaraning langit koncatan kedhep lintang Ian esem rembulan

wengi iki aku wiwit jumangkah napak tilas lakune pandhawa kalah main dhadhu iki pendadaran sejati iki pangumbaran sejati tumrap winih-winih kesisih sing negesi werdining perih

Pauggul, 22 Maret 2008

DRIJI

nalika driji iwut ngonceki werdining urip lumantar tetesing bun wayah esuk ana sing kumembeng ing antarane ireng Ian putih ngupaya sranane pangruwat samangsa kodrat isih bisa diwiradat

Jakarta, 7 Juli 2006

TEMBANG GRAHANAN

senajan mung sagebyaring thathit

kledhange ayang-ayang sing mlumpat sungapaning

bengawan

ninggal tenger rasa geter tandha sapatemon

awujud tembange angin

kanthi wirama langgam karerantan

rerumpakan tangise rembulan blundrah getih

nanging panglonging wengi dudu wates

kang njalari dina candhake kelangan teges

angin isih bakal terns sumilir

nyalarni bocah dolanan

sing kepengin menehi teges marang

saben clorot sunar rembulan

senajan ora wutuh bunder seser merak ati

kaya pinuju pwnamasidhi

Ponorogo, Oktober 2004

DASANAMA

gantiya jeneng sedina kaping sanga sing lungguh kursi ing astina kuwi wonge padha duryudana, kurupati, jaka pitana utawa embuh sapa maneh arepa nyilihjeneng saka manca negara cak-cakane mesthi padha pedab apa ganti sandhangan yen isih kudhung lulang macan?

aku Ian kowe pilih ndedonga enggal teka baratayuda ing kurusetra ukurn alam dijejegake saengga dhampar semedi ora kendhang jroning rasa perih banjir getih

Ponorogo, Oktober 2004

STUTMEN GARA-GARA

Ponorogo, 30 Mei 2004

NARASI PUTIH

saiki padha ngaku putih kaya kapas ora rumangsa wingi sore padha maJangkrik sinambi dandan nganggo klambi Jurik, pilihane ngalor ngidul migunakake aji mumpung mumpung padhang rembulane mumpungjembar kalangane, jarene putih yen mung perkara rupa putih yen mung sinawang roata pedah apa?

saiki padha ngaku putih kaya kapas ora rumangsa atine ireng gosong kapanggang ubaJing gegayuhan sing ora timbang

Ponorogo, 20 Nopember 2004

CRITAKETIGA

jroning mripatmu erita ketiga terns ngrembaka mulas beninge banyu bengawan ing kono dak temokake dalan lUTUS kaya rambutmu sing ireng njanges

liwat dalan IUTUS iku dak endhangi thukulan geguritan sing nate dak tandur ing irnpenmu nalika udan salah mangsa nggogrogake kembang kenanga

saiki atiku segara ora bakal swala nampa saben tetes luh sing ngemu crita :saka mripatmu

Ponorogo, 21 Nopember 2004

MONOLOG MANGSA KAPlTU

muruba kaya geni supaya bisa dak titeni ing endi papan dunungmu

sumilira kaya angin supaya bisa dak ngreteni men yang endi saben klebatmu

kumricika kaya iline banyu supaya bisa dak rasakake segere pangaribawamu

antenga kaya bumi supaya bisa tinulad apa kang dadi gegebenganmu

kedhepa kaya keliping lintang supaya bisa dak sawang wema-wema kaendahanmu

padhanga kaya rembulan supaya bisa tinrawang damang sakabehing wewarah wewangsonrnu

sumunara kaya srengenge supaya bisa dak rasakake geter patering kawicaksanmu

jembara kaya langit supaya bisa tinulad sakabehing wekas kesabaranmu

Ponorogo, 2008

MONOLOG MANGSA SANGA

nalika tembung guyon dadi pasemon

nalika panyaruwe dianggep pangece

nalika salam memitran ditegesi memungsuhan

nalika kasukan wis dadi kadurakan

nalika saben obahing tembung kelangan petung

nalika

nalika nalika Ian nalika

wis dadi nalika

luwih becik menggok dalan

nggelar klasa satengahingjogan

nggletbakake sakabebing sesanggan

sapa ngreti jroning twu kepati

isih bisa ngronce melathi

sinambi tetembangan ndedawa ambegan

ya mung kari kuwi

pangarep-arep sing isih sumlempit

ing pucuk langit

nalika sakabebing ukara ndedawa lara

Ponorogo, 2008

PROTELON LOJI

ing poj ok lor kulon isih katon wewayangane nyonya susana mamerake rambut pirang dawa sabangkekan yakuwi susuhing akal prambataning nalar nalika sisuta sinaya sarowange diperes kringete holobis kuntul baris yen ora manut mungsuhe mirnis

ing poj ok lor wetan sapandurat katon gumawang wewangunan kuna nyimpen werna-wema pangrasa

duk kalane angin surnilir sisuta sinaya sakancane padha nglilir mung antenging pikir sing ora kentir nalika segara rob, kali panggul banjir

protelon loji

njenggureng anteng nyimpen sewu wewadi yen dalan sidhatan iki dak lumpati playuning ati bakal tumapak ing endi?

Ponorogo, 2009

SING URIP JRONING ATIKU

dudu imp en kadaradasih

yen esuk iki aku nemu gurit ing mripatmu ora nate aweh tengara tanpa ana obahing kangen

jalaran tetesing bun

yen abure merak sing biyen kedhungsangan

saiki bali menyang kurungan

sinambi ngiwi-iwi mbebedha ati ketiga

sing seprana-seprene gumlethak

ing antarane wengi-wengi sepi

sing njalari ati gumregah polah

ngungakjagad anyar kebak kembang-kembang mekar

ngretiya ngono dakjarake bae

kluruke sing jago kate

sing nawakake obor blarak

coloking laku sapecak

nalika wengi durung sumilak

ah, nanging urip iki nyalaa manggilingan

aku trima nintingi guritanmu

sing saiki urip jroning atiku

Ponorogo, 2008

NlNTlNGI TEMBUNG KANGEN

kangenku kaya ketiga sing kepengin weruh gebyaring thathit ginugah sumiliring angin sore sing nyebar kabar jingga lurnantar arurning melathi rinonce

kangenku marang (aku)

sing biyen tanpa leren mecah kasepen lurnantar swara ombak kang gumulung atimu sing biyen wani kedhungsangan mecaki galengan senaJan panase srengenge ngobong bun-bunan sing biyen wani nrajang sepi ngoyak kelipe konang kang gawe cangkriman ing pategalan

Ponorogo, 2008

PUPUH MELANKOLIS

dak kira pangundhamanamu kae mung sandhiwara nalika kowe kepengin weruh endabing tangis tumetesing luh saka mripat sing koncatan pangarep-arep

sawetara iku critane kleting kuning durung rampung awit andhe-andhe lumut isih iwut ngumbah ati durung saguh diunggah-unggahi

Ponorogo, 21 April 2003

NIYAT WENING

saka banyu bening suguhanmu aku weruh niyat wening saka tulusing atimu sing sumadya mungkasi crita wengi kebak pepali lumantar swarajago kluruk Ian tumutesing bun-bun esuk pane en tanpa guna ndedawa lara sinambi ndhedher rasa eubriya marang rembulan sesigar kaling-kalingan mega

saka banyu bening suguhanmu aku weruh niyat wening saka tulusing atimu nalika ana eahya kuning sinangkling mrambat ing sadawane rambutmu

Ponorogo, 12 Februari 2005

PUPUH P AMITAN

kunci sak gemboke wis dak balekake

menga Ian menepe Iawangmu

wis dudu tanggungjawabku

ing wengi iki

sikiIku tumapak mecah sepi

ngetut cahyane rembulan

sing dhoyong manguion

ngretiya

bareng karo pungkasane le1akonmu iki

critaku sing sejati isih bakal dak wiwiti

Ponorogo, 21 April 2003

MELATHI RINONCE

kepengin rasane nyangking melathi rinonce banjur dak kalungake ing gulumu minangka sulih Ian gantine ora mara sanja ing dina ulang taunmu nemlikur taun mesthi saya tambah ayu s!iramu saya tambah !andhung napasmu kaya dene susuhe angin sing ora baka! rumangsa garing senajan saben mangsa kudu lelana mbrengkali lungka ketiga sing kena disurasa

nemlikur taun mesthi saya tambah seger pasuryanmu senajan thukul saka winih kang kasisih nanging isih bisa mekar ngrembaka kaya dene pethetan ing taman sing tansah mbabak kaendahan

nemlikur taun saya dawa jangkahmu pindha menjangan wasis mlompat, nyasak eri bebondhotan sinambi nguber gegayuhan sing isih sinengker jaman

Jakarta, 15 Desember 2005

TEMBANG GRAHANAN

mahas ing asepi

sapandurat sepa, samun

hananging ana sib ngisi suwung

jroning wening

wengi

rung

nunggal greget

nunggal karep

karuketjroning krenteg

Karangreja, 19 Juli 2001

TEMBANG PANGRUWATAN

dak oyak saben obahing kayon mburu susuhing angin parandene durung ana tresna kang katon ing antarane pang-pang garing

ana ngendi disingitake ocehing jalak sing biyen nate crita perkara janji ketiga rikala ngumandhanging pupuh tembang pangruwatan disenggaki bocah dolanan sinambi adus sunar rembulan

dak oyak saben obahing kayon mburu susuhing angin mbokmenawa mbarengi tetesing bun-bun ketiga ana pupus sing isih gelem trubus gawe segere pangrasa mekare panggantha sing sasuwene iki garing tan sinempyok sumilire angin

Jakarta, gagat rahina 2006

MEDHIT ASI LANGIT

sumamburat abang ing cahyane rembulan

kae getihku sing kutah

nalika gontok-gontokan

rebutan bumbung sakluwung

isi wewadine Iangit

nalika Iesung tengara tekane grahana

wis tan muni tinabuh

Jakarta, Desember 2005

SOKALIMA 2006 (cathetan satriya awangga)

pendhapa ngarep sepi nalika aku nginceng saka sandhing pethetan, samburine beteng pendhawa Ian kurawa lagi dolanan domino sinambi ngombe tuwak ngguyu lakak-Iakak druna, sang guru lagi nampa tamu

sabubare kuwi bendhe muni blabar kawat kentheng waja wis tumata pendadaran diwiwiti

ab, satriya sing uripe kajen keringan jebul tandange ora heda adoh karo wong pidak pedarakan aku nrambul ing palagan pendhawa dak tantang senajan aku uga putrane dewi kunthi nanging apa salah yen saiki nyawiji karo ponak-ponakane sengkuni

sing wis menehi aku kalungguhan senapati?

urip pancen pindhane cangkriman batangane rinegem kenceng ing asta-Ne drunaaa ... ! yen jemparing iki uwal saka kendhenge sapa sing bakal sigar dhadhane!?

Jakarta, Januari 2006

EPIGRAM JINGGA (-reronce nku-)

rembulan sumunar cahya kencana

mulas langit biru banyu segara

aku dolanan ing sangisore

sinambi ngrapal mantra tembang tresna

ngenteni purnarna pungkasan

sing nggawa pawarta jingga

Jakarta, Desember 2005

REREPEN TEMBANG PANGUMBARAN

Ponorogo, Pungkasaning Juni 2005

TAlWA CAKEP AN

playuku ngoyak angin nyanglcing tembang sing ilang cakepane

kepalang jati ngarang papane manuk platuk gawe

gowokan

ing kono sing ana mung oceh tanpa wirama parandene disubya-subya tanpa beda temanten anyar sing lagi ngresepi werdine kembar mayang rinengga pepaesan kembang

sawetara iku angin sore saya banter playune Ian sagatra tembang tanpa cakepan isih gawang-gawang cat katon cat ilang kecelik ing waliking candhikala lcinukup gendhinge wong semaya

Ponorogo, pungkasan taun 2004

MENDHUNG TUMLA WUNG

ora perlu bingung iki wancine mendhung tumlawung theyot-theblung theyot-theblung ing blumbang kodhok ngorek gawe liwung

begjane tani utun isih kober nandur pohung Ian jagung esuk ngukup kulup lembayung bengine diuran-urani swara walang kadung

iki wancine mendhung tumlawung aja mutung knmgu pait getiring tembung sebab ing gedhung-gedhung akeh wong mendem kecubung adhuh bapa, adhuh biyung rambut dawa ora digelung rampWlg gawene malah ditundhung

tekaku saderma tetulung

Ponorogo, Pungkasaning taun 2004

ELEGI PINGGIR KAU

Ponorogo, Januari 2005

AYANG-AYANG REMBULAN

katon maneh ayang-ayang rembulan ing sanjerone gelas kothong nalika rasa mumet ing sirah durung ilang

wis ora ana maneh sing bisa dilangga

kanggo nutugake mendem gayeng

ing surup peteng iki

sawetara iku ayang-ayang rembulan

terns ngrangsang

kepengin dilangga menyang Iambe

sing isih teteh nyuwara

ha-na-ca-ra-ka

iki mendemku

iki mabukku

sing terus jejogedan rinengga gendhing dolanan

jroning kalangan asli

nalika ing adoh kana wong-wong keli

ing ulegane arus westemisasi

Ponorogo, April 2005

LANG GAM KETIGA

bali dak eluk tumelung ing pangkon

angen-angen ngrangsang

sing biyen nantang awang-awang

wis ora ana sing bisa diandelake

saka kacang sing kelangan lanjaran

pedah apa rmambat kayu cendhana

sundhul angkasa

yen beteke mung golek kuncara

luwih becik pasrah

urip ing sandhuwuring lemah

gawe lung-lung anyar

sarnangsa srengenge sumunar kencar-kencar

Ponorogo, April 2005

LANGGAM WENGI, 1

wengi sing lungkrah nyingitake rasa kangen marang gumebyare hawa kutha sing nate ngajak playon ngoyak angen-angen kurnleyang sadawane trotoar ing kono gumebyare lampu-lampu dalan kaya Iagi pasang sawijining cangkriman yen bengi Ian awan ora mung perkara peteng utawa padhang sawayah-wayah napas-napas lawas bisa gumregah polah nintingi werdining pangimpen sing saben-saben mrambat ing sadawane rambut kalamun mrucut mung bisa diwadhahi nganggo atine dhewe-dhewe

LANGGAM WENGI, 2

kudu dak ambali sepisan engkas anggonku ngubengake gelas mbandari ngombe arak sendhen cagak jalaran kalangan iki isih mbutuhake wongmendem sing saguh ora mikir perkara adus, mangan, Ian ganti sandhangan butuhe mung sila methekel ngadhep keblat papat lima pancer mripat nyawang awang-awang ngudang rembulan sinenggakan lambe ndremimil ngej a ha na ca ra ka ka ra ca na ha

kudu dak arnbali sepisan engkas anggonku ngubengake gelas karoben werdining wengi ora mung ilang ing bantal pagulingan jalaran sesuk esuk bun sing bakal tumetes isih ngenteni tutuge lakon sepi ing wengi sing kebak pepali iki

Jakarta, September 2005

ING PUCUK LANGIT

manjer pandulu ing pucuk langit

kaya ana sing polah ing antarane

ngregemeng petenge mendhung ireng

jebu! ora kabeh rumangsa keraszn

lungguh ngethekur ing papan dhuwur

nyatane ana sing saguh gogrog

satetes mbaka satetes

nyawiji karo suket-suket teki

kang sumebar ing salumahing bumi

manjer pandulu ing pucuk langit

ism ana salarik pitakon kang sumlempit

yen papan bawera iki pancen merdika

kanggo sakabebing swara

yagene sunaring srengenge

ora kabeh bisa ngrasakake?

Ponorogo, Maret 2005

SWARA JAGO KLURUK

swara jago kluruk miyak watese wengi Ian esuk ing sisih wetan ngegla cahya mbranang padhang

peparing-E

sanalika gawe gumregahe ati rengka tetaunan ngliwati dina sepa kebak panggodha

swara jago kluruk mungkasi kamurkane

uler-uler serit ngrangsang ijone gegodhongan jroning alas jati kebak wewadi

mungkasi panalangsane enthung-enthung gumantung kelangan petung

swara jago kluruk mbabar

Iumakune crita-crita anyar

jroning panggung sandhiwara tanpa layar

Ponorogo, Nopember 2008

MAPAG LAIRE SRENGENGE

sawise anajago klwuk esuk nalika pang trembesi rame ocehing manuk

sawise suket-suket teles ketiban bun-bun esuk nalika pedhut klawu ngreridhu laku

ing sawijining esuk aku mbukak lawang pangarep-arep ngetung munggah mudhune karep

nalika ing cakruk wis ora tinemu wong thenguk-thenguk nalika ing sadawane laku wis ora keprungu swara umuk aku mapag laire srengenge wangine rambutmu sing ngancani nata dina-dina mburi kebak pangaji

Ponorogo, 2008

GURITKU

guritku tembang ngrumpaka cakepane jaman edan ngoyak tebane jangka tuwuhing pepadhang

guritku pedhang sisa nyali, kaasah landheping keyakinan sumadya kumlawe mbabat sakabehing pepalang

guritku panantang gumontang ngoyak kamurkan sing saya mumbul, sundhul awang-awang

Ponorogo, 13 Juni 2001

ELEGI MANGSA SEPI

omah kuna awangunjoglo

ing kono dilestarekake krama inggil

Ian basa ngoko

ah, nanging saiki ora perlu ngarep-arep

tumangkare tembang macapat-an

dadi wiramaningjaman

ha na ca ra ka wis kadhung divonis mati

mung kari ngenteni

esuk apa sore bakal dieksekusi

Ponorogo, 16 April 2003

PROLOG

ha na ra sa sa ra ka ga wa sa ka ka ca ra sa ra ga Ja ya ha ya wa pa dha da na da nya sa ka na 1a 1a ga wa sa da ra nga ha na ca ka ca sa ka kaaaaaaaaaaaaaaaaaang rna ha ka wa sa

Ponorogo, 25 Oktober 2009

EPIGRAM MANGSA PANGLONG

aku Ian kowe tetela kalah wicaksana karo konang ing pategalan dheweke luwih tanggap Ian bisa maca sasmita cecawis colok kanggo miyak petenging wengi sing bakal diliwati

Ponorogo, 16 April 2003

SURA

taun anyar sing tanpa swara terompet Ian kelipe kembang api sing ana mung perban putih mbunteI perihing ati sing tatu ing man gsa Iabuh iki 11 swara sing mrojol ing kupingku mung swarane angin sore sing ngabarake pedhote rante sadurunge rodha panjangka gumlindhing tatas nuntasake sesanggeman 111 crita sepi wis wancine ditinggaI ing bang wetan wis katon cahya sumunar tandha yekti crita anyar bakal kababar

Ponorogo, 15 Januari 2003

EPILOG SORE

wis dak tutup kelire crita senajan ayak-ayak pamungkas durung keprungu nyuwara

tanpa guna lakon sore dibacutake yen jembare ara-ara mung saderma dadi papan macak kewan galak awulu domba nganti sumilire angin ora wani nggogrogake godhong garing mung beteke kudu manut marang swara nunut sing satemene wis kudu keli ing ulegane kali nanging nganti saiki isih diuri-uri

wis dak tutup kelire crita bali dak bukak mbesuk bareng karo swara kidung pangruwate sukerta

EPIGRAM KACU WUNGU

kaeu wungu pawewehmu

nate dak anggo mbuntel ati tatu

nalika ana mripat landhep

maneep ing dhadhaku

Ponorogo, September 2004

KELUKROKOK

sawangen keluk rokok sing mumbuI menek langit nggawa reroncenku sing durung kober dak pulas mawa wernaJmgga parandene wis dadi kabar sinebar mbok bakul sinambi wara dadi pawarta mirunggan sadawane dalan

sawangen keluk rokok sing mumbul menek langit nyangking crita carangan sing panase ngembari srengenge gawe garinge oyot-oyot lumut sing nyoba nintingi werdining urip ing watu item kebak panganggit

sawangen ke1uk rokok sing menek langit ngronce maewu-ewu crita sore sing durung karuwan kapan tancep kayone

Jakarta. Maret 2006

ING W ALIKE JILBAB PUTIH

kledhange ayang-ayangmu mung ninggalake crita sumelang ora ana sasmita sing bisa dak waca saka aksara nglegena sing ngrengga wangine rambutmu mWlg saka tapak-tapak sikil sing nyisa ing dalan sidhatan ana gatra-gatra cangkriman sing nyimpen werdine impen kadaradasih

kledhange ayang-ayangmu mung ninggalake crita sumelang ora ana sasmita rinonce sing kena dak tintingi werdine mung aksara-aksara sandhi sing kececer ana sadawane trotoar nyimpen wewadi kang kudu kababar

kledhange ayang-ayangmu mung ninggalake crita sumelang nganti rembulan tanggal sepisan kelangan esem ngujiwate

nanging aku percaya dasih

senajanjangkahmu nyebar gandane kembang telasih nanging dudu tangis sing kok singitake ing walike jilbab putih

Jakarta, Maret 2006

TATUNINGJAMAN

lilanana aku ngonceki tresna sing gumlethak ing sangisore wit cemara senajan bumi bengkah tangis kutah Ian abure manuk pOOhang kedhlmgsangan kelangan pencokan nanging apa iya kabeh kudo salin slaga dadi singa awulu domba ngendelake landheping suing kekering panguwasa ngalor ngidul ngronce tembung lelanrisan njaremake tatune jaman?

lilanana aku nintingi tresna sing sumebar sadawane wedhi putih sadawane pesisir senajan sumilire angin wis ora nyangking gendhing-gendhing dolanan nanging apa iya kabeh kudo tiwikrama wujud denawa nggadhang dllmadine grabanan ngabangake tatune jaman?

JiJanana aku nyangkok winih tresna sing thukul ing anlatane alang;dang ngrangsang ngelak tumetese banyu udan sapa ngreti esem ngujiwate kena kanggo nambani tatune jaman sing saya suwe katon abang mlerah ngucemake Iembaran sejarah

Jakarta, Maret 2006

LAYANG KETIGA

dak kirim layang ketiga werna jingga

marang wangine kuthamu

muga bisa kok mangerteni sambate ati nela sing ora bakal teles siniram udan kiriman

pancen seprana-seprene pijer dadi lakon

tutwuri gremete karep sing kala-kala kudu mlaku

lumawan iline banyu

iki sambat-sebut suluk pathet sanga

sing kebacut ajur katindhes wengise crita

senajan ora duwe karep njaluk kawelasan

nanging cukup dadi tengara

yen dalan sidhatan iki

dudu pungkasan kanggo sawijining pangumbaran

Jakarta, Maret 2006

AKU NGASO ING KENE

aku ngaso ing kene sinambi nyawang langit sing meh numpleg kabotan sanggan dumadakan ana rasa sing ngajak brontak nyawang rembulan grahanan tanggaIIas-Iasan nanging banjur dak peper rasa perih dak uncalake menyang kali campur dadi siji karo larahan Ian sisane wong ngumbahi ing ndhuwur kana

aku ngaso ing kene sinambi nata ati sing rojah rajah eling Iaku sing durung antuk separone dalan

Jakarta, Maret 2006

MONOLOG MARET

-indah sanrambutmu teIes, atiku kekes

nyalami grimis sing mungkasi mangsa rendheng taun iki

aku Ian kowe

wis ora ana maneh tresna sing kentir

ing ulegane banjir

ngadeg dhewe-dhewe

ing sandhuwure Iemah bengkah

mung ijone suket sing isih bisa rumaket

nyawiji tumetese bun tumrap ati nela

mangsa ketiga

sedheng rasa kangen wis ilang

kabuncang angin, embuh tibane

ora karuwan kapan baline

JARENE

miturut tembange angin sing ngumandhang cengkok palaran jarene wis dumadi owah-owahan ing saben pecak tindak ing pasrawungan jarene wis ora ana kem1adheyan kang tumumpang ing pang jarene wis ora ana kawicaksanan sing mban cindhe mban siladanjarene jarene lanjarene ah,jebul kabeh mau mungjarene jarene sing butuh digatekake jarene sing puguh ngugemi kekarepane jarene sing ora saguh diganggu gawe jarene wis dumadi owah-owahan jarene wis saguh ngugemi tatanan jarene wis njunjung dhuwur marang kamanungsan :nyatane kabeh mau mung slogan sing isih adoh karo kanyatan

Ponorogo, Februari 2005

ING SAMBURINE KELIR

Ponorogo, 21 Oktober 1997

EPIGRAM ESUK

esem sing wingi dadi rebutan sailG garing ing sandhuwuring alang-alang mung kari rasa keduwung sing isih krasa tandhes balung

Jakarta, September 2005

PANJURUNG

ora perlu ngrakit tembung-tembung manis tulisen bae sakabebing pangrasa nganggo ukara-ukara prasaja kaya spandhuk sing saben dina kumlebat ing tengah kutha awit kabeh wis padha waleh disemayani nganggo manisingjanji

ora perlu pamer rupa sinambi tebah-tebah dhadha :aku iki Iho susuhing cahya sing sembada madhangi donya

sakabehing ternbungmu tiwas mung dadi burnbon guyon sak enggon-enggon sebab bocah dolanan ing plataran kae durung mesthi yen ngenteni rembulan ndadari

Iuwih becik ngadega bae ing antarane keblat papat lima pancer yen pancen jejeg mesthi bakal dadi adeg-adeg

Ponorogo, Oktober 2004

EPIGRAM A W AN

tatu ing dhadha wis katon garing sawise disawuri heras laming nanging ati sing kebacut ajur isih morat-marit durung ana sing kena kanggo madhahi

Jakarta, September 2005

TAPELWATES

-siswa kinasihesuk iki esemmu pecah

kaya kudhup melathi mbabar ganda wangi kaya pletheking srengenge sumadya ngedum sunare awit ombak ing pesisir pelang wis aweh pralambang yen anggonmu ngangsu kawruh sinambi mesu budi wis telean titi pwnaning gati ocehing 1repodhang ing wit-witan melu manembrama njampangi lakune siswa kinasih leang lulos pendadaran

esuk iki sliramu tumapak ing Irene ing tapel wates mitra rowang sing sakawit gandhengan tangan titi mangsa ik:i kudo sewang-sewangan ati emoh pisah nanging sikillwdu tetep jmnangkah kanggo ngoyak jangkaning sejarah pisah dudu pratandba enteking tresna ik:i mwg Iaku mmih kelakon sawijining lakon

Panggul. 12 Juni 2009

EPIGRAM WENGI

nalika rambut ngrembyak kajambak lingsa-lingsa padha umra golek sirah sing saguh madhahi inspirasi

Jakarta, September 2005

TUGUPAHLAWAN

angen-angenku ngumbara mencok ing tugu pahlawan nyawang papan gogroge kembang puluhan taun kepungkur sing ganda arume isib ngambar nganti seprene

angen-angenku ngumbara mencok ing tugu pahlawan surabaya katon ngegla dalan-dalan padhet kendharaan ing kene awan Ian bengi wis ora ana bedane rame gumerite angkutan ngusung arak-arakan buruh pabrik kaya lagon lawas semut ireng golek ambeng

saka kadohan dak ungak wengine ketintang atiku nate perih ing kana nalika ngrajut bolah sutra wema jingga

angen-angenku ngumbara mencok ing tugu pahlawan melu dadi seksi yen urip iki paternbayan

Surabaya, 26 Oktober 2004

GOGROG

Ponorogo, 21 Oktober 2003

ING ARA-ARA BAWERA

ing ara-ara bawera iki mesthine sliramu uga ngelak kaya sing dak rasakake mung bedane yen aku wani nyekel kendhi sinambi ndhangak nantang langit nguras banyu udan sakatege sedheng sliramu anane mung meneng ngenteni kawelasane bun-bun esuk sing ajeg tumetes saka gOdhOng lumbu

ing ara-ara bawera iki mesthine sliramu uga ngelak kaya sing dak rasakake mula lilanana dak cecep lathimu supaya ngelakku Ian ngelakmu bisa ilang bebarengan jalaran bakal ana rasa anyles kang bakal rumesep tandhes pulung ati

Jakarta, September 2005

EPIGRAM RASA

saiki dheweke enthung nulad kesabarane angin nglalekake ijone gegodhongan jroning napase kebak panggadhang tuwuhing owah-owahan

Ponorogo, Riyaya 2009

.. SUMONO SANDY ASMORO, terkadhang nganggo jeneng samaran ·:'· lA · eandra Dyah Pambayun. Alumnus Jurusan Basa Ian Sastra Jawa .h " .' lJNESA Surabaya sing lulus taun - . 2000 iki tulisane kababar ing majalah '. . . Panjebar Semangat, Jaya Baya,

Mekar Sari, Djaka Lodang, Surabaya Post, Bende, Ian sapanunggalane. Gegtuitan Ian cerkake kerep menang jroning lomba nulis gegwitan Ian cerkak ing Surabaya, Malang, Ian Y ogyakarta.

Sawetara karyane uga kaemot ing antologi bebarengan kayata: Liong Tembang Prapatan (1999), Bandha Pusaka (2001), Kabar Saka Bendulnrrisi (2001), Sunnmar (2002), Jagade Obah (2003), Duka Atjeh Duka Bersama (2005), Trubus Saka Pang Garing (2005), Malsasa 2005 (2005), Surabaya 714 (2007), Ian Senthong (2008) . Antologi Romansane sing lagi bae terbit Tembange Wong Kangen.

Surnono Sandy Asmoro lair ing kota reyog, Ponorogo. Kuliah Ian sinau kasusastran ing kota pahlawan, Surabaya. Nate dadi redaktur majalah Damar Jati, Jakarta. Saiki dadi guru ing SMPN I Panggul, Trenggalek. Aktivis Sanggar Triwida iki uga kerep diundang kanggo maca karyane ing maneka warna acara. Taun 2007 nikah karo Sari Astuti, kenya saka Trenggalek. Taun 2008 anake mbarep lair, diwenehi tenger Lungit Winahyu Lintang Musthika Aji. Alamate desa Bancangan Kecamatan Sambit, Ponorogo, Jawa TimUT. lIP 081335305614.

!O-C>C j-I

P RPUSTAKAAN PUSAT BAHASA